KİK Kararı: 2020/UH.II-1287

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/034
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 29.07.2020
Karar No : 2020/UH.II-1287
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Online Çevre Proje İnşaat Mühendislik Danışmanlık Yazılım Bilişim ve Teknolojileri Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/156758 İhale Kayıt Numaralı “Beyşehir Gölü ve Havzasının Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Seviyesi ve Su Kalitesi İzleme İstasyonlarının Kurulması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 21.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beyşehir Gölü ve Havzasının Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Seviyesi ve Su Kalitesi İzleme İstasyonlarının Kurulması” ihalesine ilişkin olarak Online Çevre Proje İnşaat Mühendislik Danışmanlık Yazılım Bilişim ve Teknolojileri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 16.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.06.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2020 tarih ve 28877 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1054 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin mal alımı işine ait olduğu, bu nedenle sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname'nin 7.5.1 ve 7.6'ncı maddelerine uygun olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa ki şikayete konu ihaleye ait Teknik Şartname'de yapılan işin tarifi ile ihaleye sunmuş oldukları iş deneyim belgesine ait Teknik Şartnameye konu işlerin kıyaslanması ile bunların birebir aynı olduğu, ihaleye konu iş ile sunulan iş deneyim belgesine konu işlerin nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösterdiği, aynı ve benzer usullerle gerçekleştirildiği, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da benzer özellikler gösterdiğinin anlaşılacağı, bu nedenle sunulan iş deneyim belgesine konu işlerin İdari Şartname'nin 7.6'ncı maddesine uygun olmadığı şeklinde belirtilen gerekçenin yerinde olmadığı, ayrıca iş deneyim belgesine konu işin idarece mal alımı olarak gerçekleştirilmiş olması işin yaklaşık maliyetinin mal kısmının fazla olmasından kaynaklandığı, bu nedenle de idarece iş deneyim belgesine konu işin mal alımı ihalesi olarak çıktığı, ancak şikayete konu ihaleye ait ihale dokümanı içerisinde yer alan sözleşme tasarısının 12'nci maddesinde yapılan düzenleme dikkate alındığında söz konusu ihalede de yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı hayli yüksek olan mal alımına ilişkin kısımların bulunduğunun anlaşılacağı, buna rağmen idarenin söz konusu işi mal alımı olarak değil de hizmet alımı olarak ihaleye çıktığı, idarelerin ihale türünü belirlemede isteklilerin herhangi bir dahilinin bulunmadığı, bu itibarla hizmet alımı ihalesinde mal alımı işine ait iş deneyim belgesinin sunulamayacağı gerekçesi ile iş deneyim belgesinin uygun görülmemesinin yerinde olmadığı,

2. Dokay-ÇED Çevre Müh. Ltd. Şti., Çınar Müh. Müş. A.Ş., Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Arbiotek Çevre Çözümleri Ar. Ge. Çevre Lab. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Mevzuatına uygun olmadığı yönündeki ayrıntılı başvurumuzun idarece herhangi bir gerekçe sunulmadan reddedildiği, oysa ki mevzuat gereğince idarenin cevabını gerekçeli karar ile bildirmesi gerektiğinden bu aykırılığın düzeltici işlemle giderilmesi gerektiği,

3. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.1'inci maddesi gereğince idarece yapılacak olan aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmiş olması gerektiği, buna göre ihale konusu işin içeriği göz önünde bulundurulduğunda, isteklilerin su seviyesi izleme istasyonu kurulması, su kalitesi izleme istasyonu kurulması ve hava kalitesi ölçüm istasyonunun kurulması işlerine, analizlere ve sözleşme süresince istekli bünyesinde çalıştırılması öngörülen 4 adet personele ait işçilik giderine ilişkin açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olarak yapması gerektiği, bu kapsamda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin de Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesine uygun olarak sunulması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama sunun ve açıklamaları uygun görülen isteklilerin yapmış olduğu açıklamaların anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı, uygunsuzluk sebeplerinin;

