KİK Kararı: 2020/UH.I-856

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/019
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 07.05.2020
Karar No : 2020/UH.I-856
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Birollar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/60253 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Birimlerde Kullanılan Mercedes Marka Araçların Yedek Parça İşçilik, Klima Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 23.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Birimlerde Kullanılan Mercedes Marka Araçların Yedek Parça İşçilik, Klima Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Birollar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.03.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.04.2020 tarih ve 16791 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/628 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından teklif dosyasında “İş yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı”nın sunulmadığı, ayrıca isteklinin idareye sunduğu ikame belgelerde de onay ve tasdik eksikliklerinin de bulunduğu, öte yandan, idarenin 31.03.2020 tarihli şikâyete cevap yazısında, “Aşin Motorlu Araçlar A.Ş. ye ait İş Yeri Açma ve Çalıştırma belgesi (geçici izin belgesi)nin ihale dosyasında olduğu tespit edilmiştir.” denilmek suretiyle anılan isteklinin iş yeri açma ve çalıştırma belgesi yerine geçici izin belgesi sunduğunun açıkça belirtildiği, bu çerçevede, istekli tarafından idareye sunulan “İş Yeri Açma ve Çalıştırma” belgesinin teklif dosyasında yer almadığı, diğer yandan, deneme izninin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde bulunan Gayrisıhhî Müesseseler Listesi (Ek-2)’nde açıklandığı üzere, bahsi geçen belgenin sadece birinci sınıf gayrisıhhî müesseselere verildiği ve oto bakım ve servis istasyonları; kaporta, boya, motor bakımı, elektrik, oto egzozcularının “İkinci Sınıf Gayrisıhhî Müessese” kapsamında olduğu da dikkate alındığında, sunulan geçici izin belgesinin idare tarafından kabul edilmemesi gerektiği,

2. Bahsi geçen istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin Kamu İhale mevzuatında ve ihale dokümanında istenen şartları sağlamadığı, şöyle ki; sunulan iş deneyim belgelerinin, ilk ilan tarihinden geriye doğru beş sene içerisinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili olmadığı, bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olmadığı, sözleşme ile düzenlenen faturalar arasında çelişkiler bulunduğu, sözleşmenin/sözleşmelerin onayının eksik ve hatalı olduğu, sunulan faturaların 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenmediği, fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin sunulmadığı, sözleşme konusu işte çalıştırılan personele ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan belgelerin sunulmadığı, faturalar içerisinde, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan ve sadece yedek parça yani mal alımına ait faturalar bulunduğu, bu nedenle bu fatura tutarlarının iş deneyim olarak kullanılamayacağı, İdari Şartnamede istenilen asgari yeterlik kriterini karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…n) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Deneme izni” başlıklı 20’nci maddesinde “Projesine uygun olarak inşa edilmiş birinci sınıf gayrisıhhî müesseselere yetkili idarenin gerekli görmesi veya işyeri sahibinin müracaatı halinde, inceleme kurulunun önerisi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından süresi bir yılı geçmemek üzere deneme izni verilebilir.

Deneme izni, bu süreçte açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Müdürlüğümüze bağlı birimlerde kullanılan Mercedes marka araçların Yedek Parça İşçilik, Klima Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alımı işi

b) Miktarı ve türü:

1- 9.000.000 Puan yedek parça revizyonu

2- 25.000 Saat işçilik

3- 800.000 Puan Arka kabin klima yedek parça

4- 2000 Saat Arka kabin klima işçilik

5- 10.000 Kilometre Çekici Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstekli tarafından belirlenen bakım onarım yapılabilecek Anadolu ve Avrupa yakasındaki servislerde” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…h) İş yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili idareler tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izin olarak tanımlandığı, projesine uygun olarak inşa edilmiş birinci sınıf gayrisıhhî müesseselere yetkili idarenin gerekli görmesi veya işyeri sahibinin müracaatı halinde, inceleme kurulunun önerisi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından süresi bir yılı geçmemek üzere deneme izni verilebileceği, söz konusu deneme izninin ise bu süreçte açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçeceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Aşin Motorlu Araçlar Anonim Şirketi tarafından İdari Şartname’nin 7’nci maddesinin (h) bendinde istenen yeterlik kriterinin sağlandığı göstermek üzere “Başakşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü” tarafından düzenlemiş, 2011/934 belge numaralı geçici izin belgesinin sunulduğu, anılan belgenin veriliş tarihinin 27.04.2016 olduğu, ayrıca belge işyeri sınıfının ise “Gayri Sıhhi Müessese” olduğu görülmüştür.

