KİK Kararı: 2020/UH.I-1416

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/036
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 19.08.2020
Karar No : 2020/UH.I-1416
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hanzade Krmsl. Per. Hiz. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Etimesgut Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/316538 İhale Kayıt Numaralı “01/10/2020-30/09/2023 Tarihleri Arasında Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Etimesgut Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 04.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01/10/2020-30/09/2023 Tarihleri Arasında Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Hanzade Krmsl. Per. Hiz. Tic. A.Ş.nin 09.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.07.2020 tarih ve 33763 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1179 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’de K1 yetki belgesinin veya C1, L1, L2, R2 yetki belgelerinden en az birinin, geçici teminat mektubunun, banka referans mektubunun, iş deneyim belgesinin, 6 adet 2019 model aracın kendi malı olduğunu gösteren belgelerin, kalite yönetim sistem belgesinin, çevre yönetim sistem belgesinin ve TSE 12652 araç kiralama hizmet yeterlik belgesinin istekliler tarafından teklif dosyasında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ancak bahse konu belgelerin tamamını sunabilecek istekli sayısının çok az olduğu, dolayısıyla anılan belgelerin bir arada istenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74’üncü maddesi uyarınca araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin istekliler tarafından teklif dosyasında sunulmasının istenemeyeceği, kaldı ki yeterlik kriteri olarak belirlenen TSE 12652 araç kiralama hizmet yeterlik belgesinin sadece otomobil ve hafif ticari araçlara ilişkin olarak düzenlenebildiği, dolayısıyla bahse konu belgenin ihale konusu iş kapsamında bulunan 38 adet ağır ticari araca ilişkin olarak düzenlenmesinin mümkün olmadığı, ayrıca hizmet yeterlik belgelerinin şirket merkezi veya şubesinin bulunduğu adreste yer alan şantiye için düzenlendiği, dolayısıyla şantiye alanının idare tarafından tahsis edildiği inceleme konusu ihalede söz konusu belgenin istenmesinin uygun olmadığı,

3. Teknik Şartname’nin “Evsel katı atıkların toplanması ve nakli” başlıklı 4.1’inci maddesinde araçların çalışma saatlerinin belirtildiği, ancak bahse konu Şartname’nin “Cadde, sokak, meydan ve alanların makine marifetiyle süpürülmesi” ile “Tadilat atıkları, bahçe atıkları ve kullanılmayan eşyaların damperli kamyonlarla toplanması” başlıklı 4.2 ve 4.3’üncü maddelerinde, çalıştırılacak araçların yakıt tüketimi hesaplamasında kullanılacak olan çalışma saatlerinin veya alacakları yol miktarlarının belirtilmediği, söz konusu Şartname’nin 5.1’inci maddesinde vardiyaların kaçar saat olduğu bilgisine yer verilmediği,

4. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu, en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı vinçli çöp kamyonu, en az 8+1 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu, en az 6 m3 vakumlu yol süpürme aracı, en az 5 m3 açık kasa kamyonet ile en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracına ilişkin olarak belirtilen “yüklü ağırlığı en az … kg taşıma kapasiteli” ifadesinin hatalı olduğu, bir aracın azami yüklü ağırlığı ile taşıma kapasitesinin farklı anlamlara geldiği, belirtilen ağırlığın taşıma kapasitesini mi, yüklü ağırlığı mı ifade ettiği hususunun belirtisiz olduğu, bahse konu ifadenin tüm istekliler tarafından aynı şekilde anlaşılmasını sağlayacak şekilde düzeltilmesi gerektiği,

5. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “en az 5 m3 açık kasa kamyonet” aracının “yüklü ağırlığı en az 10.000 kg taşıma kapasiteli” olarak istenildiği, ancak azami yüklü ağırlığı 3500 kg’ın üzerinde olan araçların kamyonet değil kamyon olduğu, ayrıca bahse konu Şartname maddesinde “minibüs (19+1 kişilik)” ifadesine yer verilmişse de Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca minibüslerin sürücüsü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüsler olarak tanımlandığı, dolayısıyla söz konusu aracın minibüs değil otobüs olduğu,

6. Teknik Şartname’de “mobil jet tip sıcak-soğuk konteyner yıkama aracı” için belirtilen “en az 2019 model ve üzeri, en az 125 kw gücünde Euro 6 motor, klimalı araç, mobil yıkama ekipmanı en az 68 hp motor ve 1500 devir/dk gücünde, 500 bar basınç gücünde, 1 ton su kapasiteli, sıcak ve soğuk yıkama yapabilen kanal açma özellikli” ifadelerinin yalnızca Kırlangıç Makina tarafından üretilen üst yapılı aracı işaret ettiği, anılan durumun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, 500 bar gibi yüksek basınçların yalnızca özel ekipman ve kıyafetler kullanılarak gerçekleştirilen gemi sanayiinde kumlama gibi özel işlerde kullanıldığı, ihale konusu iş kapsamında olan mobil jet tip sıcak-soğuk konteyner yıkama aracı için “en az, en çok” gibi ifadelere yer verilmeden “500 bar basınç gücü, 1 ton su kapasiteli” şeklinde net olarak belirlenen özelliklerin rekabeti engellediği,

