KİK Kararı: 2020/UH.I-274 (5 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/005
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 05.02.2020
Karar No : 2020/UH.I-274
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tep End. Pro.ve Uyg. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/551299 İhale Kayıt Numaralı “18.127.652 Km. Şehir İçi Toplu Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 05.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “18.127.652 Km. Şehir İçi Toplu Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Tep End. Pro.ve Uyg. A.Ş.nin 20.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2019 tarih ve 57872 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1752 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece tekliflerinin, taraflarınca sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı söz konusu durumun mevzuata aykırı olduğu zira taraflarınca sunulan iş deneyim belgesine konu işin bölümleri itibarıyla nitelik, personel ve organizasyon gerekleri bakımından ihale konusu işle benzer nitelikte olduğu.

2. Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı şöyle ki;

-Yaklaşık maliyet bileşenlerinden olan akaryakıt girdisi maliyeti için EPDK tarafından ilan edilen akaryakıt bayi fiyatının KDV dahil olan pompa fiyatından KDV’nin düşülerek KDV hariç litre fiyatı esas alınarak belirlenmesi gerekirken, akaryakıt girdisi maliyetinin KDV dahil olarak hesaplandığı,

- Sözleşme ve genel giderlerin işçilik maliyetine dahil edildiği,

-Yaklaşık maliyet bileşenleri arasında bulunan lastik, madeni yağ, fren, balata vb. yedek parçalar ve sarf malzemeler ile servis, yemek, elektrik, su, doğalgaz, arıtma tesisi, garaj ısıtma-soğutma-havalandırma sistemleri, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, ortam ölçümleri, yol yardım hizmeti girdilerine ait maliyetlerin hesaplanmasında yukarıda belirtilen hataların tekrarlandığı ve ilgili mevzuatında belirlenen kurallara uygun belirlenmemek suretiyle yanlış hesaplandığı,

-Aynı idarenin daha önceki benzer işleri yaklaşık maliyetten %35 oranında kırımla gerçekleştirildiği dikkate alındığında idarece önceki benzer işlere ait fiyatların dikkate alınmadığı,

-Fiyat araştırması yapılırken ilgililerden alınan fiyat tekliflerinin iş kaleminin ayrıntılı özellikleri belirtilmeden alındığı ve bu teklifler kâr içerdiği halde yaklaşık maliyet hesaplanırken bu fiyatların üzerine yüklenici kârı eklenerek mükerrer kâr hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 18.127.652 Km. Şehir İçi Toplu Taşıma

b) Miktarı ve türü:

İdareye ait 74 Adet Mercedes Connecto G Körüklü ve 139 Adet Karsan Avancity S Plus Körüklü araçlarda toplam 18.127.652 Km. kat edilerek ve İkitelli Garajında servise verilerek, yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere Şehir İçi Toplu Taşıma hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstanbul ili sınırları içerisinde İdarenin yürütüm ve denetiminde olan toplu ulaşım ağı

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde bedel içeren tek sözleşme kapsamında gerçekleştirilen;

a) Her türlü otobüs bakım, onarım ve akaryakıtı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmeti,

b) Otobüs üretimi ve satışı,

Yukarıda belirtilen a ve b de kayıtlı hizmetlerin her biri ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İşin konusu; İdarece belirlenmiş çalışma çizelge ve koşullarına uygun olarak İdareye ait 74 Adet Mercedes marka Connecto G model(Körüklü) ve 139 Adet adet Karsan marka Avancity S plus (Körüklü) model araç ile İkitelli Garajında servise verilerek, yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere şehir içi toplu taşıma hizmetinin gerçekleştirilmesi işidir.

1.2. Şartnameye konu iş kapsamında yüklenici tarafından İdareye ait iş yerlerinden otobüsün alınarak İdarece belirlenen güzerg6hlarda ve programa uygun olarak otobüsün işletilmesidir.

1.3. Sözleşme kapsamındaki otobüslerin periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmelerini, yol yardım hizmeti, garaj açık ve kapalı alanlarının temizliklerini, yakıt dahil her türlü sıvı (likit) ürünlerin tedariki ve tüm likitlerin tamamlanması ve her türlü garaj işletme ve operasyon maliyetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin şehir içi toplu taşıma hizmeti olduğu, söz konusu ihalede benzer iş olarak her türlü otobüs bakım, onarım ve akaryakıtı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmetinin ve otobüs üretimi ve satışının belirlendiği görülmüştür.

