KİK Kararı: 2020/UH.I-1313

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/034
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 29.07.2020
Karar No : 2020/UH.I-1313
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Safa Personel Hizm. Yem. Gıd. İnş. Tem. Oto Kir. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ceyhan Devlet Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/252987 İhale Kayıt Numaralı “8 Aylık Yüklenici Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ceyhan Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 12.06.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “8 Aylık Yüklenici Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Safa Personel Hizmetleri Yemekçilik Gıda İnşaat Temizlik Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 29.06.2020 tarih ve 28432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.06.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1033 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19’uncu maddesinde iş ve işyerinin korunması ve sigortalanması hükümleri çerçevesinde yüklenici tarafından yapılacak olan Mali Mesuliyet Sigortası giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinde sigortaya ilişkin teminat türü ve limitlerinin belirlenmediği,

Söz konusu düzenlemenin, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinin dördüncü fıkrası ile Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 21’inci maddesinin 33 ve 34 numaralı dipnotlarına aykırı olduğu ve söz konusu ihale dokümanı düzenlemelerinin birbirine aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 8.7.1’inci ve 8.7.2’nci maddelerinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen asgari personel sayılarına yer verildiği,

Aynı Şartname’nin 5.1’inci maddesinde “Hastanemizde vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca kesintisiz sağlandığından Yüklenici firma kendi mutfağında veya sözleşme imzalayarak kiraladığı alanda pişirdiği yemeği; Hastane içerisinde ve Hastane Yönetiminin belirlediği yerlerdeki servis hizmeti ve sonrası hizmetleri kesintisiz verine getirecektir.” düzenlemesinin,

Aynı Şartname’nin 10.2’nci maddesinde “Yemek ve Ara Öğün Saatleri; Sabah Kahvaltısı 06:00-07:00, Diyet Ara Öğün 09:00, öğle Yemeği 12:00-13:30, Diyet/Normal Ara Öğün 15:00, Akşam Yemeği 17:30-19:00 Diyet Ara Öğün 21:00, Gece Kahvaltısı 00:00- 01:00” düzenlemesinin yer aldığı,

İdare tarafından hazırlanan Teknik Şartname’de, yukarıda verilen maddelerde bulunan hükümlerin birbirine aykırı olarak düzenlendiği, zira hizmetin kesintisiz verilecek olması nedeniyle çalıştırılacak personelin boş vaktinde, yüklenici tarafından diğer hizmetlerde çalıştırabilmesinin mümkün olmadığı, kahvaltı, yemek ve ara öğünlerin servise hazırlanması, servis alanının hizmet öncesinde ve sonrasında temizliğinin yapılması vb. hususlar nedeniyle personellerin boş vakitlerinin en fazla yarım saat olabileceği, ancak bu sürenin hizmet saatleri düşünüldüğünde daha da düşeceği, bu doğrultuda söz konusu personelin, idarede tam zamanlı olarak çalışacağı ve haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçireceği, bu sebeple Teknik Şartname’nin 8.7.1’inci maddesinde düzenlenen “Garsonlar boş saatlerinde ise yükleniciye ait diğer hizmetlerde çalışabilecektir.” hükmünün gerçekleşmesinin mümkün olmayacağı,

Yemeğin, isteklinin mutfağında pişirilecek olmasının, çalışacak personelin haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçirmeyeceği anlamına gelmediği, Teknik Şartname’nin 8.7’nci maddesinde belirtilen personelin tamamının itiraza konu ihalede tam zamanlı olarak ve sadece idarede çalışabileceği, bu nedenle İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde yer alan fiyat farkı verilmeyeceğine dair düzenlemenin de mevzuata aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde “Yüklenici firma hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda dahil olmak üzere tüm hizmetlerini aksatmadan sürdürmek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği,

Ancak, ihale dokümanında hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda çalışacak personel sayısına ve çalışma sürelerine yer verilmediği, hizmetin kesintisiz sunulacak olması nedeniyle ve isteklilerin maliyetlerini sağlıklı oluşturabilmeleri için hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda kaç gün üzerinden ve hangi sayıda personelin çalışacağının açıkça belirtilmesi gerektiği, söz konusu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.8’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı,

