KİK Kararı: 2019/UY.II-564

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/024
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 08.05.2019
Karar No : 2019/UY.II-564
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nesma Yapı Makina İnşaat Anonim Şirketi-Hüsamettin Peker İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/690996 İhale Kayıt Numaralı “(Denizli - Uşak) Ayr - Çivril - Dinar Yolu Km: 0+000 - 37+653,74 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Denizli - Uşak) Ayr - Çivril - Dinar Yolu Km: 0+000 - 37+653,74 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” ihalesine ilişkin olarak Nesma Yapı Makina İnşaat Anonim Şirketi - Hüsamettin Peker İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 04.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.06.2018 tarih ve 34288 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1022-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki, anılan istekliler tarafından,

a) Açıklama yapılması istenen iş kalemleri ve iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerinde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2017 yılı rayiçlerin liste halinde açıklama kapsamında sunulmadığı, sunulan analizlerde aritmetik hatalar bulunduğu ve bu hataların düzeltilmesi sonucunda analiz fiyatlarının teklif fiyatların üzerinde olduğu, analiz girdilerindeki miktarın değiştirildiği, ayrıca makine amortisman katsayılarının düşürüldüğü ve bu işlemi tevsik edici belgenin sunulmadığı,

b) Sunduğu analizlerdeki işçilik ücretlerinin yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, analiz girdilerindeki işçilik miktarlarında değişiklik yapıldığı,

c) İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısında belirtilen “yapım yönteminin ekonomik olması”, ”seçilen teknik çözümler” ve “yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar” ile “teklif edilen yapım işinin özgünlüğü” hususlarında anılan istekliler tarafından belgeye dayalı açıklama yapılmadığı,

d) Açıklama yapılması istenen ve yaklaşık maliyetin %80 oranını oluşturan iş kalemlerine ilişkin vermiş olduğu analizlerde kâr miktarının işin tamamını yapabilecek seviyede olmadığı, belirlenen kâr miktarının şeklen uygun olsa bile fiilen gerçekçi olmadığı, bu sebeple bahse konu işin yarım kalacağından dolayı kamu zararının oluşacağı,

e) “ÖZELBSK.19-T1” pozunda yer alan katkı ve elyaf alt analiz girdilerinin birim fiyatının hiçbir kamu kurum ve kuruluşunda bulunmadığı, bu itibarla söz konusu girdilerin mutlaka fiyat teklifiyle açıklanması gerektiği ancak anılan girdiler için sunulan fiyat tekliflerinin idarenin vermiş olduğu analiz formatıyla aynı cins ve nitelikte olmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

f) Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin hiçbirinde ödeme şeklinin, vadesinin, naklinin ve geçerlilik süresinin belirtilmediği, bu durumun mevzuata, ticaretin işleyişine ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin üzerinde yetkili meslek mensubuna ait kaşe ve mührünün bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği, fiyat tekliflerinde yer alan firma yetkilisi imzasının imza sirküleriyle uyuşmadığı, (EK.O.6), satış tutarı tespit tutanağı formatıyla uyuşmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

g) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine fiyat öngörülmediği,

2. Anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan nakliye hesaplarına ilişkin olarak yapılan açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki, anılan istekliler tarafından,

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında nakliye hesaplarında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış olan nakliye formüllerinin kullanılmadığı, fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan şirket tarafından sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalat niteliğinde olmadığından dolayı fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilecek belgeler olmadığı, bu itibarla nakliye girdisinin fiyat teklifine dayanak olan maliyet tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılması gerektiği,

b) Taş nakli, su nakli, yarmanın nakli, ariyet kazısı nakli, pmt-pmat için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli, pmt-pmat karışımın plentten serim yerine nakli, bitümlü sıcak karışım için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli, bitüm nakli, sıcak karışımın plentten serim yerine nakli, sert taşın ocaktan konkasöre nakli, pm alttemel için gerekli taşın ocaktan konkasöre nakli girdilerinde anılan girdilerde ilgili nakliye mesafelerini tevsik edici belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı, ayrıca taş nakli için nakliye mesafesinin yanlış hesaplandığı, söz konusu taş nakli iş kalemi için nakliye mesafesinin “pmt-pmat karışımın plentten serim yerine nakli + pmt-pmat için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli + taşın ocaktan konkasöre nakli” şeklinde hesaplanması gerekirken anılan istekliler tarafından açıklamaları kapsamında taşın ocaktan konkasöre nakli veya taşın ocaktan iş başına nakli mesafesi için hiçbir değer öngörmediği, mesafe belirtse bile bu durumu gösterir itinerer ve tevsik edici belge sunulmadığı,

