KİK Kararı: 2020/UH.I-1548

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/042
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 23.09.2020
Karar No : 2020/UH.I-1548
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

MHC Grup Temizlik Yem. İnş. Gıda Aka. Ekip. İç Dış San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/255743 İhale Kayıt Numaralı “Genel Müdürlük Bakım Onarım Hizmeti ve Çan Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü Muhtelif Hizmetlerin Yaptırılması İşi” ihalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 30.06.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Müdürlük Bakım Onarım Hizmetleri ve Çan Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü Muhtelif Hizmetlerin Yaptırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak MHC Grup Temizlik Yem. İnş. Gıda Aka. Ekip. İç Dış San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.08.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2020 tarih ve 39639 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1375 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklama gereği önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği, ayrıca Dora Enerji ve Kur. Hiz. Ltd. Şti. ile Ser-Ra Makine Oto. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinde bulunan tüm işçilik (ücret, yol, yemek, fazla çalışma, bayram çalışması, sözleşme ve genel gider dahil) maliyetinin işçilik hesaplama modülüne uygun şekilde açıklanmadığı,

- İşçilik maliyetine ilişkin açıklamaların birim fiyat kalemi bakımından %4 sözleşme ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik tutarını karşılamadığı,

- Birim fiyat teklif cetvelinin 14’üncü satırında yer alan “yol bedeli: 23.801 gün” iş kaleminin %4 sözleşme gideri ve genel gider de eklenerek usulünce açıklanmadığı,

-Birim fiyat teklif cetvelinin 7-13 aralığındaki satırlarda gösterilen, araç, makine-ekipman için hiçbir açıklama yapılmadığı, bu araçların amortisman/kiralama maliyeti yönüyle önemli teklif bileşeni olduğu, ayrıca Teknik Şartname’de bu araçların tüm sigorta, bakım vb. giderlerinin yükleniciye ait olduğu, dolayısıyla bu maliyet unsurlarının açıklanmamasının hem işin tekniğine hem de mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla anılan bu isteklilerin teklifleri reddedilerek ihalenin kendileri üzerine bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi(karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi), resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

I.KISIM (Genel Müdürlük İşletme Bakım Onarım) için Yüklenici çalıştıracağı;

Teknisyen (Elektrik, Kimya) (Brüt Ücretin %75 fazlası)

Usta Ünvanlı Personeller (Elektrik, Tamir Bakım Ustası ,Kaynakçı Ustası Marangoz, İnşaat ve Boyacı Usta)(Brüt asgari ücretin %65 fazlası)

ücret ödemesi yapacak olup maaş bordrosunda gösterecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri:

Elektrik, Tamir Bakım Ustası (Genel Müdürlük) toplam 93 gün

Elektrik, Tamir Bakım Ustası (Didim) toplam 31 gün

Elektrik Ustası (Akçay) toplam 15,5 gün

Kimya Teknisyenleri toplam 15,5 gün çalıştırılabilir.

II.KISIM (ÇLİ Müdürlüğü Muhtelif İşlerin Yaptırılması işi) için Yüklenici çalıştıracağı;

Usta Ünvanlı Personeller- Atölyede Çalıştırılacak (Brüt Asgari Ücretin %65 fazlası)

Usta Ünvanlı Personeller -Isı Merkezlerinde Çalıştırılacak (Brüt Asgari Ücretin %65 fazlası)

Usta Ünvanlı Personeller -Su Tulumbalarında Çalıştırılacak (Brüt Asgari Ücretin %65 fazlası)

Mühendis (Brüt asgari ücretin %155 fazlası)

Yağcı -Akaryakıt İkmal (Brüt asgari ücretin %40 fazlası)

Müteferrik İşçi-Su Tulumbalarında Çalıştırılacak (Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Engelli Düz İşçi- (Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

ücret ödemesi yapacak olup maaş bordrosunda gösterecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri:

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Usta Ünvanlı personeller için) toplam 240 gün

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (İş Makineleri Yağcısı-Akaryakıt İkmalci) toplam 100 gün

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Müteferrik İşçi) gün 140 çalıştırılabilir.

