KİK Kararı: 2020/UH.I-1710

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/047
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 21.10.2020
Karar No : 2020/UH.I-1710
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/380011 İhale Kayıt Numaralı “2020-2021 Bartın Merkez İlçede Bulunan 44 Temel Eğitim Taşıma Merkezi Okula ve 3 Ortaöğretim Taşıma Merkezi Okula Taşınan 4844 Öğrenciye 184 İş Günü Malzeme Dahil 891,296 Öğün Öğle Yemeği Pişirilmesi ve Dağıtım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 28.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020-2021 Bartın Merkez İlçede Bulunan 44 Temel Eğitim Taşıma Merkezi Okula ve 3 Ortaöğretim Taşıma Merkezi Okula Taşınan 4844 Öğrenciye 184 İş Günü Malzeme Dahil 891,296 Öğün Öğle Yemeği Pişirilmesi ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.nin 24.09.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2020 tarih ve 42944 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1494 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından 23.09.2020 tarihinde gönderilen yazıda sözleşme imzalanması için gerekli evraklara ilaveten “Bartın il sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açıldığını ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kira sözleşmesi” sunulmasının gerektiği, sunulmadığı takdirde geçici teminatın gelir kaydedilerek yasaklama işleminin başlatılacağının belirtildiği,

İdarenin kamu ihale mevzuatı ile ihale dokümanına aykırı davrandığı, Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesi düzenlemesinden yemek üretimi yapılacak olan tesisin veya imalathanenin Bartın il sınırları içerisinde faaliyette bulunmasının zorunlu olduğu imalathane veya tesisi il sınırları içinde bulunmayan yüklenicinin il sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açacağı ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kiralama sözleşmesi yapacağı veya böyle bir üretim tesisini temin ederek yemek üretimini burada yapacağı, Bartın il sınırları içerisinde istenilen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açıldığını ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile yapılan noter onaylı kira sözleşmesinin sözleşme imzalanma aşamasında idareye sunulması gerektiği yönünde ihale dokümanında herhangi bir düzenleme bulunmadığı, geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama işleminin uygun olmadığı ve buna yönelik kararın iptal edilmesi gerektiği, sözleşme aşamasında istenilen belgeler sunulduğundan sözleşmenin imzalanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İhale dokümanı: İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2020- 2021 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BARTIN MERKEZ İLÇEDEKİ 4844 ÖĞRENCİYE MALZEMELİ SICAK YEMEK PİŞİRME VE DAĞITIM SONRASI HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: Taşımalı eğitim kapsamında bulunan 4844 İlkokul/ortaokul/ortaöğretim taşımalı eğitim öğrencisine 184 iş günü süreli 891,296 öğün sıcak öğle yemeği hizmeti alımı okul müdürlüğüne dağıtımı İşi

e) Miktarı: Taşımalı eğitim kapsamında bulunan 4844 İlkokul/ortaokul/ortaöğretim taşımalı eğitim öğrencisine 184 iş günü süreli 891,296 öğün sıcak öğle yemeği hizmeti alımı okul müdürlüğüne dağıtımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: BARTIN İLİNDE BULUNAN 47 TAŞIMA MERKEZİ OKULLAR” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Şartları ve Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.4. Taşımalı sistem gereği öğrencilerin sağlığı açısından periyodik denetimlerin yapılabilmesi ve öğrencilere verilecek yemeğin kalite özelliğinin (ısı, kıvam, tat vb.) kaybedilmemesi için yemek üretimi yapılacak tesisin veya imalathanenin il sınırları içerisinde faaliyette bulunması zorunludur. Ancak; imalathane veya tesisi il sınırları içinde bulunmayan yüklenici il sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açacak ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kiralama sözleşmesi yapacak veya böyle bir üretim tesisini temin ederek yemek üretimini burada yapacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar İhale Üzerinde Bırakılan İstekli Tarafından Sözleşme İmzalanmadan Önce İdareye Sunulacak Belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Yemek üretim ve dağıtımı, yemeği hijyenik ortamda taşımaya elverişli Termokinli araçlarla yapılacaktır. Yüklenici kendi malı araçlar için demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunu; kiralık araçlar için ise noter onaylı kira sözleşmesini sözleşme imzalamadan önce idareye sunacaktır. Ayrıca Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipmanlar için ise kira sözleşmesi sunulacaktır.

