KİK Kararı: 2020/UH.I-1970

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/054
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 02.12.2020
Karar No : 2020/UH.I-1970
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğsa İnşaat Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/344812 İhale Kayıt Numaralı “2020 Yılı Avrupa 1 Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Arnavutköy, Sultangazi ve Gaziosmanpaşa İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 17.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020 Yılı Avrupa 1 Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Arnavutköy, Sultangazi ve Gaziosmanpaşa İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğsa İnşaat Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.nin 19.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2020 tarih ve 49090 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1708 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben sundukları açıklamaların, 6x2 kombine temizlik araçları için öngördükleri akaryakıt tüketim miktarının yaklaşık maliyet hesabında idarece öngörülen miktara kıyasla düşük olmasından dolayı reddedildiği, işlemin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesi çerçevesinde, teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibinin, idarenin 02.09.2020 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulama kapsamında akaryakıt giderlerinin de önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, başvuru sahibinin açıklamalarını idareye sunmasını müteakiben alınan ihale komisyonu kararında “İstekli tarafından akaryakıt maliyetinin tevsiki ile ilgili yapılan açıklamada, iş kapsamında çalıştırılacak olan 6x2 Kombine Temizlik Araçlarının alt aksamının akaryakıt sarfiyatını tevsik etmek amacı ile Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. ve Gülsoy Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. firmalarından, 6x2 Kombine Temizlik Araçlarının üst aksamının akaryakıt sarfiyatını tevsik etmek amacı ile Asmel Mak. San. Tic. Ve Ltd. Şti. firmasından belge alındığı görülmüştür. Ancak söz konusu ihalenin metraj bilgileri, işin süresi ve sözleşme tasarısında yer alan araç sayıları dikkate alındığında her bir 6x2 Kombine Temizlik Aracının 1 saatlik çalışma süresi içerisinde yapması gereken temizlik metrajının 38,36 metre olduğu ve istekli tarafından aşırı düşük savunma kapsamında akaryakıt sarfiyatlarına ilişkin yapılan hesaplamada kullanılan saatlik tüketim miktarına göre 1 metre temizlik işi için öngörülen akaryakıt tüketiminin 0,2607 litre olduğu tespit edilmiş olup istekli tarafından 6x2 Kombine Temizlik Araçlarının akaryakıt sarfiyatlarına ilişkin, aşırı düşük savunma hesaplarında kullanılan tüketim miktarının, yaklaşık maliyet hesaplamalarında esas alınan miktarın altında olması sebebiyle isteklinin aşırı düşük savunması uygun görülmemiştir.” hususları ifade edilerek başvuru sahibinin teklifinin reddedildiği tespit edilmiştir.

Özetle, başvuru sahibinin açıklamalarının, bahse konu araç bakımından öngörülen akaryakıt tüketim miktarının yaklaşık maliyette öngörülen miktarın altında olması gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale dokümanı kapsamında, Teknik Şartnameler’de ve birim fiyat tariflerinde söz konusu aracın akaryakıt tüketim miktarına yönelik bir düzenleme bulunmadığı, yine isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazılarda da bu hususta bir bilgilendirmeye yer verilmediği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükümleri,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükümleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin, Kanun’un yukarıda yazılı 38’inci maddesi hükmüne dayanılarak yayımlanan 79’uncu maddesinde, aşırı düşük tekliflere ilişkin ayrıntılı düzenlemeler getirilmiş, genel kural olarak açıklamaların usulüne uygun şekilde belgelendirilmesi esası benimsenmiştir.

Başvuru sahibinin idare sorgulamasına cevaben sunduğu yazı ekinde, işte kullanılacak araçların akaryakıt sarfiyatına ilişkin olarak yukarıda yer verilen ihale komisyonu kararında belirtildiği şekilde belgeye dayalı açıklamalarda bulunduğu, belgeleri düzenleyenlerin de yetkili bayi veya imalatçı sıfatını taşıdıkları görülmüştür.

Dolayısıyla, idarece bahse konu açıklamalara ilişkin olarak mevzuatta öngörülen kurallar çerçevesinde tespit ve değerlendirme yapılabileceği, açıklama kapsamında öngörülen akaryakıt tüketim miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlarla birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, aksi durumun kabulü halinde Kanun’la getirilen aşırı düşük teklif sorgulaması mekanizmasının anlamını yitireceği, yine ihale dokümanı ile isteklilerden açıklama istenilmesine ilişkin yazılar çerçevesinde araçların akaryakıt tüketim miktarlarının ne olduğu veya ne şekilde öngörüleceği hususunda bir bilgi de edinilemediğinden, usulüne uygun şekilde belgelendirilmesi halinde isteklilerce öngörülen miktarların kabulünün gerektiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki, 4735 sayılı Kanun’un yukarıda yazılı 20’nci maddesinde ihale konusu işin ihale dokümanına uygun şekilde gerçekleştirilmemesi durumunda idarenin sözleşmeyi feshedebileceği ve genel hükümler uyarınca uğramış olduğu zararı tazmin ettirebileceği hüküm altına alınmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Doğsa İnş. Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.nin yukarıda belirtilen gerekçeyle reddedilen aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.