SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2020/UH.II-1117

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2020/UH.II-1117

Karar Tarihi

24 Haziran 2020

İhale

2020/154799 İhale Kayıt Numaralı "İbb Müdürlükl ... ürlü Malzeme İmalat Yedek Parça Temini" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/028
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 24.06.2020
Karar No : 2020/UH.II-1117
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz Hicret Otomotiv San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/154799 İhale Kayıt Numaralı “İBB Müdürlüklerinin Demirbaşına Kayıtlı Araç İş Makineleri, Bunlara Ait Motorlu Motorsuz Donanımlar, Tuz Solüsyon Tesislerinin Bakım Onarım Servis İşleri ile Her Türlü Malzeme İmalat Yedek Parça Temini” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Şube Müdürlüğü tarafından 04.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İBB Müdürlüklerinin Demirbaşına Kayıtlı Araç İş Makineleri, Bunlara Ait Motorlu Motorsuz Donanımlar, Tuz Solüsyon Tesislerinin Bakım Onarım Servis İşleri ile Her Türlü Malzeme İmalat Yedek Parça Temini” ihalesine ilişkin olarak Öz Hicret Otomotiv San. Tic. A.Ş.’nin 14.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 03.06.2020 tarih ve 23919 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/911 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale komisyonu kararı ile iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idareye sunulan iş deneyim belgesinin işin büyük çoğunluğundaki hizmet işini kapsadığı ve tutar olarak da teklif edilen bedelin istenilen tutarı karşıladığı, iş deneyim belgelerinin bu haliyle uygun olduğu, bu nedenle idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu,

  2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinde de aynı özelliklere bakılıp bakılmadığının aşikar olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinde benzer iş kapsamında aranan özelliklerden, küçük araçlar ve itfaiye araçları ile ilgili hizmetin yer almadığının görüleceği, bu haliyle de ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin de benzer iş tanımı kapsamında olmadığı,

  3. İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7'nci maddesinin 7.1 b maddesi kapsamında istenilen belgelerden yönetim kurulu üyeleri ve/veya ortaklarının TC kimlik numaralarının kapsadığı bilgileri gösterecek sicil gazeteleri veya diğer belgelerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulmadığı,

  4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilanço ve eşdeğer belgelerinde mevzuat gereğince aranan cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı için istenilen oranları karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

  1. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri,” şeklinde tanımlara,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

b) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

idarelerce istenilmesi zorunludur.” şeklinde,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir...” şeklinde,

Söz konusu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş deneyimini gösteren belgeler, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday veya istekliler tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur…” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale konusu işin yaklaşık maliyeti, Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının üzerinde olan ihalelerde adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin idarelerce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu durumda ihale dokümanında ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işlerin benzer iş olarak tanımlanması gerektiği, isteklilerin teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerini yeterlik kriteri olarak sunması gerektiği, ayrıca İdari Şartname’de ihale usulüne göre ihale konusu iş için istenen iş deneyime ilişkin teklif edilen bedelin belli bir oranında veya yaklaşık maliyetin belli bir oranında belirlenen tutarın belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

04.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ve 3 adet doküman alınan, 2 istekli tarafından teklif verilen ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu iş “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İBB Müdürlüklerinin Demirbaşına kayıtlı Araç İş Makineleri, Bunlara Ait Motorlu Motorsuz Donanımlar, Tuz Solüsyon Tesislerinin Bakım Onarım Servis İşleri ile Her Türlü Malzeme İmalat Yedek Parça Temini

b) Miktarı ve türü:

22.156 Kalem malzeme ve 17 Kalem İşçilik ile 210 gün Bakım, onarım, servis işleri hizmet alımı” şeklinde tanımlanmıştır.

İhale konusu işe ilişkin birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki gibi hazırlanmıştır.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

11

Büyük Araç İşç-001 Mercedes, Man, Renault, Volvo, Ford, Scanıa İşçilik

Saat

7.500

22

Büyük Araç İşç-002 Mercedes, Man, Renault, Volvo, Ford, Scanıa Yetkili Servis Harici Araçlar İşçilik

Saat

2.500

33

Büyük Araç İşç-003 Gpv, Boshung, Ferrara İşçilik

Saat

1.000

44

Büyük Araç İşç-004 Isuzu, Fiat, Bmc, İveco, Otoyol, Hino, Dodge, Mıtsubıshı, Temsa, Otokar İşçilik

Saat

1.500

55

Büyük Araç İşç-005 Isuzu, Fiat, Bmc, İveco, Otoyol, Hino, Dodge, Mıtsubıshı, Temsa, Otokar, Ve Yetkili Servis Harici Araçlar İşçilik

