KİK Kararı: 2019/UY.II-777

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/032
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 03.07.2019
Karar No : 2019/UY.II-777
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/643900 İhale Kayıt Numaralı “(Gölhisar-Altınyayla)Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Gölhisar-Altınyayla)Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 14.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.05.2019 tarih ve 22359 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/560 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 19.02.2019 tarihli ihale komisyonu kararında İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi kapsamında kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgelerin yetersiz görüldüğü ve tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 27.02.2019 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, 05.03.2019 tarihinde idarenin şikayet başvurusunda cevap verdiği, anılan cevap yazısında excel formatında hazırlanmış 2018/11. Dönem Amortisman Tablosu adı altında SMMM tarafından onaylanıp imzalanmış tabloların demirbaş veya amortisman defterinin asli unsurlarını karşılamadığı ve onun yerine kullanılamayacağının ifade edildiği, bu bağlamda 14.03.2019 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru sonucunda 10.04.2019 tarihli ve 2019/UY.II-476 sayılı Kurul kararında ihale komisyonu kararının genel nitelikli ifadeler içerdiği, ayrıntılı gerekçeye yer verilmemesi sebebiyle Kurum tarafından inceleme yapılmasına imkan vermeyecek nitelikte olması sebebiyle ihale komisyonunca gerekçeli bir karar alınması yönünde düzeltici işlem tesis edildiği, 06.05.2019 tarihinde ihale komisyonunca yeni bir karar alındığı, bu ihale komisyonu kararında demirbaş tespitine ait raporun sunulduğu ve ekinde Taşıtlar Amortisman Listesinin (excel tablosu) noter onaysız sunulduğu, yasal defterlerin asli unsurlarını karşılamadığı ve diğer istenilen kendi malı makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları,

- 14.05.2019 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurularının usul ve süre yönünden uygun görülmediği, ancak 06.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararında 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunabileceğinin belirtildiği, idarenin anılan ihale komisyonu kararında başvuru yolunun idare olduğunu belirttiği, ancak daha sonra doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılması gerektiği gerekçesinin Anayasa’nın 40’ıncı maddesine aykırılık teşkil ettiği ve hukukun temel ilkelerinden çelişkili davranma yasağına uygun olmadığı,

- Teklifleri kapsamında araç ruhsatları, Tespit Raporu ve ekinde Amortisman Tablosu’nun SMMM tarafından onaylı olarak sunulduğu, “Maddi Duran Varlıklar- Amortisman Listesi”nin amortisman defteri hüviyeti taşımadığına ilişkin olarak; kendi malı makine ve tesislere yönelik olarak mevzuat ve ihale dokümanında amortisman defterinin sunulması şartının aranmadığı, amortisman listesi ve ruhsatların SMMM raporuna ek olarak tevsik edici belge olarak sunulduğu, ayrıca Vergi Usul Kanunu ile ilgili mevzuatta amortisman defteri veya listesinin herhangi bir şekil şartı olmadığı gibi bilgisayarda da tutulabileceğinin belirtildiği, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41.3’üncü maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9.1’inci maddesinde SMMM raporuna ilişkin herhangi bir şekil şartının aranmadığı, değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata uygun olmadığı,

Anılan Kurul kararında gerekçesiz değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olmadığının belirtildiği, idarece daha önce yapılan işlemlere gerekçe uydurarak tekrarladığı, idarece anılan Kurul kararı doğrultusunda hukuki durumda değişiklik yapılmadan değerlendirme dışı bırakıldıkları ve şikayet başvurularının sonuçlandırıldığı, idarenin değerlendirme dışı bırakma işlemlerini sürekli bir şekilde yapması sebebiyle bu durumun hukuki bir hata değil kast unsurunu ortaya çıkardığı ve suç işlendiği, kast unsuru gözetilerek Savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “(Gölhisar-Altınyayla) Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” olduğu, ihalede 79 adet ihale dokümanı alındığı, 29.01.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 24 isteklinin katıldığı, 19.02.2019 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile Erk İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, İntaş Taahhüt Yapı San. Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalede başvuru sahibi Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifi de dahil olmak üzere 14 isteklinin teklifinin “İhale İlanı’nın 4.3.2 ve İdari Şartname’nin 7.5.5 maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgelerin yetersiz görülmüş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları görülmüştür.

Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından Kuruma başvuru yapıldığı, itirazen şikayet dilekçesinin 14.03.2019 tarihinde ve 11432 sayı ile Kurum kayıtlarına alındığı görülmüştür. İtirazen şikayet başvurusu üzerine 10.04.2019 tarihli ve 2019/UY.II-476 sayılı Kurul kararının alındığı, bu kararda “…idarelerin eşit muameleyi sağlamakla sorumlu tutuldukları, ayrıca Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının incelenmesi kapsamında eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından da inceleme yapılacağı, idarece tekliflerin değerlendirilmesinin kanun, yönetmelik, tip şartname esasları çerçevesinde standart formlar kullanılarak yapılacağı, bunun yanında ihale komisyonu kararı başlıklı standart formda ihale komisyonunun çalışmasının başından itibaren yapılan işlemler ile kararın gerekçesinin ayrıntılı bir şekilde açıklanacağı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin bulunması durumunda ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin de belirtileceği anlaşılmaktadır.

19.02.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi dahil 14 isteklinin tekliflerinin “İhale ilanının 4.3.2 ve idari şartnamenin 7.5.5 maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgeler yetersiz görülmüş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde ifade edilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı, bu haliyle anılan isteklilere ilişkin olarak genel bir değerlendirmede bulunulduğu, bir başka anlatımla ayrıntılı bir gerekçeye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde ihale komisyonu kararında isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması bağlamında genel nitelikli ifadelerin yer alması, bir başka anlatımla başvuru sahibi dahil değerlendirme dışı bırakılan isteklilere yönelik ayrıntılı gerekçeye yer verilmemesi sebebiyle söz konusu ihale komisyon kararının Kurumca inceleme yapılmasına imkan verecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonunca yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak gerekçeli bir karar alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek, ihale komisyonu tarafından gerekçeli bir karar alınması gerektiği yönünde düzeltici işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.

Anılan Kurul kararı çerçevesinde idarece 06.05.2019 tarihinde ikinci bir ihale komisyonu kararı alındığı, bu kararda 14 isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine yer verildiği görülmüştür. Bu bağlamda; Akça Haz. Bet. San. ve Tic. A.Ş.nin “Demirbaş Tespitine Ait Rapor’un sunulduğu ve ekinde Taşıtlar Amortisman Listesinin (excel tablosu) noter onaysız olarak sunulduğu, bu listenin yasal defterin asli unsurlarını karşılamadığı ve diğer istenilen kendi malı makinelere ait tevsik edici bilgi belge sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 06.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik idareye yapılan şikayet başvurusu ve idarece şikayetin uygun görülmemesine ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, başvurular üzerine Kurum tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine karar verilebileceği, şikayet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 19.02.2019 tarihli ihale komisyonu kararına istinaden idareye 27.02.2019 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, bu şikayet başvuru üzerine idarece başvurunun reddedildiği ve başvuru sahibinin yukarıda da yer verildiği üzere 14.03.2019 tarih ve 11432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile Kuruma başvuruda bulunduğu, bu başvuru sonucunda Kurum tarafından 10.04.2019 tarihli ve 2019/UY.II-476 sayılı Kurul kararının alındığı ve bu kararda ihale komisyonu kararında isteklilere ilişkin olarak genel bir değerlendirmede bulunulduğu, isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması bağlamında genel nitelikli ifadelerin yer aldığı, başvuru sahibi dahil değerlendirme dışı bırakılan isteklilere yönelik ayrıntılı gerekçeye yer verilmemesi sebebiyle söz konusu ihale komisyon kararının Kurumca inceleme yapılmasına imkan verecek nitelikte olmadığı sonucuna varıldığı ve düzeltici işlem tesis edilerek yeni bir ihale komisyonu kararı alınması gerektiği karara bağlanmıştır. Bu kapsamda ihale komisyonunun 06.05.2019 tarihinde yeni bir ihale komisyonu kararı aldığı ve isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmalarına yönelik gerekçelere yer verildiği ve isteklilere bu ihale komisyon kararının 06.05.2019 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, başvuru sahibi isteklinin de anılan ihale komisyonu kararı üzerine 14.05.2019 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, yapılan tespit ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, anılan Kurul kararı üzerine idarece 06.05.2019 tarihli bir ihale komisyonu kararının alınması ve isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ayrıntılı olarak yer verilmesinin yeni bir hukuki durum oluşturduğu, ayrıca idarece 06.05.2019 tarihinde EKAP üzerinden istekilere yapılan “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı yazıda “…Bu mektubun EKAP üzerinden bildirilmesi halinde bildirim tarihi, tebliğ tarihi sayılacaktır. Bu kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde idaremize şikayet başvurusunda bulunulabilir.” ifadelerine yer verilerek başvuru yolunun idare olduğunun belirtildiği, dolayısıyla istekilerin şikayet ve itirazen şikayet başvurularında esas alınacak tarihin 06.05.2019 tarihi olduğu, bu bağlamda başvuru sahibinin Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunun süresinde olduğu sonucuna varıldığından başvurunun esas yönünden incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler…