7. Teknik Şartname’de “en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu”, “en az 15+1,5 m3 vinçli sıkıştırmalı çöp kamyonu” ve “en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı” için belirtilen “2019 model ve üzeri, en az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli” ifadelerinin yalnızca Ford Cargo 1833 model aracı işaret ettiği, anılan durumun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,

8. Teknik Şartname’de “en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı”nın plc kontrol sistemli, tork konventerlü, üst motoru en az 98 kw gücünde olması gerektiğinin belirtildiği, ancak bahse konu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki; yerli üretim yapan firmaların ürettikleri vakumlu yol süpürme makinelerinin sistem kontrollerinin basit olduğu, dolayısıyla plc sisteminin gerekmediği, tork konventörünün de verim kaybına ve yakıt sarfiyatına sebep olduğu, yerli üretim yapan firmalarda genelde 95 hp gücünde üst motor kullanıldığı, 98 kw (131 hp) gücündeki yardımcı motorun fazla yakıt sarfiyatına ve çevre kirliliğine neden olduğu,

9. İdari Şartname’de isteklilerin kendi malı olması istenen 6 adet araç dahil tüm araçların en az 2019 model olması gerektiğinin belirtildiği, ancak bahse konu araçların nitelikli araçlar olduğu, araçların faydalı ömürleri de göz önünde bulundurulduğunda daha düşük model araç istenilmesinin mümkün olduğu, model yılının yüksek olarak belirlenmesinin rekabeti engellediği,

10. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde, yüklenicinin araçlara ilişkin sigorta ve muayene vb. işlemlerini geciktirdiği her gün için sözleşme bedelinin yüz binde biri oranında para cezası ödeyeceğinin belirtildiği, öte yandan aynı maddede bahse konu aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi sözleşmenin feshedileceğinin ifade edildiği, anılan düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği, söz konusu Şartname maddesinin, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesine ait dipnota uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerektiği,

11. Sözleşme Tasarısı’nın 30.2’nci maddesinin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’de yer almadığı,

12. İdari Şartname’de, istekliler tarafından K1 yetki belgesinin veya C1, L1, L2, R2 yetki belgelerinden en az birinin teklif dosyasında sunulması gerektiği yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1. Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

...

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

…

idarelerce istenilmesi zorunludur.

…

(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir….” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesine…ilişkin düzenleme yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.5. Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.5.2. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmetler (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmesi uygun olmayan hizmet alımı ihalelerinde (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.6. Hizmet yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeterlilik belgesi istenmesi uygun olmayan (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) ihalelerde bu belge istenmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren ve ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan, ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler ile geçici teminatın idareler tarafından yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin zorunlu olduğu, ihale konusu işin niteliğine göre banka referans mektubunun, son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgelerin, isteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgelerin, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde ihale konusu işin yapılabilmesi için idarenin istekliye ait olmasını gerekli gördüğü tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlenmesi hususunda ise idarelere takdir yetkisi tanındığı, öte yandan araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin idareler tarafından istenmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 01/10/2020-30/09/2023 tarihleri arasında Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama İşi

b) Miktarı ve türü: Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Şoför ve Personel Hariç Olmak Üzere Araç Kiralama İşi

17 adet en az 15+1,5 m3, 1 adet en az 8+1 m3, 10 adet en az 15+1,5 m3 vinçli çöp kamyonu, 6 adet (en az 6 m3) vakumlu yol süpürme aracı, 2 adet (en az 8 m3) vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet (en az 5 m3) açık kasa kamyon, 4 adet çift kabin kamyonet, 1 adet mobil jet tip konteyner yıkama aracı, 2 adet 19+1 minibüs ve 3 adet binek (bölge kontrol) araç (en az 1500 cc motor gücüne sahip, dizel ve otomatik) şoför ve personel hariç olmak üzere araç kiralama işi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar,

…

h) İstekliler Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğünden almış oldukları K1 yetki belgesinin veya C1, L1, L2, R2 yetki belgelerinden en az birinin aslını veya noter tasdikli suretini ibraz edeceklerdir.

…

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayri nakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur…

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'undan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir…

7.5.2. “En az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı 2019 model ve üzeri 2 adet çöp kamyonu, “en az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı vinçli 2019 model ve üzeri 1 adet çöp kamyonu, 1 adet “en az 6 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet “en az 8 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet 2019 model ve üzeri mobil jet tip konteyner yıkama aracının; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu, serbest muhasebeci mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir.