a) Bu belgelerin sunuluş şeklinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesinde yer alan belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak asıl belge niteliğinde olmadığı,

b) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensubunun onayı bulunmadığı ve ilgisine göre fiyat teklifinde bulunması gereken ibareye yer verilmediği, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından teklife konu hizmet için maliyet tespit tutanakları veya satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmamış olması halinde istenerek bu kapsamda sunulan tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi halinde yapılan açıklamaların Tebliğ hükmüne aykırı olacağı, ayrıca açıklama kapsamında meslek mensubunun faaliyet belgesinin onaylı suretinin sunulması gerekirken sunulmadığı,

c) İşçilik giderine ilişkin açıklamaların da Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı dikkate alındığında adı geçen istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların uygun olmadığının anlaşılacağı bu nedenle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4. Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin gerçek kişi olmadığı, tüzel kişiliğinin bulunmadığı ayrıca ticari faaliyette de bulunamayacağından ihaleye istekli olarak katılmasının mümkün bulunmadığı, İdari Şartname'nin 7.1 b maddesi ile istenilen belgeleri sunmasının mümkün olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez…” hükmüne,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri,” şeklinde tanımlara,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

b) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

…

idarelerce istenilmesi zorunludur.” şeklinde,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir...” şeklinde,

Söz konusu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş deneyimini gösteren belgeler, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday veya istekliler tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur…” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece esas olan mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin ihalelerinin ayrı ayrı yapılması gerektiği, tek istisnasının mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilebilmesi için aralarında doğal bir bağlantının olması gerektiği, buna göre mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin ihalelerinin ilgili uygulama yönetmeliklerinde yer alan esaslara göre yeterlik kriterlerinin belirlenerek ihale dokümanının hazırlanmasının esas olduğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti, Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının üzerinde olan ihalelerde adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin idarelerce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu durumda ihale dokümanında ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işlerin benzer iş olarak tanımlanması gerektiği, isteklilerin teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerini yeterlik kriteri olarak sunması gerektiği, ayrıca İdari Şartname’de ihale usulüne göre ihale konusu iş için istenen iş deneyime ilişkin teklif edilen bedelin belli bir oranında veya yaklaşık maliyetin belli bir oranında belirlenen tutarın belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

21.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile götürü bedel olarak yapılan ve 11 adet doküman alınan, 10 istekli tarafından teklif verilen ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu iş “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Beyşehir Gölü ve Havzasının Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Seviyesi ve Su Kalitesi İzleme İstasyonlarının Kurulması

b) Miktarı ve türü:

Beyşehir Gölü'nün Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Miktarı ve Kalitesi ile İlgili Sorunların ve Öncelikli Tedbirlerin Belirlenmesi” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kıyı, deniz, doğal göl, baraj gölü veya gölet alanlarında; ekolojik durum değerlendirmesi veya su kalitesi çalışmaları veya havza koruma eylem planı çalışmaları veya bu çalışmalarla ilgili fizibilite, danışmanlık, eylem planı, altyapı planlama veya rehabilitasyon veya raporlama işlerinden en az birini yapmış olmak.” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Başvuru sahibi olan Online Çevre Proje İnş. Müh. Dan. Yazılım Bilişim ve Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nin iddiası ise, ihale konusu iş için yeterlik kriteri olarak sundukları iş deneyim belgesinin mal alımı olduğu ve ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesi ile idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, iş deneyim belgelerinin uygun kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği yönündedir.

İhale konusu iş için idarece ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre isteklilerden mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak iş deneyim belgesi istendiğinden ve yine ihale dokümanında da benzer iş tanımı yapıldığından, istekliler tarafından sunulması gereken iş deneyim belgesinin ya ihale konusu işe ya da ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımına uygun olması gerekmektedir. İhale dokümanında ihale konusu iş “Beyşehir Gölü'nün Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Miktarı ve Kalitesi ile İlgili Sorunların ve Öncelikli Tedbirlerin Belirlenmesi” olarak, benzer iş de “Kıyı, deniz, doğal göl, baraj gölü veya gölet alanlarında; ekolojik durum değerlendirmesi veya su kalitesi çalışmaları veya havza koruma eylem planı çalışmaları veya bu çalışmalarla ilgili fizibilite, danışmanlık, eylem planı, altyapı planlama veya rehabilitasyon veya raporlama işlerinden en az birini yapmış olmak.” şeklinde tanımlanmıştır.

