KİK Kararı: 2020/UH.I-1025

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/026
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 10.06.2020
Karar No : 2020/UH.I-1025
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğukan Tur. Taş. Tek. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Urla Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/8238 İhale Kayıt Numaralı “Urla Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 21 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Urla Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 10.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Urla Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 21 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğukan Tur. Taş. Tek. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 05.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2020 tarih ve 21557 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/826 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan araç kiralama sözleşmesinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerle yapılmadığı; ayrıca açıklamanın sözleşme sunulmak suretiyle yapılması nedeniyle damga vergisi giderine ilişkin açıklama sunulması gerektiği,

b) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araçların tamir, bakım, lastik temini/değişimi bedellerini tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı,

c) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında akaryakıt girdisine ilişkin olarak teklif edilen fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, bahse konu istekli tarafından araçların akaryakıt sarfiyatını tevsik etmek üzere yetkili servisten alınarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgede yalnızca traktörün yakıt tüketiminin belirtildiği, ancak ihalede istenen traktörlerin römorklu olduğu, eklenecek römorkun aracın yakıt tüketimini artıracağı, ayrıca söz konusu belgede ihalede istenen en az bir adet 4x4 traktöre ilişkin yakıt sarfiyatının belirtilmediği, anılan hususlar nedeniyle yetkili servisten alınan bahse konu belgenin uygun olmadığı,

ç) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta giderlerini tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifinin ekinde, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının bulunmadığı,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutarın yüklenici kârını kapsamadığı,

2. Teknik Şartname’nin 5.1.3, 5.1.5, 5.1.6, 5.2.2 ve 5.2.3’üncü maddelerinde belirtilen iş kalemlerinin, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesinin uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri:

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a)Adı: Urla Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 21 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Şoförsüz olarak 4 binek otomobil, 4 çift sürgülü kapılı camlı panel, 12 çift kabinli kamyonet, 1 çöp kamyonu, 1 damperli kamyon, 1 yol süpürme aracı, 1 minibüs ile şoförlü olarak traktör, kepçe, tır ve sulama tankeri kiralanması…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Vergi, resim, harç, ulaşım, araç sürücülerinin ücretleri (mesai, bayram çalışması, maaş v.b.), SGK primleri, araç tamir bakım ve onarım ücretleri, araçların her türlü vergi, trafik sigortası, muayene ve ceza bedeli, hizmet süresince kullanılacak evrakların basım ücreti, iş kıyafetleri, yetki belgelerinin alınması, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve sağlık personelinin gideri ve HGS kartı ücreti araçların temizliğinde kullanılacak teknik şartnamede belirtilen temizlik malzemesi giderleri vb. giderler teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Vergi, resim, harç, ulaşım, ,araç tamir bakım ve onarım ücretleri, araçların her türlü vergi, trafik sigortası, muayene ve ceza bedeli, hizmet süresince kullanılacak evrakların basım ücreti, iş kıyafetleri, yetki belgelerinin alınması, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve sağlık personelinin gideri ve HGS kartı ücreti, araçların temizliğinde kullanılacak teknik şartnamede belirtilen temizlik malzemesi giderleri vb. giderler teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanın eki olan Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Çift Sürgülü Kapılı Camlı Panel Kamyonet - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

4

2

Binek Otomobil - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

4

3

Pick-up (Kamyonet/Çift Kabinli) - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

12

4

Minibüs (17 kişilik) - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

1

5

Sulama Tankeri - Yakıt giderleri hariç tüm giderler dahil (12 ay)

Adet

1

6

Traktör + Römork - Tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

6

7

Kepçe - Yakıt giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

2

8

Tır - Yakıt giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay )

Adet

1

9

14 m3 lük Damperli Kamyon - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

1

10

13 + 1,5 m3 lük Çöp Kamyonu - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil (21 ay)

Adet

1

11

4 m3 lük Yol Süpürme Aracı - Yakıt giderleri ve sürücü giderleri hariç tüm giderler dahil ( 21 ay)

Adet

1

12

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma Günleri

Gün

200

13

Fazla Çalışma Ücreti

Saat

600

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde ihale komisyonu tarafından sınır değer hesaplaması yapılacağı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği, bu kapsamda istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılması durumunda bahse konu fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmasının zorunlu olduğu, istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, ayrıca herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine, ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerce imzalanması gerektiği, sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının ise zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerde; ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin (3.610.312,06 TL) altında teklif sunduğu tespit edilen Konak Kurmsl. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…Uygun analizlerin girdi ve belgeleri aşırı düşük değerlendirmesi yapılmak üzere aşağıda belirtilen kalemlerdeki yazılı açıklamanızın…ihale komisyonuna iletilmesi…hususunda gereğini bilgilerinize rica ederiz.