7.5.3. Kalite Yönetim Sistem Belgesi ISO 9001, Çevre Yönetim Sistem Belgesi 14001 ve TSE 12652 Araç Kiralama Hizmet Yeterlilik Belgesi…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçlarla ilgili mükellefiyetler” bölümünde “8-İhale kapsamında çalıştırılacak araçların, idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, operatör, işçi vb. insan kaynağı ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; inceleme konusu ihalenin Etimesgut ilçesi sınırları dâhilindeki çöplerin toplanması, nakli, cadde, sokak meydan ve pazar yerlerinin makinelerle süpürülmesi amacıyla şoför ve personel hariç olmak üzere araç kiralanması işine ilişkin olarak düzenlendiği; söz konusu ihalede K1, C1, L1, L2, R2 yetki belgelerinden en az birinin, geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzların, banka referans mektubunun, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin, 6 adet aracın isteklinin kendi malı olduğunu gösteren belgelerin, Kalite Yönetim Sistem Belgesi ISO 9001, Çevre Yönetim Sistem Belgesi 14001 ve TSE 12652 Araç Kiralama Hizmet Yeterlilik Belgesinin idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında idareler tarafından hangi hususların yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği düzenlenmiş, ancak idareler tarafından belirlenecek yeterlik kriteri sayısına ilişkin herhangi bir sınırlamaya gidilmemiştir. Öte yandan söz konusu kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerekmektedir. Mevzuatta belirlenen kriterler haricinde bir yeterlik kriterine yer verilmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun rekabet, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil edecektir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; inceleme konusu ihalede, ihale konusu işin niteliği göz önünde bulundurularak idarenin takdir yetkisi kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlediği belgelerin birlikte istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin “bahse konu belgelerin tamamını sunabilecek istekli sayısının çok az olduğu, dolayısıyla anılan belgelerin bir arada istenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan inceleme konusu ihalenin Etimesgut ilçesi sınırları dâhilindeki çöplerin toplanması, nakli, cadde, sokak meydan ve pazar yerlerinin makinelerle süpürülmesi amacıyla şoför ve personel hariç olmak üzere araç kiralanması işine ilişkin olarak düzenlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5’inci maddesi uyarınca araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin istenmemesi gerektiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, idare tarafından söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin “kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin istekliler tarafından teklif dosyasında sunulmasının istenemeyeceği” yönündeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 17 adet en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu, 10 adet en az 15+1,5 m3 vinçli sıkıştırmalı çöp kamyonu, 1 adet 8+1 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu, 6 adet en az 6 m3 vakumlu yol süpürme aracı, 2 adet en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet 5 m3 hacimli açık kasa kamyon, 4 adet çift kabin kamyonet, 1 adet mobil jet tip konteyner yıkama aracı, 2 adet 19+1 kişilik minibüse ait amortisman, yedek parça, tamir, bakım, yakıt, sigorta ve araçlarla ilgili genel giderler yükleniciye ait olup teklif birim fiyata, birim fiyat teklif cetvelinde gösterildiği şekilde dahil edilecektir. 3 adet binek araca "yakıt hariç olmak üzere" amortisman, yedek parça tamir bakım sigorta ve araçlarla ilgili genel giderler yükleniciye ait olmak üzere teklif birim fiyata, birim fiyat teklif cetvelinde gösterildiği şekilde dahil edilecektir…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Etimesgut ilçesi sınırları dâhilinde çöplerin toplanması, nakli, cadde, sokak meydan ve pazar yerlerinin makine marifetiyle süpürülmesi amacıyla araç kiralama işi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Çalışma alanı ve kapsamı” başlıklı 3’üncü maddesinde “İhale kapsamındaki iş ve hizmetlerin yapılacağı alan Etimesgut Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan cadde, sokak, meydan, alan, boş parsel, pazar yerleridir. İhale kapsamı, evsel katı atık üreten Etimesgut Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan tüm konutlar, site yerleşimleri, sanayi bölgeleri, askeri birlikler, eğitim kurumları, tüm işletmeler ile kamu kurum ve kuruluşlarından oluşur.” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Evsel katı atıkların toplanması ve nakli” başlıklı 4.1’inci maddesinde “Yüklenici evsel katı atıkları 28 adet araç ile büyük çoğunluğu gece vardiyasında olmak üzere iş programına göre yapacaktır. İş programında gösterilen bölgelerde evsel atıklar gündüz toplanacaktır. Çalışma saati günlük 7,5 saat olmak üzere haftalık 45 saati geçmeyecektir.

…

İlçemizin çöp döküm alanına en uzak mesafesi 60 km, en yakın mesafesi 15 km’dir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Cadde, sokak, meydan ve alanların makine marifetiyle süpürülmesi” başlıklı 4.2’nci maddesinde “Belediye sınırları içerisinde bulunan meydan, alan, otobüs durakları, mücavir saha içindeki karayolları güzergahı, pazar yerleri, cadde ve sokaklar özenle 6 adet en az 6 m3 vakumlu yol süpürme aracı ve en az 8 m3 2 adet vakumlu yer süpürme araçlarıyla ile süpürülecek ve temizlenecektir.” düzenlemesi ile aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

GÜNLER

SÜPÜRGE ARAÇLARI

1. ARAÇ

2. ARAÇ

3. ARAÇ

4. ARAÇ

5. ARAÇ

6. ARAÇ

7. ARAÇ

ARAÇ

PAZARTESİ

Eryaman 1. Etap Göksu Mah., Şeker Mah., Şehit Osman Avcı Mah.

Dört Devlet Mah., Güzelkent Mah.,

Eryaman Mah.

Topçu Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah.

İstasyon Mah.,

Erler Mah.

Bağlıca Mah.

