KİK Kararı: 2020/UH.I-927

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/022
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 22.05.2020
Karar No : 2020/UH.I-927
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uçhisar Kurumsal Yemek Güvenlik Sistemleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çankırı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/128785 İhale Kayıt Numaralı “Çankırı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2020 Yılı 6 Aylık (Temmuz-Aralık) Mamul Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankırı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 14.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çankırı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2020 Yılı 6 Aylık (Temmuz-Aralık) Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uçhisar Kurumsal Yemek Güvenlik Sistemleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin 08.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2020 tarih ve 18843 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/736 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde yer alan düzenleme gereği sözleşme süresince hazırlanan yemeklerin mikrobiyolojik analizlerinin yaptırılması gerektiği ve bu analiz masraflarının yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, ancak hangi tür analizlerin yapılacağının belirtilmediği ve analizlerin maliyetlerinin farklı olmasından dolayı bu belirsizliğin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu,

2. Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde ramazan ayı hariç öğle ve akşam yemekleri 4 çeşit olmak üzere verileceğinin belirtildiği, ramazan ayında ise nöbet tutan personele kurum bakımından faydalanan kişiler için içecek dahil 6 çeşit yemek verileceğinin belirtildiği, Teknik Şartname içerisinde yer alan iki haftalık örnek menü içerisinde ramazan ayında verilmesi istenilen sahur ve iftar öğünlerine ilişkin bir örnek menünün bulunmadığı, anılan durumun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu,

3. İdari Şartname’nin 7.1.(h) maddesinde “İstekliler gıda üretim izin belgesi veya işletme kayıt belgesini ihale dosyasında sunacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, ancak anılan düzenlemenin yeterince açık olmadığı, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 14 nolu ekinde faaliyet konuları itibariyle birden fazla izin belgesine yer verildiği, belgenin benzer iş konusu olan malzeme dahil, yemek pişirme, dağıtım ve dağıtım sonrası hizmet alımı kapsamına yönelik olarak istenilmesi gerektiği, bu düzenleme dolayısıyla kendilerinin ihaleye katılımının engellendiği, ayrıca gerekli belgeye sahip olmayan kişilerin ihaleye katılabileceği ve bu durumun teknik şartnamede belirtilen işin ana unsuru ile çelişkili olacağı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 65’inci maddesine aykırılık teşkil edeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Çankırı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2020 Yılı 6 Aylık (Temmuz-Aralık) Mamul Yemek Hizmet Alımı” şeklinde belirtilmiş olup ihalenin kısmi teklife açık olduğu, toplam iki kısımda oluştuğu anlaşılmıştır.

2020 yılı Mamul Yemek Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin Tanımı” başlıklı maddesinde “Çankırı Huzurevleri, Çankırı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Çankırı Kadın Konukevlerinde, 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.” düzenlemesi,

“Genel Hususlar” başlıklı maddesinde “13- Numune alma ve numune tutma işlemleri yürürlükte bulunan Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanunun esasları dâhilinde yapılacaktır.

Yüklenici firma, ayda bir kez olmak üzere, Diyetisyenin ve/veya İdarenin seçeceği bir öğünün tüm kapları (4 Kap) olacak şekilde numuneleri alarak mikrobiyolojik analizini ilde bulunan T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Laboratuvarlarına veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlara götürerek analizini yaptırmak ve Kuruluşa sonucunu vermek zorundadır.

Yüklenici firma, yemeğin pişirilip hazırlanması, servisi ve servis sonrası hizmetlerde hijyenik şartlara uyacaktır. Yüklenici firma, günlük yemek çeşitlerinin tümünden steril-tek kullanımlık kaplara/poşetlere numuneler alacak ve bu numuneler 72 saat süreyle idare mutfağı bünyesinde buzdolabı bölümünde dondurulmadan saklanacaktır. İdare gerek gördüğü takdirde bu numunelerin analizlerini resmi bir laboratuvara yaptıracak ve masrafını yüklenici firmadan tahsil edecektir. Bu konuda sorumluluk yüklenici firmaya aittir. Kuruluş sadece numunelerin saklanması için ayrı bir Buzdolabı temin edecektir.

