KİK Kararı: 2020/UH.I-432 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UH.I-432
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/350989 İhale Kayıt Numaralı “2019 Yılı Asya Bölgesi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 17.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019 Yılı Asya Bölgesi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti.nin 03.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine başvuru sahibince 23.09.2019 tarih ve 39786 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 29.01.2020 tarihli ve 2020/MK-25 sayılı Kurul Kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1141-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, zeyilname ile gerçekleştirilen değişikliklerin yaklaşık maliyete etki eden unsurlar olduğu ve ihalede yaklaşık maliyetin değiştiği, şöyle ki;

1. Kanal açma aracı (KUKA) ekipleri ile ilgili olarak,

İlk ihale dokümanında 1’inci kısım (Sancaktepe, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Şile İlçeleri) için 12 ekip çalıştırılacağının belirtildiği fakat 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ekip sayısının 15’e çıkarıldığı, ekiplerin 2 kişiden oluştuğu dolayısıyla zeyilname ile personel sayısının 6 kişi arttırıldığı,

İlk ihale dokümanında 2’nci kısım (Ümraniye, Üsküdar ve Beykoz İlçeleri) için 10 ekip çalıştırılacağının belirtildiği fakat 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ekip sayısının 12’ye çıkarıldığı, ekiplerin 2 kişiden oluştuğu dolayısıyla zeyilname ile personel sayısının 4 kişi arttırıldığı,

İlk ihale dokümanında 3’üncü kısım (Kadıköy, Adalar ve Ataşehir İlçeleri) için 13 ekip çalıştırılacağının belirtildiği fakat 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ekip sayısının 15’e çıkarıldığı, ekiplerin 2 kişiden oluştuğu dolayısıyla zeyilname ile personel sayısının 4 kişi arttırıldığı,

İlk ihale dokümanında 4’üncü kısım (Kartal, Maltepe, Pendik ve Tuzla İlçeleri) için 13 ekip çalıştırılacağının belirtildiği fakat 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ekip sayısının 15’e çıkarıldığı, ekiplerin 2 kişiden oluştuğu dolayısıyla zeyilname ile personel sayısının 4 kişi arttırıldığı,

Söz konusu artışlar nedeniyle yaklaşık maliyetin artması gerektiği, ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

2. İlk ihale dokümanında 4x2 mini kombinelerin 8 saat çalışacağının belirtildiği, ancak zeyilname yapılan değişiklik ile bu sürenin 24 saate çıkarıldığı (3 vardiya olacak şekilde), 1 kombine ekibinin 2 işçiden oluştuğu, bu kapsamda;

İlk ihale dokümanında 1’inci kısım (Sancaktepe, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Şile İlçeleri) için 1 kombine (2 personel) istendiği fakat zeyilname ile 3 kombine (6 personel) istendiği, bu durumda personel sayısının 4 kişi arttırıldığı, işin süresinin 510 gün olduğu da dikkate alındığında maliyetin arttığı,

İlk ihale dokümanında 2’nci kısım (Ümraniye, Üsküdar ve Beykoz İlçeleri) için 1 kombine (2 personel) istendiği fakat zeyilname ile 3 kombine (6 personel) istendiği, bu durumda personel sayısının 4 kişi arttırıldığı, işin süresinin 540 gün olduğu da dikkate alındığında maliyetin arttığı,

İlk ihale dokümanında 3’ncü kısım (Kadıköy, Adalar ve Ataşehir İlçeleri) için 1 kombine (2 personel) istendiği fakat zeyilname ile 3 kombine (6 personel) istendiği, bu durumda personel sayısının 4 kişi arttırıldığı, işin süresinin 900 gün olduğu da dikkate alındığında maliyetin arttığı,

İlk ihale dokümanında 4’üncü kısım (Kartal, Maltepe, Pendik ve Tuzla İlçeleri) için 6 personel istendiği fakat zeyilname ile 18 personele çıkarıldığı, bu durumda personel sayısının 12 kişi arttırıldığı, işin süresinin 390 gün olduğu da dikkate alındığında maliyetin arttığı,

Açıklanan nedenlerle, zeyilname ile gerçekleştirilen değişiklikler yaklaşık maliyetin 2.215.145,92 TL artması gerektiği, ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

Söz konusu artışlar nedeniyle yaklaşık maliyetin artması gerektiği, ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