Başvuru sahibinin teklifi ile birlikte idareye sunmuş olduğu iş deneyim belgesi, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su Depolama Yapıları Ana İsale Hatları Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen 2018/571770 İKN’lı “İçme Suyu Barajları Online izleme Hacim Hesaplama ve İklimsel Veri Yönetim Sistemi Montaj Dahil Mal Alımı” işine ait iş bitirme belgesidir.

İhale konusu işe ait idarece hazırlanan Teknik Şartname’nin “kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Konya İli sınırları içerisinde yer alan Beyşehir Gölü’nün ekolojik durumunun değerlendirilmesi, su miktarı ve kalitesi ile ilgili sorunların ve öncelikli tedbirlerin belirlenmesi, iklim verileri ile ilişkili olarak ve göl işletme kotuna ilişkin önerilerin ve paydaşlara yönelik sosyal projelerin geliştirilmesi işlerini kapsamaktadır.” şeklinde düzenleme yapılmış, “Yüklenicinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddesinde ise; Beyşehir Gölü’nden su ve dip çökeltisi numuneleri alınması ve analizlerin yapılması, Beyşehir Gölü’nde Göl İçi Ekosistem Değerlendirmesi, Su Seviyesi İzleme İstasyonu Kurulması, Su Kalitesi İzleme İstasyonu Kurulması, iklim verilerine bağlı olarak optimum dinamik işletme modeli geliştirilmesi, İklim Değişikliği Etkilerini İzleme İstasyonlarının Kurulması ve Hava kalitesi ölçüm istasyonunun kurulması başlıklarında düzenlemeler yapılarak yüklenicinin sorumlu olduğu işler belirlenmiştir. Ayrıca Teknik Şartname’de, işin etapları ve ödeme planı da aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

İŞ ETAPLARI

Ödeme Oranı (%)

A

Başlangıç Raporunun İdareye Teslimi ve Onaylanması

20

B

Göl Gözlem İstasyonu ve Su Kalitesi İzleme İstasyonunun Kurulması

30

C

Su ve Dip Çökeltisi Numuneleri Alınması ve Analizlerin Yapılması

30

D

Sonuç Raporunun Teslimi ve Onaylanması

20

İncelemeye konu ihale Beyşehir Gölü’nün ekolojik durumunun değerlendirilmesi, su miktarı ve kalitesi ile ilgili sorunların ve tedbirlerin tespiti, iklim verileri ile göl işletme kotuna ilişkin öneri ve paydaşlara yönelik sosyal projelerin gerçekleştirilmesi olarak kapsamı belirlenen bir hizmet alımı olduğu, idarece benzer iş tanımının da bu doğrultuda su alanları ve havzalarına yönelik olarak ekolojik durum değerlendirmesi, su kalitesi veya havza koruma eylem planı çalışmaları ve bu çalışmalara ilişkin fizibilite, danışmanlık, eylem planı, altyapı planlama, rehabilitasyon, raporlama işlerinden herhangi birini yapmış olmak şeklinde geniş bir çerçevede yapıldığı görülmektedir.