Yukarıda verilen açıklamalar ışığında, geçici izin belgesinin kullanım süresinin 1 yılı geçmemek üzere yetkili idare tarafından düzenlendiği, bahsi geçen istekli tarafından sunulan belgenin ihale tarihi itibarıyla geçerlilik süresinin dolduğu, ayrıca söz konusu belgenin geçerlik süresinin dolmadığına ilişkin olarak tevsik edici nitelikte bir bilgi ve belgenin istekli tarafından teklif dosyasında sunulmadığının da anlaşıldığı, belgenin bu haliyle yukarıda bahsi geçen Yönetmelik’te istenilen şartları sağlasa bile, geçerlik süresinin dolması sebebiyle kabul edilemeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:

1. Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası;

2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

4. Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı;

5. Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası, (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Devlet veya özel sektöre yapılmış her türlü araç tamiri ve/veya bakım işleri…” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanı düzenlemelerinden gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesinin düzenlenemeyeceği, bu durumda bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin iş deneyimini gösteren belgeler olduğu, aday veya isteklinin iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunacağı, iş deneyim belgesi tutarı olarak işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarının dikkate alınacağı, sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamının toplam sözleşme tutarı olarak kabul edileceği, şikâyete konu ihale kapsamında idare tarafından yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak istekli tarafından teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere iş deneyimini gösteren belgenin sunulması gerektiği, benzer iş olarak kabul edilecek işlerin kamu veya özel sektöre yapılmış her türlü araç tamiri ve/veya bakım işleri olduğu anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, Aşin Motorlu Araçlar A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Mercedes-Benz Türk A.Ş. ile yaptığı sözleşmeye yer verildiği, sözleşme konusunun “Bu sözleşmenin konusu, EK2’de tanımlanmış Mercedes-Benz markalı Hafif Ticari Araçlar (Mercedes-Benz araçları) için satış sonrası hizmetleri (onarım ve bakım hizmetleri) verilmesi ve Mercedes-Benz araçları için Türkiye’de (sözleşme Bölgesi) yedek parça satışı ve dağıtımıdır…”, sözleşme süresinin ise “ “İşbu sözleşme 01 Ocak 2013 tarihinde yürürlüğe girer ve belirsiz bir süre için akdedilmiştir.” olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan söz konusu sözleşmenin süresinin belirsiz olması nedeniyle sözleşme bedelinin yer almadığı anlaşılmakla birlikte anlan istekli tarafından sunulan faturalarda toplam iş deneyim tutarının 5.431.659,22 TL olduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47/1-e maddesi çerçevesinde, iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde, işin niteliğinden dolayı birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerin iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında kullanılabileceği ve sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yapılan işin tutarının iş deneyim tutarı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve içeriğinde toplam sözleşme tutarı bulunmayan sözleşmelere dayalı gerçekleştirilen işlerin iş deneyimi olarak kullanılabilmesi için, söz konusu sözleşmenin süresinin belirli olması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin belgelendirilmesi amacıyla sunulan araç tamiri ve bakımı işi sözleşmesinde sözleşmenin başlangıç tarihi yer almakla birlikte bahse konu sözleşmenin süresinin belirli olmadığı, başka bir ifadeyle söz konusu sözleşmenin belirsiz süreli bir sözleşme olduğu, bu itibarla süresi belirli bir sözleşme olmamasından dolayı iş deneyiminin belgelendirilmesi amacıyla sunulan adı geçen sözleşmenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Aşin Motorlu Araçlar Anonim Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.