KİK Kararı: 2019/UY.II-536

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/022
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 26.04.2019
Karar No : 2019/UY.II-536
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Olgun Gür İnş. Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Dan. Makina Tic. San. A.Ş.- Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.-Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/268162 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 164 ve 166 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 164 ve 166 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Olgun Gür İnş. Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Dan. Makina Tic. San. A.Ş.- Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.-Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 14.03.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.03.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2019 tarih ve 13582 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/336 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönünde idareye yaptıkları şikayet başvurusu üzerine şikayet başvurularının idarece reddedildiği, Kamu İhale Kurumuna yaptıkları itirazen şikayet başvurusu neticesinde ise Kamu İhale Kurulunun 26.09.2018 tarih ve 2018/UY.II-1764 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem kararı alındığı, bu arada firmaları ile idare arasında sözleşme yapılarak işe başlandığı, bu süreçte mahkemece verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine Kamu İhale Kurulunun 30.01.2019 tarih ve 2019/MK-38 sayılı kararı ile anılan Kurul kararının iptaline karar verildiği, 05.03.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Hi-Ka Nak. İnş. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığının bildirildiği, firmalarının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğunun belirtildiği, bununla birlikte ihale üzerinde kalan isteklinin Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 55'inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 18'inci maddesi uyarınca geçici teminat mektubunu uzatma şeklinin uygun olmadığı, söz konusu Yönetmelik ve Tebliğ'e göre geçici teminat mektubunun süresinin uzatılmasına ilişkin ilgili bankadan önceki geçici teminatın süresinin uzatıldığına dair ilgili bankanın genel müdürlüğünce onaylı bir belge sunulmadığı, bu nedenle teklifin geçerli olmadığı, ihale komisyonu kararında anılan isteklinin yeni bir geçici teminat mektubu sunduğunun bildirildiği, buradan söz konusu isteklinin şikayet süreci sonuçlanmadan vermiş olduğu geçici teminat mektubunu geri aldığının anlaşıldığı, geçici teminatını geri almış olan bir isteklinin artık geçerli bir teklifi olduğundan bahsedilemeyeceği, geçerli bir teklifi olmayan istekliden de yeni bir geçici teminat istenmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından;

a) Aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenmeyen iş kalemleri (rayiç-poz) için analizlerde fiyat öngörülmediği,

b) 07.006/K-Serim iş kalemi için idarece verilen formülün kullanıldığı, ancak nakliye mesafesinin idarece verilmesinin hakkaniyetli olmadığı, istekliye avantaj sağladığı, söz konusu nakliye analizi için malzemesine uygun yer belirleyip ağırlıklı moment hesabı yapılması gerektiği,

c) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Ek-O.6 formatında olduğu, söz konusu pozların bir mal/mamül olmadığı, söz konusu işin bir hizmet işi olduğu ve Ek.O-5 düzenlenmesi gerektiği,

d) Özel-1 Greyder Yedek Parça, Özel-2 Greyder Tamir-Bakım, Poz-1 Yedek Parça, Poz-2 Tamir Bakım iş kalemleri için sunulan fiyat tekliflerinde araçların model yıllarını belgeleyecek belge sunulmadığı,

e) Özel-1 Greyder Yedek Parça, Özel-2 Greyder Tamir-Bakım, Poz-1 Yedek Parça, Poz-2 Tamir Bakım, Poz-4 Tuz serici yedek parça, Poz-5 tuz serici tamir iş kalemleri için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ancak makinaların amortisman giderinin fiyat teklifi ile açıklanamayacağı, söz konusu giderin resmi rayiçlerle veya makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması halinde makine ve ekipmanın edinim bedeli üzerinden açıklanması gerektiği, amortisman giderinin fiyat teklifi ile açıklanamayacağı, Kamu İhale Kurulunun 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı kararında diretilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinin beşinci fıkrasında “İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir” hükmüne,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 66’ncı maddesinde “…(5) Geçici teminat hariç aday ve isteklilerce verilen teklif ve başvuru belgeleri, ihale sonuçlandıktan sonra iade edilmez…” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Geçici teminat mektuplarının süresi” başlıklı 18.2’nci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesindeki; “Bu Kanun kapsamında bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kurum yetkilidir. 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır.” hükmü ile ilgili olarak, geçici teminat mektuplarındaki sürenin idareler tarafından, teklif geçerlik süresinden itibaren 30 günden daha uzun süreli olarak belirlenip belirlenemeyeceği konusunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İdare, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesini esas alarak, teklif geçerlilik süresinin bitimi tarihine 30 gün eklemek suretiyle bulduğu tarihi idari şartnamenin “geçici teminat” başlıklı maddesine yazacaktır. Tip idari şartnamelerin geçici teminata ilişkin maddeleri gereğince geçici teminat olarak sunulan teminat mektubunda geçerlilik tarihi belirtilmeli ve bu tarih, idari şartnamede öngörülen tarihten önce olmamalıdır. Bu çerçevede, asgari süreyi karşılayan veya asgari sürelerden daha uzun süreleri içerir geçici teminat mektuplarının geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, süresiz geçici teminat mektupları da kabul edilecektir.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde ise; “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 150 (yüz elli) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” şeklinde açıklamalara,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 11.01.2019 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” şeklinde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede; 03.08.2018 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş.- Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.-Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Hi-Ka Nak. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle Kuruma itirazen başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Hika Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 12.12.2018 tarihli E:2018/2095 ve K: 2018/2441 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı Kurul kararı ile “…1- Kamu İhale Kurulunun 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı kararının (e) bölümünde araçların tamir-bakım, yedek parça giderleri için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında makine ve ekipmanın edinim bedeli üzerinden açıklama yapılması gerektiği yönündeki iddia bakımından yapılan değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,…” karar verilmiştir.