Numune miktarı 300 gramdan aşağı olmayacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup İdari Şartname’nin 25.3.4’üncü maddesinde söz konusu analiz giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan Genel Şartname maddesinde, kontrol teşkilatı tarafından işin ifası sürecinde, sözleşmede aksi bir hüküm bulunmaması durumunda malzemenin kontrolünün Kurum dışında bir laboratuvara yaptırılmasına imkan verildiği ve bu tür analiz/kontrol maliyetlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının açıkça belirtildiği anlaşılmış olup söz konusu Genel Şartname maddesi uyarınca şikayete konu teknik şartnamenin ilgili maddesinde 6 aylık hizmet boyunca ayda bir kez olmak üzere idarece seçilen bir öğünün mikrobiyolojik analizlerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Laboratuvarlarında veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlarda yapılmasının talep edildiği ve bu maliyetin de teklif fiyata dahil edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi iddiasında, mikrobiyolojik analizler içerisinde birden fazla analizin olduğu ve bu analizlerin fiyatlarının farklılık gösterdiği, idare tarafından dokümanda hangi analizlerin istenildiğine ilişkin açık ve net düzenlemelere yer verilmemesi durumunun, sağlıklı şekilde teklif fiyatının oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu ifade edilmiştir.

Öncelikle, şikâyete konu Teknik Şartname maddesi incelendiğinde, düzenlemenin Genel Şartname’nin kontrol teşkilatına vermiş olduğu yetki içerisinde yer aldığı, idare tarafından Teknik Şartname içeriğinde bu düzenlemeye yer verilmemiş olsa dahi aksi durumun sözleşme tasarısı içerisinde yer almaması durumunda sözleşme imzalayan her yüklenicinin teklifini bu maliyetleri kapsayacak şekilde oluşturmaları gerektiği, söz konusu Genel Şartname maddesinden bu tür analizlere ait giderlerin teklifin esasını etkileyecek nitelikte giderler olarak ele alınmaması gerektiği yorumuna ulaşabileceği, ayrıca ihale konusu işin 6 aylık olması ve bu analizlerin ayda bir kez olmak üzere toplamda 6 kez yapılacağı hususları ile ihalenin yaklaşık maliyeti ve sunulan teklif bedelleri göz önüne alındığında İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesi gereği daha önce yemek hizmeti sunmuş olan basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin teklifleri içerisinde 6 kez yapılması öngörülen gerekli analiz maliyetlerini sözleşme giderleri ve yüklenici kârı gibi gider kalemleri içerisinde ele alabilecekleri anlaşılmış olup sözleşme sürecinde 6 kez istenilen mikrobiyolojik analiz türlerinin tek tek sayılmaması durumunun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğuna ilişkin iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Çankırı Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2020 Yılı 6 Aylık (Temmuz-Aralık) Mamul Yemek Hizmet Alımı” şeklinde belirtilmiş olup Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.07.2020; işi bitirme tarihi 31.12.2020” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

2020 yılı Mamul Yemek Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin Tanımı” başlıklı maddesinde “Çankırı Huzurevleri, Çankırı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Çankırı Kadın Konukevlerinde, 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

…

6- Ramazan ayında iftarlarda; Pide, Hurma, Zeytin, Peynir, Bal+Tereyağ firma tarafından ek ücret talep edilmeksizin verilecektir. Sahurlarda içecek hariç 6 çeşit verilecektir. Normal yemek saatlerinin dışına denk gelen iftar ve sahur vakitlerinde firma kuruluşta personel bulunduracaktır.” düzenlemesi yer almakta olup anılan Şartname içeriğinde belirtilen örnek menülerde iftar veya sahur menüsüne ilişkin herhangi bir örnek öğün veya menü verilmediği de görülmüştür.

Başvuru sahibi iddiasında ihale konusu işin sözleşme sürecinin ramazan ayını kapsadığı, ancak örnek menülerde iftar ve sahur öğünlerine ilişkin örnek menülerinin bulunmaması durumunun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan doküman düzenlemeleri incelendiğinde, idarenin Ramazan ayındaki sahur ve iftar öğünleri için de yükleniciden hizmet talep ettiği ve bu öğünlerin de sözleşme sürecinin Ramazan ayını kapsaması halinde teklife dahil edilmesinin gerekeceği anlaşılmış olmakla birlikte işin 6 aylık bir hizmet alımı olduğu, işe başlama tarihinin 01.07.2020 ve işin bitiş tarihinin 31.12.2020 olduğu hususları ile 2020 yılında Ramazan ayının 24 Nisan günü başlayıp 23 Mayıs günü sona ereceği durumu birlikte değerlendirildiğinde ihale konusu işin sözleşme sürecinin Ramazan ayını kapsamadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar idare tarafından Teknik Şartname maddesi içeriğinde Ramazan ayında verilmesi öngörülen iftar ve sahur öğünlerine ilişkin düzenleme yapılmış olup örnek menülerde bu öğünlere yer vermeyerek bir çelişki yaratıldığı düşünülse de, işin süresinin Ramazan ayı dışında olması ve basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin Ramazan ayına ilişkin iftar ve sahur ile ilgili düzenlemeleri dikkate almayarak Teknik Şartname içeriğinde yer alan örnek menüleri ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan öğün miktarlarını göz önünde bulundurarak tekliflerini oluşturmaları gerektiğini anlayabilecekleri ve yukarıda anılan düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 65’inci maddesinde “65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir.