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

SALI

Tunahan Mah.,

Eryaman 5. Etap

Şeyh Şamil Mah.,

Yavuz Selim Mah.

Atakent Mah.,

Yeşilova Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah

KKB Mah.,

Etiler Mah.

Alsancak Mah.,

30 Ağustos Mah.

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

ÇARŞAMBA

Eryaman 1. Etap Göksu Mah., Şeker Mah., Şehit Osman Avcı Mah.

Dört Devlet Mah., Güzelkent Mah.,

Eryaman Mah.

Topçu Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah

İstasyon Mah.,

Erler

Mah.

Bağlıca Mah.

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

PERŞEMBE

Tunahan Mah.

Eryaman5. Etap

Şeyh Şamil Mah.,

Yavuz Selim Mah.

Atakent Mah.,

Yeşilova Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah

KKB Mah.,

Etiler Mah.

Alsancak Mah.,

30 Ağustos Mah

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

CUMA

Eryaman 1. Etap Göksu Mah., Şeker Mah., Şehit Osman Avcı Mah.

Dört Devlet Mah., Güzelkent Mah.,

Eryaman Mah.

Topçu Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah

İstasyon Mah.,

Erler Mah.

Bağlıca Mah.

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

CUMARTESİ

Tunahan Mah.

Eryaman 5. Etap

Şeyh Şamil Mah.,

Yavuz Selim Mah.

Atakent Mah.,

Yeşilova Mah.

Oğuzlar Mah.,

Ayyıldız Mah.

Piyade Mah.,

Suvari Mah

KKB Mah.,

Etiler Mah.

Alsancak Mah.,

30 Ağustos Mah

Eskişehir yolu güzergâhı mahalleler

PAZAR

Şaşmaz Sanayi Bölgesi

Bahçekapı Mah.

Söz konusu Şartname’nin “Tadilat atıkları, bahçe atıkları ve kullanılmayan eşyaların damperli kamyonlarla toplanması” başlıklı 4.3’üncü maddesinde ise “Belediyemiz sınırları içerisinde damperli kamyon yardımıyla, telefonla bildirilen ve bölge kontrolleri sırasında görülen, vatandaşlar tarafından kullanılmayan eski eşyalar, site ve konutların üretmiş olduğu çim, ağaç dalı gibi atıklar ile tadilat atıkları sürekli olarak toplanarak çöp depolama alanına nakledilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Mezkur Şartname’nin “İhale kapsamında kullanılacak araçlar” başlıklı 5.1’inci maddesinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

ARAÇ CİNSİ

TEKNİK ÖZELLİKLER

MODEL YILI

VARDİYADAKİ ÇALIŞMA SAYISI

ARAÇ SAYISI

en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu

En az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

gece: 17

gündüz: 16

17 adet

(2 adedi kendi malı)

en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı vinçli çöp kamyonu

En az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

gece: 10

gündüz: 4

10 adet

(1 adedi kendi malı)

en az 8+1 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu

En az 140 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 9500 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

gece: 1

1 adet

en az 6 m3 vakumlu yol süpürme aracı

En az 155 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 16.000 kg taşıma kapasiteli, en az 1500 litre su tankı ve üst motoru, en az 70 kw gücünde

2019 model ve üzeri

gece: 1

gündüz: 6

6 adet

(1 adedi kendi malı)

en az 5 m3 açık kasa kamyonet

En az 140 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 10.000 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

gece: 1

gündüz: 1

1 adet

7 kişilik çift kabin kamyonet

En az 125 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 3.500 kg, 7 koltuklu kamyonet

2019 model ve üzeri

gece: 4

gündüz: 4

4 adet

mobil jet tip sıcak-soğuk konteyner

yıkama aracı

En az 125 kw gücünde, Euro 6 motor, klimalı araç

Mobil yıkama ekipmanı, en az 68 hp motor ve 1500 devir/dk gücünde olacak. 500 bar basınç gücünde, 1 ton su kapasiteli, sıcak ve soğuk yıkama yapabilen kanal açma özellikli olacak

en az 2019 model ve üzeri

gündüz: 1

1 adet

(kendi malı)

en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı

En az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli, plc kontrol sistemli, tork konventerlü, üst motoru en az 98 kw gücünde olacak

2019 model ve üzeri

gündüz: 2

2 adet

(1 adedi kendi malı)

minibüs

(19+1 kişilik)

En az 125 kw gücünde, Euro 6 motor, klimalı

2019 model ve üzeri

gece: 2

gündüz: 2

2 adet

binek araç

En az 1500 cc silindir hacmine sahip, klimalı, dizel, otomatik vites 1 adeti D segment, 2 adeti C segment olmak üzere binek araç

2019 model ve üzeri

gündüz: 3

3 adet

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; ihale kapsamında kiralanacak araçlardan 28 adet sıkıştırmalı çöp kamyonunun Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde belirtilen vardiya sayıları dikkate alınarak, günlük 7,5 saat olarak ve haftalık 45 saati geçmemek üzere çalıştırılacağı anlaşılmış olup, bu kapsamda istekliler tarafından söz konusu vardiya sayıları ve çalışma saatlerine çöp kamyonlarına ilişkin vardiya sürelerinin belirlenmesinin mümkün olduğu,