10.2. Şirket bünyesinde kalite kontrolden sorumlu Gıda Mühendisinin mezuniyet belgesini sözleşme imzalanmadan önce idareye sunacaktır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce belgeler; idareye imza karşılığı teslim edilecektir. İdare tarafından gerekli incelemeler ve evrak sorgulamaları yapıldıktan sonra sözleşme imzalanacaktır.

10.4. İstekli, personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalamasının ardından işe başlamadan önce yüklenici tarafından idareye sunar. Ustalık belgesine sahip yeterli sayıda aşçı ve aşçı yardımcıları çalıştırılması gerekmektedir.

10.5. Yüklenici tarafından, yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen ve Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, yemek dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.

10.6. Ayrıca; yemek hazırlama ve dağıtılması hizmet alım işinde çalıştırılacak personele ait;

- Nüfus cüzdanı suretini,

- Diploma,

- Savcılıktan alınmış sabıka kaydını,

- Sağlık raporunu, (gaita, boğaz kültürü, HBC, akciğer grafiği), portör sonuçları

- Hijyen Eğitim Sertifikası,

- İkametgâh Belgesini,

-SSK İşe giriş bildirgesini, ihale üzerinde bırakılan istekli işe başlamadan en geç üç gün öncesinde idareye teslim etmek zorundadır. (Zorunlu hallerdeki personel değişikliklerinde de bu belgeler geçerli olacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından alınan 01.09.2020 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ve idare tarafından 14.09.2020 tarihinde başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen sözleşmeye davet yazısında “2020-2021 BARTIN MERKEZ İLÇEDE BULUNAN 44 TEMEL EĞİTİM TAŞIMA MERKEZİ OKULA VE 3 ORTAÖĞRETİM TAŞIMA MERKEZİ OKULA TAŞINAN 4844 ÖĞRENCİYE 184 İŞ GÜNÜ MALZEME DAHİL 891,296 ÖĞÜN ÖĞLE YEMEĞİ PİŞİRİLMESİ VE DAĞITIM İŞİ işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile %261506,25 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir.

Teknik Şartnamenin: YÜKLENİCİNİN ŞARTLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 6.4. Maddesi "Taşımalı sistem gereği öğrencilerin sağlığı açısından periyodik denetimlerin yapılabilmesi ve öğrencilere verilecek yemeğin kalite özelliğinin (ısı, kıvam, tat vb.) kaybedilmemesi için yemek üretimi yapılacak tesisin veya imalathanenin il sınırları içerisinde faaliyette bulunması zorunludur. Ancak; imalathane veya tesisi il sınırları içinde bulunmayan yüklenici il sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açacak ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kiralama sözleşmesi yapacak veya böyle bir üretim tesisini temin ederek yemek üretimini burada yapacaktır."

Teknik Şartnamenin: MADDE 10- DİĞER HUSUSLAR İHALE ÜZERİNDE BIRAKILAN İSTEKLİ TARAFINDAN SÖZLEŞME İMZALANMADAN ÖNCE İDAREYE SUNULACAK BELGELER maddesinde belirtilen belgeler.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Daha sonra yine idare tarafından EKAP üzerinden gönderilen 23.09.2020 tarihli yazıda “Bartın Merkez İlçede bulunan 44 temel eğitim taşıma merkezi okula ve 3 ortaöğretim taşıma merkezi okula taşman 4844 öğrenciye 184 iş günü malzeme dahil 891.296 öğün öğle yemeği pişirilmesi ve dağıtım işi" uhdenizde kaldığından, Müdürlüğümüze hitaben vermiş olduğunuz ilgi dilekçenizde bu kapsamda gerekli tüm şartlan karşıladığınızı, tüm yasal yükümlülükleri yerine getirdiğinizi, böylelikle 14/09/2020 tarihinde tarafınıza yapılan 4 sayılı sözleşmeye davet tebligatına binaen sözleşmeyi imzalayacağınızı belirtmektesiniz.

Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 08/06/2020 tarih ve 7587996 sayılı yazısı ekinde gönderilen Tip Şartnameler esas alınarak Müdürlüğümüzce 2020-2021 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilecek ihaleler için (EKAP) üzerinden ihale dokümanları Bakanlığımızın talimattan doğrultusunda oluşturulmuştur.

İhale konusu işe ilişkin sözleşme imzalamak için Müdürlüğümüze ilgi dilekçe ekinde sunduğunuz belgeler incelenmiş olup; 2020/380011 İKN Teknik Şartnamesinde ve 14/09/2020 tarihinde tarafınıza yapılan 4 sayılı sözleşmeye davet yazısında belirtilen MADDE 6- YÜKLENİCİNİN ŞARTLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ: başlığı altında belirtilen "6.4. Taşımalı sistem gereği öğrencilerin sağlığı açısından periyodik denetimlerin yapılabilmesi ve öğrencilere verilecek yemeğin kalite özelliğinin (ısı, kıvam, tat vb.) kaybedilmemesi için yemek üretimi yapılacak tesisin veya imalathanenin il sınırları içerisinde faaliyette bulunması zorunludur. Ancak; imalathane veya tesisi il sınırları içinde bulunmayan yüklenici il sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açacak ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kiralama sözleşmesi yapacak veya böyle bir üretim tesisini temin ederek yemek üretimini burada yapacaktır." hükmü gereğince idaremize sözleşme aşamasında sunulması gereken Bartın İl sınırları içerisinde istenen şartlara uygun bir yemek üretim tesisi açıldığını ya da faaliyet gösteren ve şartnamedeki tüm yeterlilik ve kapasite şartlarına haiz bir yemek fabrikası ile noter onaylı kiralama sözleşmesini sunmadığınız görülmektedir.

Bu nedenle: 24/09/2020 tarihi mesai bitimine kadar, yukarıda belirtmiş olduğumuz eksikliklerin tamamlanması aksi takdirde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. İdare tarafından 01.10.2020 tarihinde Bartın Defterdarlığına yazılan yazı ile başvuru sahibi isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesine yönelik işlemin başlatıldığı görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereği, idari ve teknik şartnamelerin idare tarafından hazırlanmasının esas olduğu, bu şartnamelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak düzenlenmesi gerektiği, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek şekilde ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde düzenleneceği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalenin taşımalı şekilde eğitim gören öğrencilere verilecek yemek alımı hizmeti olduğu, yukarıda yer verilen Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde taşımalı sistem gereği öğrencilerin sağlığı açısından periyodik denetimlerin yapılabilmesi ve öğrencilere verilecek yemeğin kalite özelliğinin (ısı, kıvam, tat vb.) kaybedilmemesi için yemek üretimi yapılacak tesisin veya imalathanenin il sınırları içerisinde faaliyette bulunması gerektiğinin düzenlendiği, yemek hizmeti sunulacak mutfağın ya da fabrikanın yüklenicinin kendi malı olması zorunluluğu getirilmediği ve ihalede yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği, yüklenicinin Bartın il sınırları içerisinde üretim tesisi bulundurması gerektiği, aksi durumda üretim tesisi kurma veya kiralama yoluna giderek bahse konu koşulu yerine getirebileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen itirazen şikâyete konu Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde yer alan düzenlemede “yüklenici” ifadesine yer verildiği, bu ifadeden sözleşme imzalanması aşamasında sözleşmeye davet edilen isteklinin anlaşılamayacağı, anılan maddede yer alan koşulun sözleşme imzalandıktan sonra hüküm ifade edeceği, bu bağlamda sözleşmeye davet aşamasında bu koşulun sağlanmasına yönelik olarak idare tarafından bir değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağı, ayrıca aynı Şartname’nin “İhale Üzerinde Bırakılan İstekli Tarafından Sözleşme İmzalanmadan Önce İdareye Sunulacak Belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde de ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması gereken belgeler arasında bahsi geçen koşulun sağlanmasına yönelik olarak düzenlenebilen belgelere yer verilmediği görüldüğünden idare tarafından sözleşmeye davet aşamasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde yer alan kriterleri yerine getirmediği gerekçesiyle yapılan işlemin uygun olmadığı, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.