KİK Kararı: 2020/UH.I-435 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UH.I-435
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Pam İnş. ve Turizm Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/350737 İhale Kayıt Numaralı “2019 Yılı Avrupa 2 Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 13.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019 Yılı Avrupa 2 Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Pam İnş. ve Turizm Ltd. Şti.nin 03.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 23.09.2019 tarih ve 39789 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 12.02.2020 tarihli ve 2020/MK-39 sayılı kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1142-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında tespit ettikleri ve yaklaşık maliyeti etkileyen hususların;

1. 09.08.2019 tarihinde yayımlanan ihale dokümanında ihalenin 2’nci kısmında kanal açma araçlarının toplam 13 ekip ile vardiyalı olarak çalıştırılacağının belirtilmesine karşın 02.09.2019 tarihinde yayımlanan zeyilnamede toplam 15 ekibin vardiyalı olarak çalıştırılacağının düzenlendiği, 1 kanal açma aracı ekibinin 1 şoför ve 1 vasıflı işçiden oluştuğu dikkate alındığında personel sayısının dokümanın ilk haline göre 4 kişi arttığı, 4 işçinin aylık maaş ve sgk gibi maliyetinin toplamı (4 x 5.324,87 TL) ile işin süresinin 540 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işçilerin toplam maliyetinin ilk yayımlanan dokümana göre [(21.299,48 / 30) x 540] 383.390,63 TL arttığı,

09.08.2019 tarihinde yayımlanan ihale dokümanında ihalenin 3’üncü kısmında kanal açma araçlarının toplam 5 ekip ile vardiyalı olarak çalıştırılacağının belirtilmesine karşın 02.09.2019 tarihinde yayımlanan zeyilnamede toplam 9 ekibin vardiyalı olarak çalıştırılacağının düzenlendiği, 1 kanal açma aracı ekibinin 1 şoför ve 1 vasıflı işçiden oluştuğu dikkate alındığında personel sayısının dokümanın ilk haline göre göre 8 kişi arttığı, 8 işçinin aylık maaş ve sgk gibi maliyetinin toplamı (8 x 5.324,87 TL) ile işin süresinin 480 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işçilerin toplam maliyetinin ilk yayımlanan dokümana göre [(42.598,96 / 30) x 480] 681.583,35 TL arttığı,

Dolayısıyla yaklaşık maliyetin toplam 1.064.973,98 TL arttığı, ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

2. 09.08.2019 tarihinde yayımlanan ihale dokümanında 4x2 mini kombinelerin günde 8 saat çalıştırılacağının belirtilmesine karşın 02.09.2019 tarihinde yayımlanan zeyilnamede 24 saat çalıştırılacağının düzenlendiği,

İhalenin 1’inci kısmında 3 mini kombine ekibin çalıştırılacağı, 1 kombine ekibinin 1 şoför ve 1 vasıflı işçiden oluştuğu dikkate alındığında personel sayısının dokümanın ilk haline göre 12 kişi arttığı, 12 işçinin aylık maliyeti ile (12 x 5.324,87 TL) işin süresinin 475 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işçilerin toplam maliyetinin ilk yayımlanan dokümana göre [(63.898,44 / 30) x 475] 1.011.725,30 TL arttığı,

İhalenin 3’üncü kısmında 3 mini kombine ekibin çalıştırılacağı, 1 kombine ekibinin 1 şoför ve 1 vasıflı işçiden oluştuğu dikkate alındığında personel sayısının dokümanın ilk haline göre 12 kişi arttığı, 12 işçinin aylık maliyeti ile (12 x 5.324,87 TL) ile işin süresinin 480 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işçilerin toplam maliyetinin ilk yayımlanan dokümana göre [(63.898,44 / 30) x 480] 1.022.375,04 TL arttığı,

İhalenin 4’üncü kısmında 4 mini kombine ekibin çalıştırılacağı, 1 kombine ekibinin 1 şoför ve 1 vasıflı işçiden oluştuğu dikkate alındığında personel sayısının dokümanın ilk haline göre 16 kişi arttığı, 16 işçinin aylık maliyeti ile (16 x 5.324,87 TL) ile işin süresinin 480 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işçilerin toplam maliyetinin ilk yayımlanan dokümana göre [(197,92 / 30) x 750] 2.129.948,00 TL arttığı,