Buna göre yapılan incelemede başvuru sahibi istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki için, işin adı “ 2016-2017-2018 Yılları Destek(1.Kısım Malzemeli Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmeti) (2.Kısım Klinik Destek Hizmet) ”, sözleşme tarihi 19.11.2015 ve belge tutarı 125.095.864,95 TL olan iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgeye konu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2016-2017-2018 Yılları Destek (1.Kısım Malzemeli Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmeti) (2.Kısım Klinik Destek Hizmet)

b) Miktarı ve türü:

Toplam 1.925 Kişi ile

1.Kısım Malzemeli Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmeti

2.Kısım klinik Destek Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: : İstanbul İli Anadolu Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Satınalma Birimi-Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yerleşkesi -E-5 Karayolu Üzeri İçerenköy-Ataşehir / İSTANBUL

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Yine söz konusu iş bitirme belgesine konu işin 1’nci kısmına ilişkin düzenlenen Teknik Şartname’nin “İşin kapsamı ve konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul Anadolu Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ve bağlı sağlık tesislerinin 2016-2017-2018 Yıllarına ait( 3 yıllık) Klinik Destek Hizmet Alımı işidir.

İstanbul Anadolu Kuzey Kamu Hastaneleri Birliğine bağlı; hastaneler ve hastanelere bağlı ek hizmet binaları ile açılacak olan tüm birimlerde, hastaların bakımının yapılığı birimlerde ve gerekli görülen servislerde, özellikle fiziksel bakımını bağımsız olarak kendi başına yerine getiremeyen hastaların bakımı, hasta transferi ve hasta numunelerinin taşınması, tüm cihaz ve malzemeler arasından sağlık çalışanlarınca uygun görülenlerin temizlenmesi ve dezenfeksiyonu, kullanıma hazır hale getirilmesi, malzeme, cihaz tıbbi sarf, ilaç vb. transferi gibi klinik destek hizmetlerinin yürütülmesi işidir.” düzenlemesi,

Aynı işin 2’nci kısmına ilişkin düzenlenen Teknik Şartname’nin “Tanımlar ve kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “İstanbul Anadolu Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Merkezi ve bazı sağlık tesislerinde( Hastane, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Ek Bina, Depo vb.) temiz ve hijyenik bir ortamda, etkin, verimli ve kaliteli sağlı hizmeti sunmak adına işin özelliğine uygun alet ve ekipmanlarla, Genel Sekreterlik ve Bağlı Sağlık Tesislerinin, iç- dış ve çevre genel temizliği, tıbbi atık, tehlikeli atık, ve evsel atıkların yönetmeliğe uygun bir şekilde toplanması, depolanması ve bertaraf edecek şirkete teslimi, haşerata karşı ilaçlama yapılması, malzeme dahil tüm temizlik, bakım ve düzenin sağlanması hizmetidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “ İdareye ait 74 Adet Mercedes Connecto G Körüklü ve 139 Adet Karsan Avancity S Plus Körüklü araçlarda toplam 18.127.652 Km. kat edilerek ve İkitelli Garajında servise verilerek, yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere Şehir İçi Toplu Taşıma hizmeti” olduğu, ihale konusu işin esaslı unsurunun toplu taşıma hizmeti olduğu, bu iş kapsamında araçların servise hazır olması için ikmal ve temizliği ile garaj açık ve kapalı alanlarının temizliğinin de bulunduğu görülmekle beraber, bu işlerin ihale konusu kapsamında yapılacak tali işler olduğu, dolayısıyla temizlik işlerinin ihale konusu işe benzer nitelikte kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin genel temizlik ve ilaçlama hizmeti ile klinik destek hizmeti şeklinde iki kısımdan oluştuğu, söz konusu işlerin ihale konusu iş ve her türlü otobüs bakım, onarım ve akaryakıtı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmeti ve/veya otobüs üretimi ve satışı olarak belirlenen benzer işler ile benzerlik göstermediği, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da benzer özellikte olmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’nci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.3. Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler

16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’nci maddesinde “…78.1.1. (Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

…

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.”açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 18.127.652 Km. Şehir İçi Toplu Taşıma

b) Miktarı ve türü:

İdareye ait 74 Adet Mercedes Connecto G Körüklü ve 139 Adet Karsan Avancity S Plus Körüklü araçlarda toplam 18.127.652 Km. kat edilerek ve İkitelli Garajında servise verilerek, yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere Şehir İçi Toplu Taşıma hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstanbul ili sınırları içerisinde İdarenin yürütüm ve denetiminde olan toplu ulaşım ağı

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak sigorta, ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri ile KİK payı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderleri (her türlü personel gideri, servis, yemek, elektrik, su, doğalgaz, arıtma tesisi, garaj ısıtma-soğutma-havalandırma sitemleri, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, ortam ölçümleri, yol yardım hizmeti, yakıt giderleri vs.) yükleniciye ait olacaktır.