Açıklama yapılacak kalemler

1.Tarafınızca karşılanacak yakıt giderleri

2.Tarafınızca çalıştırılacak personele ait her türlü giderler

3. Kiralanacak araçlara ait trafik sigorta ve araç muayene giderleri

4. Araçlara ait kiralama veya amortisman giderleri

5. Kiralanacak araçlara ait tamir, bakım ve onarım giderlerine ait belgeler

6. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ait belgeler

7. Binek otomobiller ve panelvan kamyonet/kapalı kasa kamyonetler için HGS giderlerine ait belgeler

8. Sözleşme giderleri ile ilgili açıklamalar (damga vergisi binde %9,48 - karar damga vergisi binde 5,69 – KİK payı binde 0,5” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

a ve b) İhale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak olan taşıt ve iş makinelerinin edinim giderlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Güzel İzmir Kur. Per. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ile imzalanan kiralama sözleşmesi ile bahse konu sözleşmenin eki olan fiyat tekliflerinin sunulduğu; 4 adet çift sürgülü kapılı camlı panel kamyonet, 4 adet binek otomobil ve 12 adet pick-up için sunulan kiralama fiyat tekliflerinde “her türlü bakım onarım…vb. giderler dahil” ifadesine yer verildiği; 1 adet minibüs, 1 adet sulama tankeri, 6 adet traktör, 2 adet kepçe, 1 adet tır, 1 adet damperli kamyon, 1 adet çöp kamyonu ve 1 adet yol süpürme aracı için sunulan fiyat tekliflerinde ise kiralama bedeli ile tamir/bakım bedelinin ayrı ayrı belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayma yoluyla belirlenen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesinin yer almadığı, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapılabileceği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu istekli tarafından taşıt ve iş makinelerinin kiralama giderlerine ilişkin olarak fiyat teklifi sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmış olup, Güzel İzmir Kur. Per. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak yayımlanan 26.07.2017 tarihli ve 9375 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin “Amaç ve konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…Taşımacılık: Taşımacılık faaliyeti ile ilgili olarak otobüs, minibüs, kamyon, kamyonet gibi taşıma araçları almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek, yurt içinde ve yurt dışında yolcu ve yük taşımacılığı yapmak…Şirket bu amaca ulaşmak için her türlü kara, hava, deniz taşıtını alabilir, satabilir, kiralayabilir, kiraya verebilir…” ifadelerine yer verildiği, bu kapsamda söz konusu istekli tarafından fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alındığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin söz konusu hususlara yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdare tarafından Konak Kurmsl. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında lastik temini/değişimi giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Teknik Şartname’nin “Araçlara ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.1.8.Araçların motoru motorin (dizel) yakıtlı olacaktır.

…

5.1.10.Traktör dışındaki araç ve iş makinelerinin yakıtları idare tarafından karşılanacaktır.

…

5.2.6. Traktörler;

a) En az 45 hp gücünde olacak 6 adet römorklu traktörden en az 1 adeti 4 çeker olacaktır.

b) Traktörlerin ayda 2400 km (120 saat) yapacağı tahmin edilmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından işin yürütülmesinde kullanılacak olan 6 adet traktörün yakıt giderlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında römorklu dört çeker traktör ile römorklu iki çeker traktörün saat başına ve km başına yakıt sarfiyatı bilgilerinin yer aldığı yetkili servis belgesi ile EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatlarını gösterir tablo sunulduğu, söz konusu istekli tarafından motorin girdisi için öngörülen 5,50 TL (KDV hariç) fiyatın, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından günlük yayımlanan Akaryakıt Bayi Fiyatı Raporlarında motorin için belirlenen fiyatın % 90’ının altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ç) Teknik Şartname’nin “Genel hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.11. Yüklenici tarafından sürücülerin ve taşıtların hizmetin ifası sırasında can güvenliğinin teminat altına alınması ile vergi kanunları, İş Kanunu, ceza ve hukuk yasaları, Trafik Tüzüğü, belediye nizamnameleri, SGK ile ilgili yükümlülükler, trafik sigortası, mali mesuliyet sigortası, trafik kazası nedeniyle yüklenilecek maddi ve manevi yasal sorumluluklar tazminatları ve ferdi kaza sigortası giderleri ile buna ait vergi, resim ve harçların tamamı yükleniciye ait olup, bu işler yüklenici tarafından sözleşme süresini kapsayacak şekilde yaptırılacak ve sözleşme imzalanmadan önce idareye asılları onaylanmış birer fotokopisi teslim edilecektir…