8 adet vakumlu yol süpürme aracının Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde belirtilen vardiya sayılarına göre ve bahse konu Şartname’nin 4.2’nci maddesinde düzenlenen tabloda belirtilen gün ve güzergâhlarda çalıştırılacağı, bu kapsamda bahse konu araçların çalıştırılacağı güzergahların belli olması nedeniyle araçların alacakları mesafelerin de belirli olduğu, istekliler tarafından söz konusu mesafeler ve vardiya sayıları dikkate alınarak yol süpürme araçlarına ilişkin vardiya sürelerinin belirlenebileceği, dolayısıyla ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde ihale konusu işin ana unsurunu oluşturan araçlar için vardiya sürelerinin belirli olduğu tespit edilmiştir.

Telefonla bildirilen ve bölge kontrolleri sırasında görülen, vatandaşlar tarafından kullanılmayan eski eşyalar, çim, ağaç dalı gibi atıklar ile tadilat atıklarının sürekli toplanması işinin ise çöp toplama ve yol süpürme hizmetlerinin ifası dışında bir hizmet olarak gerçekleştirilmeyeceği vatandaşların bildirimi veya bölge kontrollerinde yapılan tespitlere göre atıkların taşınmasının söz konusu olacağı, dolayısıyla anılan hizmetin belirtilen kısmı için güzergah ve çalışma saati belirlemesi yapılmasına imkan bulunmadığı, telefonla bildirilen yerlerdeki atıkların toplanması işinde çalıştırılacak araçların akaryakıt hesaplamalarının ise basiretli tacir niteliğini haiz olması gereken istekliler tarafından Etimesgut ilçe sınırları dâhilinde bulunan güzergahlar göz önünde bulundurularak yapılabileceği ve teklif fiyatın bu şekilde oluşturulmasının mümkün olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

Karayolu Trafik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3) Otobüs: Yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücüsü dâhil dokuzdan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır. Troleybüsler de bu sınıfa dâhildir. Sürücüsü dâhil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüslere minibüs denir.

4. Kamyonet: Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Sürücü ve yanındaki oturma yerleri dışında başka oturma yeri de bulunabilen, sürücü bölümü gövde ile birleşik kamyonetlere panelvan denir.

5. Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.

…

24. Taşıma Sınırı (Kapasite): Bir aracın güvenle taşıyabileceği, en çok yük ağırlığı ve/veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.

…

26. Azami Ağırlık: Aracın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.

…

28. Yüklü Ağırlık: Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, hizmetli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır…” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde düzenlenen tabloda ise en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu, en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı vinçli çöp kamyonu ve en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı için “yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli”, en az 8+1 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu için “yüklü ağırlığı en az 9500 kg taşıma kapasiteli”, en az 6 m3 vakumlu yol süpürme aracı için “yüklü ağırlığı en az 16.000 kg taşıma kapasiteli”, en az 5 m3 açık kasa kamyonet için “yüklü ağırlığı en az 10.000 kg taşıma kapasiteli” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, her ne kadar bahse konu düzenlemelerde belirtilen ağırlıkların araçların yüklü ağırlığını mı yoksa taşıma kapasitesini mi işaret ettiği hususu açık olmasa da, söz konusu düzenlemelerde yer alan “en az” ibaresinin, ağırlığın alt sınırını belirlediği, dolayısıyla araçların sahip olması istenen özelliğin “taşıma sınırı (kapasitesi)” olduğunun istekliler tarafından anlaşılabileceği tespit edilmiştir.

Söz konusu Şartname düzenlemelerinde en az 5 m3 açık kasa kamyonet için “yüklü ağırlığı en az 10.000 kg taşıma kapasiteli” özelliğine yer verilerek bahse konu aracın taşıma kapasitesinin en az 10.000 kilogram olmasının istenildiği, öte yandan Karayolu Trafik Yönetmeliği’nde kamyonetlerin, azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtlar olarak, kamyonların ise izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçlar olarak tanımlandığı, bu kapsamda taşıma kapasitesinin en az 10.000 kg olması istenen “en az 5 m3 açık kasa” aracın “kamyonet” değil “kamyon” sınıfına girdiği,

İhale konusu iş kapsamında yer alan minibüse ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde “19+1 kişilik” ifadesine yer verildiği, diğer taraftan Karayolu Trafik Yönetmeliği’nde otobüslerin, sürücüsü dâhil dokuzdan fazla oturma yeri olan ve yolcu taşımacılığında kullanılan motorlu taşıtlar olarak; minibüslerin ise sürücüsü dâhil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüsler olarak tanımlandığı, bu kapsamda sürücüsü dahil oturma yeri sayısının yirmi olması istenen aracın “minibüs” değil “otobüs” sınıfına girdiği tespit edilmişse de anılan düzenlemelerde yer alan eksiklik ve hataların, tekliflerin hazırlanması aşamasında isteklileri tereddüte düşürecek ve sağlıklı teklif oluşturulmasına engel teşkil edecek nitelikte olmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 6, 7 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’inci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale konusu alımlara ilişkin teknik kriterlere ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemelerin yapılacağı ve teknik özellikler ile tanımlamalara yer verileceği, ancak bu şartnamelerde belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmemesi, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Araç-Gereç Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale kapsamında kullanılacak araçlar