25.3.2. Yukarıda belirtilen giderlerin dışında ihale dokümanında belirtilen hususların şartnamesine uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderler yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1.İşin konusu; idarece belirlenmiş çalışma çizelge ve koşullarına uygun olarak idareye ait 74 Adet Mercedes marka Connecto G model (Körüklü) ve 139 adet Karsan marka Avancıty S Plus

(Körüklü) model araç ile İkitelli Garajında servise verilerek, yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere şehir içi toplu taşıma hizmetinin gerçekleştirilmesi işidir.

1.2.Şartnameye konu iş kapsamında yüklenici tarafından İdareye ait iş yerlerinden otobüsün alınarak İdarece belirlenen güzergâhlarda ve programa uygun olarak otobüsün işletilmesidir.

1.3.Sözleşme kapsamındaki otobüslerin periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmelerini, yol yardım hizmeti, garaj açık ve kapalı alanlarının temizliklerini, yakıt dahil her türlü sıvı (likit) ürünlerin tedariki ve tüm likitlerin tamamlanması ve her türlü garaj işletme ve operasyon maliyetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’de “…5.4. Diğer Hususlar

5.4.1.Yüklenicinin Yükümlülükleri

5.4.1.20. Ramazan ayında İftar saatinde çalışan sürücü personel için iftariyelik temin edip görev yerlerine dağıtımını yapmak yüklenicinin sorumluluğundadır. İftariyelik dağıtımını İdare yapması durumunda yüklenici hakedişinden kesilecektir.

5.4.1.21. Yüklenici Ramazan ve Kurban Bayramlarında tüm personele çikolata dağıtımı yapacaktır.

5.4.1.22. Yüklenici kandil geceleri öncesinde tüm personeline kandil simidi dağıtımı yapacaktır.

…

5.4.1.31. Personel maaşlarında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri ve Hizmet işleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanacaktır. Yüklenici, çalıştıracağı personelin net maaşları en az aşağıdaki gibi olacaktır. Bu rakamlara Asgari Geçim indirimi dahil değildir.

Net Maaş

Şoför Personel

3.450 ?

Teknik Personel

3.450 ?

Manevra/Kayıt Personeli

3.000 ?

Temizlik Personeli

2.550 ?

…

5.4.1.46. Yüklenici sorumluluğundaki hizmetlerini aksatmamak için yılın tüm günlerinde 24 saat hizmet verebilecek Şekilde tedbir alacaktır. İdarenin ihtiyaç duyduğu bilgileri verebilecek, yüklenici faaliyetlerini sevk ve İdare edebilecek personeli 7/24 saat esasıyla garajda bulunduracaktır. Bu maddede bahsedilen Personele ulaşılabilmesi için gerekli irtibat bilgilerini İdareye (Garaj yetkilisine) verecek ve sürekli güncel tutacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderlerinin (her türlü personel gideri, servis, yemek, elektrik, su, doğalgaz, arıtma tesisi, garaj ısıtma-soğutma-havalandırma sitemleri, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, ortam ölçümleri, yol yardım hizmeti, yakıt giderleri vs.) teklif fiyata dahil olduğu, ayrıca ihale dokümanında belirtilen hususların şartnameye uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderlerin de yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 1’inci maddesine göre ihale konusu işin idareye ait 74 adet Mercedes ve 139 adet Karsan araçlarla yürütüleceği ve işin kapsamının söz konusu araçların periyodik bakımları, arıza ve hasar onarımları, garaj içi parklanmaları, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri, yol yardım hizmeti, garaj açık ve kapalı alanlarının temizlikleri, yakıt dahil her türlü sıvı (likit) ürünlerin tedariki ve tüm likitlerin tamamlanması ve her türlü garaj işletme ve operasyon maliyetlerinden meydana geldiği, ihale dokümanında iş kapsamında çalıştırılacak olan net personel sayısına yer verilmediği, ancak Teknik Şartname’nin 5.4.1.31’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında şoför, teknik personel, manevra/kayıt personeli ve temizlik personeli olmak üzere dört farklı nitelikte ücret grubuna tabi personel çalıştırılacağı, yine aynı maddede şoför ve teknik personel için en az 3.450,00 TL, manevra/kayıt personeli için en az 3.000,00 TL ve temizlik personeli için en az 2.550,00 TL net maaş verilmesi gerektiğinin düzenlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamaları incelendiğinde,