Ayrıca, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan T.01 pozunun ihalede istenilen 4x2 ve 6x2 kombine araçları ve ekip vardiyaları birleştirilerek oluşturulduğu, ilk ihale dokümanında her iki kombine aracının 8 saat çalıştırılacağı yer almasına rağmen, zeyilname ile 4x2 kombine araçlarının 24 saat çalışacağının belirtildiği, dolayısıyla söz konusu 2 farklı iş kaleminin tek bir poz altında birleştirilmesinin yaklaşık maliyeti arttıracağı ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

3. Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36.1’inci maddesinde iş kapsamında çalıştırılması öngörülen teknik personel meslek ve unvanlarına yer verildiği, ilk ihale dokümanında tüm kısımlarda toplam 9 adet saha elemanı (İnşaat, çevre ve makine mühendisi) çalıştırılması istenirken, zeyilname ile 9 adet saha elemanı istendiği fakat bunların tekniker olması gerektiğinin belirtildiği, mühendis ve tekniker maaşlarının aynı olmayacağı, dolayısıyla zeyilnameyle yapılan değişiklikler ile yaklaşık maliyetin artması gerektiği ancak söz konusu artışın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

4. İlk ihale dokümanında T.03 pozunun analizinin hazırlanmasında kamera operatörünün hesaba katıldığı, ancak zeyilnameyle yapılan değişiklikler ile kamera operatörünün kaldırıldığı, söz konusu gider kalemlerinin yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

5. T.13 pozu incelendiğinde, görüntüsü alınan kanalizasyon hattı ile sistemde kayıtlı kanalizasyon hattı arasında fark bulunması halinde GİS alınacağının belirtildiği, söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi için harita mühendisine ve harita teknikerine ihtiyaç duyulduğu, ancak söz konusu personele ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, söz konusu giderlerin yaklaşık maliyete dahil edilmesi gerektiği ancak dahil edilmediği,

6. Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36.1’inci maddesinde 2 vasıflı işçi için asgari ücretin %70 fazlası, şoför için asgari ücretin %70 fazlasının verileceğinin düzenlendiği, ancak ihale sırasında açıklanan yaklaşık maliyetlere bakıldığında söz konusu işçiliklere ilişkin maliyetlerin asgari ücret dikkate alınarak hesaplandığının anlaşıldığı dolayısıyla yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı,

Bu itibarla yukarıda aktarılan maddelerin tamamında yaklaşık maliyete etki eden unsurlar olduğu ve ihalenin iptal edilerek doğru verilerle yeniden hazırlanması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 23.09.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine, 09.10.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1307 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Pam İnş. ve Turizm Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin 09.12.2019 tarihli ve E:2019/2071, K:2019/2557 sayılı kararında “…Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli veya istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri ve ihale dokümanı satın alan davacının gerek 4734 sayılı Kanun ve gerekse ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca istekli olabilecek statüsünde olduğu hususu açık olup, ihaleye teklif sunulması aşamasında önem arz eden yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığından bahisle hak kaybına uğradığını iddia eden davacının başvurusunun esasının incelenmesi gerekmekte iken, idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarara uğrama durumunun ispatlanamadığından korunması gereken güncel ve somut bir menfaatinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddine yönelik verilen dava konusu kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Belirtilen Mahkeme kararının uygulanmasını teminen 29.01.2020 tarihli ve 2020/MK-25 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 09.10.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1307 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine,” karar verilerek esasın incelenmesine geçilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun hükümlerine göre, yaklaşık maliyetin;

- Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen kuruluşların Kanun kapsamı dışında temin edebilecekleri mal veya hizmetlerin istisna limitinin belirlenmesi,

- 8’inci ve 13’üncü madde hükümleri uyarınca, ihale ilan süre ve kurallarının belirlenmesi,

- 20’nci madde hükmü uyarınca, belli istekliler arasında ihale usulüyle ihale edilebilecek yapım işlerinin tespiti,

- 21’inci maddenin (f) bendi uyarınca pazarlık usulüyle yapılabilecek mal veya hizmet alımlarına ilişkin parasal limitin belirlenmesi,

- 38’inci madde hükmü uyarınca, aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi,

- 39’uncu madde hükmü uyarınca, bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali kararının verilmesine gerekçe teşkil edecek aşırı yüksek tekliflerin tespiti,

