KİK Kararı: 2019/UY.II-91

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/004
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 16.01.2019
Karar No : 2019/UY.II-91 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik San. Tic. A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/534851 İhale Kayıt Numaralı “Narman Şehitler Barajı İkmali” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Narman Şehitler Barajı İkmali” ihalesine ilişkin olarak Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik San. Tic. A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 29.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2018 tarih ve 60359 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1809 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

1.a. Teklif dosyasında sunulan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde İdari Şartname’nin 7.1.b.2’nci maddesinde belirtilen hususların bulunmadığı,

1.b. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerde isteklinin TC kimlik numarası/ vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı,

1.c. Bilanço rasyolarının istenilen oranları karşılamadığı, bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyeti ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, bilançoya ilişkin belgelerin ilgili kişi veya kurumlarca onaylanmadığı, bilanço kriterlerini gösteren ve meslek mensubunca düzenlenen belgenin standart forma uygun olmadığı,

1.d. İş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu,

1.e. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, söz konusu belgenin asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iş deneyim belgesinin iş deneyime konu iş kapsamındaki imalatlar ayrıştırıldığında elde edilen tutarın teklif edilen bedelin %80’ini karşılamadığı, iş deneyim belgesinin geçerlik süresinin ihalenin ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 yıllık süreyi aştığı, dolayısıyla belgenin geçersiz olduğu, İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesi gereğince sunulan belgenin teklif edilen bedelin %70’inden fazla olan gölet/baraj iş deneyim belgesinin asgari şartları sağlamadığı, bu sebeple teknik değer nitelik puanının toplam puanından düşülmesi gerektiği,

1.f. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirkülerinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamadığı, teklif dokümanlarını imzalayan kişinin adına düzenlenmiş noter onaylı vekaletnamenin sunulmadığı, teklif dokümanında bulunan imza ile imza sirkülerindeki imzaların farklı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ŞHTİ-01,ŞHTİ-02, ŞHTİ-03,ŞHTİ-05 ve ŞHTİ-06 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

2.a. Açıklama kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamında yer alan analiz formatlarına uygun olmadığı, analiz girdi miktarlarının değiştirildiği, miktar ve birim fiyat çarpım sonucunun tutar ile farklı olduğu, alt analizlerin toplamı ile toplam tutarların farklı olduğu,

2.b. Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL fiyat teklif edildiğinden yuvarlamada ve aritmetik hatadan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi halinde analiz fiyatlarının teklif edilen birim fiyatların üzerinde kalacağı, işçilik girdileri dâhil bazı girdilerin toplam bedelinin 0,00 TL esas alınarak hesaplama yapıldığı, ancak açıklama istenmeyen analiz girdisi de olsa bir bedelin öngörülmesi gerektiği,

2.c. Analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kar ve genel gider hariç birim fiyatlarının altında teklif verildiği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış güncel birim fiyatların kullanılmadığı, söz konusu duruma ilişkin belgelendirme de yapılmadığı,

2.d. Açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlara ilişkin listenin sunulmadığı,

2.e. Analiz girdilerindeki işçilik ücretlerinin ihale tarihi itibariyle geçerli olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

2.f. Açıklama kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/ davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu, mazotun litre dönüşümünde yoğunluğun hatalı hesaplandığı,

2.g. Nakliye girdilerine ilişkin açıklamaların formüllere göre yapılması gerekirken üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, ayrıca formül ile açıklanan girdilerde ise m³/ton dönüşümünün hatalı alındığı, a katsayısının ise hesaplamada daha düşük alındığı,

2.h. ŞHTİ-05 pozunda yer alan nakliye girdilerinde idarece mesafelerin Özel Teknik Şartname’de belirtildiği, ancak analizlerde bildirilmediği, isteklinin de söz konusu mesafeleri dikkate almadan açıklama yaptığı,

2.i. Açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz girdileri olan 0.410 dinamit, 04.105/1 kapsül, 04.106/b kapsül, 04.008 çimento, 04.152 kereste, 04.379/G01 katkı girdilerine ilişkin açıklamalarda,

Girdilere ilişkin alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği gereği bulunması gereken ibarelerin bulunmadığı ve meslek mensuplarınca tekliflerin imzalanıp kaşelenmediği, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların son vergi beyanname dönemine uygun olmadığı, ilgili tutanakların Tebliğ’e uygun düzenlenmediği, tutanakların ekinde fiyat teklifini veren şirketlerin imza sirküleri ve meslek mensubu faaliyet belgesinin bulunmadığı, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenmesi halinde tutanak ile fiyat tekliflerinin uyumsuz olduğunun anlaşılacağı,

