KİK Kararı: 2019/UY.II-259

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/009
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 20.02.2019
Karar No : 2019/UY.II-259 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Msm Altyapı İnşaat Enerji Petrol Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/62 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü 181 ve 183 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.02.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü 181 ve 183 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Msm Altyapı İnşaat Enerji Petrol Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.nin 21.01.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.02.2019 tarih ve 5048 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/154 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin 7.5.5’inci maddesinde isteklinin kendi malı olması istenilen kar mücadelesi pozu içinde tanımlı kamyonda, ön kar bıçağı ve tuz serpici ekipmanının monteli olması gerektiği şartının yer aldığı, Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeye göre ise karla mücadele aracının 1 Kasım tarihinden başlayarak 15 Nisan tarihinin bitimine kadar iş yerinde bulundurulmasının zorunlu olduğu, bu durumda karla mücadele aracının en erken 1 Kasım 2019 tarihinde hazır halde tutulmaya başlanacağı ve kamyon ile ataşmanlı kar bıçağı ile tuz serpici ekipmanın araca monte edilmesinin basit bir işlem olduğu dikkate alındığında, ihale tarihinden yaklaşık 10 ay sonra ihtiyaç duyulacak bir makinenin ihaleye katılım şartı olarak ileri sürülmesinin rekabeti engellediği,

Tuz serpici ekipman ve kar bıçağının kamyonda bağımsız olarak alım ve satıma konu olan aparatlar olduğu, yılın 6 ayı kullanılacak bir ekipmanın, 12 ay hazır halde tutulacak şekilde ihale öncesinde montaja zorlanmasının ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmadığı, ihale konusu işin yapım işi olarak ihale edildiği dikkate alındığında, yapım müteahhidinin ihaleye katılmak için bu şekilde ekipman parkı oluşturmaya zorlanmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde öngörülen temel ilkelere aykırı olduğu, yapım müteahhidinin söz konusu kamyonları yazın hafriyat işlerinde, kışın 1 Kasımdan önce kar bıçağı ve tuz serpiştirici monte ederek karla mücadele işinde kullanmasının mümkün olduğu, dövizle alınan söz konusu makine ve ekipmanları yılın yarısında atıl halde bekletecek şekilde düzenleme yapılmasının uygun olmadığı,

Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin, makinaların yılın yarısında atıl kalmasını sağlayacak nitelikte olması sebebiyle rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

2. İhaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin 13 iş kaleminden oluştuğu, ihale konusu yapım işi kapsamında yer alan ve birim fiyat teklif alınan tüm iş kalemlerinin paçal ve/veya özel iş kalemi niteliğinde olduğu, yapım işi kapsamında bulunan tüm iş kalemlerine ilişkin 1 adet örnek analiz formatı verildiği ve söz konusu analiz formatında girdi miktarlarının belirtilmediği, malzeme, işçilik, makine ve diğerleri olmak üzere sadece girdi cinslerinin belirtildiği, Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca özel ve paçal iş kalemlerinin, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, idare tarafından ihale dokümanı kapsamında analizler ile alt analiz formatlarının verilmemesinin anılan Tebliğ düzenlemesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinin “Temel ilkeler” başlığı altında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

….” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan anılan Kanun’un 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesine göre ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenmemesi gerektiği anlaşılmakta, ayrıca anılan Yönetmelik’in 41’inci maddesine göre makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre, idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin ihale konusu yapım işi alanında etkin olarak faaliyette bulunduklarını göstermesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak makine ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının idarece aranmasının mümkün olabileceği, ancak ekipmanın kendi malı olma şartı için tespit edilen oranın makul kabul edilebilir ve rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 18Bölge Müdürlüğü 181 ve 183 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040230-2018E040280

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 2.685,00 KM Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Belirtilen Miktarlar Dahilinde Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü 181. (KARS) Ve 183. (ARDAHAN) Şube Şeflikleri Dahilindeki Yollar

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.5.

