KİK Kararı: 2019/UY.II-843

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/036
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 24.07.2019
Karar No : 2019/UY.II-843 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aydın İnşaat Taahhüt Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/655447 İhale Kayıt Numaralı “(Çorum-İskilip) Ayr.-(Ankara-Çankırı) Ayr. Yolu Km:42+336-47+650 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (Sk) İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Çorum-İskilip) Ayr.-(Ankara-Çankırı) Ayr. Yolu Km:42+336-47+650 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (Sk) İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydın İnşaat Taahhüt Tic. A.Ş.nin 20.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2019 tarih ve 23348 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/601 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, sunulan bazı yeterlik belgelerinin mevzuata aykırı olduğu 26.04.2019 tarihli ve 2019/UY.II-540 sayılı Kurul kararı üzerine söz konusu isteklilerin tekliflerinin doğrudan değerlendirmeye alındığı, şöyle ki;

1- Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak;

a) Açıklaması kabul edilen istekliler tarafından sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uygun olmadığı, söz konusu isteklilerin 2018 yılı başında yayımlanmış birim fiyat ve rayiçleri kullanmalarına karşın ihale konusu işin 2019 yılında yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve yapım işinin özgünlüğü hususunda açıklamada bulunmadıkları, analizde yer almayan nakliye gideri için herhangi bir açıklama yapılmadığı, söz konusu istekliler tarafından sunulan analiz girdilerinde analiz girdi miktarlarının idarece isteklilere gönderilen analizlerdeki girdi miktarlarından daha düşük alındığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekli tarafından analiz formatının değiştirildiği,

b) Açıklaması kabul edilen istekliler tarafından açıklamaları kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listenin sunulmadığı,

c) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bu hataların resen düzeltilmesi sonucunda kar ve genel giderlerle birlikte analiz toplamlarının ihalede verdikleri teklif fiyatlarının üzerine çıktığı, bu durumun söz konusu isteklilerin işi yapamayacağını ortaya koyduğu, aritmetik hata bulunmayan analizlerde dahi analiz toplamları sundukları tekliflerin üzerine çıktığı,

ç) Motorin fiyatının EPDK’nın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/davet tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında sunulduğu, mazot birim fiyatının belirlenmesinde 0,820-0,845 kg/lt aralığından farklı katsayı ile litreden kilograma dönüşüm yaptıkları,

d) Açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerine dayanak olan ilgili tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu, idarece söz konusu tutanakların meslek mensubundan istenilmediği, tutanakların doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, tutanaklarda fiyat tekliflerinin ilgili olduğu iş kaleminde yer alan işçilik ve diğer girdileri de içeren ayrıntılı açıklamaların yer almadığı, alınan fiyat tekliflerinin Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 belgelerine göre düzenlenmediği, fiyat teklifi ve proforma fatura alınan firmaların fiyat teklifi verdikleri alanda faaliyet göstermedikleri, fiyat tekliflerinin güncel koşullarda alınması mümkün olan bedelleri içermediği, fiyat tekliflerinin hatalı olduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların hatalı beyanname dönemi esas alınarak hazırlandığı, fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarının yetkili olmadığı, tam tasdik sözleşmelerinin sunulması gerektiği,

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada farklı saatlik asgari ücret fiyatlarının kullanıldığı,

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen makinalara ilişkin fiyat teklifi alındığı, ancak amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü bulunmadığından açıklamanın uygun olmadığı, alınan fiyat teklifinde tamir, bakım, yedek parça, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj ve demontaj ile ilgili herhangi bir belirleme yapılmadığı, fiyat teklifine konu olan malın 152 numaralı mamul mallar hesabında kayıtlı olması gerektiği,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen girdiler için alınan fiyat teklifinin nakliye hariç olarak alındığı ve nakliye maliyetinin ayrıca tevsik edilmediği,

ğ) Demir nakli ve öngörme halatı nakli iş kalemleri için, açıklama istenmeyen iş kalemi olsalar dahi işçilik girdisi içerdiklerinden, anılan istekliler tarafından bedel öngörülmesi gerektiği,