Saat

1.500

66

Büyük Araç İşç-006 Araç Üst Ekipman İşçiliği (Damper, Dorse, Tanker, Vinç, Lift, Ağaç Sökme, Vidanjör, Asfalt Yama, Kurtarıcı, Yol Çizgi, Sepetli, Yol Süpürge Aracı) İşçilik

Saat

1.000

77

Deniz Aracı İşç-007 Deniz Aracı Motor İşçilik

Saat

1.000

88

Deniz Aracı İşç-008 Motorlu Ve Motorsuz Deniz Aracı Donanım İşçilik

Saat

1.000

99

İş Makinesi İşç-009 Ekskavatör, Dozer, Transkavatör, Greyder, Loder İşçilik

Saat

2.500

110

İş Makinesi İşç-010 Ekskavatör, Dozer, Transkavatör, Greyder, Loder Ve Yetkili Servis Harici Araçlar İşçilik

Saat

2.000

111

İş Makinesi İşç-011 Beko Loder, Kazıcı Yükleyici, Asfalt Freze, Silindir, Forklift, Bobcat, Kırıcı, Fınısher, Yongalama Makinası, Yetkili Servis Harici Araçlar İşçilik

Saat

2.000

112

İş Makinesi İşç-012 Beko Loder, Kazıcı Yükleyici, Asfalt Freze, Silindir, Forklift, Bobcat, Kırıcı, Fınısher, Yongalama Makinası İşçilik

Saat

2.000

113

İş Makinesi İşç-013 Jeneratör, Kompresör, Araç Yıkama, Kaynak Makinası, Kantar, Asfalt Kesme, Ağaç Kesme, Çim Biçme, İlaçlama Motoru, Beton Kesme, Işıklı Trafik İşaret Levhası, Motopomp, Derz, Kesici Ayırıcı, Matkap, Tuz Serpme, Kar Küreme, Tuz Ve Solüsyon Tesisi, Dalgıç Pompa, Işık Kulesi, İklim Çadırı, Zodyak Bot, Enkaz Altı Görüntüleme Cihazı, Sismik Dinleme Cihazı Ve İmalatı İşçilik

Saat

2.000

114

Küçük Araç İşç-014 Atv Araçları, Motorsikletler, Golf Araçları, Akülü Araçlar Ve Araç Üst Yapı İşçilik

Saat

100

115

Küçük Araç İşç-015 Audi, Cheroke, Mercedes, Volkswagen, Land Rover İşçilik

Saat

300

116

Küçük Araç İşç-016 Renault, Ford, Toyota, Dodge, Fiat, Isuzu, Opel, Hyundaı, Iveco, Suzuki, Nissan Ve Yetkili Servis Harici Araçlar İşçilik

Saat

300

117

Küçük Araç İşç-017 Renault, Ford, Toyota, Dodge, Fiat, Isuzu, Opel, Hyundaı, Iveco, Suzuki, Nissan İşçilik

Saat

300

118

Bakım Onarımlar Esnasında Kullanılması Öngörülen Yedek Parça Malzemeler İçin İdarece 50.466.279,87 Türk Lirası Ödenek Öngörülmüş Olup, Bu Ödeneğe İsteklilerce Belirlenmiş İskonto Oranı Uygulanmış Tutar Yazılacaktır

Adet

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

d) Bu Şartnamenin 7.4 ve 7.5 inci maddelerinde belirtilen, sekli ve içeriği Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Büyük araçlar (damperli kamyon, tanker, ağaç sökme, mobil vinç, v.b.), Küçük araçlar, İş makineleri (greyder, ekskavatör, loder, bekoloder, v.b.), İtfaiye araçları, Deniz araçları ile bunlara ait motorlu-motorsuz ekipman ve donanımların, Tuz ve solüsyon tesisleri bakım, onarım, servis işleri ve bu bakım onarım kapsamına giren malzeme, imalat, yedek parça temini konularını birlikte yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde ise “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Başvuru sahibi olan Öz Hicret Otomotiv San. Tic. A.Ş.nin iddiası ise, ihale konusu iş için yeterlik kriteri olarak sundukları iş deneyim belgesinin ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesi ile idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasıdır.

İhale konusu iş için idarece ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre isteklilerden mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak iş deneyim belgesi istendiğinden ve yine ihale dokümanında da benzer iş tanımı yapıldığından, istekliler tarafından sunulması gereken iş deneyim belgesinin ya ihale konusu işe ya da ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımına uygun olması gerekmektedir.