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir...” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından, isteklilerin belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini veya istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini teklifleri kapsamında sunabilecekleri, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine yönelik ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin istenebileceği ve bunların sayısına ve niteliğine dokümanda yer verileceği, bu çerçevede isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilebileceği, bir başka deyişle isteklilerce tevsik işleminin ruhsat, noter tespit tutanağı, yeminli mali müşavir raporu, serbest muhasebeci mali müşavir raporundan herhangi biriyle tevsik edilebileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu tutulduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca iş ortaklığı tarafından tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından sağlanabileceği ifade edilmiştir.

03.01.2019 tarihli İhale İlanı’nın düzeltilmiş halinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde “

NO

TANIMI

SAYISI

ÖZELİKLERİ

1

110'luk Konkasör

1

Kendi malı

2

Modifiye tesisli sıcak karışım plenti

1

200 ton kapasiteli kendi malı

3

Soğuk karışım plenti

1

300 ton kapasiteli kendi malı

4

Otomatik duyargalı finişer

2

kendi malı

5

Beton Santrali

1

90 m3/Sa kendi malı

6

Transmikser

2

7

Greyder

2

8

Ekskavatör (Kırıcı Aparatlı)

3

9

Yükleyici

3

10

Demir bandajlı silindir

2

11

Damperli Kamyon

15

12

Lastik Tekerlekli silindir

2

13

Arazöz

2

Yüklenicinin, ihale konusu işin yapılabilmesi için yukarıda belirtilen ve bu işin yapılmasında ihtiyaç duyulan/duyulabilecek idare veya kontrol şefi tarafından ayrıca işyerinde bulundurulması istenilen her türlü tesis, makine ve teçhizatı işyerinde bulundurması ve çalıştırması zorunludur. İdari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait tevsik edici bilgi ve belgeler (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgeler) rapor ekinde sunulacaktır. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.5.

