KİK Kararı: 2020/UH.I-474 (4 Mart 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/009
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 04.03.2020
Karar No : 2020/UH.I-474
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ramtem Tem. Taş. İnş. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/715964 İhale Kayıt Numaralı “Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 Adet Sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 31.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 Adet Sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ramtem Tem. Taş. İnş. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.02.2020 tarih ve 6479 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/250 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif edilecek fiyata dahil olduğunun belirtildiği, bu haliyle isteklilerin teklif vermelerinin mümkün olmadığı ayrıca söz konusu giderlerin sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında olduğu ve farklı bir iş kalemi olarak nitelendirilemeyeceği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde sözleşmeye aykırılık hallerinin belirtildiği ancak bu aykırılığın ardı ardına veya aralıklı olarak kaç defa gerçekleştirilmesi durumunda sözleşmenin feshedileceğine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nda yer alan oranlarla Teknik Şartname’de belirtilen oranların farklı olduğu,

3. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 10’uncu maddesinde, idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda genel endeks üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin belirtildiği, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde şoför personeli için fiyat farkı verileceğinin belirtildiği ve hangi endekslerin fiyat farkında kullanılacağının belirtilmediği, söz konusu ihalede genel endeksler kullanılarak fiyat farkı hesaplanması gerektiği, ancak idare tarafından sabit katsayıların verildiği dolayısıyla formül üzerinden de fiyat farkı hesaplanması durumunun oluşabileceği,

4. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesi gereğince tahakkukun 30 gün içinde bağlanması, tahakkukun bağlanmasını takip eden 30 gün içinde de ödeme yapılması gerektiğinin belirtildiği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde bu hususa ilişkin olarak hiçbir bilgiye yer verilmediği, bu durumun yüklenici tarafından hakediş alınmadan personele peşin maaş ödenmesi sonucunu doğurabileceği, söz konusu durumun ayrıca banka kredi faizi maliyetine de neden olabileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin “Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 Adet Sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması” işini ihtiva ettiği, başvuru sahibinin 27.01.2020 tarihinde ihale dokümanını e-imza ile indirdiği, ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği ve ihale komisyonu kararının henüz alınmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “... 78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir. ...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinden, ihale kararına ait damga vergisi ve sözleşme damga vergisinin “sözleşme giderleri ve genel giderler” içerisinde yer aldığı, söz konusu giderlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerce %4 oranında teklif fiyata dahil edileceği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde ise söz konusu giderlerin kendi mevzuatları çerçevesinde belirlenerek teklif fiyata dahil edileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 adet sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması İşi

b) Miktarı ve türü: 20 (yirmi) adet Sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şehir İçi ve Şehir Dışı

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. ilgili mevzuat gereğince yapılacak teklif edilen toplam fiyat üzerinden alınacak %05,69 (bindebeşvirgülaltmışdokuz) İhale Kararına ait Damga Vergisi, % 09,48 (bindedokuzvirgülkırksekiz) Sözleşme Damga Vergisi ve Teknik Şartname’de belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İş ve Adlandırma” başlıklı 1’inci maddesinde “Söz konusu iş, Bursa Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 (yirmi) adet sürücülü Cenaze Nakil Aracının kiralanması işi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “İdarenin ön gördüğü hizmetleri bu şartnamede belirtilen şekil ve şartlara uygun olarak sürücülü ve yakıt hariç tüm giderleri (sürücü, vergi, sigorta, bakım ve onarım vb.) Yüklenici tarafından karşılanmak üzere, 20 (yirmi) adet en az 2016 model 4*2 çekişli en az motor hacmi 1600 cc ve en az motor gücü 120 hp üstü sürücülü Cenaze Nakil Aracını kapsamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilere ihale dokümanı kapsamında Standart Form Birim Fiyat Teklif Mektubu ve eki Standart Form Birim Fiyat Teklif Cetvelinin verildiği, bu çerçevede Standart Form Birim Fiyat Teklif Cetvelinin aşağıda yer verilen tablo halinde olduğu görülmüştür.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Cenaze Nakil Aracının Kiralanması İşi

adet

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale dokümanın incelenmesinden, ihalenin konusunun 20 (yirmi) adet sürücülü cenaze nakil aracının kiralanması işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu ihalede işin ifasında kullanılacak araçlar ile birlikte 30 sürücü için de fiyat teklifi verilmesinin istendiği, isteklilerce teklif edilen fiyat üzerinden alınacak ihale kararına ait damga vergisi (%05,69) ve sözleşme damga vergisinin (%09,48) teklif fiyata dahil edilmesinin istendiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, ihale dokümanında ihale kararına ait damga vergisi ve sözleşme damga vergisinin isteklilerce teklif fiyata dâhil edilmesinin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda tabii olduğu, ihale dokümanı kapsamında verilen standart form birim fiyat teklif cetvelinde ihale kararına ait damga vergisi ve sözleşme damga vergisine ilişkin ayrı bir satır açılmadığı, dolayısıyla anılan giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi yönündeki düzenlemenin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki “Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. …26