2- Yeterlik belgelerine ilişkin olarak,

a) Söz konusu istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan belgeler ile aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak aslı gibidir onayı yapılmadan fotokopi olarak sunulduğu,

b) Adı geçen istekliler tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosundaki bilanço rasyolarının yanlış hesaplandığı yasal süresi içinde verilmiş son beyannameye göre değil düzeltilmiş beyannamelere göre hesaplama yapıldığı, kısa vadeli banka borçları değerlendirilirken tüm mali borçların hesaplamaya alınarak hesaplama yapılması gerekirken, eksik ve hatalı hesaplama yapıldığı,

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş ortaklığını göstermek amacı ile sunulan belgelerin mevzuata aykırı olduğu, tarih sayı içermediği,

ç) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekli hakkında Karayolları 13. Bölge Müdürlüğünce yapılan bir ihalede sahte belge düzenlenmesi, kullanılması ve buna teşebbüs edilmesi hususlarında iddialar bulunduğu, söz konusu isteklinin bu sebeple değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

İhale tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde de “... 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

...

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

...

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının (Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md. ) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

İncelemeye konu ihalede (88) adet ihale dokümanı temin edildiği, 11.01.2019 tarihinde yapılan ihaleye (60) isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 26 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 06.03.2019 tarihli ihale komisyon kararı ile 20 isteklinin süresi içerisinde açıklama vermediğinden, 6 isteklinin ise açıklamaları uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren ilk istekli olan Aydın İnş. Taah. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Pırlanta Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, daha sonra Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunun ardından alınan 26.04.2019 tarihli ve 2019/UY.II-540 sayılı Kurul kararı doğrultusunda alınan 10.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin bu defa aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, yine açıklaması uygun bulunan Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilere 13.02.2019 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, “... teklifiniz sınır değerin altında kaldığından; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan KGM/15.122/K-Ö, KGM/16.073/HÖ, KGM/16.130/K-HSÖ, KGM/16.130/K-HKÖ, KGM/16.133/K-HÖ, KGM/17.002/K-HÖ, KGM/2202-Ö, KGM/2209-Ö, KGM/23/KND, KGM/23/SND, KGM/3792/1-Ö, KGM/6100/3-1-Ö, KGM/6100/3-Ö iş kalemlerine ilişkin olarak ekte analiz girdileri ve miktarları gösterilmektedir. Tarafınızca hazırlanacak birim fiyat analizlerinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek bütün pozların analiz girdilerinde gösterilmesine ve açıklama istenilecek pozlarla ilgili,

İdari Şartname’nin 33.2. bendi gereğince,

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü

hususlarında bilgi ve belgelere dayalı olarak, birim fiyat tarifleri ile Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olacak şekilde yapacağınız yazılı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren beş (5) iş günü içinde idaremize gönderilmesini rica ederim.” hususlarına yer verilmiş olup, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine, açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine ve analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan 20.02.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında genel açıklamalara, sıralı analiz girdileri tablosuna, analizlerde kullanılan birim fiyat, rayiç, fiyat teklifleri ve EPDK fiyatlarına ilişkin açıklama tablosuna, kablo germe makinası, C 30/37 beton harcı ile nervürlü 8-12 mm ve 14-32 mm beton çelik çubuğuna ilişkin fiyat tekliflerine, Çorum ili 25.12.2018 tarihli EPDK akaryakıt bayi fiyat raporuna ve konkasör ile fore kazık makinası girdilerine ilişkin analizlere yer verildiği, açıklama kapsamında yer alan 7 adet analiz girdisinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2018 yılına ait yayımlanmış birim fiyatlarının/rayiçlerinin, 2 adet analiz girdisinde ise Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2018 yılına ait yayımlanmış birim fiyatlarının/rayiçlerinin kullanıldığının ifade edildiği görülmüştür.

Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 20.02.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve açıklama talep yazısında belirtilen 13 adet iş kalemine ilişkin analize, analizlerde kullanılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2018 yılı yayımlanmış birim fiyatlar/rayiçler listesine ve 2019 yılı işçilik birim saat maliyet hesabına yer verildiği, açıklama kapsamında yer alan 11 adet analiz girdisinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2018 yılına ait yayımlanmış birim fiyatlarının/rayiçlerinin, 13 adet analiz girdisinde ise Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2018 yılına ait yayımlanmış birim fiyatlarının/rayiçlerinin kullanıldığı, söz konusu istekli tarafından açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulmadığı görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

a) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerin idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen analiz formatlarına uygun olarak hazırlandığı, inceleme konusu ihalenin ilan tarihinin 20.12.2018 olduğu dikkate alındığında, ilan tarihinde geçerli cari yıl birim fiyatlarının 2018 yılı fiyatları olduğu ve söz konusu istekliler tarafından açıklamaları kapsamında 2018 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile rayiçler üzerinden açıklama yapılmasının yeterli olduğu, bunun yanında açıklama istenilecek iş kalemi/girdi olarak belirlenmemiş ve analizlerde yer almayan nakliye giderleri için istekliler tarafından açıklama yapılmasının zorunlu olmadığı, ayrıca Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde analiz girdi miktarlarının idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde isteklilere gönderilen analiz formatındaki girdi miktarları ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

b) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçlerle ilgili listenin, poz numaraları da belirtilmek suretiyle sunulduğu tespit edildiğinden iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde hesaplama hatası bulunmadığı, analiz toplamlarının sunulan teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

ç) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin fiyatlarına ilişkin teklif edilen rayiç fiyatın, Çorum İli 25.12.2018 tarihli EPDK bayi fiyat raporu ile tevsik edildiği, anılan fiyatın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan (25.12.2018) akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında olmadığı, mazot rayiç fiyatının belirlenmesinde KDV tutarının düşüldüğü ve 0,8345 katsayısı kullanılarak litreden kilograma dönüşüm yapıldığı, Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise analizlerde kullanılan mazot rayiç fiyatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2018 yılı yayımlanmış rayiç fiyatı olan 5,01 TL/kg’nin kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

d) Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi sunulmadığı, Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan 3 adet fiyat teklifinin ise meslek mensupları SMMM ve YMM tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde öngörülen usule göre “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (19/02/2019) tarih ve (2019/1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek kaşelenip imzalandığı, mevzuat gereğince açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ekinde meslek mensubu ile fiyat teklifini veren kişi arasında yapılan tam tasdik sözleşmesinin sunulmasının zorunlu olmadığı, fiyat teklifi veren firmaların unvanlarından fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, yukarıda aktarılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca teklife konu mal için düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının idare veya Kurum tarafından istenilmesinin zorunlu olmadığı, idarece söz konusu tutanakların ilgili meslek mensubundan istenilmesine gerek duyulmadığı, bu bağlamda bahse konu ihalede söz konusu tutanağın sorgulamaya tabi tutulan istekli tarafından açıklama ekinde sunulmadığı, meslek mensubunun fiyat teklifi üzerindeki beyandan ve Ek-O.6 tutanağındaki bilgilerden sorumlu olduğu ve başvuru sahibi tarafından idareye ve Kuruma yapılan şikayet başvurusunda söz konusu iddialarını tevsik edici somut bir belge sunulmadığı da dikkate alındığında, idarece söz konusu tutanakların istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasında anılan Tebliğ hükümlerine bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları uygun bulunmamıştır.

e) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik rayiç fiyatları için tüm analizlerde 11,371 TL teklif edildiği, analizlerde farklı işçilik rayiç fiyatlarının kullanılmadığı, söz konusu fiyatın teklif edilmesi gereken 2019 yılı saatlik asgari ücretin (11,37 TL) altında olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 03.072./5 poz numaralı kablo germe makinesi rayicinin fiyat teklifi ile açıklandığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması yapacak istekliler tarafından makine ve ekipman girdilerinin bileşenlerinden amortismana yönelik yapılacak açıklamalarda, kamu kurum ve kuruluşu (DSİ, ÇŞB, KGM vb.) birim fiyatlarının/rayiçlerinin kullanılabileceği gibi söz konusu makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması halinde ilgili makine ve ekipmanın edinim bedeli üzerinden açıklama da yapılabilecektir.