İhale dokümanında ihale konusu iş “İBB Müdürlüklerinin Demirbaşına kayıtlı toplam 22.156 kalem Araç İş Makineleri, Bunlara Ait Motorlu Motorsuz Donanımlar, Tuz Solüsyon Tesislerinin Bakım Onarım Servis İşleri ile Her Türlü Malzeme İmalat Yedek Parça Temini ve işçilik ile bakım, onarım, servis işleri hizmet alımı” olarak, benzer iş de “Büyük araçlar (damperli kamyon, tanker, ağaç sökme, mobil vinç, v.b.), Küçük araçlar, İş makineleri (greyder, ekskavatör, loder, bekoloder, v.b.), İtfaiye araçları, Deniz araçları ile bunlara ait motorlu-motorsuz ekipman ve donanımların, Tuz ve solüsyon tesisleri bakım, onarım, servis işleri ve bu bakım onarım kapsamına giren malzeme, imalat, yedek parça temini konularını birlikte yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde tanımlanmıştır. İdarece benzer işte yapılan tanımlama ile sayılan tüm işlerin birlikte yapılma şartı arandığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yapılan benzer iş tanımı ile benzer işte tanımlanan tüm işlerin birlikte yapılma şartının aranmasının bu haliyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne göre rekabete aykırı olarak düzenlendiği anlaşılmakla birlikte ihale dokümanının kesinleştiği ve isteklilerin de bu dokümanda yer alan şartlara göre tekliflerini sunması, diğer bir deyişle İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre isteklilerin dokümana yönelik olarak şikayet hakkının ortadan kalktığı anlaşıldığından değerlendirmenin de kesinleşmiş ihale dokümanında yer alan şartlara göre yapılması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin teklifi ile birlikte idareye sunmuş olduğu iş deneyim belgesi, İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 22.04.2019 tarih ve 2018/34558-2715256-1-2 sayı ile düzenlenen iş bitirme belgesi olup, söz konusu iş deneyim belgesinde işin tanımı ise; “Araç Karoseri İşlerine Ait Yenileme, Onarım ve Boya Revizyonları, Mekanik-Elektrik İşlerine Ait Malzeme Dahil Yenileme, Onarım ve Revizyon Desteği Hizmet Alımı (11 Kalem Hizmet+3177 Kalem Malzeme=Toplam 3188 kalem)” şeklinde yapılmıştır. Söz konusu iş bitirme belgesinde yer alan ihale kayıt numarası ile EKAP üzerinden işe ait ihale dokümanında yapılan incelemede söz konusu iş deneyim belgesinin bu haliyle şikayete konu olan ihaleye ait ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımında yer alan tüm iş kalemlerini içermediği gibi ihale konusu işe de uymadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli olan İSBAK İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş. tarafından teklifi ile birlikte idareye sunulan iş deneyim belgesi, İstanbul Belediyesi Yol Bakım Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 29.09.2017 tarih ve 2014/65715-988279-1-1 sayı ile düzenlenen iş bitirme belgesidir. Söz konusu iş deneyim belgesinde işin tanımı; “İBB Müdürlüklerinin demirbaşlarına kayıtlı Büyük Araçlar, İş Makineleri, itfaiye Araçları bunlara ait Motorlu-Motorsuz Donanımlarının, Tuz ve Solüsyon Tesislerinin (2014-2015-2016-2017) 36 aylık Bakım, Onarım, Servis işleri ve Bu Hizmet kapsamına giren her türlü malzeme, imalat, yedek parça temini hizmet alımı işi” şeklinde ifade edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Büyük araçlar (damperli kamyon, tanker, ağaç sökme, mobil vinç, v.b.), Küçük araçlar, İş makineleri (greyder, ekskavatör, loder, bekoloder, v.b.), İtfaiye araçları, Deniz araçları ile bunlara ait motorlu-motorsuz ekipman ve donanımların, Tuz ve solüsyon tesisleri bakım, onarım, servis işleri ve bu bakım onarım kapsamına giren malzeme, imalat, yedek parça temini konularını birlikte yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde tanımlanmış olup söz konusu tanımlamaya göre istekliler tarafından teklifleri ile birlikte idareye sunulacak iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında sunulması durumunda yukarıda sayılan bütün işleri birlikte karşılaması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan İSBAK İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş. tarafından idareye sunulan iş bitirme belgesindeki işin tanımında, şikayete konu ihale için aranan benzer işlerden başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu “itfaiye araçları”nın yer aldığı, ancak “Küçük araçlar” ile “Deniz araçları” için bakım onarım işlerinin yer almadığı görülmekle birlikte iş deneyim belgesine konu olan işte bu nitelikte işlerin bulunup bulunmadığı hususunda tereddüt yaşanmıştır. Bu nedenle 10.06.2020 tarih ve 8197 sayılı yazı ile iş deneyim belgesini düzenleyen idareden konuya açıklık getirmek amacıyla 2014/65715 İKN’lı “İBB'ye ait Büyük Araçlar, İş Mak, İtfaiye Araçları Bunlara Ait Motorlu-Motorsuz Donanımlarının, Tuz ve Solüsyon Tesislerinin 36 Aylık Bakım, Onarım, Servis İşleri ve Bu Hizmet İşi Kapsamına Giren Her Türlü Malzeme, İmalat, Yedek Parça Temini” işi kapsamında “Küçük araçlar” ile “Deniz araçları” için bakım onarım işlerinin bulunup bulunmadığı hususunun dayanakları ile birlikte Kuruma gönderilmesi istenmiştir.