KENDİ MALI OLARAK İSTENEN MAKİNE PARKI LİSTESİ :

Sıra no

Cinsi ve Çeşidi

Kapasite /Özelliği

Model

Adet

1

Kamyon (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 290 Hp gücünde, 6x4 veya 6x6 Ön Kar Bıçağı ve Tuz Serpici ekipmanları monteli

2010 model ve üzeri

4

2

Yol Bakım Ekibi Araçları (Çift Kabinli Kamyonet)

En az 1900 CC, Açık Kasalı, Azami Yüklü Ağırlığı En Az 3.000 kg

2014 model ve üzeri

3

3

Greyder

En az 140 Hp gücünde

2006 model ve üzeri

3

4

Yama Robotu

2010 model ve üzeri

1

5

Vakumlu Süpürge

En az 130 Hp + En Az 81 Hp vakum gücünde

2010 model ve üzeri

1

6

Silindir

En az 2,5 tonluk Vibrasyonlu Kombine veya Demir Bandajlı Bakım Silindiri ve Römorku

2010 model ve üzeri

1

7

Damperli Kamyon

Azami yüklü ağırlığı en az 25 ton

2010 model ve üzeri

3

8

Lastik Tekerlekli Yükleyici

En az 90 Hp gücünde

2006 model ve üzeri

2

9

Acil Durum veya Acil Yama Ekip Araçları (Çift Kabinli Kamyon)

Azami Yüklü Ağırlığı En Az 7.000 kg

2010 model ve üzeri

3

Aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.

Ayrıca yukarıdaki tabloda kendi malı olarak istenen makine ve ekipmanın teknik özelliklerini kanıtlamak üzere tevsik edici gerekli belgelerin (ruhsat, tescil belgesi, projeler, yetkili satıcı servisinden onaylı teknik özellikleri gösteren kataloglar, Üretici/Yetkili satıcısından veya Sanayi Odası, Ticaret Odası, Sanayi ve Ticaret Odaları'nın yetkililerince imzalanmış iş makinesi sicil fişi, kapasite raporu vb.) teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.

Tespit tutanakları / tespit raporları ihale ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması şartı aranacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (on ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 1095 (bin doksan beş) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “181.ve 183. ŞUBE ŞEFLİKLERİ YOLLARI KIŞ DÖNEMİ İÇİN İSTENEN MAKİNA PARKI ÇİZELGESİ (1 KASIM – 15 NİSAN)” başlığı altında “Aşağıda yer alan makine, ekipman ve personelin işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar her yıl 1 Kasım tarihinde başlayıp 15 Nisan tarihi bitimine kadar işyerinde bulundurması zorunludur.

S.N

CİNSİ VE ÇEŞİDİ

KAPASİTESİ/ÖZELLİĞİ

ASGARİ MODEL YILI

MİKTAR (ADET)

181.ŞUBE

183.ŞUBE

TOPLAM

1

Kamyon (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 290 Hp gücünde, 6x4 veya 6x6 (en fazla 2 tanesi 6x2 olacak) Ön Kar Bıçağı ve Tuz Serpici ekipmanları monteli

2010

8

8

16

2

Greyder (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 140 Hp gücünde

2006

6

6

12

3

Yükleyici (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 90 Hp gücünde

2006

2

4

6

4

Damperli Kamyon

Azami yüklü ağırlığı en az 25 ton

2010

2

2

4

MAKİNA PARKI İLE İLGİLİ İLAVE HUSUSLAR

1. Tabloda yer alan makinelere takılacak olan her türlü ataşman ve ekipmanın imal edildiği yıl, takılı olduğu makinenin asgari model yılından eski olmayacaktır.

2. Her iki döneme ait Rutin Yol Bakım ve Onarım işleri makine ekipman ve personel tablosunda yer alan sayılar asgari sayılar olup iş yoğunluğuna göre dönemsel olarak ihtiyaç olması veya İdarenin gerekli görmesi ve yazılı olarak talep etmesi durumunda Yüklenici tarafından derhal arttırılacaktır.

3. İdarenin talebi doğrultusunda tabloda yer alan Kar Mücadelesi pozları içinde tanımlı makine ve ekipmanın çalışma takvimi ile sayıları mevsim koşullarına göre değişebilir, arttırılabilir veya azaltılabilir. Böyle bir durumun oluşması halinde Yüklenici firmaya yazılı bildirimde bulunularak gerekiyorsa makul bir hazırlık süresi de verilir.