İdarece söz konusu Kurul kararı sonrasında alınan 05.03.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Hi-Ka Nak. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı Kurul kararı sonrasında idarece Hi-Ka Nak. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş.- Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti. - Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na gönderilen 18.02.2019 tarihli yazılarla teklif geçerlik süresinin dolduğu, teklif geçerlik süresinin 4734 sayılı Kanunun 32’nci maddesi gereğince 150 gün, geçici teminat mektubu tarihinin ise 180 gün olarak uzatılması yönünde bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca yapılan bildirim üzerine en avantajlı teklif sahibi Hi-Ka Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.02.2019 tarihli yazı ile teklif geçerlik süresinin 150 gün uzatılmasını kabul ettikleri ve yazı ekinde yeni geçici teminat mektubunu sundukları, Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş.- Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.-Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından gönderilen 25.02.2019 tarihli yazıda ise teklif geçerlik süresinin uzatılmasını kabul ettiklerini belirttikleri görülmüştür.

Hi-Ka Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif zarfı içinde sunulan ilk geçici teminat mektubu incelendiğinde; Vakıf Katılım Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen geçici teminat tutarı 680.000,00 TL, geçerlik tarihi 12.02.2019 olan 13.07.2018 tarihli geçici teminat mektubu ile Şekerbank A.Ş. tarafından düzenlenen geçici teminat tutarı 920.000,00 TL, geçerlik tarihi 12.02.2019 olan 13.07.2018 tarihli belgenin sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede; 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 Kurul kararı sonrası ihalede en avantajlı teklif değiştiğinden, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Hi-Ka Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfında sunduğu geçici teminat mektuplarının idarenin 15.10.2018 tarihli yazısı ile istekliye iade edilmek üzere İhaleler Başmühendisliği’ne iadesine karar verildiği, Hi-Ka Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından da idareye yazılan 12.12.2018 tarihli yazı ile geçici teminatının iadesini talep ettiği, 28.12.2018 tarihinde de geçici teminat mektuplarını elden teslim aldığı anlaşılmıştır. İdarece tesis edilen söz konusu işlemin 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinin beşinci fıkrası hükmüne uygun olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı kararı sonrası teklifi değerlendirmeye alınarak ihalede tekrar en avantajlı istekli konumuna gelen Hi-Ka Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 18.02.2019 tarihli bildirim yazısı üzerine anılan istekli tarafından bu kez Halkbank A.Ş. Yıldız Şubesi tarafından düzenlenen geçici teminat tutarı 1.600.000,00 TL, geçerlik tarihi 31.12.2019 olan, 20.02.2019 tarihli geçici teminat mektubunun idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca idarenin 06.03.2019 tarihli sözleşmeye davet yazısı üzerine Hi-Ka Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.03.2019 tarihli yazı ile kesin teminat mektubunun idareye sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler, mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; idarece Kamu İhale Kurulu’nun 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı kararı sonrasında ihalede en avantajlı teklif sahibi (Hi-Ka Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) değiştiğinden idarece anılan isteklinin geçici teminatının iadesi işleminin gerçekleştirildiği, daha sonra mahkemece verilen iptal kararı üzerine alınan Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı kararı üzerine ise ihalede tekrar en avantajlı teklif sahibi konumuna gelen Hi-Ka Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den idarece teklif geçerlik süresinin uzatılması ile birlikte süre uzatımına uygun teminat mektubu istenildiği, geçici teminat mektubunun süresinin uzatılması işleminin mevcut geçici teminat mektubunun süresinin uzatılması şeklinde olabileceği gibi, yeni bir geçici teminat mektubu sunulması şeklinde de olabileceği, anılan istekli tarafından da teklif zarfında sunduğu geçici teminat mektubu tutarları ile aynı tutarda (1.600.000,00-TL) ve geçerlik süresi uzatılmış yeni bir teminat mektubunun sunulduğu, ayrıca söz konusu işlemlerin idarece Kamu İhale Kurulu’nun 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı kararı ve daha sonra mahkeme kararı üzerine alınan Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı kararları üzerine gerçekleştirildiği, bu süreçte anılan istekliye ait geçici teminatın iade edilmesi ve daha sonra ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle geçici teminatın sunulmasının tekrar istenilmesinin ve isteklice yeni bir geçici teminat mektubu sunulmasının anılan istekliye ait teklifi geçersiz hale getirmeyeceği anlaşıldığından, söz konusu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki iddialarının Kamu İhale Kurulu’nun 26.09.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1764 sayılı Kurul kararında karara bağlanan hususlara itiraz niteliği taşıdığı, (d) ve (e) bendindeki iddialarının ise Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 12.12.2018 tarihli ve 2018/2095 E., 2018/2441 K. sayılı kararı üzerine alınan 30.01.2019 tarihli ve 2019/MK-38 sayılı Kurul kararına karşı itiraz niteliği taşıdığı, (d) bendindeki iddiasının ayrıca 10.08.2018 tarihinde idareye yapılan ilk şikayet başvurusunda ileri sürülmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararlarının ancak yargı mercilerinde dava konusu yapılabileceği hüküm altına alındığından, başvuru sahibinin (a), (b), (c) ve (e) bentlerindeki iddialarının görev yönünden, (d) bendindeki iddiasının ise hem görev hem süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.