c) Açıklaması istenilen nakliye girdilerine ilişkin analizlerde kullanılacak olan Y (yoğunluk) değerinin isteklilerce belirtilmesinin ve belgeleriyle desteklenmesinin zorunlu olduğuna ilişkin düzenlemenin yer aldığı, KGM/17.081 /K-1/A-1 poz numaralı iş kalemine ait analizde taş nakli (m3) için Y (yoğunluk) değerine ilişkin belgelendirilme yapılmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işin yapımı sırasında kullanılacak taş ocaklarına ait taahhütname veya benzer belge sunulmadığı, sunulan belgelerde firma yetkilisi imzasını tevsik edici belge bulunmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

e) Analizlerde yer alan kazının depoya veya dolguya nakli, su ocağı ve ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının nakli için idare tarafından ihale dokümanı kapsamında ariyet ocağı, su ocağı ve depo yerinin ve bu kalemlere ait mesafelerin belirtilmediği, bu hususun bahse konu ihale dokümanı içerisindeki Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde belirtilmesine rağmen nakliye mesafesinin anılan istekliler tarafından hiçbir yasal dayanağı bulunmadan belirlendiği, nakliye mesafesi için brükner eğrisinin hazırlanması gerektiği, ayrıca bu evrakların proje firması onaylı olması gerektiği, ayrıca su ocağı ve ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının nakli için belirlenen yerlere ait tevsik edici belgelerini açıklamaları kapsamında sunulması gerektiği,

f) Açıklaması kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarda yayımlanmış olan nakliye formüllerinin, kullanıldığı iş kalemlerinde, yanlış alındığı, nakliye formülünün doğruluğunu tevsik edici belgelerin sunulmadığı, nakliye mesafelerinin idarece öngörülen mesafeden daha düşük belirlendiği, öte yandan nakliye mesafelerinden birim fiyata dahil olan 150 m taşıma mesafelerinin düşürülerek yapılan nakliye hesabının hatalı olduğu kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış olan nakliye formüllerinde 150 m’ye kadar olan taşıma mesafelerinin düşürülemeyeceği, bu hususun mevzuata aykırı olduğu,

g) Açıklaması istenilen “ÖZELBSK.19 -T1” ve “ÖZEL-ÜY2” poz no’lu iş kalemlerinin analizinde bulunan “Konkasör (primer 15'x24'+sekonder 24'x16'eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1' ve 40 m3 /saat 2'randımanlı)” analiz girdi rayicinin Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı’nın 04.04.2016 tarih ve 95072868-755.03.06- 223424 sayılı yazısınca 03.030(Y) pozu ile açıklama yapılması gerektiği, 03.030(Y) pozu ile açıklama yapılması durumunda ise analiz tutarının teklif birim fiyatın üzerinde olacağı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

3. Sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde para biriminin belirtilmediği, bu sebeple anılan isteklilerin tekliflerinin geçersiz olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş. - Hüsamettin Peker İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 24.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1403 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Davacı Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş. - Hüsamettin Peker İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 13.02.2019 tarihli ve E:2018/2466, K:2019/332 sayılı kararında “…İhale üzerinde bırakılan istekli (müdahil) ile en avantajlı ikinci teklif veren firmanın tekliflerinin aşırı düşük olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki itiraz açısından;… anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi kapsamında bilgi ve belgelerin sunulduğu, incelemeye konu ihalenin teklif birim fiyatlı olarak yapıldığı, istekliler tarafından kâr ve genel gider dâhil fiyatlar teklif edildiği, ayrıca analizlerdeki kâr miktarının ayrı bir maliyet kalemi olmadığı ve bu giderlerin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlenmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer aşırı düşük teklif sunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında sayılan bu giderlerine ilişkin olarak açıklamada bulunmasının gerekmediği, öte yandan söz konusu isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, belli miktar ve oranlarda kâr tutarları belirlendiği, isteklilerce anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi gereği olarak kamu kurum vb kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların karsız tutarlarının altında olmamak kaydıyla, belli miktar ve oranlarda kâr tutarları belirlenebileceği ve bu tutarların isteklilerin takdirleri çerçevesinde belirlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmış olsa da yaklaşık maliyetin %80 oranını oluşturan iş kalemlerine ilişkin vermiş olduğu analizlerde kâr miktarının işin tamamını yapabilecek seviyede olmadığı, belirlenen kâr miktarının şeklen uygun olsa bile fiilen gerçekçi olmadığı, bu sebeple bahse konu işin yarım kalacağından dolayı kamu zararının oluşacağı iddiasının tam olarak karşılanmadığı, öte yandan, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen “polimer modifîye-bitüm katkısı” ve “hipercell selülozik elyaf’ özel iş kalemlerine ilişkin olarak birim fiyatları tevsik etmek üzere 03.05.2018 tarih ve 04 sayılı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanak ekinde bu tutanağı imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve imza sirkülerinin sunulduğu, her sayfasının yetkili meslek mensubu (SMMM) tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, TÜRMOB kaşesinin de yer aldığının anlaşılmış olduğu, ayrıca kamu İhale mevzuatında fiyat tekliflerinde fiyat teklifini oluşturan zorunlu unsurlar içerisinde ödeme şekli, vadesi gibi unsurların yer almadığı, anılan istekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinin ihale tarihinden sonra düzenlendiği de dikkate alındığında, söz konusu tekliflerin geçerli olduğu anlaşılmış olmakla birlikte, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin hiçbirinde ödeme şeklinin, vadesinin, naklinin ve geçerlilik süresinin belirtilmediği, bu durumun mevzuata, ticaretin işleyişine ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin üzerinde yetkili meslek mensubuna ait kaşe ve mührün bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmediği, fiyat tekliflerinde yer alan firma yetkilisi imzasının imza sirküleriyle uyuşmadığı, (EK.O.6), satış tutarı tespit tutanağı formatıyla uyuşmadığı, bu durumun Kamu ihale Genel Tebliği'ne aykırı olduğu iddiasının yeterince karşılanmadığı…davacı şirketlerin ilk iddiasına ilişkin olarak, iddialarının eksik incelemeye dayalı biçimde irdelenerek, itirazen şikayet başvurusunun reddedildiği, dolayısıyla dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:…ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd.Şti ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında analizlerdeki açıklama istenilen nakliye girdi birim fıyatlarını KGM tarafından yayımlanan nakliye formülleri kullanılarak veya fiyat teklifi almak suretiyle birim fiyatlarının hesaplandığı, söz konusu formüllerin Karayolları Birim Fiyat Listesinde yer aldığı, nakliye formülünde kullanılan mesafeler için tevsik edici bilgilerin açıklama kapsamında sunulduğu, ayrıca fiyat tekliflerinde nakliye pozlarına ilişkin bilgilere yer verildiği, hangi tür ve miktarda girdiler kullanılarak taşımanın gerçekleştirileceğinin belirtildiği, malzemenin temin edileceği mesafe bilgilerine de yer verildiği, bu itibarla açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek nakliyeye ilişkin açıklamaların geçerli olduğu anlaşılmış olsa da, başvuran şirketlerin iddiasının yeterli anlamda karşılanmadığı,… ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan nakliyelerde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan taşıma formüllerinin ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı, kazının depoya veya dolguya nakli, su ocağı ve ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı nakli mesafe değerlerine ilişkin olarak mesafeleri gösterir (itinerer, kroki,vb.) itinererin yer aldığı, bu İtibarla, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yukarıda belirtilen iş guruplarında öngörülen mesafenin belgelere dayalı olarak hesaplanarak itinerer üzerinde gösterildiğinin anlaşıldığı, ancak, başvuru sahibinin bu konudaki iddialarının yeterli düzeyde karşılanmadığı, anılan istekliler tarafından nakliye girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 07.005/K ve 07.006/K poz numaralı taşıma formüllerinin kullanıldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, söz konusu formüllerde ve taşıma mesafelerinde herhangi bir hesap hatası bulunmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının karşılanmadığı, açıklaması İstenilen “ÖZELBSK.19-T1” ve “ÖZEL-ÜY2” poz no’lu iş kalemlerinin analizinde bulunan “Konkasör (primer 15’x24'+sekonder 24'xl6'eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1' ve 40 m3 /saat 2'randımanlı) analiz girdisinin 03.030(Y) pozu ile açıklama yapıldığı ve yukarıda adı geçen istekliler tarafından konkasör girdisi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatlarının kullanıldığının anlaşıldığı, davacı şirketlerin bu iddialarının eksik incelemeye dayalı biçimde irdelenerek, itirazen şikayet başvurusunun reddedildiği, dolayısıyla dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin tutar sütununda (teklif edilen birim fiyat TL) para biriminin yazıldığının anlaşıldığı, sonuç olarak, davacı şirketin, ihale üzerinde bırakılan istekli ile en avantajlı ikinci teklifi veren firmanın tekliflerinin aşırı düşük olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialarının eksik incelemeye dayalı biçimde irdelenerek, itirazen şikâyet başvurusunun reddedildiği, dolayısıyla dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, bu karar uyarınca davalı idarece itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarla (dava dilekçesinde yer alan) ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılarak işlem tesis edileceği de açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı doğrultusunda 27.03.2019 tarihli ve 2019/MK-120 sayılı karar ile, “1-Kamu İhale Kurulunun 24.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1403 sayılı kararının 1’inci iddiasının d ve f maddesi ile 2’nci iddiasının a,b,e,f ve g iddialarına ilişkin kısmının iptaline,