- 48’inci madde hükmü uyarınca, hizmet alımı biçiminde ihalesi yapılabilecek olan danışmanlık hizmetlerinin belirlenmesi,

- 53’üncü madde hükmü uyarınca, itirazen şikayet başvuru bedellerinin tespiti,

- 62’nci maddenin (d) bendi hükmü uyarınca, bütçenin programlanması ve tekliflerin karşılaştırılması,

- 8’inci ve 63’üncü madde hükümleri uyarınca, yerli isteklilerle ilgili uygulamaların belirlenmesi işlemlerinde kullanılacağı,

Bu itibarla idarelerce ihale dokümanında (İdari Şartname, Teknik Şartname, Sözleşme Tasarısı vb.) bir maliyet unsuru olarak belirlenen ve isteklilerin tekliflerini hazırlarken dikkate almak durumunda oldukları her bir unsuru yaklaşık maliyet hesabına dâhil etmeleri gerektiği, zira yaklaşık maliyetle bağlantılı olarak belirlenmesi gereken; ihalenin eşik değerin altında kalıp kalmadığı, ilanın süresi ve yapılış şekli, parasal limite tabi alımlarda alım usulünün tespiti gibi hususların yasal gereklere uygunluğu açısından vazgeçilmez olmanın yanında, ihale sürecinde de, sunulan tekliflerin sağlıklı biçimde değerlendirilmesi, bu bağlamda aşırı düşük tekliflerin tespiti ve sorgulanması, fiyat teklifleri bakımından ihalede yeterli rekabetin sağlanıp sağlanmadığı hususlarının ihale komisyonunca irdelenebilmesi açısından da zaruret arz ettiği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat değerlendirmeleri kapsamında başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın ilk halinde, her bir kısım için kanal açma aracı ekiplerinin günlük vardiyalarına ilişkin tablolara yer verildiği, 02.09.2019 tarihli zeyilname ile anılan tabloların kaldırıldığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyet dilekçesinde, tabloların kaldırılması sonucunda idarece istenilen araç sayısı kadar ekip oluşturulacağı varsayımıyla fazladan 16 personelin çalıştırılması gerekeceği ancak yaklaşık maliyetin zeyilname dikkate alınarak güncellenmediği iddia edilmektedir.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde; 1’nci Kısımda T.05 iş kaleminin maliyetinin Kanal Açma Aracının (Kuka) Ekip ve Ekipmanlarıyla Birlikte 1 (Bir) Günlük Bedeli (8 saat çalışan 1 şoför ve 1 vasıflı işçi + Araç Takip Sistemi (1 Yıllık) + Kanal Açma Aracı (1 Yıllık)) x 5 Adet Kanal Açma Aracı x 510 gün,

Aynı kalemin 2’nci kısımda 4 araç x 540 gün, 3’üncü kısımda 5 araç x 900 gün ve 4’üncü kısımda 2 araç x 390 gün üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri ile yaklaşık maliyet hesap cetveli bir arada değerlendirildiğinde, idarece söz konusu T.05 pozunun maliyetinin başvuru sahibi tarafından iddia edilenin aksine, ilk ihale dokümanında toplam kanal açma aracı ekip sayısı dikkate alınarak hesaplanmadığı, bir başka deyişle idare tarafından yaklaşık maliyetin şikâyete konu kısımlarda belirtilen toplam kanal açma araç sayısı üzerinden hesaplandığı görülmüştür.