Bu doğrultuda yaklaşık maliyetin toplam 4.164.048,34 TL arttığı, ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde yer alan T.01 pozunun ihalede istenilen 4x2 ve 6x2 kombine araçları ve ekip vardiyaları birleştirilerek oluşturulduğu, ilk ihale dokümanında her iki kombine aracının 8 saat çalıştırılacağı yer almasına rağmen, zeyilname ile 4x2 kombine araçlarının 24 saat çalışacağının belirtildiği, dolayısıyla söz konusu 2 farklı iş kaleminin tek bir poz altında birleştirilmesinin yaklaşık maliyeti arttıracağı ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

3. 09.08.2019 tarihinde yayımlanan Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinin saha mühendislerinin istenildiği, ancak 02.09.2019 tarihinde yayımlanan zeyilnamede saha mühendisinin saha teknikeri olarak değiştirildiği, bu durumda mühendis maaşı (asgari ücretin %160 fazlası) ile tekniker maaşı (asgari ücretin) aynı olamayacağından, dokümanın ilk haline göre tüm kısımlarda toplam 8 adet saha mühendisinin değil 8 adet saha teknikerinin çalıştırma zorunluluğu getirildiği, ancak söz konusu değişimin yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

Ayrıca yaklaşık maliyetin hazırlanmasında teknik personel ile ilgili hiçbir girdinin olmadığı, bu durumun yaklaşık maliyeti etkileyen önemli bir unsur olduğu, şöyle ki;

1 kısım için 2 adet saha mühendisi: 2x8.148,50 Tl x 5,5 ay = 252.603,50 TL

2 kısım için 3 adet saha mühendisi: 3x8.148,50 TL x 18 ay = 440.019,00 TL

3 kısım için 2 adet saha mühendisi: 2x8.148,50 TL x 16 ay = 260.752,00 TL

4 kısım için 1 adet saha mühendisi: 1x8.148,50 TL x 25 ay = 203.712,50 TL olarak hesaplanması ve yaklaşık maliyete eklenmesi gereken işçilik giderleri yaklaşık maliyete eklenmediği,

4. Dokümanın ilk halinde T.03 pozunun analizinde kamera operatörü hesaba katılmışken 02.09.2019 tarihinde yayınlanan zeyilname ile kamera operatörünün kaldırıldığı, bu durumun söz konusu poza teklif vermeye engel teşkil ettiği, ayrıca yaklaşık maliyetin değişmesine sebebiyet verdiği,

5. Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında T.13 pozu analizinde yer alan GİS’lerin alınabilmesi için ihtiyaç duyulan harita mühendisi ve harita teknikerine yer verilmediği,

6. 02.09.2019 tarihinde yayımlanan zeyilname ile vasıflı işçilerin kombine, kuka ve vidanjör araçlarında ekip olarak çalışacaklarının belirtildiği, ancak yaklaşık maliyete bu işçiliklerin sözleşme dosyasında belirtildiği gibi alınmadığı ve asgari ücret üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplandığı, bu durumun yaklaşık maliyetin yanlış hazırlandığını gösterdiği,

Bu itibarla yukarıda aktarılan maddeler incelendiğinde tamamının yaklaşık maliyete etki eden unsurlar olduğu, zeyilname ile giderilemeyeceği ve ihalenin iptal edilerek doğru verilerle yeniden hazırlanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 23.09.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine, 09.10.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1306 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Pam İnş. ve Turizm Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 3. İdare Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli E:2019/2056 sayılı kararında “…ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli veya istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri ve ihale dokümanı satın alan davacının gerek 4734 sayılı Kanun ve gerekse ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca istekli olabilecek statüsünde olduğu hususu açık olup, ihaleye teklif sunulması aşamasında önem arz eden yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığından bahisle hak kaybına uğradığını iddia eden davacının başvurusunun esasının incelenmesi gerekmekte iken, idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarara uğrama durumunun ispatlanamadığından korunması gereken güncel ve somut bir menfaatinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddine yönelik verilen dava konusu kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan dava konusu işlemin uygulanması halinde davacı şirket bakımından telafisi güç zararların doğacağı aşikardır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, …
Oybirliğiyle karar verildi.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Belirtilen Mahkeme kararının uygulanmasını teminen 12.02.2020 tarih ve 2020/MK-39 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 09.10.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1306 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine,” karar verilerek esasın incelenmesine geçilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun hükümlerine göre, yaklaşık maliyet;

- Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen kuruluşların Kanun kapsamı dışında temin edebilecekleri mal veya hizmetlerin istisna limitinin belirlenmesi,