16.1.2. 16.1.1 nci maddede belirtilen haller dışında kalan [bu kısımda özel aykırılık halleri ayrıca belirtilebilecektir] durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

16.1.3. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Aynı Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesine ilişkin 26 numaralı dipnotta ise “Bu maddede, aşağıdaki bentlerden işin niteliğine uygun olanı idare tarafından belirtilecektir.

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir: Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza kesilecektir. Ancak gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

(2) Kısmi kabul öngörülen işlerde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir: Yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için süresinde tamamlanmayan kısmın bedelinin yüzde [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza kesilecektir. Ancak gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların [bu kısma 2’den az olmamak üzere asgari aykırılık sayısı yazılacaktır]’den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Ancak [bu kısma ağır aykırılık halleri yazılacaktır] hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Hizmet Aksaması ve Cezai Müeyyideler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Kiralık araçlar bakım ve onarım için çalışmadığı günlerde, yüklenici idareye bilgi vermek suretiyle şartnamede belirtilen niteliklere uygun aracı idare hizmetine verecek ve hizmetin kesintiye uğramamasını sağlayacaktır.

7.2. Yükleniciye yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde idare, bedeli ilk hakkedişinden kesilmek üzere yüklenici adına bir araç kiralamaya yetkilidir ayrıca yüklenicinin bu hareketinden dolayı idare kiraladığı aracın ücretinden başka her gün için üç yevmiye cezası ilk hakkedişinden kesecektir. İdare, bu durum ayda on günü geçtiği takdirde hiçbir ihtara gerek duymadan sözleşmesi tek taraflı olarak fes edilerek ve yüklenicinin teminatı irat kayıt edebilir.

7.3. Yüklenici taahhüt ettiği araçların arıza ve onarımlarında yerine çalıştıracağı araç ve personel bilgisini idareye derhal vermek zorundadır.

7.4. Araçların bakım-onarım ile ilgili işlemlerinin 2 ( iki ) tam mesai gününü geçmesi durumunda, yüklenici idarenin talebi üzerine geçici olarak bir araç tahsis edecektir. Aksi takdirde o günler için araç kirası ödenmeyecek ve her gün için üç yevmiye cezası ilk istihkakından kesecektir.

a) Arızanın 30 ( otuz ) gün içerisinde giderilmemesi durumunda geçici araç geri alınarak, aynı marka ve model de, şartnameye uygun bir araç tahsis edecektir.

b) Yıl içerisinde herhangi bir sebeple aracın değiştirilmesi gerektiği takdirde şartnamede belirlenen şartlarda olmak kaydıyla, idarenin onayı alınarak araç değiştirilebilecektir.

7.5. Yüklenici çeşitli nedenlerden ( arıza, personel eksikliği, görevden geç dönmesi vs. ) dolayı verilen görevi yerine getiremez ise bu durum bir tutanak ile belirlenir. İşin devamını sağlamak amacıyla dışarıdan o görev yapılması için araç kiralanır ve kira bedeli yüklenicinin ilk hak edişinden kesilerek kiralanan araç, kişi veya kuruluşa ödenir.

7.6. Yüklenici personeli idarenin disiplin kurallarına uyacak memur kılık kıyafet yönetmeliğine riayet edeceklerdir. Bu kurallara uyulmaması halinde birinci sefer ihtar, ikinci seferde bir yevmiye, üçüncü seferde iki yevmiye ve bundan sonraki disiplinsiz davranışlarında sözleşme fesih edilerek yüklenici teminatı irat kayıt edebilir.