Yüklenici bahse konu hizmet alımı işini iş bu şartname ve İdari Şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için hizmet şantiyesinde işin başlangıcından bitimine kadar aşağıda belirtilen sayıda ve teknik donanıma sahip 47 adet aracı hazır bulunduracaktır.” düzenlemesi ile aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

ARAÇ CİNSİ

TEKNİK ÖZELLİKLER

MODEL YILI

en az 15+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp kamyonu

en az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

en az 15+1,5 m3 vinçli sıkıştırmalı çöp kamyonu

en az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli

2019 model ve üzeri

…

…

…

mobil jet tip sıcak-soğuk konteyner yıkama aracı

en az 125 kw gücünde, Euro 6 motor, klimalı araç

mobil yıkama ekipmanı, en az 68 hp motor ve 1500 devir/dk gücünde olacak. 500 bar basınç gücünde, 1 ton su kapasiteli, sıcak ve soğuk yıkama yapabilen kanal açma özellikli olacak

en az 2019 model ve üzeri

en az 8 m3 vakumlu yol süpürme aracı

en az 243 kw gücünde, yüklü ağırlığı en az 18.000 kg taşıma kapasiteli, plc kontrol sistemli, tork konventerlü, üst motoru en az 98 kw gücünde olacak

2019 model ve üzeri

…

…

…

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilebilmesi amacıyla akademik bir kuruluştan iddia konusu hususlarda teknik görüş alınması gerekmektedir. Ancak başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin yapılan inceleme neticesinde bahse konu iddia yerinde bulunarak ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından ve istenilecek teknik görüş çerçevesinde yapılacak değerlendirmelerin ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucunu değiştirmeyeceği anlaşıldığından, usul ekonomisi gereğince gelinen aşamada teknik görüş istenilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihalelerde işin yapılması için gerekli görülen araçların isteklilerin kendi malı olmasının istenilmemesinin esas olduğu, ancak işin niteliğinin gerektirdiği hallerde idarenin takdir yetkisini kullanarak istekliye ait olmasını gerekli gördüğü araçları yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, öte yandan idarenin bu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı ve Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen rekabet, güvenilirlik, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile sınırlandığı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 01/10/2020-30/09/2023 tarihleri arasında Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama İşi

b) Miktarı ve türü: Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Şoför ve Personel Hariç Olmak Üzere Araç Kiralama İşi

17 adet en az 15+1,5 m3, 1 adet en az 8+1 m3, 10 adet en az 15+1,5 m3 vinçli çöp kamyonu, 6 adet (en az 6 m3) vakumlu yol süpürme aracı, 2 adet (en az 8 m3) vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet (en az 5 m3) açık kasa kamyon, 4 adet çift kabin kamyonet, 1 adet mobil jet tip konteyner yıkama aracı, 2 adet 19+1 minibüs ve 3 adet binek (bölge kontrol) araç (en az 1500 cc motor gücüne sahip, dizel ve otomatik) şoför ve personel hariç olmak üzere araç kiralama işi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

7.5.2. “En az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı 2019 model ve üzeri 2 adet çöp kamyonu, “en az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı vinçli 2019 model ve üzeri 1 adet çöp kamyonu, 1 adet “en az 6 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet “en az 8 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet 2019 model ve üzeri mobil jet tip konteyner yıkama aracının; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu, serbest muhasebeci mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “İşin süresi 01/10/2020-30/09/2023 tarihleri arasındadır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Araç - gereç özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde ise ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan 47 aracın teknik özelliklerine yer verilmiş, 6 adet aracın isteklilerin kendi malı olması ve 47 aracın tamamının 2019 model ve üzeri olması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; idare tarafından, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan 47 araçtan 6 adedinin isteklilerin kendi malı olmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, bahse konu araçlar dâhil olmak üzere kiralanacak araçların tamamının 2019 model ve üzeri olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla şikâyete konu ihalede, ihale ilanın 30.06.2020 olduğu, ihalenin 04.08.2020 tarihinde gerçekleştirildiği ve ihale konusu işin süresinin 01.10.2020-30.09.2023 tarihleri arasında olmak üzere üç yıl olduğu dikkate alındığında, idare tarafından ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçların en az 2019 model olarak istenilebileceği, idarece araçlara ilişkin düzenlemelerin ihale konusu işin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak yapıldığı, bu hususun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, idarece işin süresi, kapsamı ve ihtiyacına uygun makul bir model yılının belirlenmesinin yeterli olacağı, ayrıca idareler tarafından makine, araç ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, ancak kendi malı olma şartı için tespit edilen sayının, oranın ve araçlara ilişkin özelliklerin rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği, bu bağlamda incelemeye konu ihalede kiralanacak olan ve en az 2019 model olması istenen 47 adet araçtan 6 adedinin kendi malı olması gerektiği yönünde yapılan düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ait 16.1.1’inci alt maddeye ilişkin dipnotta “(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların [bu kısma 2’den az olmamak üzere asgari aykırılık sayısı yazılacaktır]’den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Ancak [bu kısma ağır aykırılık halleri yazılacaktır] hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.” ifadeleri,

Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin onbinde 0,0001 tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların 5'ten fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir. Ancak “1-Yüklenici çalıştıracağı her aracın sigorta ve muayenelerini yaptırmak zorundadır. Sigorta ve muayene vb. işlemler için gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,001'i oranında (yüz binde bir) para cezası uygulanacaktır” hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; özelliği gereği sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin % 1’inden fazla olmamak üzere idarece belirlenen oranda ceza kesileceği, bu aykırılıkların idarece belirlenen sayıda tekrarı durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idare tarafından feshedilebileceği, idarece belirlenen ağır aykırılık hallerinde de aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idare tarafından feshedilebileceği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nda; yüklenicinin çalıştıracağı araçların sigorta ve muayenelerini yaptırmaması durumunun ağır aykırılık hali olarak belirlendiği ve bahse konu aykırılığın bir defa gerçekleşmiş olması durumunda dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, ayrıca sigorta ve muayene işlemleri için gecikilen her gün için sözleşme bedelinin yüz binde biri oranında para cezası uygulanacağı belirtilmiş olup, bu kapsamda bahse konu düzenlemede sigorta ve muayene işlemleri için gecikilen her gün için uygulanacak para cezasının belirlendiği, bahse konu aykırılığın bir defa gerçekleşmesi durumunda sözleşmenin idare tarafından feshedilmesi hususunda ise idareye takdir yetkisi tanındığı, dolayısıyla söz konusu Sözleşme Tasarısı maddesinde yer alan düzenlemelerin birbiriyle ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’de yer alan düzenlemelerle çelişmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

16.03.2019 tarihli ve 30716 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 88’inci maddesinde “Aynı Yönetmeliğin eki Ek-7’de yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 30’uncu maddesinin başlığı “Yüklenicinin Sorumluluğu” olarak değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki alt madde eklenmiştir.

“30.2. Yüklenicinin tüzel kişi olması ve ihalede sunulan iş deneyimini gösteren belgenin yüklenicinin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili ortağına ait olması halinde yüklenici, aşağıda yer alan ifadeyi içeren beyanı her hakedişle birlikte idareye sunar. “[Teklif kapsamında sunulan belgenin düzenleme tarihi yazılacaktır.] tarihli Ortaklık Tespit Belgesinde yer alan bilgilerde bugüne kadar değişiklik olmadığını ve ortağımıza ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamının, başka bir tüzel kişiye kullandırılmadığını taahhüt ederiz.””” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in 90’ıncı maddesinde “Bu Yönetmeliğin 1, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 26, 28, 40, 41, 42, 43, 63, 64, 65, 66 ve 87 nci maddeleri yayımı tarihinden 10 gün sonra, 17 ve 89 uncu maddeleri yayımı tarihinde, 7, 8, 14, 29, 35, 36, 37, 50, 51, 52, 72, 73, 74, 82, 83, 84 ve 88 inci maddeleri 18/3/2020 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, diğer maddeleri 1/6/2019 tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Yüklenicinin Sorumluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.2. Yüklenicinin tüzel kişi olması ve ihalede sunulan iş deneyimini gösteren belgenin yüklenicinin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili ortağına ait olması halinde yüklenici, aşağıda yer alan ifadeyi içeren beyanı her hakedişle birlikte idareye sunar.

“[Teklif kapsamında sunulan belgenin düzenleme tarihi yazılacaktır.] tarihli Ortaklık Tespit Belgesinde yer alan bilgilerde bugüne kadar değişiklik olmadığını ve ortağımıza ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamının, başka bir tüzel kişiye kullandırılmadığını taahhüt ederiz.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “…30.2. Yüklenicinin tüzel kişi olması ve ihalede sunulan iş deneyimini gösteren belgenin yüklenicinin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili ortağına ait olması halinde yüklenici, aşağıda yer alan ifadeyi içeren beyanı her hakedişle birlikte idareye sunar.

