KİK Kararı: 2020/UH.I-2054

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/056
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 16.12.2020
Karar No : 2020/UH.I-2054
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sert Emlak Otom. Taş. İnş. Tem. Orman Ür. Tur. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sivas İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/449065 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi (6.KISIM)

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sivas İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 06.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sert Emlak Otom. Taş. İnş. Tem. Orman Ür. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin 12.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2020 tarih ve 52545 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1828 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 6.kısım ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, zira

a) Amortisman listeleri çerçevesinde amortisman giderinin SMMM tarafından düzenlenen amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, amortisman tutanağının YMM veya SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca hizmet konusu araçların faydalı ömür süresi beş yıl olmasına karşın ihale üzerinde kalan istekli tarafından uzun süreler üzerinden açıklama yapılarak maliyetlerin eksik hesaplandığı, amortisman açıklamasına konu edilen araçların Teknik Şartname'de belirtilen model yılı, motor gücü, taşıma kapasitesi kriterlerini sağlamadığı, amortisman maliyetini tevsik etmek üzere sunulan belgelerde aritmetik hatalar bulunduğu ve araçların söz konusu değerlerinin hatalı hesaplandığı,

b) Kiralamaya ilişkin fiyat teklifleri ile diğer tüm fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibareye yer verilmediği, YMM veya SMMM yerine serbest muhasebeci tarafından imzalanıp kaşelendiği, kiralamaya konu araçların Teknik Şartname'de model yılı, motor gücü ve taşıma kapasitesi kriterlerini sağlamadığı, araçlara göre bakım onarım fiyat teklifi alınıp akaryakıt maliyeti belirlenmesi nedeniyle kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların diğer belgelerde yer alan araçlarla uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinde belirtilen kiralama sürelerinin araçların çalışacakları toplam iş sürelerine uygun olmadığı, km üzerinden alınan fiyat tekliflerinin işin tamamını kapsamadığı, fiyat tekliflerini veren firmaların faaliyet alanları içinde araç kiralama faaliyetinin bulunmadığı,

c) Gerek öz malı olan gerekse kiraladıkları araçların tamamı yönünden ayrı ayrı MTV hesaplamaları gerekirken eksik hesaplama yapıldığı,

d) Araçların özelliklerinin ve bakım onarım adetlerinin fiyat tekliflerinde tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, araçların periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden bir belgenin açıklama kapsamında yer almadığı, söz konusu belgelerin yetkili servis ya da satıcılardan alınmadığı, fiyat teklifleri üzerine gerekli ibareye yer verilmediği, serbest muhasebeci tarafından imzalandığı, fiyat teklifini veren firmaların faaliyet alanları içinde bakım onarımın bulunmadığı, araçların gerçekleştirecekleri toplam mesafenin periyodik bakım onarım aralığına bölünmesi suretiyle bakım onarım adedi hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu, bakım onarım adedinin her bir araç için o aracın katedeceği mesafe baz alınmak suretiyle belirlenmesinin gerektiği, bakım onarım maliyetinin tevsik edildiği fiyat teklifinde bakım onarım, yedek parça, yağ ve diğer bakım kalemlerinin ayrı ayrı fiyatlandırılmasının gerektiği,

e) İhale süresince çalışacak araçlar için hem yazlık hem kışlık lastik giderlerinin ayrı ayrı fiyatlandırılmasının gerekmesine karşın, bazı araçlarda yalnızca kışlık veya yazlık, bazı araçlarda ise dört mevsim lastik üzerinden eksik maliyet açıklaması yapılmış olduğu,

f) Teknik Şartname hükmüne göre Kasko, Trafik Sigortası ve Ferdi Kaza Koltuk Sigortası olması gerekirken sadece Zorunlu Trafik Sigortasının açıklamasının yapıldığı, sigorta maliyetlerinin kiralama fiyat tekliflerinde yer alan araçlar ile özmal olarak belirtilen araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak sunulan fiyat tekliflerinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak belirtilmediği, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta teklifi kapsamındaki araçların marka, cins, model ve adetler yönüyle farklılık arz ettiği, sigorta fiyat tekliflerinde yer alan hesaplamalarda aritmetik hata yapıldığı, anılan belgelerde bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, sigorta fiyat tekliflerinin 1 yıllık alınmış olduğu ihalenin süresini kapsayacak şekilde güncellenmediği,

g) %0,948 oranında sözleşme damga vergisi, %0,569 oranında ihale kararı damga vergisi ve %0,05 oranında KİK payının hesaplanması gerekirken eksik hesaplama yapıldığı,