- 8’inci ve 13’üncü madde hükümleri uyarınca, ihale ilan süre ve kurallarının belirlenmesi,

- 20’nci madde hükmü uyarınca, belli istekliler arasında ihale usulüyle ihale edilebilecek yapım işlerinin tespiti,

- 21’inci maddenin (f) bendi uyarınca pazarlık usulüyle yapılabilecek mal veya hizmet alımlarına ilişkin parasal limitin belirlenmesi,

- 38’inci madde hükmü uyarınca, aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi,

- 39’uncu madde hükmü uyarınca, bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali kararının verilmesine gerekçe teşkil edecek aşırı yüksek tekliflerin tespiti,

- 48’inci madde hükmü uyarınca, hizmet alımı biçiminde ihalesi yapılabilecek olan danışmanlık hizmetlerinin belirlenmesi,

- 53’üncü madde hükmü uyarınca, itirazen şikayet başvuru bedellerinin tespiti,

- 62’nci maddenin (d) bendi hükmü uyarınca, bütçenin programlanması ve tekliflerin karşılaştırılması,

- 8’inci ve 63’üncü madde hükümleri uyarınca, yerli isteklilerle ilgili uygulamaların belirlenmesi işlemlerinde kullanılmaktadır.

Bu itibarla idarelerce ihale dokümanında (İdari Şartname, Teknik Şartname, Sözleşme Tasarısı vb.) bir maliyet unsuru olarak belirlenen ve isteklilerin tekliflerini hazırlarken dikkate almak durumunda oldukları her bir unsuru yaklaşık maliyet hesabına dâhil etmeleri gerektiği, zira yaklaşık maliyetle bağlantılı olarak belirlenmesi gereken; ihalenin eşik değerin altında kalıp kalmadığı, ilanın süresi ve yapılış şekli, parasal limite tabi alımlarda alım usulünün tespiti gibi hususların yasal gereklere uygunluğu açısından vazgeçilmez olmanın yanında, ihale sürecinde de, sunulan tekliflerin sağlıklı biçimde değerlendirilmesi, bu bağlamda aşırı düşük tekliflerin tespiti ve sorgulanması, fiyat teklifleri bakımından ihalede yeterli rekabetin sağlanıp sağlanmadığı hususlarının ihale komisyonunca irdelenebilmesi açısından da zaruret arz ettiği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat değerlendirmeleri kapsamında başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın ilk halinde, her bir kısım için kanal açma aracı ekiplerinin günlük vardiyalarına ilişkin tablolara yer verildiği, 02.09.2019 tarihli zeyilname ile anılan tabloların kaldırıldığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyet dilekçesinde, tabloların kaldırılması sonucunda idarece istenilen araç sayısı kadar ekip oluşturulacağı varsayımıyla fazladan 12 personelin çalıştırılması gerekeceği ancak yaklaşık maliyetin zeyilname dikkate alınarak güncellenmediği iddia edilmektedir.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde; 2’nci Kısımda T.05 iş kaleminin maliyetinin Kanal Açma Aracının (Kuka) Ekip ve Ekipmanlarıyla Birlikte 1 (Bir) Günlük Bedeli (8 saat çalışan 1 şoför ve 1 vasıflı işçi + Araç Takip Sistemi (1 Yıllık) + Kanal Açma Aracı (1 Yıllık)) x 5 Adet Kanal Açma Aracı x 540 gün

3’üncü Kısımda T.05 iş kaleminin maliyetinin Kanal Açma Aracının (Kuka) Ekip ve Ekipmanlarıyla Birlikte 1 (Bir) Günlük Bedeli (8 saat çalışan 1 şoför ve 1 vasıflı işçi + Araç Takip Sistemi (1 Yıllık) + Kanal Açma Aracı (1 Yıllık)) x 3 Adet Kanal Açma Aracı x 480 gün üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri ile yaklaşık maliyet hesap cetveli bir arada değerlendirildiğinde, idarece söz konusu T.05 pozunun maliyetinin başvuru sahibi tarafından iddia edilenin aksine, ilk ihale dokümanında toplam kanal açma aracı ekip sayısı dikkate alınarak hesaplanmadığı, bir başka deyişle idare tarafından yaklaşık maliyetin şikâyete konu kısımlarda belirtilen toplam kanal açma araç sayısı üzerinden hesaplandığı görülmüştür.