4. İhtiyaç duyulması ve idarinin talebi doğrultusunda, kış dönemi makine parkı listesindeki araçlardan İdarece istenilecekler yaz dönemindeki tarihlerde, yaz dönemi makine parkı listesindeki araçlardan İdarece istenilecekler de kış dönemindeki tarihlerde çalıştırılabilecektir. Böyle bir durumun oluşması halinde Yüklenici firmaya yazılı bildirimde bulunularak gerekiyorsa makul bir hazırlık süresi de verilir.

5. Uzun tulde yama çalışmaları yapılırken Asfalt Kazıma Makinesi, Yoğun kar mücadelesi döneminde ise gerekli durumlarda rotatif İdare tarafından temin edilecektir.

6. Yüklenicinin iç hizmetlerini ve genel hizmetlerini yürütmek amacıyla çalıştırdığı, muhasebeci aşçı, tamirci, bekçi, temizlikçi vb. personelleri ihale dosyasında belirtilen asgari personel sayısına dahil değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden uyuşmazlığa konu ihalenin Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü 181 ve 183. Şube Şeflikleri yollarında rutin yol bakım, yapım ve onarımı ile kar ve buzla mücadele işlerinin yapılması işi olduğu, ihale konusu işin 31 adet sürekli, 64 adet yaz döneminde ve 38 adet kış döneminde kullanılmak üzere toplamda 133 adet araç ve makina ile gerçekleştirileceği, bu araçlardan 21 tanesi için isteklinin kendi malı olma şartının getirildiği, ayrıca şikâyete konu olan ve kendi malı olma şartı aranan kamyonda 6x4 veya 6x6 (en fazla 2 tanesi 6x2 olacak) ön kar bıçağı ve tuz serpici ekipmanlarının monteli olması gerektiği, söz konusu kamyonun işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar her yıl 1 Kasım tarihinde başlayıp 15 Nisan tarihi bitimine kadar işyerinde bulundurmasının zorunlu olduğu ve işin süresinin 1095 gün olduğu görülmüştür.

08.02.2019 tarihinde yapılan şikâyete konu ihalede 79 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği ve 31 isteklinin teklif verdiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından kar mücadelesi pozu içinde tanımlı ataşmanlı kamyonun araç üstü ekipmanlarının (ön kar bıçağı ve tuz serpici ekipman) monteli bir biçimde istenilmesinin rekabeti engelleyici nitelik taşıdığı iddia edilmekte olup, idare tarafından ihale konusu iş süresince iddia kapsamında işaret edilen araçtan toplam 16 adet istenildiği ve bu araçlardan yalnızca 4 adedinin isteklinin kendi malı olması gerektiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, idarenin şikâyet başvurusu üzerine verdiği cevabi yazısında yer alan “bölgemiz iklim koşulları dikkate alındığında işin özgünlüğünün açıkça ortada olduğu ve işin özgünlüğü dikkate alındığında da kendi malı olması istenen makinelerin makul ve işin yapılabilirliği açısından çok önemli makineler olduğu, özellikle kar mücadelesi pozu içinde tanımlı kamyonun yoğun kış şartlarına maruz kalan bölgemizde trafik can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmemek adına ihale konusu işe özgü önemli makinelerden biri olduğu bu nedenle de ataşmanlı Kamyon ile diğer makine ve ekipmanlarda yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği arttırmaya ve ihale konusu işteki trafik, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürecek unsurları ortadan kaldırmaya yönelik olduğu” ifadelerinden de anlaşıldığı üzere, bahse konu ekipmanın ihale konusu işin yürütülmesinde mutad olarak kullanıldığı ve ihale konusu işe özgü önemli bir ekipman olduğu anlaşılmış olup, ihale konu iş kapsamında kullanılacak ataşmanlı kamyonun üzerine takılan ekipmanlarıyla beraber istenilmesinin idarenin kendi ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde ihale konusu işin niteliği ve kapsamı göz önünde bulundurularak ihale konusu işin uygun şartlarda yürütülmesi amacıyla getirildiği, bu çerçevede idarenin takdir yetki ve sorumluluğu kapsamında yapılan düzenlemenin bir idari tasarruf olduğu ve ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu tür ihalelere katılan istekliler açısından iddiaya konu özellikleri taşıyan araçların isteklinin uhdesinde bulunması yönündeki idare beklentisinin kabul edilebilir ve iş hayatının olağan akışına uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuruya konu ihalede gerekli olan toplam ön kar bıçağı ve tuz serpici ekipmanı monteli ataşmanlı kamyon sayısının 16 olduğu ve bunlardan 4 adetinin kendi malı olarak istenildiği de dikkate alındığında, anılan düzenlemenin rekabeti engelleyici nitelikte de olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, söz konusu ataşmanlı kamyonun 1 Kasım 2019 tarihine kadar atıl kalacağı, anılan araca 10 ay sonra ihtiyaç duyulacağı, bu nedenle bahse konu aracın kendi malı olarak istenilmemesi gerektiği iddia edilmekte ise de bahse konu ihalenin 08.02.2019 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale sürecinde aksama olmaması halinde 15 Nisan 2019 tarihinden önce sözleşme imzalanabileceği, bu durumda Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesi ve Teknik Şartname’nin ilgili maddeleri gereği söz konusu makinaların iş yerinde bulundurulması gerekliliği karşısında başvuru sahibinin iddiasının bu kısmı da uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde “İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanı eki standart form birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