Bu çerçevede idarece anılan iş kaleminin maliyetinin ilk ihale dokümanındaki vardiya sistemi sonucunda bulunan toplam ekip sayısı kadar işçi çalıştırılacağı kabulüyle hesaplanması zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak T.05 pozunun maliyetinin her birinde 1 şoför, 1 işçi ve toplamda 16 kanal açma aracı göz önüne alınarak hesaplama yapılmasının anılan poz kalemine ilişkin hazırlanan Birim Fiyat Tariflerinde yer alan “Not 4: Kanal açma aracının ekibi gece ve gündüz olmak üzere bir günde 3 vardiya (8’er saat) şeklinde 24 saat çalışacaktır.” düzenlemesi dikkate alındığında yaklaşık maliyetin eksik hesaplanmasına sebebiyet vereceği, diğer bir deyişle iş aynı araçla yapılsa dahi daha fazla sayıda vasıflı işçiye ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla idarece anılan iş kaleminin maliyetinin eksik hesaplandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanının ilk halinde, tüm kısımlara ilişkin hazırlanan Birim Fiyat Tariflerinde T.01 Özel Temizlik Aracının (Kombine) Ekip ve Ekipmanlarıyla Birlikte 1 (Bir) Günlük Bedeli pozunun 4 numaralı notu “Özel Temizlik Aracının (Kombine) ekibi 24 saatlik zaman dilimi içerisinde (1 günde) en fazla 8 saat çalışacaktır. Meydana gelebilecek arızalar ve iş durumuna göre idarenin talimatı doğrultusunda çalışma saatleri belirlenecektir.” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli nolu zeyilname ile söz konusu Birim Fiyat Tarifleri’nin 4 nolu notu “6x2 Özel Temizlik Aracının (Kombine) ekibi 24 saatlik zaman dilimi içerisinde (1 günde) en fazla 8 saat çalışacaktır. 4x2 Mini Özel Temizlik Araçları ise gece ve gündüz olmak üzere bir günde 3 vardiya (8’er saat) şeklinde 24 saat çalışacaktır. Meydana gelebilecek arızalar ve iş durumuna göre İdare'nin talimatı doğrultusunda çalışma saatleri belirlenecektir.” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca anılan Tariflerde özel temizlik aracının (kombine) ekip ve ekipmanlarıyla ve su tankeri birlikte bir günlük bedelinin “Teknik şartnamesinde Özellikleri belirtilen 6x2 ve 4x2 Mini Özel Temizlik Araçlarının (Kombine) şoför dahil en az 2 kişiden oluşan ekibi ve ekipmanları ile birlikte ikmal ve bakımı yapılmış temiz su tankı dolu olarak, çalışma sınırlan içerisinde hazır bulundurulması için gerekli her türlü ekip, ekipman giderleri ile genel giderler ve yüklenici karı dahil” şeklinde hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde özel temizlik aracı sayılarının;

1. Kısım

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Sancaktepe Şube Müdürlüğü

(Sancaktepe-Çekmeköy)

Araç Sayısı (Adet)

Sultanbeyli Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Şile Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Toplam

Araç Sayısı (Adet)

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

1

0

0

1

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

2

1

1

4

2. Kısım

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Üsküdar Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Ümraniye Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Beykoz Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Toplam

Araç Sayısı (Adet)

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

0

1

0

1

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

1

2

1

4

3. Kısım;

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Kartal Şube Müdürlüğü

(Kartal-Maltepe)

Araç Sayısı (Adet)

Pendik Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Tuzla Şube Müdürlüğü

Araç Sayısı (Adet)

Toplam

Araç Sayısı (Adet)

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

0

1

0

1

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

2

1

1

4

4. kısım;

Sıra No

Araç ve Ekipman Türü

Özelliği

Kadıköy Şube Müdürlüğü

(Kadıköy-Ataşehir-Adalar)

Araç Sayısı (Adet)

1

Mini Özel Temizlik Aracı

4x2

3

2

Özel Temizlik Aracı

6x2

4

Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Bu bağlamda idarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde; ihalenin tüm kısımlarında T.01 iş kaleminin maliyetinde işçilik toplamının 1 şoför ve 1 erbab işçinin 8 saatlik bedeli üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri ile yaklaşık maliyet hesap cetveli bir arada değerlendirildiğinde, idarece söz konusu T.01 pozunun maliyetinin araçların 4x2 ya da 6x2 özellik ayrımı yapılmadan günde 1 şoför ve 1 vasıflı işçinin günde sadece 8 saat çalıştırılacağı kabulüyle hesaplanmasının, yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı sonucunu doğurduğu, şöyle ki; zeyilname sonrası düzenleme ile 4x2 mini özel temizlik aracının 3 vardiya çalıştırılacağı, dolayısıyla çalıştırılacak personel sayısının bu oranda artacağı anlaşılmıştır.

Öte yandan idarece yapılan 02.09.2019 tarihli zeyilname ile ihalenin ilk dokümanında T.01 pozu içerisinde bir olarak düzenlenen 4x2 mini özel temizlik aracı ile 6x2 özel temizlik aracının çalışma saatlerinin değiştirildiği, ancak yaklaşık maliyete söz konusu değişimin yansıtılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Dokümanın ilk halinde Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesi “36.1.- Yüklenici, işe başlanmasına müteakip en geç 10 takvim günü içerisinde aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

2019 Yılı Asya bölgesi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi kapsamında;

Aşağıda Pozisyonu, Meslek Unvanı ve Özellikleri belirtilen personeli iş başında bulunduracaktır.