Bu çerçevede idarece anılan iş kaleminin maliyetinin ilk ihale dokümanındaki vardiya sistemi sonucunda bulunan toplam ekip sayısı kadar işçi çalıştırılacağı kabulüyle hesaplanması zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak T.05 pozunun maliyetinin her birinde 1 şoför, 1 işçi ve 2’nci kısımda toplam 5 kanal açma aracı, 3’üncü kısımda toplam 3 kanal açma araç sayısı göz önüne alınarak hesaplama yapılmasının anılan poz kalemine ilişkin hazırlanan Birim Fiyat Tariflerinde yer alan “Not 4: Kanal açma aracının ekibi gece ve gündüz olmak üzere bir günde 3 vardiya (8’er saat) şeklinde 24 saat çalışacaktır.” düzenlemesi dikkate alındığında yaklaşık maliyetin eksik hesaplanmasına sebebiyet vereceği, diğer bir deyişle, iş aynı araçla yapılsa dahi daha fazla sayıda vasıflı işçiye ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla idarece anılan iş kaleminin maliyetinin eksik hesaplandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanının ilk halinde, tüm kısımlara ilişkin hazırlanan Birim Fiyat Tariflerinde T.01 Özel Temizlik Aracının (Kombine) Ekip ve Ekipmanlarıyla Birlikte 1 (Bir) Günlük Bedeli pozunun 4 numaralı notu “Özel Temizlik Aracının (Kombine) ekibi 24 saatlik zaman dilimi içerisinde (1 günde) en fazla 8 saat çalışacaktır. Meydana gelebilecek arızalar ve iş durumuna göre idarenin talimatı doğrultusunda çalışma saatleri belirlenecektir.” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli nolu zeyilname ile söz konusu Birim Fiyat Tarifleri’nin 4 nolu notu “6x2 Özel Temizlik Aracının (Kombine) ekibi 24 saatlik zaman dilimi içerisinde (1 günde) en fazla 8 saat çalışacaktır. 4x2 Mini Özel Temizlik Araçları ise gece ve gündüz olmak üzere bir günde 3 vardiya (8’er saat) şeklinde 24 saat çalışacaktır. Meydana gelebilecek arızalar ve iş durumuna göre İdare'nin talimatı doğrultusunda çalışma saatleri belirlenecektir.” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca anılan Tariflerde özel temizlik aracının (kombine) ekip ve ekipmanlarıyla ve su tankeri birlikte bir günlük bedelinin “Teknik şartnamesinde Özellikleri belirtilen 6x2 ve 4x2 Mini Özel Temizlik Araçlarının (Kombine) şoför dahil en az 2 kişiden oluşan ekibi ve ekipmanları ile birlikte ikmal ve bakımı yapılmış temiz su tankı dolu olarak, çalışma sınırlan içerisinde hazır bulundurulması için gerekli her türlü ekip, ekipman giderleri ile genel giderler ve yüklenici karı dahil” şeklinde hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde özel temizlik aracı sayılarının;

1. Kısım

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Bağcılar Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Güngören Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Bahçelievler Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Toplam

Araç Sayısı

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

1

1

1

3

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

2

0

2

4

3. Kısım

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Başakşehir Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Küçükçekmece Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Bakırköy Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Toplam

Araç Sayısı

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

2

1

3

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

1

1

1

3

4. Kısım

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Avcılar Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Esenyurt Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı

Toplam

Araç Sayısı

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

1

3

4

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

2

2

4

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Bu bağlamda idarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde; ihalenin 1, 2 ve 4’üncü kısımlarında T.01 iş kaleminin maliyetinde işçilik toplamının 1 şoför ve 1 erbab işçinin 8 saatlik bedeli üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri ile yaklaşık maliyet hesap cetveli bir arada değerlendirildiğinde, idarece söz konusu T.01 pozunun maliyetinin araçların 4x2 ya da 6x2 özellik ayrımı yapılmadan günde 1 şoför ve 1 vasıflı işçinin günde sadece 8 saat çalıştırılacağı kabulüyle hesaplanmasının, yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı sonucunu doğurduğu, şöyle ki; zeyilname sonrası düzenleme ile 4x2 mini özel temizlik aracının 3 vardiya çalıştırılacağı, dolayısıyla çalıştırılacak personel sayısının bu oranda artacağı anlaşılmıştır.