Fazla Çalışma:

Fazla Çalışma(Usta Ünvanlı personeller için) saat 100

Fazla Çalışma (İş Makineleri Yağcısı-Akaryakıt İkmalci) saat 500

Fazla Çalışma (Müteferrik İşçi) saat 100

Dış Görev:

Dış görevlerde “her 24 saat için” konaklama ücreti dâhil “ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 7 si” hesaplanarak ödenir ve teklif fiyata dâhildir. Dış görevler toplam 30 gün olarak öngörülmüştür.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

I.Kısım (Genel Müdürlük)

Çalıştırılacak personelin yemek gideri nakdi olarak karşılanacak olup, maaş bordosunda gösterilecektir. Bir işçinin aylık yemek gideri günlük brüt 10,00 (on lira) TL ve 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.

Çalıştırılacak personelin yol gideri nakdi olarak karşılanacak olup, maaş bordrosunda gösterilecektir. Bir işçinin aylık yol gideri, günlük brüt 14,00 (ondört lira ) TL ve 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.

II.Kısım (Çan Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü)

Çan linyitleri İşletmesi Müdürlüğü makine parkında bulunan araçların tamir, bakım, onarım ve temizliği ve bu işlerin yerine getirilmesi işlerinin 1 makine mühendisi, 40 tamir-bakım ustası, 17 yağcı-akaryakıt ikmalci, 3 düz işçi (engelli) olmak üzere toplam 61 personelin yemeği idareye ait yemekhaneden ücretsiz olarak karşılanacaktır.

ÇLİ Müdürlüğü'nde bulunan 6 adet doğalgaz ısı merkezi ve bir adet kömür katı yakıtlı ısı merkezi ve beslediği yapılarda meydana gelebilecek elektrik arızalarının onarılması için 1 elektrikçi ustası ve ÇLİ nin ihtiyaç duyduğu bakım onarım tadilat işleri için 5 usta ile Açık ocak sahasında su tulumbalarının kurulması, devreye alınması, çalıştırılması ve bakımı işinin 3 Tamir-Bakım Usta, 4 Elektrikçi Usta ve 12 müteferrik işçi olmak üzere toplam 25 personelin yemek gideri 26 gün üzerinden 10,00 TL/Gün olarak nakdi karşılanacaktır.

Çan linyitleri İşletmesi Müdürlüğü makine parkında bulunan araçların tamir, bakım, onarım ve temizliği ve bu işlerin yerine getirilmesi işlerinin 1 makine mühendisi, 40 tamir-bakım ustası, 17 yağcı-akaryakıt ikmalci, 3 düz işçi (engelli) ile Açık ocak sahasında su tulumbalarının kurulması, devreye alınması, çalıştırılması ve bakımı işinin 3 Tamir-Bakım Usta, 4 Elektrikçi Usta ve 12 müteferrik işçi olmak üzere toplam 80 personelin yol gideri 26 gün üzerinden idareye ait personel taşıma servisleri aracılığı ile ayni olarak karşılanacak olup bedeli yüklenicinin hakedişinden kesilecektir. Bir işçinin yol bedeli 14,00 TL/gün'dür.

ÇLİ Müdürlüğü'nde bulunan 6 adet doğalgaz ısı merkezi ve bir adet kömür katı yakıtlı ısı merkezi ve beslediği yapılarda meydana gelebilecek elektrik arızalarının onarılması için 1 elektrikçi ustası ve ÇLİ nin ihtiyaç duyduğu bakım onarım tadilat işleri için 5 usta olmak üzere toplam 6 personelin ulaşım gideri 26 gün üzerinden 14,00 TL/Gün olarak nakdi karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün Kanun, KHK, Tüzük, Yönetmelik, Kararname, Genelge, Tebliğ ve diğer ilgili mevzuata uygun olarak koruyucu malzeme kullandırılmak zorundadır.Kısımlar için Teknik Şartnamelerde belirtilen Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) teklif fiyata dahildir. İhale konusu işte kullanılacak olan ve yüklenici tarafından karşılanacak birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

% 2” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 28.07.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “İhalemizin 2 nci kısmı için sunmuş olduğunuz teklifiniz sınır değerin altında olduğundan dolayı, idari şartnamenin 33 maddesi kapsamında aşırı düşük teklifinize 05.08.2020 tarihine kadar açıklama yapmanız gerekmektedir.” şeklinde yer alan ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, bu haliyle açıklama talep yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

Bu çerçevede, teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, doküman düzenlemelerine göre işin kapsamında teklifi oluşturan farklı gider kalemlerinin bulunduğu, bu itibarla idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli maliyet bileşenleri açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.