KİK Kararı: 2020/UH.I-1674

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/046
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 14.10.2020
Karar No : 2020/UH.I-1674
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mervan Dora İnşaat Gıda Tarım Temizlik Malzemeleri Lojistik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/295637 İhale Kayıt Numaralı “İlimiz Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Afyonkarahisar Devlet Hastanesine Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.07.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlimiz Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Afyonkarahisar Devlet Hastanesine Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mervan Dora İnşaat Gıda Tarım Temizlik Malzemeleri Lojistik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 02.09.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.09.2020 tarih ve 40791 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1410 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, malzemeli yemek hesap sunum cetvelinde ana çiğ girdi ve işçilik teklif tutarı toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,80-0,95 aralığında olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu oranın idarece hatalı hesaplandığı, açıklamalarında bu oranın 0,87980 olarak belirtildiği ve dolayısıyla istenilen kriteri karşıladığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Afyonkarahisar Devlet Hastanesine 16 aylık malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı

…

İlimiz Sağlık Müdürlüğüne bağlı Afyonkarahisar Devlet Hastanesine 16 aylık malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı

….

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Afyonkarahisar Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

Söz konusu açıklamalarda malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80 – 0,95 aralığında olması ve bu oranın da (EK-H.4) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli üzerinden belirleneceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu ihalede idarece sınır değerin 15.757.359,99 TL olarak tespit edildiği, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen Aydeniz Özel Sağlık Medikal Gıda İnşaat Taahüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile aynı zamanda başvuru sahibi olan Mervan Dora İnşaat Gıda Tarım Temizlik Malzemeleri Lojistik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, her iki isteklinin de açıklamalarında, “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının istenilen aralıkta olmadığı gerekçe gösterilerek teklifinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin 23.07.2020 tarihinde idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında yer bulan (EK-H.4) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli incelendiğinde, ana çiğ girdilerinin iki haftalık örnek menüden hesaplanan miktarları üzerinden hesap edilen fiyatlara yer verildiği, “normal yemek, normal kahvaltı, diyet kahvaltı, diyet yemek, ara öğün,çocuk menü (günlük paket) ve bebek menü (günlük paket)” öğün/paket girdilerinin her biri için bir öğün/paket bazında birim fiyat hesabının yapıldığı, toplam tutarı hesaplanan işçilik maliyetinin de toplam hizmet sayısı olan 2.145.600’e (=1.200.000+480.000+96.000+200.000+128.000+32.000+9.600) bölünmek suretiyle işçiliğin 1 öğün/paket birim fiyat içeriğinde yer alan tutarının hesap edildiği, yardımcı giderlerin ise toplam tutarının 1.855.215,71 TL olarak belirtildiği görülmektedir.

Bahse konu oranlara ilişkin istekli tarafından sunulan açıklamada yer alan tablonun aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür:

Ana Girdi Oranı (AG)

0,48785

İşçilik Oranı (i)

0,39195

Yardımcı Giderler Oranı (YG)

0,12020

Toplam

1,00000

Tabloda yer alan oranlar üzerinden hesaplama yapıldığında “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,8798 olduğu ve bu oranın da istenilen aralıkta olduğu, söz konusu isteklinin ihalede teklif ettiği bedelin 15.434.907,92 TL ve yardımcı giderlerin 1.855.215,71 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu oranların kendi içerisinde tutarlı olduğu sonucuna varılmaktadır.

İdarece anılan istekliye yönelik yapılan değerlendirmede söz konusu isteklinin işçilik ve yardımcı giderlerine ilişkin toplam teklif tutarı üzerinden bir hesaplama yapılırken ana çiğ girdilere yönelik yalnızca örnek menüde yer alan öğün/paket bazında miktarlar üzerinden belirlenen tutar bazında hesaplama yapıldığı ve dolayısıyla söz konusu oranın hatalı hesap neticesinde 0,37 olarak bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda anılan isteklinin “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının istenilen aralıkta olmadığı gerekçe gösterilerek teklifinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aydeniz Özel Sağlık Medikal Gıda İnşaat Taahüt Sanayi Ticaret Limited Şirketinin sunduğu açıklamalarda (EK-H.4) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne aşağıda yer verilmiştir.

Ana Girdi Oranı (AG)

0,50126847

İşçilik Oranı (i)

0,44749203

Yardımcı Giderler Oranı (YG)

0,05123950

Toplam

1,00000000

Ana Girdi Gider Toplamı

6.516.159,21408000

İşçilik Gider Toplamı

5.817.101,08000000

Yardımcı Giderler (Kar Dahil)

666.079,70592000

Toplam Teklif Tutarı

12.999.340,00000000

Yukarıda yer verilen oranlar üzerinden hesaplama yapıldığında “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,9487605 olarak belirlendiği ve mevzuatta yer verilen aralıkta olduğunun anlaşıldığı, idarece söz konusu istekliye yönelik değerlendirme yapılırken Mervan Dora İnşaat Gıda Tarım Temizlik Malzemeleri Lojistik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin açıklamalarına yönelik değerlendirmesindeki izlediği yöntemden farklı bir yöntem izlediği ve her 3 gider için de (ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider) toplam tutarlar üzerinden bir hesaplama yaparak bahse konu oranı 0,60 olarak hesap ettiği, idarece yapılan değerlendirmede 95 ana çiğ girdi üzerinden değerlendirme yapıldığı ancak istekli tarafından sunulan cetvelde yer alan ana çiğ girdi sayısının 166 olduğu, dolayısıyla idarece anılan oranın yanlış hesap edildiği sonucuna varıldığından isteklinin teklifinin yalnızca bu gerekçeyle reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Aydeniz Özel Sağlık Medikal Gıda İnşaat Taahüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Mervan Dora İnşaat Gıda Tarım Temizlik Malzemeleri Lojistik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.