Öte yandan idarece yapılan 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ihalenin ilk dokümanında T.01 pozu içerisinde bir olarak düzenlenen 4x2 mini özel temizlik aracı ile 6x2 özel temizlik aracının çalışma saatlerinin değiştirildiği, ancak yaklaşık maliyete söz konusu değişimin yansıtılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Dokümanın ilk halinde Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesi “36.1.- Yüklenici, işe başlanmasına müteakip en geç 10 takvim günü içerisinde aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

2019 Yılı Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi kapsamında;

Aşağıda Pozisyonu, Meslek Unvanı ve Özellikleri belirtilen personeli iş başında bulunduracaktır.

Avrupa 2. Bölge 1. Kısım (Bağcılar, Güngören, Bahçelievler)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Mühendisi ((İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 2. Kısım (Silivri, Çatalca, Büyükçekmece, Beylikdüzü)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

3 Adet Saha Mühendisi ((İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 3. Kısım (Başakşehir, Küçükçekmece, Bakırköy)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Mühendisi (İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 4. Kısım (Avcılar, Esenyurt)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

1 Adet Saha Mühendisi (İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli 2 nolu zeyilname ile söz konusu Tasarı’nın anılan maddesinin “36.1. - Yüklenici, işe başlanmasına müteakip en geç 10 takvim günü içerisinde aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

2019 Yılı Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi kapsamında;

Aşağıda Pozisyonu, Meslek Unvanı ve Özellikleri belirtilen personeli iş başında bulunduracaktır.

Avrupa 2. Bölge 1. Kısım (Bağcılar, Güngören, Bahçelievler)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi, Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 2. Kısım (Silivri, Çatalca, Büyükçekmece, Beylikdüzü)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi, Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

3 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 3. Kısım (Başakşehir, Küçükçekmece, Bakırköy)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi, Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Avrupa 2. Bölge 4. Kısım (Avcılar, Esenyurt)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi, Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

1 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca anılan Tasarı’nın aynı maddesinde “…- Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak;

…

4. Tekniker (Yüklenicinin çalıştırması halinde; Hakediş Görevlisi bu gruba dahil) güncel brüt Asgari Ücretin en az %110 fazlası

5. Mühendis güncel brüt Asgari Ücretin en az %160 fazlası

olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin de bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” düzenlemesine de yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda, idare tarafından her bir kısmın yaklaşık maliyetinin kısımlar içerisinde yer alan iş kalemleri için ihale dokümanı kapsamında bulunan birim fiyat analizlerinden yola çıkılarak hazırlanan analiz oluşturmak suretiyle hesaplandığı, her bir iş kalemi için oluşturulan iş kalemlerinin hiçbirisinde maliyet unsuru olarak saha mühendisi ya da tekniklerinin yer almadığı, bir diğer ifadeyle idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken gerek ihale dokümanın ilk halinde saha mühendisi üst başlığında toplanan ve asgari ücretin en az %160 fazlası ücret ödeneceği belirtilen inşaat, makine ve çevre mühendisine gerekse de zeyilname sonrası saha elemanı olarak adlandırılan ve en az asgari ücretin en az %110 fazlası ödeneceği belirtilen teknikere yer verilmediği, dolayısıyla söz konusu personele ödeneceği öngörülen bedel dikkate alınmadan hesaplanan yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Dokümanın ilk halinde Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesi “1. Vasıfsız İşçi (Yüklenicinin çalıştırması halinde; Bekçi, Şantiye Hizmetlisi bu gruba dahildir) güncel brüt Asgari Ücretin en az %55 fazlası

2. Operatör güncel brüt Asgari Ücretin en az %100 fazlası

3. Vasıflı İşçi (Yüklenicinin çalıştırması halinde; Santral Görevlisi bu gruba dahil) güncel brüt Asgari Ücretin en az %70 fazlası

4. Şoför güncel brüt Asgari Ücretin en az %70 fazlası

5. Tekniker (Yüklenicinin çalıştırması halinde; Hakediş Görevlisi bu gruba dahil) güncel brüt Asgari Ücretin en az %110 fazlası

6. Mühendis güncel brüt Asgari Ücretin en az %160 fazlası

olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli 2 nolu zeyilname ile söz konusu Tasarı’nın anılan maddesinden yüklenicinin iş kapsamında çalıştırması istenilen operatörün çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Öncelikle, başvuru dilekçesinde kamera operatöründen bahisle iddia oluşturulduğu görülmüşse de, yaklaşık maliyete esas birim fiyat analizinde bu sıfatın kullanılmadığı, bunun yerine operatör makinist ifadesine yer verildiği anlaşılmış olup, inceleme başvuru sahibinin kastının operatör makinist olduğu varsayılarak yapılmıştır.