Başvuru sahibinin ise ihaleye ASKİ Genel Müdürlüğü’ne taahhüt edilen İçme Suyu Barajları Online İzleme Hacim Hesaplama ve İklimsel Veri Yönetim Sistemi Montaj Dahil Mal Alımı’na ilişkin düzenlenen iş bitirme belgesiyle katıldığı anlaşılmıştır. Anılan belge kapsamındaki işe dayanak doküman düzenlemelerine göre işin Ankara iline içme suyu sağlayan 3 adet barajın su miktarının yükseklik ve hacim hesaplamaları suretiyle izlenmesi, anlık meteorolojik bilgilerinin okunması ve takibi amacıyla barajlar üzerine güneş enerjisiyle çalışan yüzer duba üzerine monte edilmiş baraj seviye ölçüm cihazı/sistemi (1 set), bilgilerin aktarılacağı ana haberleşme panosu (1 set), iklimsel ölçümleme sensörleri (1 set), ve SCADA sistemi (kontrol merkezi web yazılımı) alımını kapsadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine konu işin baraj seviyesi ve iklimsel ölçümleme sistemine ilişkin cihazların teminine ilişkin bir mal alımı olduğu, ihale konusu işin niteliği ve şartnamede idarece tanımlanan benzer işin hizmet alımlarına (ekolojik durum tespiti, eylem planı çalışmaları, bu çalışmalara ilişkin fizibilite, danışmanlık, eylem planı, altyapı planlama, rehabilitasyon, raporlama işlerine) yönelik olarak tanımlandığı hususları dikkate alındığında, başvuru sahibine ait iş bitirme belgesine konu işin ihale konusu iş ve benzer işlere uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru yolları “başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) İhalelere yönelik başvuru yolları şikayet ve itirazen şikayettir.

(2) Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurudur.

(3) İtirazen şikayet:

a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,

b) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptali kararına karşı,

c) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından verilen ihalenin iptali kararına karşı,

Kuruma yapılan başvurudur.” şeklinde, anılan Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” şeklinde, “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulur. Bu şikayet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

(2) 8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikayet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” şeklinde, “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde ise “(1) Şikayet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” şeklinde düzenlemeler yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri ile ihalelere yönelik yapılacak başvurular, önce idareye şikayet, sonra Kuruma itirazen şikayet olmak üzere ikili bir sistem üzerine kurulmuş olup başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda da idarece tesis edilecek işlemlere yer verilmiştir. İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde ise Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulacağı belirtilmiş olup böylece başvuru sahibinin hak ihlalinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Kaldı ki idareye yapılan şikayet üzerine idarece açıkça gerekçesi belirtilmemiş olsa da başvuru üzerine bir karar alınarak başvuru reddedilmiştir. İdarece şikayet üzerine herhangi bir cevap verilmemesi durumunda da başvuru sahibinin hakkını arayacağı ikinci başvuru yolunun Kamu İhale Kurumu olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, Kurum tarafından başvuru sahibinin iddiaları esastan incelenmek suretiyle herhangi bir hak kaybı olmayacağından, başvuru sahibinin idarece şikayet başvurusu üzerine gerekçeli karar alınmadığı için düzeltici işlem tesis edilmesi yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” şeklinde düzenleme,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince Kurumun, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, ihale komisyonlarının bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alması gerektiği, bu kapsamda Kurum tarafından hizmet alımı ihalelerinde kullanılmak üzere sınır değerin hesaplanması için personel çalıştırılmasına dayalı işler ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan işler olmak üzere iki ayrı yöntemin belirlendiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan işlerde sınır değer hesaplanmasında, ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin tekliflerinin dikkate alınarak bu formülün kullanılması gerektiği, ayrıca hizmet alımı ihalelerinde ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idarelerce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının zorunlu olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda da aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi gerektiği, istekliler tarafından yapılacak açıklamaların ise Tebliğ’in yukarıda yer alan 79.2.2’nci maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olarak yapılması gerektiği, ancak 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde; “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre, idarece ihaleye ilişkin olarak mevzuata uygun olarak sınır değer belirlendikten sonra teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihale için idarece sınır değer 1.571.288,89 TL belirlenmiş olup sınır değerin altında teklif sunan 4 istekliye 13.05.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır. İdarenin 13.05.2020 tarihli yazısında “İdari Şartname’nin 33.2. maddesi gereğince, ekte gönderilen belgedeki hususları Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen yöntemlere göre açıklayıp en geç 22.05.2020 tarihi mesai bitimine kadar idaremizin Ferhuniye Mah. Sultan Mesut Sok. No:11 Selçuklu/Konya adresinde bulunan evrak kayıt birimine ulaştırmanız gerekmektedir.” ifadesine yer verilmiştir. Söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen hususlarla ilgili olarak da “2020/156758 İhale Kayıt Numaralı Beyşehir Gölü ve Havzasının Ekolojik Durumunun Değerlendirilmesi, Su Seviyesi ve Su Kalitesi İzleme İstasyonlarının Kurulması İşi İçin Aşırı Düşük Açıklama Talebi İstenen Maddeler:

1. Teknik Şartname’nin “Beyşehir Gölünden su ve dip çökeltisi numuneleri alınması ve analizlerin yapılması” başlıklı 4.1. maddesinde yapılması istenen su numunelerinin ve dip çökeltisi numunelerinin akredite laboratuvarda analizi, raporlanması ve değerlendirilmesi ile ilgili işlerin yapılması esnasında kullanılacak malzemeler ile yöntemlerin açıklanması, bu malzemeler ile yöntemlerin Çevre Bakanlığı’nın ilgili hükümlerine uyguluğunun kalite standartları ile belgelenmesi ve maliyetinin çıkarılması gerekmektedir.

2. Teknik Şartname’nin “Su Seviyesi İzleme İstasyonu Kurulması” başlıklı 4.5. maddesinde kurulması istenen su seviyesi izleme istasyonların teknik özelliklerinin Çevre Bakanlığı’nın ilgili hükümlerine uyguluğunun kalite standartları ile belgelenmesi ve maliyetinin çıkarılması gerekmektedir.

3. Teknik Şartname’nin “Su Kalitesi İzleme İstasyonu Kurulması” başlıklı 4.6. maddesinde kurulması istenen su kalitesi izleme istasyonların teknik özelliklerinin Çevre Bakanlığı’nın ilgili hükümlerine uyguluğunun kalite standartları ile belgelenmesi ve maliyetinin çıkarılması gerekmektedir.

4. Teknik Şartname’nin “İklim Değişikliği Etkilerini İzleme İstasyonlarının Kurulması” başlıklı 4.10. maddesinde kurulması istenen hava kalitesi ölçüm istasyonunun teknik özelliklerinin Çevre Bakanlığı’nın ilgili hükümlerine uyguluğunun kalite standartları ile belgelenmesi ve maliyetinin çıkarılması gerekmektedir.” şeklinde ifadelere yer verilerek teklifte önemli bileşenler belirlenmiştir.

Başvuru sahibi Online Çevre Proje İnşaat Mühendislik Danışmanlık Yazılım Bilişim ve Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti. ise aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını iddia etmektedir.

Başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususlar, her bir istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları dikkate alınarak aşağıda tek tek incelenmiştir.

a) Bu belgelerin sunuluş şeklinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesinde yer alan belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak asıl belge niteliğinde olmadığı hususu:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesi esas olarak isteklilerin tekliflerini idareye sunarken uyması gereken kural olup istekliler tarafından idareye sunulan tekliflerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36 ve 37’inci maddesine göre değerlendirildikten sonra tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi durumunda anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre idarece isteklilerden teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenir. Bu durumda isteklilerin açıklamalarını hizmet alımı ihaleleri için kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79’uncu maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olarak yapmaları gerekmektedir.