7.7. İdare, şoförün işe karşı hal ve hareketlerinden memnun kalmadığı takdirde yükleniciyi yazılı veya sözlü uyarır ve tekrarı halinde sözleşmeyi tek taraflı fes etmeye ve teminat irat kayıt etmeye yetkilidir.” düzenlemesi,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin Yüzde 0,06 tutarında ceza kesilecektir. Ancak gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

16.1.2. 16.1.1 nci maddede belirtilen haller dışında kalan Teknik şartnamede belirtilen durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin Yüzde 0,06 tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

16.1.3. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Cezai müeyyidelere ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddeleri incelendiğinde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin yüzde 0,06 tutarında ceza kesileceği, bu kapsam dışında kalan ve Teknik Şartname’de belirtilen her bir aykırılık durumu için de en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin yüzde 0,06 tutarında ceza uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede anılan düzenlemelerin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nda yer alan oranlarla Teknik Şartname’de yer alan oranların birbirinden farklı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde cezai şartın ne şekilde düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Buna göre, söz konusu madde kapsamında yer alan 16.1.1’inci maddeye ilişkin 26 numaralı dipnotun; birinci fıkrası kısmi kabul öngörülmeyen, ikinci fıkrası kısmi kabul öngörülen işlerde, işin süresinde ifa edilmemesi halinde kesilecek cezanın, diğer bir ifadeyle gecikme cezasının ne şekilde düzenleneceği hükme bağlanmış, işin niteliği gereği gecikme cezasının kesilmesinin mümkün olmadığı hallerde ise uygulanacak diğer yaptırımın ne olduğu belirtilmiştir. Aynı dipnota ilişkin üç numaralı fıkrada ise, sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi halinde her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının sözleşme bedelinin %1’ini geçmeyecek şekilde oran olarak belirleneceği, bu aykırılıkların asgari aykırılık sayısını aşması durumunda, öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının (iki veya daha fazla) idarece belirleneceği, ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna bu maddede yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tip Sözleşmenin 16’ncı maddesi kapsamında kalan 16.1.2’nci maddesinde ise, 16.1.1’nci maddesinde yer verilen sözleşmeye aykırılık oluşturan haller dışında, idarece ayrı bir aykırılık halinin öngörülmesi halinde bu aykırılığın bu maddede belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu madde kapsamında belirtilen aykırılıklara uygulanacak yaptırım için belirtilen aykırılığın bir defa gerçekleşmesi yeterli olup, idarece uygulanacak yaptırım için belli bir aykırılık eşiği belirlemesine gerek bulunmamaktadır. 16.1.2’nci madde kapsamında düzenlenen aykırılık hallerine ilişkin, en az 10 günlük ihtar çekildikten sonra aykırılığın devam ettiği süre boyunca sözleşme bedelinin % 1’inden fazla olmamak üzere belirlenen oranda ceza kesilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Başvuruya konu ihalenin “Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde 20 Adet Sürücülü Cenaze Nakil Aracının Kiralanması İşi” olduğu, bu haliyle işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte olduğu anlaşılmıştır. İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16.1.1'inci maddesinde, Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesinin 26 numaralı dipnotunda yer alan işin özelliği gereği sürekli tekrar eden işlerde yer verilmesi gereken düzenlemenin olmadığı ve bu kapsamda da asgari aykırılık sayısına yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bu itibarla ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinin, Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesinin 26 numaralı dipnotuna aykırı olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İhale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda, temel endeks ve güncel endeks olarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

- Şoför personeller için Asgari Ücret Fiyat Farkı verilecektir

-31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4734 Kamu İhale Kanununa göre fiyat farkı verilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç Sürücülerinde Aranılacak Özellikler ve Uyulması Gereken Kurallar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1 İdare yapacağı iş programı doğrultusunda 30 (otuz) adet Personeli (Şoförü), 36 ay süre ile çalıştıracaktır.

6.2 Şoför personele asgari ücretin % 30 fazlası ücret ödenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Vergi ve Fiyat Farkı Uygulamaları” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1 Yüklenici ihale tarihinden sonra gerek esas taahhüt süresi içinde gerekse geçerli sebeplerden dolayı uzatılan süre içerisinde taahhüdün tamamen ifasına kadar vergilere zam yapılması veya yeni vergi konulması fiyatların yükselmesi, taşıma ve işçi ücretlerinin artması gibi sebeplerle fazla para verilmesi veya süre uzatımı isteğinde bulunmaz.

8.2. Yükleniciye ait 20 adet sürücülü cenaze nakil aracı için akaryakıt fiyat farkı verilmeyecektir.

8.3 Şoför personeller için Asgari Ücret Fiyat Farkı verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Doküman düzenlemelerinden başvuruya konu ihalede kiralanacak 20 Adet Cenaze Nakil Aracı için 30 adet personel (sürücü) istenildiği, söz konusu personel için asgari ücretin %30 fazlası ücret ödeneceği, araçlara ilişkin olarak akaryakıt için fiyat farkı verilmeyeceği, personel (sürücü) için ise fiyat farkı verileceği, fiyat farkına ilişkin olarak idare tarafından herhangi bir endeks belirlemesinin yapılmadığı ve bu hususta 31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkında Karara atıf yapıldığı anlaşılmıştır.