Sözleşmenin ifasında çalıştırılacak operatör makinist için yaklaşık maliyet içerisinde belli bir tutar öngörüldüğü, 2 numaralı Zeyilname ile operatör için öngörülen ücret grubunun ihale dokümanından çıkarıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan ilgili iş kaleminin birim fiyat tarifinde söz konusu operatöre ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, zeyilname değişikliği ile operatöre ilişkin ücret grubunun ihale dokümanından çıkarılmasının yaklaşık maliyet içerisinde yer alan operatör analiz girdisinin de çıkarıldığı anlamını taşımadığı, kaldı ki T3 iş kalemi teklif fiyatının T1 iş kaleminin teklif fiyatından türetildiği ve T1 iş kaleminde de hesaba katılan işçilik giderlerinin belli olduğu dikkate alındığında, isteklilerin tekliflerini oluşturmalarına bir engel bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak; …

5. Tekniker (…) güncel brüt asgari ücretin en az %110 fazlası

6. Mühendis güncel brüt asgari ücretin en az %160 fazlası olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı içerisinde yer aldığı, Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde de tekniker ve mühendislere verilecek ücret düzenlemelerine yer verildiği, ihalenin 4 kısmındaki yaklaşık maliyetin ekinde yer alan ilgili iş kaleminin analizinde; harita mühendisi ile harita teknikeri analiz girdilerine yer verildiği ve fiyat öngörüldüğü hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin söz konusu giderlerin yaklaşık maliyete yansıtılmadığına dair iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak; …

2. Vasıflı İşçi (…) güncel brüt asgari ücretin en az %70 fazlası

3. Şoför güncel brüt asgari ücretin en az %70 fazlası olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından kombine, kuka ve vidanjör çalıştırılmasında kullanılacak şoför ve vasıflı işçilerin maaşlarının yaklaşık maliyette Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesindeki düzenlemelere uygun alınmadığı iddia edilmektedir.

İhalenin 4 kısmında söz konusu araçların; T.01, T.04 ve T.08 iş kalemleri içerisinde çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

Yukarıdaki iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin ekindeki analizlerde; şoför için 16,83 TL, erbap işçi için ise 12,88 TL birim fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemesinde şoför ve vasıflı isçi için güncel brüt asgari ücretin %70 fazlasının öngörüldüğü dikkate alındığında yaklaşık maliyette kullanılması gereken 2019 yılı saatlik asgari ücretin %70 fazlasının 19,33 TL olduğu, ancak idare tarafından maliyette kullanılan yukarıdaki birim fiyatların söz konusu tutarın altında kaldığı, kaldı ki verilecek ücret grubu aynı olan şoför ve vasıflı işçi için farklı birim fiyatların kullanıldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde kombine, kuka ve vidanjör çalıştırılmasında kullanılacak şoför ve vasıflı işçilerin maaşlarının yaklaşık maliyet hesaplamasında Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesindeki düzenlemelere uygun alınmadığına dair başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında ihaleye çıkıldıktan sonra yaklaşık maliyetin güncellenmesine izin verilmekle birlikte değiştirilebilmesine ya da düzeltilebilmesine olanak verilmemekte ise de yaklaşık maliyette yapılan hataların ihalenin sonuçlandırılması noktasında esasa etkisinin bulunup bulunmadığının dikkate alınması gerektiği, bir diğer deyişle hatalı hesaplanan tutarın düzeltilmesi sonucu olması gereken yaklaşık maliyet tutarının ihalede istenen yeterlik kriterleri ve ilan süreleri gibi yaklaşık maliyete bağımlı olarak belirlenen kriterler üzerinde bir değişiklik yaratıp yaratmadığı tespitinin yapılmasının ardından ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Şikâyete konu ihalede başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 6’ncı iddiaları kapsamında yapılan incelemede idarece yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı sonucuna ulaşılmakla birlikte eksik hesaplanan tutarın net olarak belirlenemediği, zira idarece yaklaşık maliyetin hesabında hiç dikkate alınmayan saha teknikeri ile kanal açma araçları ile mini özel temizlik aracı ile özel temizlik aracının en az kaç kişiyle ifa edilebileceğinin bilinemeyeceği, dolayısıyla idarece yapılan zeyilname sonrası yaklaşık maliyetin değişmesinin ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.