Ancak Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından söz konusu rayiç için fiyat teklifi alındığı, amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü bulunmadığından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinden yalnızca beton çelik çubuğuna ilişkin olan fiyat teklifinde nakliyenin, belirtilen fiyata dahil olmadığının ifade edildiği, idarece aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde isteklilere gönderilen analiz formatları incelendiğinde “Demirin nakli, boşaltılması ve istifi” nakliye girdisinin ayrı bir girdi olarak düzenlendiği görüldüğünden iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ğ) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde itirazen şikâyete konu analiz girdileri için, düz işçi 2019 yılı saatlik asgari işçilik maliyeti dikkate alınarak bedel öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a) Başvuru sahibinin idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikayet başvuruları incelendiğinde, başvuru sahibinin iddialarının, Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin yeniden incelenmesine ilişkin olduğu ve somut mevzuata aykırılık iddialarından ziyade, sunulan tüm belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırılığının ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin mevzuata aykırı olarak sunulduğu iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiaların varsayımlara dayalı olarak ileri sürüldüğü ve bu bakımdan ileri sürülen iddiaların somut nitelikte olmadığı, söz konusu belgelere ilişkin ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına yönelik olduğu, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddialarının somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

b) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin her bir ortağı tarafından teklif dosyasında bilanço/eşdeğer belgeler kapsamında SMMM onaylı bilanço bilgileri tabloları ile 31.12.2017 tarihli yine SMMM onaylı ayrıntılı bilançolara yer verildiği, pilot ortak Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 2,068689782, öz kaynak oranının 0,569939327 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olarak gösterildiği, özel ortak Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 1,724443062, öz kaynak oranının 0,314361282 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,148738341 olarak gösterildiği, söz konusu oranların adı geçen ortakların 31.12.2017 tarihli, SMMM onaylı ayrıntılı bilançolarına uygun olarak hesaplandığı ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde öngörülen kriterlere uygun olduğu, herhangi bir hesaplama hatasının bulunmadığı, Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2017 yılına ait kısa vadeli banka borçları ile kısa vadeli mali borçlarının bulunmadığı, özel ortak Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2017 yılı kısa vadeli banka borçları içerisinde diğer tüm mali borçların da yer aldığı,

Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında bilanço/eşdeğer belgeler kapsamında SMMM onaylı bilanço bilgileri tablosu ile 2017 tarihli yine SMMM onaylı ayrıntılı bilançonun da gösterildiği kurumlar vergisi beyannamesi çıktısına yer verildiği, bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 2,175589, öz kaynak oranının 0,869350 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olarak gösterildiği, söz konusu istekli tarafından her ne kadar bilanço bilgileri tablosuna yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin hatalı olarak aktarıldığı anlaşılmış olsa da hesaplamanın 2017 tarihli ayrıntılı bilanço dikkate alınarak doğru bir şekilde yapıldığı ve söz konusu oranların Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde öngörülen kriterlere uygun olduğu, adı geçen isteklinin 2017 yılına ilişkin ayrıntılı bilançosunda kısa vadeli banka borçları ile kısa vadeli mali borçlarının bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları uygun bulunmamıştır.

c) Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan iş ortaklığı beyannamesinde Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %50, Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de %50 olmak üzere ortaklık oranlarının belirtilerek Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin pilot ortak olarak gösterildiği ve beyannamenin muhataplarınca imzalandığı, form üzerinde ihale kayıt numarasının, idarenin adının, işin adının, vergi kimlik numaralarının ve adres bilgilerinin yer aldığı, dolayısıyla söz konusu belgenin KİK021.0/Y numaralı standart forma uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

ç) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Kadir Petrol Ür. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Karayolları 13. Bölge Müdürlüğünce yapılan bir ihalede sahte belge düzenlendiği, kullanıldığı ve buna teşebbüs edildiği yönündeki iddiaya ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından dilekçesi kapsamında anılan istekli hakkında sahte belgeden kaynaklı incelemelerin bulunduğunun iddia edildiği ifade edilmekteyse de somut bilgi veya deliller ortaya konulmadan söz konusu iddiaların dile getirildiği, bunun yanında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurlarına ilişkin 8’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan “Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü gereğince başvuru sahibinin farklı bir ihaleye ilişkin başvurusunun şekil bakımından uygun olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Muzaffer Kaygın İnşaat Maden Hazır Beton Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.