2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının d ve f maddesi ile 2’nci iddiasının a,b,e,f ve g maddelerindeki iddialara ilişkin esasın yeniden incelenmesine,” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

(…)

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(DENİZLİ - UŞAK) AYR - ÇİVRİL - DİNAR YOLU KM: 0+000 - 37+653,74 ARASI TOPRAK TESVİYE, SANAT YAPILARI, KÖPRÜ, ÜSTYAPI VE BSK İŞLERİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380 - 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü: KM: 0+000 - 37+653,74 ARASI TOPRAK TESVİYE, SANAT YAPILARI, KÖPRÜ, ÜSTYAPI VE BSK İŞLERİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(DENİZLİ - UŞAK) AYR. - ÇİVRİL - DİNAR YOLU KM: 0+000 - 37+653,74 ARASI

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aynı Şartname’nin19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe sözleşmenin imzalanmasını takip eden 15 gün içerisinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin işyeri teslim tarihinden itibaren 800 gün içerisinde tamamlanacağı düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Kurulca alınan 24.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1403 sayılı kararda yer alan 1’inci iddianın d ve f bentlerine ilişkin ihale ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden yapılan incelemede:

d) İncelemeye konu ihalenin teklif birim fiyatIı olarak yapıldığı, istekliler tarafından kâr ve genel gider dâhil fiyatlar teklif edildiği, ayrıca analizlerdeki kâr miktarının ayrı bir maliyet kalemi olmadığı ve bu giderlerin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlenmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer aşırı düşük teklif sunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında sayılan bu giderlere ilişkin olarak açıklamada bulunmasının gerekmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ariyet poz numaralı iş kalemi için %5,88, KGM/17.081/K-1/A-1 iş kalemi için %19,43, özel-3 poz numaralı iş kalemi için %8,30, Özel-SY3 poz numaralı iş kalemi için %0,51, Özel SYS6 poz numaralı iş kalemi için %0,23, Özel-ÜY1 poz numaralı iş kalemi için %6,16, Özel-ÜY2 poz numaralı iş kalemi için %1,27, Özel BSK.19-T1 poz numaralı iş kalemi için %1,28, YAR poz numaralı iş kalemi için %7,58 oranında kâr öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ise ariyet poz numaralı iş kalemi için %4,78, KGM/17.081/K-1/A-1 iş kalemi için %13,50, özel-3 poz numaralı iş kalemi için %2,91, Özel-SY3 poz numaralı iş kalemi için %1,64, Özel SYS6 poz numaralı iş kalemi için %1,92, Özel-ÜY1 poz numaralı iş kalemi için %10,43, Özel-ÜY2 poz numaralı iş kalemi için %0,64, Özel BSK.19-T1 poz numaralı iş kalemi için %19,06, YAR poz numaralı iş kalemi için %13,17 oranında kâr öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Söz konusu isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, belli miktar ve oranlarda kâr tutarları belirlendiği, isteklilerce anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi gereği olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların kârsız tutarlarının altında olmamak kaydıyla, istedikleri miktar ve oranlarda kâr tutarları belirlenebileceği, mevzuatta isteklilerin belirli bir asgari oranda kâr belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, kâr tutarlarının isteklilerin takdirleri çerçevesinde belirlendiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, yüklenici tarafından işin tamamlanıp tamamlanamayacağını elde edilecek kârın belirlemediği, yapım işinin tamamlanması için maliyetin yüklenici tarafından karşılanmasının yeterli olduğu, yüklenicinin işi tamamlayamaması halinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili hükümlerinin idarece uygulanacağı da dikkate alındığında başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