EK-O.7 tutanağı düzenlenerek anılan girdilere ilişkin yapılan açıklamaların Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine uygun olmadığı, teklif edilen birim fiyatın ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmadığı, satışlar esas alınarak yapılan açıklamalarda teklif edilen birim fiyatın ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olmadığı, paravan şirketler üzerinden gerçeği yansıtmayan proforma faturaların düzenlendiği, fatura üzerindeki YMM-SMMM kaşe ve mührünün gerçeği yansıtmadığı, fatura üzerindeki imzanın imza sirküleriyle uyuşmadığı,

EK-O.8 tutanağı ile yapılan açıklamalarda stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin gösterilmediği, teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatların stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarlarının ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktarlardan az olduğu, eksik kalan miktar için Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı,

Fiyat teklifi alınan dinamit (Gom II), kapsül (Tavikli), kapsül (Elektirikli 2,502 m) ŞHTİ-01, ŞHTİ-02 ve ŞHTİ-06 iş kalemlerinin birim fiyat tariflerine, Teknik Şartname’ye ve analizlerdeki istenen özelliklere uygun olmadığı,

ŞHTİ-06 iş kaleminde “TS-EN 197-1” standardına uygun “CEM II /B-M 32 5 R” çimento olması gerekirken istekli tarafından yapılan açıklamanın istenilen özelliklere uygun olmadığı, söz konusu iş kaleminin malzeme temini, taşınması, depo edilmesi ve betona ilave edilmesi ile açıklama yapıldığı ancak fiyat teklifinde katkı cinsinin belirlenmediği,

Çimento için yapılan açıklamada fiyat teklifi alınan şirketin bulunduğu mesafenin idarece belirlenen mesafeden daha uzak bir mesafede bulunduğu, bu sebeple gerçek taşıma mesafesi üzerinden açıklama yapılması gerektiği,

2.j. Açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan 03.517 kompresör, 03.501 ekskavatör, 03.511 traktör buldozer, 03.512 traktör buldozer, 03.010/2 titreşimli silindir, 03.521 yükleyici, 03.531 elek makinesi, 03.570 otomatik beton santrali iş makinelerinin,

Amortisman bedellerinin fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

Makinelerin edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklama yapılabilmesi için isteklinin amortisman defterinde kayıtlı olduğu hususunun ve edinim bedelleri ile kaydi değerlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi gerektiği, ancak anılan şekilde açıklama yapılmadığı, makinelerin asgari özelliklerine ilişkin belgelendirme yapılmadığı, ruhsat yada demirbaş veya amortisman defteri ya da meslek mensubu raporu ile söz konusu tevsikin yapılamayacağı,

Kendi malı olan ve amortisman süresini dolduran makinelerin saatlik ücretlerine ilişkin hesaplamada amortisman maliyetlerinin sıfır alındığı, kendi malı olan makinelerde ise teknik özellik ve kapasitenin sağlandığının belgelendirilmediği,

03.517 kompresör, 03.501 ekskavatör, 03.511 traktör buldozer, 03.512 traktör buldozer, 03.010/2 titreşimli silindir, 03.521 yükleyici, 03.531 elek makinesi, 03.570 otomatik beton santraline ilişkin açıklamaların EK-O.8 tutanağı ile açıklandığı, söz konusu açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, iş makinelerine ilişkin açıklamaların EK-O.8 tutanağı ile yapılamayacağı,

2.k. Özel Teknik Şartname -1’de birim fiyatlara dâhil edilen ancak idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında girdi olarak dâhil edilmeyen inşaat girdilerinin ciddi bir maliyet oluşturduğu, ancak istekli tarafından söz konusu maliyetlerin açıklamaya dâhil edilmediği, bu durumun istekliye avantaj sağladığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin “Erzurum Narman Şehitler Barajı İkmali” işi olduğu, 30.11.2017 tarihinde gerçekleştirildiği ve ihaleye 25 isteklinin katıldığı, 23.02.2018 tarihli ihale komisyonu kararına göre başvuru sahibi Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi - Caba İnş. Enerji Turizm San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenerek ihalenin Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Akgenç İnşaat Elktr. Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve anılan isteklinin sunduğu açıklama yeterli görülmeyerek idarece teklifinin reddedildiği,