4. Teknik Şartname’de örnek menülere yer verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklama gereğince birim fiyat teklif cetvelinde bulunan normal ve diyet; kahvaltı, öğle ve akşam yemeği, ara öğün, çocuk yemeği için her biri için ayrı ayrı asgari 2 haftalık örnek menü düzenlemesi gerektiği, menüde bulunan yemeklerin içerik ve gramajlarının, isteklileri çelişkiye düşürmeden ve tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmaları için eksiksiz düzenlenerek Teknik Şartname’de yer verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinin konuyla ilgili dipnotunda “idarelerin, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak … , sigorta, …giderlerinden hangilerinin, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini bu maddede belirtecekleri” ifade edilmiştir. Bu nedenle, idarece sözleşme taslağının 21 inci maddesinde yükleniciden sigorta yaptırması istenmekte ise idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderinin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Ancak, idarece sözleşme taslağının 21 inci maddesinde yükleniciden sigorta yaptırmasının istenmediği durumlarda ise ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken başka sigorta giderlerinin de bulunabileceği göz önüne alınarak idari şartnamede, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak sigorta giderinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin düzenleme yapılması mümkün bulunmaktadır.

76.2. İdareler, idari şartnamede teklif fiyata dahil olan giderler arasında sigorta giderine yer vermek kaydıyla sözleşme taslağının 21 inci maddesinde sigortaya ilişkin düzenleme yapabileceklerdir. Bu çerçevede, idarece yüklenici tarafından iş ve/veya işyerinin sigortalattırılması isteniyorsa sözleşme taslağının 21.1. maddesinde iş ve işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu mutlaka belirtilecektir.

76.3. Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğunun belirtilmesi halinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitini belirleyen düzenlemenin sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde yapılması gerekmektedir. Ancak, (21.1.) maddesinde sigortaya ilişkin bir düzenleme yapılmamış ise (21.2.) maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır.” cümlesi yazılacaktır.

76.4. Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İdari şartnamede teklif fiyata dahil olan giderler arasında sigorta giderine yer verilen ve sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 8 Aylık Yüklenici Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: 8 Aylık Yüklenici Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı 1.Kahvaltı 82.100 Adet, 2.Normal Yemek: 223.500 Adet, 3.Diyet Yemek: 4916 Adet, 4.Ara Öğün: 15.084 Adet, 5.Çocuk Yemek: 11.032 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ceyhan Devlet Hastanesi ve Hastanenin Ek Hizmet Binaları. (Yemek Hizmet Alımı İhalesinin Uhdesinde kalan Yüklenici firmasının Ceyhan Belediyesi sınırları içerisinde Yemek Pişirme Mutfağı bulunacaktır veya 30 gün içerisinde Yemek Pişirme Mutfağını kurup Hastane idaresi ihale komisyonuna yazılı olarak bildirecektir)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç ve benzeri giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerde İşin Gerektirdiği Tüm Mal ve Malzeme Giderleri, Nakliye ve İşin Yürütülmesi Esnasında Sarf Edilecek Giderler, Yemek Numunelerinin İncelenmesi ve Teknik Şartnamede Düzenlenen Diğer Tüm Giderler Teklif Edilecek Fiyata Dahildir.

Yüklenici Firma çalıştırdığı personelin Vergi Kanunları, İş Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu İşçi Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü hükümlerine göre gereken her türlü işlemini yapacak ve gerekli tedbirleri alacaktır. İş yasaları gereğince İşçi ve İşverene yüklenmiş olan tüm yükümlülükler yüklenici firmaya ait olup, İdare taraf değildir.

Hastanemizde İhale konusu işte kullanılacak olan ve yüklenici tarafından hastane ve bağlı birimlerde kullanılan benmari, bulaşık makinesi, buzdolabı vb araç ve gereçlerin elektrik ve su giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Firma bulaşık yıkanan yere sıcak su teminini sağlayacaktır (şofben vb.). Hastanemiz servisleri ve hastanemize bağlı birimlerinde yemek hizmeti sunulan alanlarda hastaya, refakatçiye ve personele verilen hizmet için tüp gaz ve/veya doğalgaz, elektrik ve su gibi giderler (süzme sayaç ile hesaplanarak) yüklenici tarafından karşılanacaktır.

İşin mahiyetinin yemek hizmet alımı olması ve personel istihdamı ağırlıklı bir iş olmaması nedeniyle yemek hazırlama, pişirme, servis, dağıtım ve bulaşık yıkama vs. işlerde çalışan personellerin maaşları, yol, kıyafet, eğitim ve yemek giderleri ile her türlü özlük hakları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yemek Hizmeti Alımında çalışan personeller işin ifasını yerine getirmekle yükümlü olup, herhangi bir aksaklığa meydan vermeden çalışacaklardır. İşçilere ödenecek yol paraları bordroda gösterilecektir.

Teknik Şartnamede belirtilen; ilaçlama, haşere ile mücadele giderleri, hizmetin yürütüldüğü sağlık tesisinin personel yemekhanelerine kart okuyuculu elektronik turnike sistemi giderleri, kalibrasyon giderleri, hizmette kullanılan araç gereçlerin bakım onarım giderleri, yemeklerden numune alınıp tahlile gönderilme giderleri, yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Yüklenici firma hizmette çalıştıracağı personelinin yemeğini karşılayacaktır. Bu personellerin yemeği için hiçbir şekilde idarece ödeme yapılmayacaktır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19. Maddesinde iş ve işyerinin korunması ve sigortalanması hükümleri çerçevesinde yüklenici tarafından yapılacak olan Mali Mesuliyet Sigortası giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Ayrıca ihale dokümanında belirtilen ve İşin yürütülmesi ile ilgili her türlü giderler teklif fiyata dahil olup yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerine göre iş kapsamında herhangi bir sigorta yaptırılması zorunluluğuna yer verilmediği, İdari Şartname’nin ilgili maddesinde her türlü sigorta giderinin teklif fiyata dâhil edileceğinin belirtilmesi hususunun, tek başına, idarece sigorta yaptırılmasının zorunlu tutulduğu anlamına gelmeyeceği, aktarılan düzenlemelerin yüklenicinin genel sorumluluğuna dair düzenleme niteliği taşıdığı anlaşılmıştır.

Ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hükmü çerçevesinde idare tarafından bir hizmet türüne ilişkin sigorta türü ve teminat limitlerine ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüş olup ihale dokümanında sigorta türü ile teminat kapsam ve limitlerine ilişkin belirleme yapılmaması halinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesinde yer alan “Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.” açıklama kapsamında değerlendirme yapılacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır…” hükmü,

Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesine ait 39 no’lu dipnotta “(1) İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.’

(2) İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmemesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” açıklaması,

40 no’lu dipnotta ise “(1) 46.1. maddesinde fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi halinde 46.1.1. maddesi, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak idare tarafından düzenlenecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…İşin mahiyetinin yemek hizmet alımı olması ve personel istihdamı ağırlıklı bir iş olmaması nedeniyle yemek hazırlama, pişirme, servis, dağıtım ve bulaşık yıkama vs. işlerde çalışan personellerin maaşları, yol, kıyafet, eğitim ve yemek giderleri ile her türlü özlük hakları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yemek Hizmeti Alımında çalışan personeller işin ifasını yerine getirmekle yükümlü olup, herhangi bir aksaklığa meydan vermeden çalışacaklardır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. … Hizmette çalıştırılacak olan personellerin tüm mali ve hukuki sorumluluğu yüklenici firmaya ait olacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin kapsamı ve yemek sunumu ve sonrasında hizmet verilecek birimler” başlıklı maddesinde “Ceyhan Devlet Hastanesi ve bağlı birimlerin hasta, refekatçi ve personellerin yemek ihtiyacının (sabah kahvaltısı, gece kahvaltısı, ara öğünler, öğle ve akşam yemeklerinin) yüklenici mutfağında taşımalı-malzemeli olarak temin edilmesi, idarenin uygun gördüğü yerlerde ve şekilde, servis edilmesi, servis sonrası ve sonrasındaki tüm hizmetleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin 5.1’inci maddesinde “Hastanemizde vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca kesintisiz sağlandığından Yüklenici firma kendi mutfağında veya sözleşme imzalayarak kiraladığı alanda pişirdiği yemeği; Hastane içerisinde ve Hastane Yönetiminin belirlediği yerlerdeki servis hizmeti ve sonrası hizmetleri kesintisiz verine getirecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Personel ve Çalışma Düzeni” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Yüklenici firma hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda dahil olmak üzere tüm hizmetlerini aksatmadan sürdürmek zorundadır.

…

8.7.1. Yüklenici İhale konusu hizmet işinin ifasında en az 14 (on dört) adet garson (en az ilkokul mezunu, bonservis ya da sertifikalı) istihdam etmek zorundadır. Anılan hizmet personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından yüklenici hastanemizde yemek dağıtım ve sonrası hizmetler tamamlandıktan sonra garson bulundurulma zorunluluğu yoktur. Garsonlar boş saatlerinde ise yükleniciye ait diğer hizmetlerde çalışabilecektir. Hiçbir şekilde garsonların mali ve hukuki haklarından idare veya kontrol komisyonu sorumlu olmayacaktır.

8.7.2. Yüklenici (kendi mutfağında çalıştırmak ve sürekli kendi mutfağında bulunmak üzere) en az 1 diyetisyen veya 1 gıda mühendisi, 1 aşçı başı, 3 aşçı yardımcısı, 2 meydancı 3 bulaşıkçı bulundurulacaktır. Yemeklerin yapımı için ve zamanında eksiksiz yetişmesi için yeterli sayıda aşçı ve aşçı yardımcısı istihdam edecektir. Yemeklerin taşınması yüklenici tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 10.2’nci maddesinde “Yemek ve Ara Öğün Saatleri; Sabah 06:00-07:00, Öğlen 12:00-13:30, Akşam 17:30-19:00, Gece Kahvaltısı 00:00-01:00, Normal Ara Öğün 15.00, Diyet Ara Öğün 09:00 / 15.00 / 21.00” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.07.2020; işi bitirme tarihi 28.02.2021

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılacak işler için fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Standart form birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

KAHVALTI

adet

82.100

2

NORMAL YEMEK

adet

223.500

3

DİYET YEMEK

adet

4.916

4

ARA ÖĞÜN

adet

15.084

5

ÇOCUK YEMEĞİ

adet

11.032

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan ilgili maddesi gereğince fiyat farkı hesaplanması gereken ihalelerin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımları olarak belirlendiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin süresinin 8 ay olduğu ve sözleşmenin uygulanması aşamasında fiyat farkı verilmeyeceği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, İdari Şartname’de ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ifade edilerek yemek dağıtımı ve sonrası hizmetler tamamlandıktan sonra hastanede personel bulundurma zorunluluğu olmadığı, çalıştırılacak personelin boş saatlerinde yükleniciye ait diğer hizmetlerde çalışabileceği ve personelin mali ve hukuki haklarından idarenin sorumlu olmayacağı düzenlemesine yer verildiği, ayrıca ihale dokümanında farklı unvanlara sahip personele verilecek ücrete ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu personele yönelik ayrı satır açılmadığı, öğün maliyeti üzerinden teklif verileceği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede, hizmet kapsamında sunulacak yemeklerin yüklenici mutfağında pişirileceği ve Şartname’de belirlenen düzenlemeler çerçevesinde hastanede servis edileceği, Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde hizmetin 24 saat esasına göre sunulmasına yönelik düzenlemenin, çalışacak personelin haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçireceği anlamına gelmeyeceği, yüklenici tarafından hizmetin sürekliliğini sağlamak koşuluyla çalışacak olan personelin çalışma saatlerini belirleyebileceği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yemek hizmetinin aksamamasına ilişkin genel nitelikte bir düzenleme olduğu,

Aynı Şartname’nin 8.7.1’inci maddesinde anılan hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, yüklenicinin hastanede yemek dağıtım ve sonrası hizmetler tamamlandıktan sonra garson bulundurulma zorunluluğu olmadığı ve garsonların boş saatlerinde yükleniciye ait diğer hizmetlerde çalışabileceğinin açık bir şekilde düzenlendiği, ayrıca İdari Şartname’de personele ilişkin tüm mali ve özlük giderlerinin yükleniciye ait olduğu düzenlemelerinin yer aldığı, aktarılan düzenlemeler dikkate alındığında ihale dokümanında personele ilişkin fiyat farkı verilmesini öngörecek şekilde düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç ve benzeri giderler teklif fiyata dahildir.

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerde İşin Gerektirdiği Tüm Mal ve Malzeme Giderleri, Nakliye ve İşin Yürütülmesi Esnasında Sarf Edilecek Giderler, Yemek Numunelerinin İncelenmesi ve Teknik Şartnamede Düzenlenen Diğer Tüm Giderler Teklif Edilecek Fiyata Dahildir.

Yüklenici Firma çalıştırdığı personelin Vergi Kanunları, İş Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu İşçi Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü hükümlerine göre gereken her türlü işlemini yapacak ve gerekli tedbirleri alacaktır. İş yasaları gereğince İşçi ve İşverene yüklenmiş olan tüm yükümlülükler yüklenici firmaya ait olup, İdare taraf değildir.

…

İşin mahiyetinin yemek hizmet alımı olması ve personel istihdamı ağırlıklı bir iş olmaması nedeniyle yemek hazırlama, pişirme, servis, dağıtım ve bulaşık yıkama vs. işlerde çalışan personellerin maaşları, yol, kıyafet, eğitim ve yemek giderleri ile her türlü özlük hakları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yemek Hizmeti Alımında çalışan personeller işin ifasını yerine getirmekle yükümlü olup, herhangi bir aksaklığa meydan vermeden çalışacaklardır. İşçilere ödenecek yol paraları bordroda gösterilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. … Hizmette çalıştırılacak olan personellerin tüm mali ve hukuki sorumluluğu yüklenici firmaya ait olacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde “Yüklenici firma hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda dahil olmak üzere tüm hizmetlerini aksatmadan sürdürmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemelerden, personele ilişkin her türlü mali yükümlülüğün yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.8’inci maddesinde yer alan, çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtileceğine ilişkin açıklamanın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, ihale konusu işin yemek hizmet alımı olduğu, Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde yer alan “Yüklenici firma hafta sonu tatili ile resmi ve dini bayramlarda dahil olmak üzere tüm hizmetlerini aksatmadan sürdürmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemenin ihale konusu olan yemek hizmetinin aksatılmadan yürütülmesine ilişkin olduğu, söz konusu maliyetin öğün maliyetine dahil olacağı, ödemelerin de öğün başına yapılacağı dikkate alındığında işçilik maliyetinin istekliler tarafından hesaplanması gerektiği, bu nedenle personelin fazla mesai ücretleri için ihale dokümanında düzenleme yapılmamış olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Kahvaltı ve yemek tanımları, miktarları, saatleri ve diğer hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde yemeklerin tanımlarına, kap sayılarına, yemek saatlerine, çeşitlerine, yemeklerin porsiyon gramajları ve yemeklerin sınıflandırmalarına yer verildiği görülmekle birlikte, söz konusu Teknik Şartname’de asgari 2 haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmediği (yalnızca diyet ara öğün için bir haftalık örnek menüye yer verildiği) anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde malzemeli yemek alımı ihalelerinde teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, anılan Tebliğ maddesinde de açıkça düzenlendiği şekliyle örnek menünün aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak amacıyla yapılan bir düzenleme olduğu, dolayısıyla idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında açıklama talep edilirken örnek menünün hazırlanarak teklifi aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilere gönderilmesinin mümkün olması sebebiyle söz konusu eksikliğin giderilebileceği, dolayısıyla iddia konusu hususun ihaleye teklif verilmesine engel nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.