NO

TANIMI

SAYISI

ÖZELİKLERİ

1

110'luk Konkasör

1

Kendi malı

2

Modifiye tesisli sıcak karışım plenti

1

200 ton kapasiteli kendi malı

3

Soğuk karışım plenti

1

300 ton kapasiteli kendi malı

4

Otomatik duyargalı finişer

2

kendi malı

5

Beton Santrali

1

90 m3/Sa kendi malı

6

Transmikser

2

7

Greyder

2

8

Ekskavatör (Kırıcı Aparatlı)

3

9

Yükleyici

3

10

Demir bandajlı silindir

2

11

Damperli Kamyon

15

12

Lastik Tekerlekli silindir

2

13

Arazöz

2

Yüklenicinin, ihale konusu işin yapılabilmesi için yukarıda belirtilen ve bu işin yapılmasında ihtiyaç duyulan/duyulabilecek idare veya kontrol şefi tarafından ayrıca işyerinde bulundurulması istenilen her türlü tesis, makine ve teçhizatı işyerinde bulundurması ve çalıştırması zorunludur. İdari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait tevsik edici bilgi ve belgeler (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgeler) rapor ekinde sunulacaktır. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi’nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

…7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen İhale İlanı ile İdari Şartname düzenlemelerinden, isteklilerden kendi malı olması istenilen makine ve teçhizata ilişkin bilgilere ve tevsik yöntemine yer verildiği, isteklilerin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş defteri veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı, yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilebileceği, ayrıca yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait tevsik edici bilgi ve belgelerin (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgelerin) rapor ekinde sunulacağı, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı, iş ortaklığında tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri veya birkaçı tarafından sağlanabileceği, bunun yanında isteklilerin belgelerin aslını, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini veya aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini vermek zorunda oldukları anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda isteklilerin ihalede kendi malı olarak istenilen makine ve ekipmanı tevsik üzere yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunulması durumunda rapora ek olarak ruhsat, demirbaş defteri veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgelerin sunulacağı anlaşılmaktadır.

Ayrıca geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş olanlar için kira sözleşmesinin ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğine dair belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

İstekliler tarafından ihale dokümanına göre teklif verilmesi ve idarece yapılacak değerlendirmelerin de ihale dokümanına göre yapılması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin, aktarılan 06.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararında değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak; başvuru sahibi tarafından SMMM raporunu tevsik etmek amacıyla sunulan ek belgenin amortisman defteri olmadığı ve noter onaysız sunulması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

19.06.2019 tarihli ve 11457 sayılı yazı ile ihaleye teklif veren tüm isteklilerin belgelerinin asılları idareden istenilmiştir.

İdarece asılları gönderilen belgelerde, başvuru sahibince teklifi kapsamında sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde,

- Demirbaş Tespitine İlişkin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Raporu’nun sunulduğu,

- Bu raporun ekinde tevsik edici belge olarak SMMM kaşeli ve imzalı 2018/11. Dönem Amortisman Tablosu ve bu tabloda “amortisman liste kodu”, “muhasebe kodu”, “alış tarihi”, “alış bedeli,” “birikmiş amortisman”, “net değer”, “amortisman oranı” gibi hususlara yer verildiği,

-2 adet paletli asfalt sericiye ilişkin olarak noter onaylı İş Makinası Tescil Belgesi’nin sunulduğu görülmüştür.

İsteklilerce kendi malı olan makinelerin tevsiki için sunulan belgelerin değerlendirmesi, bir başka deyişle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait rapor ekinde sunulmasına yönelik tevsik edici bilgi ve belgeler (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgeler) bakımından değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanterde amortisman kayıtları” başlıklı 189’uncu maddesinde “Üzerinden amortisman yapılan kıymetler ve bunların amortismanları aşağıda yazılı şekillerden her hangi biri ile gösterilir:

1. Envanter defterinin ayrı bir yerinde;

2. Özel bir amortisman defterinde;

3. Amortisman listelerinde.

Amortisman kayıtları, amortismana başlandığı tarihten itibaren her yılın amortismanı ayrı ayrı gösterilmek şartiyle birbirine bağlanır. İşletmeye yeniden giren iktisadi kıymetlerle bunların amortismanlarının evvelki yıllara ait kayıtlarda devam ettirilmesi caizdir. Amortisman defteri veya listelerinin kayıtları envanter kaydı hükmündedir. Yukarıdaki esaslara göre kayıtlarda gösterilen iktisadi kıymetlere ait değerler envanter defterine toplu olarak geçirilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tasdike tabi defterler” başlıklı 220’nci maddesinde “Aşağıda yazılı defterlerin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesi mecburidir:

1. Yevmiye ve envanter defterleri:

2. İşletme defteri:

…

Bu kanunla cevaz verilen hallerde yukarıda yazılı olanların yerine kullanılacak olan

defterler de tasdike tabi tutulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tasdik makamı” başlıklı 223’üncü maddesinde “Defterler, iş yerinin, iş yeri olmıyanlar için ikametgahın bulunduğu yerdeki noter veya noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar, menkul kıymet ve kambiyo borsasındaki acentaları için borsa komiserliği tarafından tasdik olunur.

Tasdik makamı, bu Kanuna göre tasdike getirilen defterleri sosyal güvenlik ile ilgili kuruluşların mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın tasdik eder.

Defterler anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin kuruluş aşamasında, şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret sicili müdürlüğünce tasdik edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aktarılan bu hükümler çerçevesinde üzerinden amortisman yapılan kıymetler ve bunların amortismanları envanter defterinin ayrı bir yerinde, özel bir amortisman defterinde veya amortisman listelerinde yapılabileceği, amortisman defteri veya listelerinin kayıtlarının envanter kaydı hükmünde olduğu, tasdike tabi tutulan defteler arasında envanter defterinin sayıldığı, ancak amortisman defterine yönelik böyle bir hükmün yer almadığı anlaşılmıştır. Demirbaş veya amortisman defterinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun yukarıda aktarılan hükmü çerçevesinde SMMM tarafından düzenlendiği sonucuna ulaşıldığı, bu çerçevede amortisman defterinin SMMM tarafından ıslak imzalı ve kaşeli olarak sunulması durumunda belgenin aslı olarak kabul edilmesi gerektiği, ayrıca amortisman defteri ve amortisman listelerinin her ikisinin de envanter kaydı hükmünde olduğu göz önünde alındığında muhteviyatı itibariyle birbirinin yerine kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Ruhsatların Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi çerçevesinde belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri, yapılan açıklamalar ve tespitler neticesinde; başvuru sahibi tarafından kendi malı olan makineleri tevsik etmek amacıyla SMMM raporu ekinde liste halinde sunulan amortisman tablosunun idarece kabul edilmediği, ancak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 189’uncu maddesi ile 220’nci maddesi çerçevesinde amortisman defteri ile amortisman listelerinin envanter kaydı hükmünde olduğu ve tasdike tabi defterler arasında amortisman defterinin sayılmadığı görüldüğünden, idarece başvuru sahibinin SMMM raporuna ek olarak sunulan amortisman tablosunun (listesinin) amortisman defterinin asli unsurlarını karşılamadığı ve onun yerine kullanılamayacağı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

- Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin SMMM raporuna ek olarak excel tablosu şeklinde amortisman listesi ve faturaların sunulması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Anılan istekli tarafından kendi malını tevsiki amacıyla, SMMM tarafından düzenlenmiş Tespit Raporu, Amortisman Listesi, faturaların ve noter onaylı Araç Tescil Belgelerinin sunulduğu,

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, amortisman defteri veya listelerinin kayıtlarının envanter kaydı hükmünde olduğu, teklif kapsamındaki excel formatındaki listelerin SMMM tarafından ıslak imzalı ve kaşelenmiş şekilde sunulduğu, faturaya konu makinelerin SMMM tarafından düzenlenen “Tespit Raporu” ile bu rapora ek belge olarak sunulan “Amortisman Listesi”nde yer aldığı, dolayısıyla faturaya konu makinenin tevsik işleminin İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde idarece belirlenen yöntemler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, ayrıca sunulan Araç Tescil Belgelerinin de belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulduğu sonucuna varıldığından anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin tekliflerinin değerlendirme alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.