Asya 1. Kısım (Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Şile)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Mühendisi ((İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Asya 2. Kısım (Üsküdar, Ümraniye, Beykoz)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Mühendisi ((İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Asya 3. Kısım (Kartal, Maltepe, Pendik, Tuzla)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

3 Adet Saha Mühendisi (İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)

Asya 4. Kısım (Kadıköy, Ataşehir, Adalar)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Mühendisi (İnşaat, Makine Mühendisi veya Çevre Mühendisi -1 yıl deneyimli)” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli 2 nolu zeyilname ile söz konusu Tasarı’nın anılan maddesinin “Yüklenici, işe başlanmasına müteakip en geç 10 takvim günü içerisinde aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

2019 Yılı Asya Bölgesi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Mesuliyet Alanındaki Atıksu Altyapı Sistemlerinin Görüntülenmesi ve Temizlenmesi İşi kapsamında;

Aşağıda Pozisyonu, Meslek Unvanı ve Özellikleri belirtilen personeli iş başında bulunduracaktır.

Asya 1. Kısım (Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Şile)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Asya 2. Kısım (Üsküdar, Ümraniye, Beykoz)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Asya 3. Kısım (Kartal, Maltepe, Pendik, Tuzla)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

3 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)

Asya 4. Kısım (Kadıköy, Ataşehir, Adalar)

1 Adet Koordinatör (İnşaat Mühendisi veya Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi - 3 yıl deneyimli )

2 Adet Saha Elemanı (En az Tekniker, 1 yıl deneyimli)” şeklinde değiştirildiği görülmüştür.

Ayrıca anılan Tasarı’nın aynı maddesinde “…- Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak;

…

4. Tekniker (Yüklenicinin çalıştırması halinde; Hakediş Görevlisi bu gruba dahil) güncel brüt Asgari Ücretin en az %110 fazlası

5. Mühendis güncel brüt Asgari Ücretin en az %160 fazlası

olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin de bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” şeklinde değişiklik yapıldığı görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda, idare tarafından her bir kısmın yaklaşık maliyetinin kısımlar içerisinde yer alan iş kalemleri için ihale dokümanı kapsamında bulunan birim fiyat analizlerinden yola çıkılarak hazırlanan analiz oluşturmak suretiyle hesaplandığı, her bir iş kalemi için oluşturulan iş kalemlerinin hiçbirisinde maliyet unsuru olarak saha mühendisi ya da tekniklerinin yer almadığı, bir diğer ifadeyle idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken gerek ihale dokümanın ilk halinde saha mühendisi üst başlığında toplanan ve asgari ücretin en az %160 fazlası ücret ödeneceği belirtilen inşaat, makine ve çevre mühendisine gerekse de zeyilname sonrası saha elemanı olarak adlandırılan ve asgari ücretin en az %110 fazlası ödeneceği belirtilen teknikere yer verilmediği, dolayısıyla söz konusu personele ödeneceği öngörülen bedel dikkate alınmadan hesaplanan yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Dokümanın ilk halinde, Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesi “Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak;

…

2. Operatör güncel brüt Asgari Ücretin en az %100 fazlası

…

olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” şeklinde düzenlenmiş iken,

02.09.2019 tarihli 2 nolu zeyilname ile söz konusu Tasarı’nın anılan maddesinden yüklenicinin iş kapsamında çalıştırması istenilen operatörün çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Öncelikle, başvuru dilekçesinde kamera operatöründen bahisle iddia oluşturulduğu görülmüşse de, yaklaşık maliyete esas birim fiyat analizinde bu sıfatın kullanılmadığı, bunun yerine operatör makinist ifadesine yer verildiği anlaşılmış olup, inceleme başvuru sahibinin kastının operatör makinist olduğu varsayılarak yapılmıştır.