Bunun üzerine Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesinin kullanılmasının 2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’a aykırılık teşkil ettiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddialarıyla idareye şikâyet ve 09.03.2018 tarihli dilekçe ile Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine 02.05.2018 tarihli ve 2018/UY.II-888 sayılı Kurul kararının alındığı, Kurul kararı ile söz konusu ihalede Ruhat Gürsul’a ait iş deneyim belgesinin kullanılmasının 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanun’un 2’nci maddesine aykırı olduğu gerekçesi ile Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılmadığı ve açıklama istenilen iş kalemlerinin birim fiyat analizlerinin alt analizlerine kadar ayrıştırılmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde düzeltici işlem tesis edildiği,

Ayrıca, 23.02.2018 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu iddiasıyla şikayet ve 14.03.2018 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine 02.05.2018 tarihli ve 2018/UY.II-889 sayılı Kurul kararının alındığı, anılan karar da yukarıda aktarılan gerekçelerle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde düzeltici işlem tesis edildiği tespit edilmiştir.

Anılan Kurul kararlarının uygulanmasını teminen 05.07.2018 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu karar ile Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenerek 30.05.2018 tarihinde sınır değerin altında teklif veren isteklilerden tekrar açıklama istendiği, Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunduğu ve açıklamalarının uygun kabul edilerek yapılan puanlama sonucunda ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 24.07.2018 tarih ve 41078 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2018 tarihli dilekçe ile Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla tirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Başvuru üzerine 19.09.2018 tarih ve 2018/UY.II-1697 sayılı Kurul kararı ile Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının açıklama istenilen analiz girdilerinden olan 03.001 ekskavatör girdisinin EK-O.8 stok tespit tutanağı ile açıklama yapılacak nitelikte bir girdi olmadığı ve ŞHTİ-02 numaralı iş kalemi ve ŞHTİ-05 iş kalemi için isteklinin sunduğu analiz fiyatları için hesaplanması gereken tutarların ilgili iş kalemlerinde istekli tarafından öngörülen kar eklendiğinde bulunan tutarların bahse konu iş kalemleri için istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen teklif edilen tutarları aştığı gerekçeleriyle Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edildiği,

Anılan Kurul kararına karşı Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesi tarafından verilen 30.11.2018 tarihli E:2018/2270, K:2018/2178 sayılı kararda Kurul kararının kısmen iptaline karar verilmiş olup, söz konusu mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 27.12.2018 tarih ve 2018/MK-420 sayılı kararda “Kamu İhale Kurulunun 19.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1697 sayılı kararının ŞHTİ-02 ve ŞHTİ-05 numaralı iş kalemi analizleri ile ilgili kısmının iptaline” karar verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan 02.05.2018 tarihli ve 2018/UY.II-888 sayılı Kurul kararına karşı MSİ Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin kararı üzerine 06.09.2018 tarih ve 2018/MK-335 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 02.05.2018 tarihli ve 2018/UY.II-888 sayılı kararının 1’inci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, yapılan itirazen şikâyet başvurusunun 1’inci iddiasının şekil yönünden reddedilen kısmının esasının incelenmesine,” karar verildiği,

02.05.2018 tarihli ve 2018/UY.II-888 sayılı Kurul kararının şekil yönünden reddedilen kısmının esas yönünden incelenmesi neticesinde alınan 19.09.2018 tarih ve 2018/UY.II-1696 sayılı Kurul kararı ile “…Ayrıca, Ruhat Gürsul'un memuriyetten ayrıldığı tarih 06.01.2017 (çekilme-istifa) ve bahse konu ihale tarihi 30.11.2017 olup söz konusu kişinin ihale tarihi itibariyle memuriyet görevinde olmadığı, ihale tarihi olan 30.11.2017 tarihinden önceki bir yıl içerisinde şirketin idare ve temsili dışında memuriyet görevinde bulunmasının iş deneyim belgesinin kullanılmasına engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, anılan ihalede Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. tarafından Ruhat Gürsul'a ait iş denetleme belgesinin kullanılmasında mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.” gerekçeleriyle şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

19.09.2018 tarih ve 2018/UY.II-1696 sayılı Kurul kararı ve 19.09.2018 tarih ve 2018/UY.II-1697 sayılı Kurul kararının idareye tebliğinden sonra idarece 20.11.2018 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu karara göre, Akgenç İnşaat Elektrik Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın teklifi değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. - Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının ise ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde“Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Süreler;

… c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

23.02.2018 tarihli ilk ihale komisyonu kararında ihale üzerinde bırakılan istekli olarak Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise başvuru sahibi Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi- Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının belirlendiği tespit edilmiştir.