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet tablosuna göre 350 şoför, 48 kademe personeli, 20 manevra personeli, 22 temizlik personeli ve 10 amir olmak üzere 450 personelin %4 oranında sözleşme ve genel giderler dahil toplam işçilik maliyetinin 34.164.134,88 TL olarak hesaplandığı, sözleşme giderleri ve genel giderler hariç olarak hesaplanan 32.850.129,69 TL üzerinden % 7 oranında (2.299.637,12 TL) yüklenici kârı eklendiği, buna göre %7 oranında yüklenici kârı ve %4 oranında sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyetinin 36.463.772,00 TL olarak belirlendiği, bakım onarım maliyetinin 24.845.759,83 TL, yakıt maliyetinin 62.650.978,08 TL ve diğer giderlerin 3.112.517,85 TL olarak öngörüldüğü, hesap cetvelinde işçilik maliyetinin yaklaşık maliyete oranının %28,70 olarak belirtildiği,

Yaklaşık maliyetin toplam 127.073.027,75 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden idarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, akaryakıt bedelinin tespiti için EPDK tarafından ilan edilen fiyatların KDV hariç olarak kullanıldığı ve hesaplamanın bu şekilde yapıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Bakım-onarım bedelinin tespiti için aynı tip ve modelde ve aynı şartlar ile idare tarafından daha önce çıkılan diğer bakım onarım fiyatlarının, çikolata ve giyim bedelleri için de idarece gerçekleştirilen benzer işlerdeki fiyatların, kasko, iftariyelik, kandil simidi bedelleri için ise firmalardan alınan fiyat tekliflerinin ortalamasının esas alındığı, idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan fiyat tekliflerinin, fiyat tekliflerinin içerdiği fiyatlar üzerine yüklenici kârı eklenmeden kullanıldığı dolayısıyla söz konusu fiyat tekliflerine konu iş kalemleri kapsamında mükerrer kâr hesaplanmadığı, söz konusu fiyatların belirlenmesi ile ilgili kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, idarece işçilik maliyeti hesaplanırken %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin de maliyete dahil edildiği, ancak ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlenmediği ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyetinden oluşmadığı, dolayısıyla söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı, kamu ihale mevzuatında sözleşme ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmasının personel çalıştırılmasına dayalı ihaleler için öngörüldüğü ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihaleler için böyle bir hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca söz konusu ihale için hizmet alımlarında yüklenici kârı için belirlenebilecek üst sınır olan %7 oranında kâr öngörüldüğü dikkate alındığında, %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin de eklenmesinin mükerrer kâr hesaplanması olarak değerlendirilebileceği ve bu tutarın yaklaşık maliyete eklenmesinin mevzuatta yüklenici kârı için belirlenen üst sınırın aşılarak yaklaşık maliyetin olması gerekenden fazla hesaplanması sonucunu ortaya çıkardığı, öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülse de bu durumun yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde yaklaşık maliyetin olması gerekenden yüksek hesaplanmasından kaynaklandığı, yaklaşık maliyet içerisindeki mükerrerlikler ve hatalar giderildiği takdirde ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin de yaklaşık maliyetin üzerinde olacağı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, yukarıda belirtilen hatanın giderilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması durumunda, düzeltilen yaklaşık maliyet ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet arasındaki farkın ilan süreleri ya da belirlenmesi gereken yeterlik kriterleri bakımından fark yaratacak düzeyde olmadığı, dolayısıyla bu durumun ihalenin esasına etki etmediği tespit edilmiştir. Diğer yandan yaklaşık maliyetteki hata giderildikten sonra ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olacağı görüldüğünden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.1’inci maddesi çerçevesinde gerekli işlemin tesis edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.1’inci maddesi çerçevesinde işlem tesis edilerek ihalenin karara bağlanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.