İdarece 13.05.2020 tarihli yazı ile 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, anılan istekliler tarafından yapılan açıklamalarda yer alan belgelerin birer sureti de idarece aslına uygun olduğu onayı ile Kuruma gönderilmiştir. İsteklilerin açıklamaları kapsamında idareye sunmuş oldukları belgeler; ilgili kişilerden alınmış proforma faturalar, ilgili işlerin yapılması esnasında kullanılacak malzemeler ile yöntemlerin açıklanmasına ilişkin beyanlar ve bu malzemeler ile yöntemlerin Çevre Bakanlığı’nın ilgili hükümlerine uyguluğunu belgeleyen kalite standartları olup söz konusu belgelerin asıl belge olmadığı yönünde herhangi bir kuşku oluşmamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan isteklilerin yaptıkları açıklamalardaki belgelerin asıl belge olmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensubunun onayı bulunmadığı ve ilgisine göre fiyat teklifinde bulunması gereken ibareye yer verilmediği, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından teklife konu hizmet için maliyet tespit tutanakları veya satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmamış olması halinde istenerek bu kapsamda sunulan tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi halinde yapılan açıklamaların Tebliğ hükmüne aykırı olacağı, ayrıca açıklama kapsamında meslek mensubunun faaliyet belgesinin onaylı suretinin sunulması gerekirken sunulmadığı hususu:

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 4 istekliden üçü olan Dokay-Çed Çevre Mühendisliği Ltd. Şti., Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş. ve Arbiotek Çevre Çöz. Arş. Gel. Çevre Laboratuvarı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. açıklama istenilen teklifte önemli bileşenlerle ilgili olarak fiyat teklifi ile açıklamalarda bulunmuşlardır. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükümleri gereğince söz konusu fiyat tekliflerinin öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmek suretiyle tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenip meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmemesi, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebilecek şekilde hazırda bulundurulması gerekmektedir. Fiyat tekliflerinin, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için de teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmekte iken bu unsurlara yer verilmeksizin sadece fiyat teklifi olarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan isteklilerden Dokay-Çed Çevre Mühendisliği Ltd. Şti., Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş. ve Arbiotek Çevre Çöz. Arş. Gel. Çevre Laboratuvarı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer Taraftan; Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’ne bağlı olan Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’ne ait aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklamada kullanılan cihaz ve yöntemlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen “Beyşehir Gölü Sığ Sismik Ölçümleri ile batimetrik harita Alımı, Göl Suyu Kalitesinin Belirlenmesi, Göl Dibi tarama Malzemesinin temizlenmesi ve hayalet Balıkçılık Ağlarının Tespitine İlişkin Fizibilite Projesi”nde kullanıldığı, projesin 2019 yılı sonunda onaylandığı ve tamamlandığı beyan edilmiş, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin fiyat analizleri ve kullanılacak cihaz, ekipman ve sistemlere ilişkin görsel ve teknik bilgilerin yer aldığı birtakım dokümanın sunulduğu anlaşılmıştır.

Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’ne bağlı olan Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nün statüsü itibariyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.2’nci maddesindeki; “79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklaması çerçevesinde bir açıklama yapabileceği kabul edilebilse de yapılan açıklamada analiz edilen birim ve toplam fiyatlara hangi şekilde ulaşıldığı, bunların açıklamada beyan edilen gerçekleştirilmiş projedeki fiyatlar mı yoksa ilgili Müdürlüğün kendi maliyet çalışması mı olduğunun ortaya konulamadığı, yukarıda belirtilen fiyat analizleri ve teknik açıklamalar dışında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başkaca açıklayıcı bilgi ve belge de sunulmadığı (protokol, proje dokümanı, fatura, gerçekleştirilen fiyatları tevsik eder benzer bilgi belge vb.) dikkate alındığında, anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın ve fiyat tevsikinin de Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmuştur.

c) İşçilik giderine ilişkin açıklamaların da Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı hususu:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79.2.1’inci maddesinde yer alan “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” şeklindeki düzenleme gereğince idarenin 13.05.2020 tarihli yazısı ve ekindeki belgeye göre teklifte önemli bir bileşen olarak personel maliyeti belirtilmediğinden isteklilerin bu hususta bir açıklama yapması beklenemez. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir

…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ekinde yer verilen (II) Sayılı Cetvel’in “Özel Bütçeli İdareler” başlıklı bölümünde “A) Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri

…

24. Gazi Üniversitesi” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde ihalelere katılıma ilişkin yeterlik kuralları düzenlenmiş olup, ilgili uygulama yönetmeliklerinde yer alan düzenlemelere uygun olarak anılan maddede yer alan bilgi ve belgeleri vermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmiştir.