1’inci iddia kapsamında yer verilen iddiaların Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının yeterlik kriterleri kapsamında sunduğu belgelere ilişkin olduğu, başvuru sahibince anılan istekli tarafından sunulan belgelere ilişkin söz konusu şikâyet konularının farkına varılmış olması gereken tarihin, anılan isteklinin teklifinin idarece geçerli kabul edildiğinin öğrenilmesini sağlayan ve ihalenin Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ilk ihale komisyonu kararının kendilerine tebliğ tarihi olan 23.02.2018 tarihinin olması gerektiği, aksi kabulün şikâyet ve itirazen şikâyet sürelerinin sürekli olarak yeniden başlaması sonucunu doğuracağı açıktır. Bu çerçevede, 23.02.2018 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmesine karşın (05.03.2018 tarihine kadar) bu süre geçtikten sonra 29.11.2018 idare kayıtlarına alınan dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunun yapıldığı, dolayısıyla anılan iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrası gereğince süre yönünden uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı’ndan 08.10.2018 tarihinde tebliğ edilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, yazıda sorgulamaya tabi tutulan 5 iş kaleminin bulunduğu (ŞHTİ-01, ŞHTİ-02, ŞHTİ-03, ŞHTİ-05 ve ŞHTİ-06 poz numaralı iş kalemleri), yazı ekinde iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği, analizlerde açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenmeyen analiz girdilerinin bulunduğu görülmüştür. Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın sunduğu açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analizler, açıklama istenilen analiz girdileri listesi, açıklamada kullanılan rayiçlere ilişkin liste, nakliyelere ilişkin hesaplama tablosu, sabit amortisman özeti tablosu, bir adet fatura, yeniden değerleme tablosu, bir adet ruhsat ve akaryakıt bayi fiyat tablosu sunulduğu tespit edilmiştir.

2.a., 2.b., 2.j) Başvuru sahibinin iddiasında “03.517 kompresör, 03.501 ekskavatör, 03.511 traktör buldozer, 03.512 traktör buldozer, 03.010/2 titreşimli silindir, 03.521 yükleyici, 03.531 elek makinesi, 03.570 otomatik beton santrali iş makineleri” şeklinde belirttiği girdilerin doğru poz numaralarının “03.017 poz numaralı kompresör, 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler, 03.011 poz numaralı traktör buldozer, 03.012 traktör buldozer, 03.042/3 poz numaralı titreşimli silindir, 03.021 yükleyici, 03.070 otomatik beton santrali, 03.031 elek makinesi ” şeklinde olduğu,

Söz konusu girdilerden de 03.017 poz numaralı kompresör, 03.011 poz numaralı traktör buldozer, 03.012 traktör buldozer, 03.042/3 poz numaralı titreşimli silindir, 03.021 yükleyici, 03.031 elek makinesi, 03.070 otomatik beton santrali girdilerinin açıklama istenmeyen analiz girdilerinden olduğu, isteklilerin açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin olarak bedel öngörmesinin yeterli olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de söz konusu girdiler için analizlerde bedel öngördüğü, açıklama istenmeyen analiz girdilerinden olan makine girdilerine ilişkin olarak ise sınır değerin altında teklif veren isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi kapsamında sadece açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri dikkate alınarak yapılabileceğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunduğu analizlerin 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisi haricinde idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında verdiği analizlerle uyumlu olduğu,