İhale kayıt numarası: 2019/62

A1

B2

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

1

KGM/YAMA

Her cins kaplamalı yolda el ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım kullanılarak asfalt yaması yapılması

ton

26.850

2

KGM/SERİM

Her cins kaplamalı yolda greyder ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması

ton

37.590

3

KGM/HSYTEM

Hidrolik Sanat Yapılarının Temizliği Ve Bakımı

metreküp

103.104

4

KGM/HENDEK

Hendeklerin Temizliği Ve Bakımı

kilometre

4.833

5

KGM/SÜP

Yol Sathının, Bordür Ve Otokorkuluk Dipleri İle Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi

kilometre

1.879,5

6

KGM/YOB

Yabani Otların Biçilmesi

dekar

5.370

7

KGM/HYL

Proje gerektirmeyen çapta heyelan, şev akması ve teressubat temizliği

metreküp

10.740

8

KGM/KAMÇAL

Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması

saat

63.744

9

KGM/KAMBEK

Kar ve buz mücadelesi için kamyon bekletilmesi

ay

264

10

KGM/GRYÇAL

Kar ve buz mücadelesi için greyder çalıştırılması

saat

47.808

11

KGM/GRYBEK

Kar ve buz mücadelesi için greyder bekletilmesi

ay

198

12

KGM/YÜKÇAL

Kar ve buz mücadelesi için yükleyici çalıştırılması

saat

11.880

13

KGM/YÜKBEK

Kar ve buz mücadelesi için yükleyici bekletilmesi

ay

99

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca ihale konusu iş kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemleri) bulunması halinde, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılmak üzere istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, idarece hazırlanan ve ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunun yer aldığı ve karma teklif verilen ihalenin birim fiyat teklif verilen kısımlarının 13 iş kalemi/grubundan oluştuğu görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında yer alan belgeler arasında malzeme, işçilik, makine çalıştırılması ve nakliyeler olmak üzere sadece girdi cinslerinin belirtildiği tüm iş kalemleri için tek bir analiz formatının ve iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinin yer aldığı görülmüş olup, her bir iş kalemine ilişkin olarak analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verilmediği ancak ihale dokümanı kapsamında hazırlanan birim fiyat tariflerinde anılan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek imalatların detaylı olarak belirlendiği ve birim fiyata dahil olan ve olmayan masrafların ayrıntılı olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesinde yer verilen açıklama uyarınca ihale dokümanı kapsamında açıklama istenilecek iş kalemlerine ait analiz formatı verilmesindeki amacın teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin öngördükleri teklif bedelini açıklamaları sırasında kullanabilmelerini sağlamak olduğu, bu doğrultuda söz konusu analiz formatlarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarece hazırlanarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde gönderilmesinin mümkün ve hatta zorunlu olduğu açık olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.