f) Kamu İhale Genel Tebliği’nde üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleri üzerinde ödeme şekli ve vadesinin yer alma şartının bulunmadığı, fiyat teklifi üzerinde yer alan tutarın maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olup olmadığı veya satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olup olmadığı noktasında değerlendirme yapıldığı, ayrıca bahse konu fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından ilgili beyan yazılmak suretiyle imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, fiyat teklifi geçerlilik süresine ilişkin Tebliğ’de açıklama yer almamakla birlikte fiyat teklifinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olma zorunluluğu da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen özel iş kalemlerine ilişkin birim fiyatları tevsik etmek amacıyla idareye sundukları satışa dayalı olarak yaptıkları açıklamalara ait fiyat tekliflerinde Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesindeki ibarelerinin yer aldığı ve söz konusu açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği ve tüm fiyat tekliflerinin yetkili meslek mensubunca (YMM-SMMM) imzalanıp kaşelendiği, öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nde maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenip, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, bu tutanakların fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeleri gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, fakat idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, fiyat tekliflerinde yer alan firma yetkilisi imzasının imza sirküleriyle uyuşmadığı ve (EK.O.6), satış tutarı tespit tutanağı formatıyla uyuşmadığı yönündeki iddialara ilişkin idarece herhangi bir araştırma yapma gereği duyulmadığı da dikkate alındığında somut durumda söz konusu fiyat teklifine ilişkin tutanakların meslek mensubundan istenmesini gerektirecek bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, fiyat teklifleri üzerinde ödeme şekli, vadesi ve geçerlilik süresi gibi bilgilerin yer alma şartının bulunmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin mevzuatına göre düzenlendiğinin ve üzerinde yer alan bilgilerin doğru olduğunun kabulünün gerektiği, ayrıca sunulan fiyat tekliflerinin piyasa gerçeğini yansıtmadığı yönündeki iddiaya ilişkin olarak ise usulüne uygun şekilde düzenlenmiş fiyat tekliflerinin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan belgelerin sunulmasına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kurulca alınan 24.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1403 sayılı kararda yer alan 2’nci iddianın a, b, e, f ve g bentlerine ilişkin ihale ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden yapılan incelemede:

a) Teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazı ekinde yer alan ayrıntılı analiz girdileri tablolarında (analiz formatlarında) da nakliye mesafesine ve esas alınacak nakliye pozu ile buna ilişkin formüle yönelik bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında analizlerdeki açıklama istenilen nakliye girdi birim fiyatlarını KGM tarafından yayımlanan nakliye formülleri kullanılarak veya fiyat teklifi almak suretiyle birim fiyatlarının hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “07.005/K” poz numaralı “Su nakli”, “07.006/K” poz numaralı “Taş nakli”, “PM alttemel için gerekli taşın ocaktan konkasöre nakli” ve “PM alttemel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”, “PM temel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”, “Bitümlü sıcak karışım için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”, “Bitim nakli” ve “Su nakli” için istekli tarafından taşıma formülleri esas alınmak suretiyle analiz sunulduğu tespit edilmiştir. Ayrıca istekli tarafından “Sert taşın ocaktan konkasöre nakli (ortalama 285 km)”, “PM alttemel karışımın plentten serim yerine nakli (ortalama 24 km)”, “Ariyet kazısının nakli (ortalama 6 km)”, “PM temel karışımın plentten serim yerine nakli (ortalama 24 km)”, “Sıcak karışımın plentten serim yerine nakli (ortalama 24 km)” ve “Yarmanın nakli (ortalama 3 km)” nakliye girdileri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, fiyat teklifinde Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesindeki ibarelerinin yer aldığı ve söz konusu açıklamalara uygun olarak düzenlendiği ve fiyat teklifinin yetkili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, bu bağlamda mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında analizlerdeki açıklama istenilen nakliye girdi birim fiyatlarını KGM tarafından yayımlanan nakliye formülleri kullanılarak veya fiyat teklifi almak suretiyle birim fiyatlarının hesaplandığı, istekli tarafından “Su nakli”, “Taş nakli”, “PM alttemel için gerekli taşın ocaktan konkasöre nakli” ve “PM alttemel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”, “PM temel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”, “Bitümlü sıcak karışım için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli” ve “Bitüm nakli” için istekli tarafından taşıma formülleri esas alınmak suretiyle analiz sunulduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca istekli tarafından “PM alttemel karışımın plentten serim yerine nakli (M= 23 km)”, “Ariyet kazısının nakli (M= 9.6 km)”, “PM temel karışımın plentten serim yerine nakli (M= 23 km)” nakliye girdileri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, fiyat teklifinde Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesindeki ibarelerinin yer aldığı ve söz konusu açıklamalara uygun olarak düzenlendiği ve fiyat teklifinin yetkili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, bu bağlamda mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında analizlerdeki açıklama istenilen nakliye girdi birim fiyatlarını KGM tarafından yayımlanan nakliye formülleri kullanılarak veya fiyat teklifi almak suretiyle birim fiyatlarının hesaplandığı, söz konusu formüllerin Karayolları Birim Fiyat listesinde yer aldığı, nakliye formülünde kullanılan mesafeler için tevsik edici bilgilerin açıklama kapsamında sunulduğu, ayrıca fiyat tekliflerinde nakliye pozlarına ilişkin bilgilere yer verildiği, hangi tür ve miktarda girdiler kullanılarak taşımanın gerçekleştirileceğinin belirtildiği, malzemenin temin edileceği mesafe bilgilerine de yer verildiği, bu itibarla açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek nakliyeye ilişkin açıklamaların uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ihale ilan tarihinde yürürlükte olan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde incelendiğinde, açıklama istenen nakliye girdileri için (Açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli için 330 km, PMAT, PMT, BSK nakli için 22,237 km, ariyet nakli için 6,00 km, konkasörden asfalt plentine agrega nakli 1 km, konkasörden mekanik plentine agrega nakli 1 km, taşın ocaktan konkasöre nakli için 0,30 km, mekanik plente su nakli için 0,50 km ve yol güzergahına su nakliyesi için 5,00 km) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenen nakliye girdileri için (açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli için PMAT, PMT, BSK nakli, ariyet nakli, konkasörden asfalt plentine agraga nakli, konkasörden mekanik plentine agraga nakli, sert taşın ocaktan konkasöre nakli, mekanik plente su nakli) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ihale ilan tarihinde yürürlükte olan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde incelendiğinde, açıklama istenen nakliye girdi mesafeleri için (Açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli için 320 km, PMAT, PMT, BSK nakli için 23,00 km, ariyet nakli için 7,00 km, konkasörden asfalt plentine agrega nakli 0,5 km, konkasörden mekanik plentine agrega nakli 0,5 km, sert taşın ocaktan konkasöre nakli için 82 km, mekanik plente su nakli için 0,90 km ve yol güzergahına su nakliyesi için 5,00 km) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından açıklama istenen nakliye girdi mesafeleri için (açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli, PMAT, PMT, BSK nakli, ariyet nakli, konkasörden asfalt plentine agraga nakli, konkasörden mekanik plentine agraga nakli, sert taşın ocaktan konkasöre nakli, mekanik plente su nakli) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği tespit edilmiştir.