h) Akaryakıt maliyetinin araç tipleri dikkate alınmadan açıklandığı, araçların şehir içi ortalama 100 km'de akaryakıt tüketiminin ne kadar olduğuna yönelik açıklamaların yetkili servislerden beyan yazısı alınmadan ve katalog sunulmadan yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, bazı araçlar için alınan beyan yazılarının ise şehir içi tüketim değerlerini göstermediği, bazı araçlar yönünden marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücü belirtilmeden ortalama yakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği, kiralama fiyat tekliflerinde belirtilmeyen araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının geçerliliğinin bulunmadığı, km hesaplamalarında yapılan hatalar nedeniyle akaryakıt maliyetinin eksik hesaplandığı, taşıma mesafeleri düşürülmek suretiyle akaryakıt maliyetinde avantajı elde edilmeye çalışıldığı, araçların çalışacakları Sivas iline ait EPDK akaryakıt bayi fiyat raporuna göre ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki fiyatlar yerine bu tutardan çok daha düşük fiyatlar üzerinden alınmış fiyat teklifleri alınarak maliyetin hesaplandığı,

ı) 2020 yılı için 3.605,18 TL üzerinden hesaplama yapılması gerekirken şoför maliyetlerinin eksik hesaplandığı,

i) İhale dokümanındaki diğer giderler olan periyodik muayene, egzoz muayenesi, köprü ve otoyol geçiş ücretleri, araç takip sistemi giderleri ve takım-avadanlık giderleri için herhangi bir maliyet öngörülmediği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı:

6 Kısım Araç Kiralama Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sivas İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri istekliye ait olup, teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Bu iş için kiralanacak araca ait muayene, eksoz muayene, her türlü bakım-onarım dahil tüm giderler, sigorta giderleri, kasko, araç sürücüsünün ücreti ile ayrıntıları teknik şartnamede belirtilen araç takip sistemine ait giderler ile teknik şartnamede belirtilen giderler yükleniciye aittir. Ancak kiralanacak araçların akaryakıt giderleri (6. Kısım Hemodiyaliz Hastalarını Taşıma Hizmet alımı akaryakıt giderleri hariçtir.) ile resmi görev dolayısıyla gerekebilecek otoyol, köprü vb. geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır.

• Teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2'sidir. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2021; işi bitirme tarihi 31.12.2022

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde hazırlandığı görülmüştür.

6. KISIM (HEMODİYALİZ HASTALARINI TAŞIMA HİZMET ALIMI)

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

8 Adet 9+1 Minibüs, Şoför ve Yakıt Dahil

kilometre

1.495.000,000

2

2 Adet 14+1 Minibüs, Şoför ve Yakıt Dahil

kilometre

550.000,000

3

2 Adet 17+1 Minibüs, Şoför ve Yakıt Dahil

kilometre

450.000,000

KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)

GENEL TOPLAM

B

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde ihale komisyonu tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından ihalenin şikayete konu ihalenin 6’ncı kısmında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 16.10.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 2284 sayılı yazı ile tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “ “Kurumumuzca 2020/449065 ihale kayıt numaralı Araç Kiralama Hizmet Alımı İhalesi 06/10/2020 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesi, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59. Maddesi ve ihalemize ait Tip İdari Şartname’nin 33.maddesi gereğince “33.1. teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” 6.kısımda teklifiniz sınır değerin altında olup, yukarıda belirtilen maddeler uyarınca teklif ait bileşenlerle ilgili ayrıntılı açıklamalarınızın yer aldığı dosyanızı/yazınızı …idaremize sunmanız hususunda..” şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

İdarece alınan 03.11.2020 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin şikayete konu 6. kısmı için (Hemodiyaliz hastalarını taşıma hizmet alımı) 13 teklif verildiği, bir isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulmamış ve EKAP üzerinde e-gtm (geçici teminat) bilgisine ulaşılamamış olması, bir isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması, bir isteklinin teklifinin ise teklif mektubu ve eki cetvelin uygun olmaması, yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulmamış olması, EKAP üzerinde e-gtm bilgisine ulaşılamaması, ayrıca ihalede katılım veya yeterlik kriterlerine ilişkin satırlarda bilgi girişinde bulunulmaması sebeplerinden değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca şikayete konu Tekinler Turz. Nak. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmak suretiyle açıklamalarının uygun görüldüğü ve ihalenin üzerinde bırakıldığı, ikinci avantajlı teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi olan Sert Emlak Otom. Taş. İnş. Tem. Or. Ürün. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde idare tarafından gönderilecek olan aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğunun hükme bağlandığı dikkate alındığında, inceleme konusu ihalede idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında genel ifadelere yer verildiği ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği görüldüğünden, idarenin önemli teklif bileşenlerine ilişkin hiçbir belirleme yapmaksızın teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliden açıklama istemesi işleminin mevzuata uygun olmadığı ve ihalenin başvuruya konu 6’ncı kısmı için aşırı düşük teklif sorgulamasının söz konusu mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygun olarak ve önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.