Açıklama istenilen iş kalemlerinin girdilerinden olan 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisi için ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu analizlerde girdinin adına “ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3)” şeklinde yer verdiği, ancak açıklamalar incelendiğinde 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1Yd3) girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından söz konusu girdiye ilişkin yayımlanmış 2017 yılı birim fiyatının 234.000,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise ekskavatör için kendi malı olduğunun tevsiki amacıyla meslek mensubu tarafından imzalı ve kaşeli iş makinesi tescil belgesinin sunulduğu, sunulan belgeden araç sahibinin Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi, aracın model yılının 2014, motor gücünün 280 BG ve paletli olduğu, dolayısıyla söz konusu girdinin bedeline ilişkin olarak kendi malı 280 BG gücünde ekskavatör makinesinin bedelinin esas alındığı, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisini değiştirdiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde idarenin ekskavatör girdisi için yaklaşık maliyet hesabında ve analizlerinde ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisini esas aldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisine yer verildiği ve açıklama istenilen 5 iş kaleminin tamamında da anılan girdinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak yer aldığı, söz konusu girdiye ilişkin olarak 100 HP (1 Yd3) yerine 280 BG gücünde ekskavatör ile açıklama yapılması durumunda söz konusu iş makinesinin niteliği de dikkate alındığında iş makinesinin harcayacağı yakıt miktarı gibi maliyetlerin ve makinenin 1 saatlik çalışma maliyeti hesabında kullanılan katsayıların (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) değişeceği, bu durumun maliyet artışına yol açacağı, dolayısıyla anılan girdi için yapılan açıklamaların idarece istekliye tebliğ edilen analiz formatında belirtilen makinenin teknik özelliklerine uygun olarak açıklanmadığı, bu çerçevede Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan açıklama kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenmeyen analiz girdileri için bedel öngörüldüğü, işçilik girdileri için ise isteklinin 7,90 TL bedel öngördüğü ve “0,00” TL bedel öngörülen herhangi bir iş kaleminin bulunmadığı, analizlerde her bir girdinin toplam tutarının virgülden sonra sekiz ve üzeri hane biçiminde yazıldığı, analiz formatlarında aritmetik hata bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının 03.001 poz numaralı ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3) girdisi için idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere tebliğ edilen analiz formatına uygun olmadığı gerekçeleriyle reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2.c., 2.d.) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 5 adet analizin sunulduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin girdilerine ilişkin olarak isteklinin açıklamalarında kullandığı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiç listesinin sunulduğu, analizlerde listede yer alan girdilere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı için yayımladığı birim fiyatların esas alındığı, motorin için ise EPDK’nın akaryakıt bayi fiyat raporunun sunulduğu, açıklama istenilen ve kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlardan daha düşük bedel öngörülen girdinin ise kendi malı olduğuna ilişkin belgelerle sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2.e.) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu analizlerde işçilik girdileri için 7,90 TL birim fiyat öngördüğü, söz konusu tutarın ihale tarihi itibarıyla (30.11.2017) geçerli olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (7,90 TL) anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.f.) İdarece açıklama istenilecek iş kalemlerinin detaylı analiz girdileri incelendiğinde motorin (mazot) için birim miktarlarının kilogram olarak belirlendiği görülmüştür. İsteklinin sunduğu açıklamalar incelendiğinde, 31.10.2017 tarihinde geçerli EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt birim fiyatının esas alındığı, sunulan belgede motorinin litre fiyatının 3,82 TL olduğu, motorinin litre fiyatının kilograma dönüştürülmesinde KDV hariç birim fiyat üzerinden hesaplama yapıldığı, söz konusu dönüşüm için 0,820 kg/lt ile 0,845 kg/lt aralığının esas alındığı, hesaplama sonucunda (3,82/1,18/0,820=3,95 TL) ile (3,82/1,18/0,845=3,83 TL) sonucunun elde edildiği, isteklinin katsayılar ile yaptığı hesaplama sonucunda motorinin (mazot) litre fiyatı için asgari 3,83 ve azami 3,95 TL fiyat aralığına ulaştığı, ancak isteklinin analizlerinde motorin (mazot) fiyatı için 3,46 TL’yi esas aldığı, söz konusu duruma ilişkin olarak açıklamasında hesaplama sonucunda elde ettiği birim fiyatların %90’ından aşağı olmamak üzere fiyatını oluşturduğu notuna yer verdiği görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Tebliğ’in 45’inci maddesinde “45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin mazota ilişkin açıklamasında ise “45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının (Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md. ) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” şeklindeki Tebliğ düzenlemesini esas aldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasına esas aldığı düzenlemenin 06.02.2018 tarih ve 30324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’de yer alan ilgili düzenleme ile getirildiği, bahsi geçen Tebliğ’in 5’inci maddesinde “Aynı Tebliğin 45.1.13.14 numaralı maddesinde yer alan “EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının” ibaresinden sonra gelmek üzere “% 90’ının” ibaresi eklenmiştir.” düzenlemesi, “Başlamış olan ihaleler” başlıklı Geçici 11’inci maddesinde ise “(1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin 1 inci maddesi açısından, ihale tarihi 1/3/2018’den önce olan ihaleler, ihale tarihinde yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin 4, 5 ve 7 nci maddeleri açısından ise bu maddelerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.” düzenlemesi yer almakta olup, Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesine eklenen “%90’ının” ibaresine ilişkin düzenlemenin başlamış olan ihaleler bakımından uygulanmayacağı, başlamış olan ihalelerin ihale ilanının yayımladığı tarihte yürürlükte bulunan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla söz konusu uyuşmazlığın ihale ilan tarihi itibarıyla (30.10.2017) yürürlükte bulunan “45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” açıklamaları uyarınca sonuçlandırılması gerekmektedir.