Anılan istekliler tarafından açıklaması istenen KGM/17.081/K-1A-1 iş kalemine ait alt analizlerinde yer alan taş nakli girdisi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 07.006/K poz numaralı taşıma formülleri kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu formülde mesafenin ”taşıma yolu üzerinden ölçülen mesafeler esas alınarak hesaplanan km cinsinden yatay ortalama taşıma mesafesinin ağırlıklı ortalaması” olarak yer aldığı ve açıklamanın birim fiyat tarifine uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33.1’inci maddesinde “33.1. Ocakların Temini Ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesi yükleniciye aittir. Yüklenici kendisine ait ocakları kanun, yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracaktır. Ancak bu işin yapıldığı civarda idaremize ait ruhsatlı malzeme (ariyet, taş vs.) ocağının, depo sahasının ve şantiye alanının bulunması durumunda, isteklilerin talepleri ve İdarenin uygun görmesi halinde kullanımlarına açılabilecektir. Bundan dolayı taşıma uzaklığı vb. farklar dikkate alınmayacak ve teklif birim fiyatlar ödemeye esas alınacaktır. Ocak ve depo yerlerinden oluşacak her türlü yasal işlemlerden yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan nakliyelerde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan taşıma formüllerinin ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı, kazının depoya veya dolguya nakli, su ocağı ve ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı nakli mesafe değerlerine ilişkin olarak maden ocağı işletme ruhsatları ile mesafeleri gösterir itinererin yer aldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında öngördükleri fiyatları hangi bilgi ve belgelerle açıklayacakları hususuna Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer verildiği, istekli tarafından öngörülen nakliye mesafesi için brükner eğrisinin hazırlanması ve buna ilişkin belgelerin proje firması onaylı olması gerektiği yönünde herhangi bir açıklamaya Tebliğ’de yer verilmediği anlaşılmıştır. Öte yandan, istekliler tarafından kullanılan itinererin harita üzerinden hazırlandığı, dolayısıyla belirlenen mesafelerin uygun olmadığı sonucuna varılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yukarıda belirtilen iş gruplarında öngörülen mesafenin belgelere dayalı olarak hesaplanarak itinerer üzerinde gösterildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenen nakliye girdileri için (Açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli için 330 km, PMAT, PMT, BSK nakli için 22,237 km, ariyet nakli için 6,00 km, konkasörden asfalt plentine agrega nakli 1 km, konkasörden mekanik plentine agrega nakli 1 km, taşın ocaktan konkasöre nakli için 0,30 km, mekanik plente su nakli için 0,50 km ve yol güzergahına su nakliyesi için 5,00 km) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından açıklama istenen nakliye girdi mesafeleri için (Açıklama istenilen nakliye girdilerinden, bitüm nakli için 320 km, PMAT, PMT, BSK nakli için 23,00 km, ariyet nakli için 7,00 km, konkasörden asfalt plentine agrega nakli 0,5 km, konkasörden mekanik plentine agrega nakli 0,5 km, sert taşın ocaktan konkasöre nakli için 82 km, mekanik plente su nakli için 0,90 km ve yol güzergahına su nakliyesi için 5,00 km) itinerer sunulduğu ve söz konusu nakliye hesaplarında kullanılacak mesafelerin de itinererde gösterildiği tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesabında açıklama istenilen nakliye girdilerinden bitüm nakli için 330 km mesafe esas alındığı, her ne kadar ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş. tarafından bitüm nakli için 320 km öngörüldüğü anlaşılmış olsa da bahse konu farklılığın bitümün temin edileceği rafineri ile isteklinin bitümlü sıcak karışım hazırlamayı öngördüğü yer arasındaki mesafe farkından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Anılan istekliler tarafından nakliye girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 07.005/K ve 07.006/K poz numaralı taşıma formüllerinin kullanıldığı, istekliler tarafından açıklama kapsamında yer verilen söz konusu formüllerde ve taşıma mesafelerinde herhangi bir hesap hatası bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusun iddiası yerinde bulunmamıştır.

g) Açıklaması istenilen “ÖZELBSK.19-T1” ve “ÖZEL-ÜY2” poz no’lu iş kalemlerinin analizinde bulunan “Konkasör (primer 15'x24'+sekonder 24'x16'eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1' ve 40 m3 /saat 2'randımanlı)” analiz girdisinin 03.030 pozu ile açıklama yapıldığı ve yukarıda adı geçen istekliler tarafından ihale konusu işte kullanılan konkasör girdisi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatı olan 203.141,00 TL’nin kullanıldığı, “ÖZELBSK.19-T1” poz numaralı iş kalemi kapsamında 03.030 poz numaralı analiz girdisi birim miktarının 0,00000493 adet olarak belirlendiği ve analiz girdisi tutarının 1,00 TL olarak öngörüldüğü, ayrıca “ÖZEL-ÜY2” poz numaralı iş kalemi kapsamında 03.030 poz numaralı analiz girdisi birim miktarının 0,00000272 adet olarak belirlendiği ve analiz girdisi tutarının 0,55 TL olarak öngörüldüğü, her iki analiz tutarının teklif birim fiyata doğru şekilde yansıtıldığı, istekliler tarafından yapılan açıklamaların yaklaşık maliyete dayanak analiz girdisi ve aşırı düşük teklif sorgulama eki analiz formatında yer alan analiz girdisi ile uyumlu olduğu tespit edilmiş olup anılan hususa ilişkin Tebliğ’e aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.