Sözleşmenin ifasında çalıştırılacak operatör makinist için yaklaşık maliyet içerisinde belli bir tutar öngörüldüğü, 2 numaralı Zeyilname ile operatör için öngörülen ücret grubunun ihale dokümanından çıkarıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan ilgili iş kaleminin birim fiyat tarifinde söz konusu operatöre ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, zeyilname değişikliği ile operatöre ilişkin ücret grubunun ihale dokümanından çıkarılmasının yaklaşık maliyet içerisinde yer alan operatör analiz girdisinin de çıkarıldığı anlamını taşımadığı, kaldı ki T3 iş kalemi teklif fiyatının T1 iş kaleminin teklif fiyatından türetildiği ve T1 iş kaleminde de hesaba katılan işçilik giderlerinin belli olduğu dikkate alındığında, isteklilerin tekliflerini oluşturmalarına bir engel bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak; …

5. Tekniker (…) güncel brüt asgari ücretin en az %110 fazlası

6. Mühendis güncel brüt asgari ücretin en az %160 fazlası olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı içerisinde yer aldığı, Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde de tekniker ve mühendislere verilecek ücret düzenlemelerine yer verildiği, yaklaşık maliyetin ekinde yer alan ilgili iş kalemlerinin analizlerinde, harita mühendisi ile harita teknikeri analiz girdilerine yer verildiği ve fiyat öngörüldüğü anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu giderlerin yaklaşık maliyete yansıtılmadığına dair iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “Yüklenici iş kapsamında çalıştıracağı personel ücretleri ile ilgili olarak; …

2. Vasıflı İşçi (…) güncel brüt asgari ücretin en az %70 fazlası

3. Şoför güncel brüt asgari ücretin en az %70 fazlası olmak üzere tespit edilen tutarlardan az olmayacak şekilde yukarıda belirlenen çalışanların ücret almaları yüklenici tarafından sağlanacak olup, sigorta primlerinin tutarları da bu tutarlar üzerinden yatırılması gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından kombine, kuka ve vidanjör çalıştırılmasında kullanılacak şoför ve vasıflı işçilerin maaşlarının yaklaşık maliyette Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesindeki düzenlemelere uygun alınmadığı iddia edilmektedir.

İhalenin tüm kısımlarında söz konusu araçların; T.01, T.04 T.05 ve T.08 iş kalemleri içerisinde çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

Yukarıdaki iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin ekindeki analizlerinde; şoför için 17,28 TL, erbap işçi için ise 13,23 TL birim fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemesinde şoför ve vasıflı işçi için güncel brüt asgari ücretin %70 fazlasının öngörüldüğü dikkate alındığında, yaklaşık maliyette kullanılması gereken 2019 yılı saatlik asgari ücretin %70 fazlasının 19,33 TL olduğu, ancak idare tarafından maliyette kullanılan yukarıdaki birim fiyatların söz konusu tutarın altında kaldığı, kaldı ki verilecek ücret grubu aynı olan şoför ve vasıflı işçi için farklı birim fiyatların kullanıldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, kombine, kuka ve vidanjör çalıştırılmasında kullanılacak şoför ve vasıflı işçilerin maaşlarının yaklaşık maliyet hesaplamasında Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesindeki düzenlemelere uygun alınmadığına dair başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında ihaleye çıkıldıktan sonra yaklaşık maliyetin güncellenmesine izin verilmekle birlikte değiştirilebilmesine ya da düzeltilebilmesine olanak verilmemekte ise de yaklaşık maliyette yapılan hataların ihalenin sonuçlandırılması noktasında esasa etkisinin bulunup bulunmadığının dikkate alınması gerektiği, bir diğer deyişle hatalı hesaplanan tutarın düzeltilmesi sonucu olması gereken yaklaşık maliyet tutarının ihalede istenen yeterlik kriterleri ve ilan süreleri gibi yaklaşık maliyete bağımlı olarak belirlenen kriterler üzerinde bir değişiklik yaratıp yaratmadığı tespitinin yapılmasının ardından ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Şikâyete konu ihalede başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 6’ncı iddiaları kapsamında yapılan incelemede idarece yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı sonucuna ulaşılmakla birlikte eksik hesaplanan tutarın net olarak belirlenemediği, zira idarece yaklaşık maliyetin hesabında hiç dikkate alınmayan saha teknikeri ile kanal açma araçları ile mini özel temizlik aracı ile özel temizlik aracının en az kaç kişiyle ifa edilebileceğinin bilinemeyeceği, dolayısıyla idarece yapılan zeyilname sonrası yaklaşık maliyetin değişmesinin ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.