Netice itibariyle açıklamalardaki motorinin litre/kilogram dönüşümünde kullanılan katsayı hatalı olmamakla birlikte, açıklama kapsamında esas alınan motorin fiyatının ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan düzenlemeler gereğince EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/ davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu anlaşıldığından, açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2.g.) Açıklama istenilen analiz girdileri arasında B-07.D/3, B-07.D/4 ve B-07.D/5 nakliye girdilerinin de bulunduğu, idarece isteklilere gönderilen analiz formatlarında anılan girdilere ilişkin nakliye formüllerinin yer aldığı, formülde K katsayısının 245 olarak belirtildiği, ayrıca söz konusu nakliye girdileri için mesafelere ve a katsayısı için kullanılması gereken formülasyona da yer verildiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan analizlerde idarece sorgulamaya tabi tutulan isteklilere tebliğ edilen formülasyonun ve formülasyon kapsamında bildirilen a katsayısı, K katsayısı ve mesafelerin esas alınarak açıklama yapıldığı ve fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2.h.) Açıklama istenilen iş kalemlerinden olan ŞHTİ-05 poz numaralı iş kaleminin açıklama istenilen analiz girdilerinden olan B-07.D/3 ve B-07.D/4 girdileri için idarenin sorgulama yazısında formülasyonlara da yer verdiği, söz konusu formüllerde mesafelerin B-07.D/3 nakliye girdisi için 17.665 m ve B-07.D/4 nakliye girdisi için 18.975 m belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de idarece belirlenen mesafeleri dikkate alarak formül aracılığıyla hesaplama yaptığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2.ı.) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında 04.101 poz numaralı dinamit (GOM II), 04.105/1 poz numaralı tavikli kapsül, 04.152 poz numaralı kereste, 04.379/G01 Katkı, 04.106/B poz numaralı elektrikli kapsül 2.5 m ve ŞHTİ-06 iş kaleminde yer alan 04.008/2A poz numaralı portland çimentosu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2017 yılı rayiçlerini esas aldığı, söz konusu girdilere ilişkin kullanılan rayiçlerin bulunduğu listenin de sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması gereği söz konusu girdilere ilişkin tevsik edici başka bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bahsi geçen girdiler için isteklinin analizlerinde 2017 yılı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerin esas alınarak açıklama yapıldığı görülmüş olup, söz konusu girdilerin Teknik Şartname’ye uygunluğuna ilişkin ayrıca bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı, kaldı ki söz konusu uygunluğun sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol teşkilatı tarafından yapılacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan itirazen şikayet dilekçesinde EK-O.7 tutanağı, EK-O.8 tutanağı ve fiyat teklifi ile ilgili iddialara yer verilmiş olmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin EK-O.7 tutanağı, EK-O.8 tutanağı ve fiyat teklifi ile açıklama yapmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin anılan açıklama yöntemlerine ilişkin iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2.k.) Sınır değerin altında teklif veren isteklilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca açıklamalarını idarelerin sorgulama yazısında belirttikleri açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilen analiz girdileri çerçevesinde yapmaları gerektiği, dolayısıyla sınır değerin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemi veya analiz girdileri olarak belirlenmeyen inşaat girdilerine ilişkin açıklama sunmalarına gerek bulunmadığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının, 03.001 poz numaralı girdi için açıklamalarını idarece tebliğ edilen analiz formatında belirtilen makinenin teknik özelliklerine uygun şekilde açıklanmadığı ve mazot (motorin) için isteklinin EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/ davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında bedel öngördüğü gerekçesiyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Msi Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Gökalp Proje Müşavirlik Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.