65.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; istenecek belgeler, işin tamamı dikkate alınarak hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlenmekle birlikte, kısmi teklif verilmesine imkan tanınan hizmet alımı ihalelerinde, işin niteliği dikkate alınarak yaklaşık maliyete bakılmaksızın istenebilen yeterlik belgelerinin (makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu ile kalite ve standarda ilişkin belgeler) ve bunlara ilişkin kriterlerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kısımlar itibarıyla ayrı ayrı belirlenmesi ve bu kapsamda işin bir kısmı için söz konusu yeterlik belgeleri istenirken, diğer kısmı için istenmemesi mümkün bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h)Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesi” düzenlemesi yer almaktadır.

2020 yılı Mamul Yemek Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin konusu” başlıklı maddesinde “Bu işin konusu; yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir” düzenlemesi,

“Pişirme” başlıklı maddesinde “Kahvaltı ve yemeklerin pişirilmesi, firma veya tercihen kuruluş mutfaklarında gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları” başlıklı 14 nolu ekinde aşağıda yer alan faaliyet konularına yer verilmiştir.

1. Gıda üretimi yapan işletmeler.
2. Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.
3. Toplu tüketim işletmeleri.
4. Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.
5. İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.
6. Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler.

İhale dokümanı içerisinde yer alan İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ile 2020 yılı Mamul Yemek Alımı Teknik Şartnamesi’nin içeriği incelendiğinde ihalenin konusunun malzeme dahil yemek pişirme hizmeti olduğu, sözleşme sürecinde gerek yüklenicinin gerekse idarenin mutfaklarının yemeklerin hazırlanması için kullanılacağının belirtildiği anlaşılmış olup bütün öğünlerin hazır gıda olmayacağı ve yüklenicinin menülerde yer alan hazır gıda girdileri dışındaki tüm öğünleri kendisinin hazırlaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda anılan ilgili Yönetmelik ve doküman maddelerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yemek hazırlama, pişirme, servisi ve sonrası işlemler olduğu, Tebliğ’in 65’inci maddesi gereğince idarenin Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeleri de göz önünde bulundurarak gerekli izin veya işletme kayıt belgesini isteyebileceği anlaşılmış olup, idare tarafından mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin olarak teklif bedelinin %25 oranına iş deneyiminin tevsikine ilişkin belgeler ile Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in 14 nolu ekinde yer alan herhangi bir faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgelerini isteklilerden teklif ile birlikte sunmalarını istenmiştir.

Öncelikle, başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.1.(h) düzenlemesinin Tebliğ’in anılan maddesine aykırı olduğu ve ihaleye katılımlarının engellendiği yönündeki iddiaları incelendiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesinin genel bir açıklama olduğu şikayete konu düzenlemedeki geniş belirleme durumu ile doğrudan ilgili olmadığı görüldüğünden söz konusu iddianın yerinde olmadığı, ayrıca idarenin şikayete konu düzenlemede katılımı daraltıcı bir işlemde bulunmadığı, aksine ek 14 nolu faaliyetlerin herhangi birine ilişkin işletme kayıt belgesine sahip kişilerin kapsama alındığı göz önüne alındığında başvuru sahibinin ne gerekçe ile ihaleye katılımının engellendiği anlaşılamamış olup bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Bununla birlikte, her ne kadar idare tarafından yukarıda anılan Yönetmelik’in 14 nolu ekinde yer alan faaliyet konularından hangisine ait izin veya kayıt belgesinin teklif ile birlikte sunulması gerektiği net olarak belirtilmemiş olsa da, ihale konusu işin genel olarak malzeme dahil yemek hazırlanması hizmeti olduğu, başka bir deyişle ihale konusu işi yapacak yüklenicinin yemeklerin hazırlanması, sunulması ve sonrasındaki hizmetleri kapsayacak izin veya kayıt belgesine sahip olmasının mevzuat gereği zorunlu olduğu, gerekli yasal denetimlerin sözleşme sürecinde de devam edeceği, bu belgeyi haiz olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ihale konusu işi ifa etmesinin mümkün olamayacağı ve basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin bu düzenlemeyi bu şekilde yorumlaması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu şartname maddesinden dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiğine ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.