İstanbul Belediyesi Yol Bakım Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü 15.06.2020 tarihli ve 80902 sayılı, 17.06.2020 tarihli ve 82448 sayılı cevabi yazıları ile ekinde yer alan bilgi ve belgeler ile işe ait en son düzenlenen hakediş raporunu Kuruma göndermiştir.

İstanbul Belediyesi Yol Bakım Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü’nün 17.06.2020 tarihli yazısında; “… Çift kabin kamyonet (periyodik bakımı, kasa yenileme, kaporta boya, cam ve kilit tamir işleri, vb gibi işlerin), Sprinter Bakım Aracı (periyodik bakımları, kaporta, boya, vb gibi işlerin) ile Akülü Golf Aracı (Akü, Rotil, direksiyon kutusu, sol yan dikiz aynası, vb gibi işlerin) bakım onarım işleri yapılmış olup bu işler “Küçük Araçlar” kapsamında, Zodyak Bot (reflektif folyo, governör kit, gonernör dişlisi, karbüratör tamir takımı, piston segman, yatak komple takım, yağ pompası, emme subabı, egzost subabı, yağ filtresi, buji, taban alt tahtası, yama, bobin ignition, torna işçiliği, gaz telipervane, elektronik beyin, vb gibi parçaların) tamiri ve onarımı yapılmış olup bu işler de “Deniz Araçları” kapsamında değerlendirilmiştir.” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

İstanbul Belediyesi Yol Bakım Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü’nün gerek 17.06.2020 tarihli yazısında yer alan açıklamalar gerekse yazı ekinde gönderilen hakediş raporunun incelenmesi sonucunda; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan iş deneyim belgesinin, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinde “Küçük Araçlar” için ayrılan 14, 15, 16 ve 17 sıra numaralı iş kalemlerinde yer alan “Küçük Araçlar” tanımı ile yapılan araçlardan Çift Kabin Kamyonet, Sprinter Bakım Aracı ve Akülü Golf Aracı’nın bu grup kapsamında değerlendirilebileceği, diğer taraftan yine ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinde “Deniz Araçları” için ayrılan 7 ve 8 sıra numaralı iş kalemlerinde yer alan “Deniz Araçları” tanımı ile yapılan araçlardan Araç Üstü Zodyak Botun da bu grup kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin bu haliyle ihale dokümanında yapılan benzer iş kapsamındaki tüm işleri içerdiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

  1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

idarelerce istenilmesi zorunludur.” şeklinde,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7'nci maddesinin 7.1 maddesinde “b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan İSBAK İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş. tarafından teklifi ile birlikte idareye sunulan noter tasdikli imza sirkülerinde 1. ve 2. derece imza yetkililerinin TC kimlik numaraları ve imza sirkülerine yer verildiği, imza sirkülerinde yer alan 1. derece imza yetkilisi Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Müdür Esat Temimhan ile 2. derece imza yetkilisi Yurtiçi Satış Müdür Ayten Duman Kılıç tarafından teklif mektubunun imzalandığı, Yönetim iç yönergesine göre Genel Müdür’ün ihale yetkilisi ve diğer yetkili olduğu işlemlere ilişkin düzenleme yapıldığı buna göre Genel Müdür’ün 1. derece imza yetkilisi olarak 2. derece imza yetkilisi ile birlikte yurtiçindeki resmi ve hususi dairelerce açılmış ve açılacak 4734 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (g) fıkrasında belirlenen limite kadar olan ihale ve işlere iştirak etme (İBB, İSKİ, İETT ve bunların iştiraki şirketler ile İstanbul İlçe Belediyelerinin açtığı ihalelerde ise limit sınırı olmaksızın iştirak etme) iş ortaklığı ve konsorsiyum oluşturulması hususlarında yetkili olduğu anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ayrıca tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetelerinin de teklif kapsamında idareye sunulduğu anlaşılmıştır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin bu haliyle mevzuata uygun olarak sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

  1. Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

  1. İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

  1. Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin,

idarelerce istenilmesi zorunludur.” şeklinde,

Anılan Yönetmelik’in “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7'nci maddesinin 7.4’üncü maddesinde “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan 2019 yılına ilişkin bilanço ile söz konusu bilançoda yer alan değerler üzerinden düzenlenen bilanço bilgileri tablosundan cari oranın 1,7114, öz kaynak oranının 0,4574 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,0118 olarak hesaplandığı, söz konusu değerlerin de bu haliyle mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri ile aranan değerleri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim