KİK Kararı: 2020/UH.I-1258

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/033
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 22.07.2020
Karar No : 2020/UH.I-1258
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nivi İnşaat Taahhüt Gayrimenkul Yemekçilik Temizlik Nakliye Hafriyat Mobilya Kırtasiye Kuyumculuk Danışmanlık Personel Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bağlar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/232122 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bağlar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 09.06.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Nivi İnşaat Taahhüt Gayrimenkul Yemekçilik Temizlik Nakliye Hafriyat Mobilya Kırtasiye Kuyumculuk Danışmanlık Personel Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 19.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2020 tarih ve 28851 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1051 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyetin yüksek hesaplanması ile beraber kamu yararının göz ardı edildiği, hesaplanan yaklaşık maliyetin 20.512.115,48 TL olduğu, başka bir ihale için yine 12 aylık 81 araç(2014 model ve üzeri) yakıtsız ve şoförsüz olarak yaklaşık maliyetin 17.188.633,29 TL olarak hesaplandığı, ortalama hesap yapıldığında % 20’lik bir artış öngörüldüğü bu maliyetin hatalı ve olması gerekenden yüksek olarak hesaplanmış olabileceği, yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi esasları çerçevesinde oluşturulmadığı, yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, yaklaşık maliyet bileşenleri arasında yer alan araçların aylık kiralama maliyetinin Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin çok üzerinde olduğu, diğer araçların ise faydalı ömür sürelerinin dolmuş olmasına rağmen maliyetlerinin çok yüksek belirlendiği, bunun yanında yedek parça, tamir- bakım, sermaye faizi, sigorta, montaj-demontaj ve diğer giderlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının formülü ile belirlenmesi gerektiği, araç muayene ücretleri, egzoz emisyon ölçümü ve pul, vergi, muayene ve ölçüm maliyetlerinin Maliye Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan fiyatlar esas alınarak belirlenmesi gerektiği, araç muayene giderlerinin ise TÜVTÜRK tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden hesaplanması gerektiği halde piyasadan toplanan teklifler baz alınarak hatalı ve gerekenden yüksek olarak belirlendiği, kaynakların verimli kullanılması amacına hizmet etmediği, araçların amortisman süreleri göz ardı edilerek sıfır araç fiyatları üzerinden hesaplama yapıldığı, söz konusu bileşenlerin maliyetlerinin mevzuata göre tespit edilmesi halinde bu bileşenlerin yaklaşık maliyette yer alan tutarlarının yüksek olduğunun tespit edilebileceği, ihalede verilen geçerli tekliflerin de yaklaşık maliyetin üzerinde kalacağı, sonuç olarak ihalenin iptal edilmesi ve firmalarına başlatılan yasaklama işleminin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini,

… ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kent Temizliği Araç Kiralama

b) Miktarı ve türü: Kent Temizliği işinin yürütülmesinde kullanılacak Toplam 81 Adet Aracın Şoförsüz olarak 12 Ay Süreyle Kiralanması İşidir

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bağlar Belediyesi sorumluluk alanında bulunan bütün mahalle, bulvar, cadde, sokak, kaldırım, meydan, orta refüj, gezici ve sabit semt pazarları” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşin Kapsam Ve Mahiyeti” başlıklı 1’inci maddesinde “Bağlar Belediyesi sorumluluk alanında bulunan bütün mahalle, bulvar, cadde, sokak, kaldırım, meydan, orta refüj, gezici ve sabit semt pazarlarının temizlenmesi, süpürülmesi, yıkanması, katı atıkların toplanması, park ve yeşil alanlarda toplanmış katı atık alınması, cadde ve sokakların el ve makine ile süpürülmesi ve toplanan katı atıkların alınması, eski ev eşyası gibi kirleticileri kaldırıp, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığına ait Mardin Yolu 5. Km’deki Katı Atık Aktarma İstasyonuna taşınması, çöp konteynırlarının yıkanması, dezenfekte edilmesi, yerine konması, yerinden alınması, boyanması, tamiri, çevre ve görüntü kirliliğine yol açan toprak yığınları, hafriyat, moloz, cüruf, v.b. gibi kirleticileri kaldırılıp Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığına ait Elazığ Yolu 6. Km’deki Dokuz Çeltik Köyü Mevkii Hafriyat döküm sahasına nakledilmesi için işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve araçların teknik özelliklerini kapsar.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araç Sayıları Özellikleri ve Çalışma Programı” başlıklı ek maddesinde

Sıra No

Araç Ve Ekipman

Asgari Araç Modelleri (Yıl)

Araç Sayısı (Adet)

Her Bir Aracın Günlük Vardiya Sayısı

Her Bir Aracın Günlük Toplam Çalışma Saati

Yüklenici Malı

Her Bir Aracın Çalışacak Ay

1

12-13m³ HİD. SIK. ÇÖP KAM.

2014

16

2

15

1

12

2

7-8 m³ HİD. SIK. ÇÖP KAM.

2014

15

2

15

1

12

3

5-6 m³ MONOBLOK ÇÖP KAM.

2014

1

2

15

12

4

2-3 m³ MİNİ HİD. DAM. ÇÖP KAM.

2014

1

2

15

12

5

4-5 m³ HİD. DAM. KAM.

2014

2

1

7,5

12

6

18-25 m³ HİD. DAM. KAM.

2014

9

1

7,5

1

12

7

8-10 m³ ARAZÖZ (BUHARLI)

2014

1

2

15

1

12

8

14-16 m³ SULAMA ARAZÖZÜ

2014

2

2

15

12

9

BİNEK ARAÇ

2017

1

2

15

12

10

ÇİFT KABİN KAMYONET ( 5 + 1 )

2017

5

2

15

12

11

4-5 m³ KAP. SÜP. ARACI

2014

1

2

15

12

12

6-8 m³ KAP. SÜP. ARACI

2014

5

2

15

1

12

13

3-4 m³ SÜP. ARACI (HİD. STATİK)

2014

1

2

15

1

12

14

1,5-2 m³ SÜP. ARACI (HİD. STATİK)

2014

2

2

15

12

15

BUH. YIK. DEZ. TEM. SU JETİ ARACI

2014

1

2

15

1

12

16

İBADETHANE TEM. MOBİL ARACI

2014

1

1

7,5

1

12

17

19 KİŞİLİK ARAÇ

2014

1

2

15

12

18

TRAKTÖR

2014

7

2

15

12

19

ÇEK. TİP SÜP. ARACI

2014

7

2

15

1

12

20

MİNİ YÜKLEYİCİ

2014

1

1

7,5

12

21

KAZICI YÜKLEYİCİ

2014

1

1

7,5

12

TOPLAM

81

9

düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden idarelerin, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edeceği, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ise, kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatları, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatları, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatları, ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatları esas alabileceği ve bu bentlerde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalenin 81 adet muhtelif araç kiralanması işi olduğu, ihaleye 10 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi istekli dahil 4 isteklinin teklif dosyası içerisinde sadece teklif mektubu bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Bilginay Tem. Hiz. Yemek. Bil. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Tekstil Ayakkabı Tur. Tic. Pazar. San. Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ege Tem Şehir Tem. Hiz. Nak. Tur. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş- Altaş Yapı San. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen belgelerin incelenmesinden, yaklaşık maliyetin belirlenmesi amacıyla iş makineleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan fiyatlar(DMO), binek araç için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değeri, diğer araçlar için piyasa fiyat araştırması ile elde edilen fiyatlar kullanılarak, amortisman maliyeti, sermaye faizi/sigorta giderleri, yedek parça giderleri, tamir bakım giderleri eklenerek teklif cetvelinde yer alan tüm araçların yaklaşık maliyetinin oluşturulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede idarenin iş makineleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan fiyatları(DMO), binek araç için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerini, diğer araçlar için piyasa fiyat araştırması ile elde edilen fiyatları kullanarak diğer giderleri de eklemek suretiyle yaklaşık maliyeti oluşturduğu, yukarıda yer verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde belirtildiği üzere idarelerin yaklaşık maliyet hesaplamasında kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatları, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatları, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerini kullanarak yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde yukarıda belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde belirttiği idarenin başlatmış olduğu yasaklama kararının reddedilmesi gerektiği iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” Kurumun görev ve yetkileri arasında sayıldığından, ihalelere katılmaktan yasaklama işlemine ilişkin başvuru konusunda Kurumun inceleme görev ve yetkisi bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.