21.04.2020 tarihinde yapılan ihale ile ilgili olarak Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü tarafından ihaleye teklif verilmiştir. Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nün Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı olduğu, geçici teminatın Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yatırıldığı, ihale dokümanının da Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından alındığı, Kamu İhale Kurumu’nun 16.04.2014 tarih ve 2014/DK.D-41 sayılı kararı gereğince İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen belgelerden; oda sicil kayıt belgesi, Ticaret Sicil Gazetesi ve noter tasdikli imza sirkülerinin idarelerinin Kamu Kuruluşu olmasından dolayı veremediklerini belirtir 16.04.2020 tarihli yazının teklifleri ile birlikte idareye sunulduğu, Rektörlük makamından alınan olur ile ihaleye teklif vermeye Prof. Dr. Lale Balas’ın yetkili kılındığı, teklif mektubunun anılan kişi tarafından imzalandığı ve anılan kişiye ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kurumu’nun 16.04.2014 tarih ve 2014/DK.D-41 sayılı kararında; “…İhaleye teklif verecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının “tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge” ve “tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerini” vermek zorunda olmadıklarına;

2. İhale üzerinde bırakılan kamu kurum ve kuruluşunun, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), ( e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri sunmak zorunda olmadığına;

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumu olması halinde, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentlerine ilişkin belgeleri sunmak zorunda olduğu; diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ise bu belgelerin düzenlenmesinin mümkün olmadığına ilişkin belgeyi/belgeleri ilgili kurumdan/kurumlardan almak kaydıyla ilgili belgeyi/belgeleri sunmak zorunda olmadıklarına,

4. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilecek olan görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin yazılı sınav hizmetinin alınabileceği kurum ve kuruluşlar, Yönetmeliğin 12’nci maddesinde düzenlendiğinden bu ihalelere sadece anılan maddede yer alan kuruluşların teklif verebileceğinin ihale dokümanı ve ilanda belirtilmesine;

5. 1. madde esas alınarak ihaleye katılan kamu kurum ve kuruluşlarca ihaleye katılım belgelerinden sunmak zorunda olmadıkları belgelere yönelik açıklamanın, idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde yer verilmesine;
6. 2. ve 3. maddeler esas alınarak ihale üzerinde bırakılan kamu kurum ve kuruluşlarınca, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen durumlarda bulunulmadığına ilişkin belgelerden sunmak zorunda olmadıkları belgelere yönelik açıklamanın, idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde yer verilmesine;

7. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilecek olan görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin yazılı sınav hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak “mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” ve “iş deneyimini gösteren belgeler” ile “ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin” istenilmek zorunda olmadığına yönelik olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına;

8. Düzenleyici kurul kararının ilk altı maddesinin Kurumun resmî internet sitesinde yayımlanması ve konuya ilişkin görüş talep eden idareler ile bu sınav hizmetlerini gerçekleştirecek kurumlara düzenleyici kurul kararı hakkında bilgi verilmesine,…” karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurumu’nun 16.04.2014 tarih ve 2014/DK.D-41 sayılı kararında yer alan yukarıya aktarılan ifadelerden hareketle, Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nün Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı ve özel bütçeli idare olduğu, İdari Şartname'nin 7.1 b maddesi ile istenilen belgeleri sunmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nün teklifi kapsamında sunmuş olduğu Rektörlük makamından alınan olur ile ihaleye teklif vermeye Prof. Dr. Lale Balas’ın yetkili kılınarak, teklif mektubunun anılan kişi tarafından imzalanması ve anılan kişiye ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmasının yeterli olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dokay-Çed Çevre Mühendisliği Ltd. Şti., Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş., Arbiotek Çevre Çöz. Arş. Gel. Çevre Laboratuvarı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Gazi Üniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nün tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.