4.12. Araçlarla ilgili yürürlükte olan tüm vergiler ve ileride doğabilecek vergiler ile egzoz emisyon pulu vb. giderler ile araçların trafik muayenelerini yaptırmak yükleniciye aittir. Araçların sigorta, kasko, araç muayene tarihleri yüklenici firma tarafından takip edilerek kurum araç sorumlusuna bildirilecek süresi geçen sigorta, araç muayene, egzoz muayene ve kasko sigortalarından doğacak her türlü ceza ve yükümlülük yüklenici firmaya ait olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından Konak Kurmsl. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında trafik sigortası giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet çift sürgülü kapılı camlı panel kamyonet, 4 adet binek otomobil ve 12 adet pick-up için sunulan kiralama fiyat tekliflerinde “…sigorta vb. giderler dahil” ifadesine yer verildiği,

1 adet minibüs, 1 adet sulama tankeri, 6 adet traktör, 2 adet kepçe, 1 adet tır, 1 adet damperli kamyon, 1 adet çöp kamyonu ve 1 adet yol süpürme aracı için ayrı ayrı zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) poliçeleri sunulduğu, Özolur Sig. Ara. Hiz. Ltd. Şti.den alınan söz konusu poliçelerde Aksigorta A.Ş.nin kaşesi ile bahse konu kaşe üzerinde iki adet imzanın yer aldığı görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde bahse konu isteklinin teklif bedelinin yüklenici kârını kapsadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan maddenin onbirinci fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’inci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği, aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği hüküm altına alınmış; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’de yer alan “4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir” açıklaması ile de Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu ayrıca vurgulanmıştır.

İnceleme konusu ihalenin; taşıt ve iş makinesi kiralama işine ilişkin olarak düzenlendiği, 25.02.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Konak Kurmsl. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine Doğukan Tur. Taş. Tek. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 20.03.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuru üzerine alınan 10.04.2020 tarihli ve 2020/UH.I-748 sayılı Kurul kararında “…Aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan ifadelerden; personel giderleri ile araçlara ilişkin tamir, bakım, onarım, yakıt, trafik sigortası ve edinim (amortisman/kiralama) giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisine sahip olduğu, bu kapsamda başvuru sahibinin “Teknik Şartname’nin 5.1.3, 5.1.5, 5.1.6, 5.2.2 ve 5.2.3’üncü maddelerinde belirtilen iş kalemlerinin, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesinin uygun olmadığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı,

Öte yandan, aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan “ihale dokümanlarında belirtilen diğer giderler” ibaresinin hangi teklif bileşenlerini işaret ettiği hususunda belirsizlik oluşturduğu, bahse konu aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının bu haliyle, aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesinin mümkün olmadığı, anılan nedenlerle ihale komisyonu tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin, somut ve net bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde karar verildiği, bahse konu Kurul kararının uygulanmasını teminen aşırı düşük teklif sorgulaması yeniden yapılarak 22.04.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Konak Kurmsl. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Doğukan Tur. Taş. Tek. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.05.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan inceleme konusu itirazen şikâyet dilekçesiyle Kurum’a yeniden başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu kapsamda inceleme konusu itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan “Teknik Şartname’nin 5.1.3, 5.1.5, 5.1.6, 5.2.2 ve 5.2.3’üncü maddelerinde belirtilen iş kalemlerinin, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesinin uygun olmadığı” yönündeki iddianın, daha önce 20.03.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde de ileri sürüldüğü ve anılan iddianın incelenmesi neticesinde herhangi bir aykırılığın tespit edilmediği görülmüş, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının 10.04.2020 tarihli ve 2020/UH.I-748 sayılı Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı tespit edilmiştir.

Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan söz konusu iddiaya ilişkin olarak Kurum tarafından ayrıca bir değerlendirme yapılamayacağı ve 4734 sayılı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde yer alan “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü çerçevesinde Kurum’ca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.