...(Teklif kapsamında sunulan belgenin düzenleme tarihi yazılacaktır.) tarihli Ortaklık Tespit Belgesinde yer alan bilgilerde bugüne kadar değişiklik olmadığını ve ortağımıza ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamının, başka bir tüzel kişiye kullandırılmadığını taahhüt ederiz…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; 16.03.2019 tarihli ve 30716 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 30’uncu maddesine 30.2’inci maddenin eklendiği, söz konusu maddenin 18.03.2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği tespit edilmiş olup, inceleme konusu ihalenin ilan tarihinin 30.06.2020 olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu maddenin ihale ilan tarihinde geçerli olduğu anlaşıldığından, idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda bahse konu maddeye yer verilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla…ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “…(2) İdareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma yapılan başvurular ile idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun haberdar edilmesine yönelik başvurular veya idarenin on günlük karar alma süresi beklenilmeden yapılan başvurular ihaleyi yapan idareye gönderilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 09.07.2020 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunda anılan iddiaya yer verilmediği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da bahse konu hususa değinilmediği tespit edilmiş olup, şikâyet başvurusunda veya idarece şikâyet üzerinde alınan kararda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca ihale dokümanının ilana yansıyan bahse konu düzenlemesine yönelik iddiaların ilk olarak 28.07.2020 tarihinde Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği, yukarıda yer verilen İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15.2’nci maddesine göre idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmeyen iddialar bakımından başvurunun idareye gönderilmesi gerekmekle birlikte, başvuru sahibinin şikâyetine konu işlemin farkına varılmış olması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 30.06.2020 olduğu, söz konusu istekli tarafından ihale ilanında yer alan bahse konu hususların 10 gün içinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesinde en geç 10.07.2020 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyete konu edilebileceği, Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvurusu tarihi itibarı ile idareye şikâyete konu edilmeyen iddialar yönünden anılan Yönetmelik maddesine göre işlem yapılması halinde söz konusu iddialara yönelik başvurunun süresinde yapılmadığı sonucunun ortaya çıkacağı anlaşıldığından iddiaların süre yönünden de uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği, ihale dokümanının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 2 nci maddesinde yer alan iddialar ilişkin yapılan inceleme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5’inci maddesi uyarınca araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin istenmemesi gerektiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, idare tarafından söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin uygun olmadığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, ancak başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında, idareler tarafından makine, araç ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, ancak kendi malı olma şartı için tespit edilen sayının, oranın ve araçlara ilişkin özelliklerin rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği, bu bağlamda incelemeye konu ihalede kiralanacak olan 47 adet araçtan 6 adedinin kendi malı olması gerektiği yönünde yapılan düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, uyuşmazlık konusu ihalenin “01/10/2020-30/09/2023 Tarihleri Arasında Etimesgut İlçesi Sınırları Dâhilinde Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak Meydan ve Pazar Yerlerinin Makine Marifetiyle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama İşi” olduğu, iddia konusu edilen, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ihale konusu hizmet işinin yerine getirilmesinde gerekli olan araçlara ve iş makinelerine yönelik olarak,

“…

7.5.2. “En az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı 2019 model ve üzeri 2 adet çöp kamyonu, “en az 15+1,5 m3” sıkıştırmalı vinçli 2019 model ve üzeri 1 adet çöp kamyonu, 1 adet “en az 6 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet “en az 8 m3” 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet 2019 model ve üzeri vakumlu yol süpürme aracı ının; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu, serbest muhasebeci mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir.

…” şeklinde düzenlemeye verildiği, söz konusu düzenlemeden 6 adet aracın isteklinin kendi malı olmasının istendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41 inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince, kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, işin niteliği gereği kendi malı olması istenen makine ve ekipmana ilişkin yeterlik kriteri belirlenebileceği, ancak idarelerin aynı zamanda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi gereği ihalede rekabet ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması konusunda da sorumlu oldukları, bu nedenle söz konusu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale konusu iş göz önüne alındığında, idarece ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak ve isteklinin kendi malı olması istenen, değişik kapasiteye sahip çöp kamyonu, vakumlu yol süpürme aracı ve vakumlu yol süpürme aracı gibi araçların, anılan yönetmelikte belirtilen “işin niteliği gereği” şeklindeki istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu araçların kiralanması durumunda ihale konusu işin yerine getirilmesinde bir sorun yaşanmayacağı açıktır.

Bu şekilde sözleşme aşamasında tedarik edilebilecek araçların yeterlilik kriteri olarak kendi malı olarak istenmesi ihaleye katılım aşamasında bünyesinde bu makine ve ekipmanın tamamı veya bir kısmı olmayan ancak ihaleden sonra bu makine ve ekipmanı tedarik edebilecek firmaların ihaleye katılmalarını önlemektedir. İhale üzerinde kalan yükleniciler, bu ekipmanları sözleşme sürecinde temin edemediği durumlarda ihale mevzuatı gereğince ceza, fesih, yasaklama ve teminatın gelir kaydedilmesi gibi bir takım yaptırımlara maruz kalacaklardır. Böylelikle firmalar ihaleden sonra temin edilebilecek makine ve ekipmanı ihaleden önce gereksiz yere bünyesinde bulundurma zorunluluğunda olmayacaktır. Ayrıca işin niteliğinin gerekli olmadığı bu tür ihalelerde makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenmesi ülkemizde gereksiz bir araç parkının oluşmasına yol açacağı, basiretli tacir olarak ihaleye katılacak isteklilerin kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için edinim bedellerini teklif fiyatlarına yansıtacakları, bunun da ihalede isteklilerin teklif fiyatlarını ister istemez artıracağı, dolayısıyla ihalede kaynak israfına neden olacağı, bu durumun da 4734 sayılı Kamu İhale kanununun 5.maddesinde belirtilen temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesini de zedeleyeceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalenin iptaline ilişkin kararın gerekçeleri arasında “ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak araçların bir kısmının kendi malı olması gerektiği şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu” hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan ihalenin iptali kararına katılıyorum.