Anılan karara göre fiyat farkı verileceği öngörülen fakat sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği ihalelerde, temel endeks ve güncel endeks olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir.

Bu çerçevede, ihale dokümanı kapsamında fiyat farkına ilişkin olarak herhangi bir endeks ve sabit katsayı belirlemesi yapılmadığı, dolayısıyla fiyat farkına ilişkin hesaplamaların Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak yapılacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde, bu Kanun’a göre düzenlenecek olan sözleşmelerde belirtilmesi zorunlu hususlar hükme bağlanmış olup, ödeme yer ve şartlarının sözleşmede yer almasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

Ücret, kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenebilir.

Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz.
Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.

İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.

Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkân ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz.

Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.
Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.
Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

…
Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

...

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır...” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “... 10.11. İdare yükleniciye hak ediş tutarını ödesin veya ödemesin yüklenici çalıştırdığı sürücülerin bir ay önceki alacaklarını en geç her ayın 20’sine kadar ödemekle yükümlüdür.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ”İstekliye Ücretin Ödenmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın usul ve yöntemlerine göre ödenir.“ düzenlemesi,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’ının “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı'nca ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Ödemeler her ayın sonunda düzenlenecek hakediş dosyasına göre, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın ödeme planı çerçevesinde, muhasebe usul ve esaslarına göre yapılacaktır

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Doküman düzenlemelerinden, hakediş ödemelerinin her ayın sonunda düzenlenecek hakediş dosyasına göre yapılacağı, bu hususta ödeme planının ise Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın ödeme planı çerçevesinde, muhasebe usul ve esaslarına göre belirleneceği, idare tarafından hakediş tutarı ödensin veya ödenmesin yüklenici tarafından, sürücülerin bir ay önceki alacaklarını en geç her ayın 20’sine kadar ödenmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

İş Kanunu’nun yukarıda yer alan hükümleri ile çalışanların ücretinin en geç ayda bir ödeneceği, iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresinin bir haftaya kadar indirilebileceği, ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir sebep dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği, gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu Kanun hükmünün işçi işveren (yüklenici) ilişkisi içerisinde ücret ödenmesine ilişkin hukuki durumu ortaya koyduğu görülmektedir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 38’inci maddesinin yukarıda aktarılan düzenlemeleri ile ise kontrol teşkilatının yüklenici ve/veya alt yüklenicilerin işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay re’sen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu, bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemeler ile işçi ücretlerinin ödenmesinin sağlanmasına yönelik hukuki sürecin ortaya konulduğu görülmektedir.

İdarece Sözleşme Tasarısı’nda yapılan düzenlemelerle ise ödemelerin her ay sonunda düzenlenecek hakediş dosyası üzerinden yapılacağı belirlenmiş olup, söz konusu düzenlemelerin yüklenici ile idare arasındaki hukuki duruma ilişkin düzenlemeleri ortaya koyduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde ödemelerin hangi tarihte yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde hakediş raporunun imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmede yer alan sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir hüküm yok ise 30 gün içinde tahakkuka bağlanması gerektiği belirtilmiştir. Öte yandan Teknik Şartname’de yapılan başvuruya konu düzenleme ile ihale konusu hizmette çalıştırılacak personele ödenecek ücretin ödeme gününün tayin edildiği görülmüş olup, yukarıda yer verilen mevzuatta işçi ücretlerinin ödeme gününün ihale dokümanında belirlenmesini kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca işverenin işçisine ücretini geç ödemesinin işin gereği gibi yapılmaması kapsamında değerlendirileceği, basiretli bir tacir olarak isteklilerin işçilerin ücretlerini her ay ödemek zorunda olduğunun bilinciyle ihalelere teklif vermeleri gerektiği, idarenin hakedişleri ödeme süreci ile işçilerin maaşlarının ödenmesi arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığı ve yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı, Genel Şartname düzenlemeleri ve İş Kanunu hükümlerinin bu sürecin farklı konularına ilişkin düzenlemeleri içerdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu hususa ilişkin olarak bahse konu Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı düzenlemesinde anılan mevzuat hükümlerine bir aykırılık ve isteklilerin teklif vermesine engel bir durum bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.