KİK Kararı: 2019/UY.II-172

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/006
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 30.01.2019
Karar No : 2019/UY.II-172
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ilgaz İnşaat Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/537336 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 5 (Mersin) Bölge Müdürlüğü Dâhilindeki Muhtelif Yollarda Beton Otokorkuluk Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 5 (Mersin) Bölge Müdürlüğü Dahilindeki Muhtelif Yollarda Beton Otokorkuluk Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ilgaz İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin 20.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2018 tarih ve 62855 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1890 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihalede tekliflerinin sınır değerin altında kalması nedeniyle 23.11.2018 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 26.11.2018 tarihinde idareden aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı olarak yapılabilmesi için açıklaması istenilen iki iş (BYK-01, BYK-03) kaleminin maliyet bileşenlerinin ve bunlara ilişkin miktarların yer alacağı paçal iş kalemi analizlerinin verilmesinin istenildiği, ancak idarenin 27.11.2018 tarihli cevabi yazısı ile söz konusu iş kalemlerinin analiz formatı hazırlanamayan nitelikte iş kalemleri olduğundan isteklilerin açıklamalarında analiz sunmalarına gerek olmadığı, anılan iş kalemleri için açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan diğer açıklama yöntemlerine göre yapılmasının yeterli olacağının belirtildiği, bunun üzerine açıklaması istenilen her iki iş kalemi için birim fiyat tarifinde tanımlanabilen maliyetler göz önünde bulundurularak fiyatların dayanağı olan belgeler (maliyet/satış tutarı tespit tutanağı) üzerinden açıklama sundukları, idarenin sundukları açıklamalarını standart forma uygun olmayan maliyet satış tespit tutanağında son geçici vergi beyanname döneminin yer almadığı, tutanaklarda birim üretim maliyeti, birim işçilik maliyeti ve diğer giderler için başlıklar açılmış olmasına rağmen analizde yer alan işçilik, makine miktarlarının nasıl hesaplandığının bilinmediği, analiz girdilerin miktarlarının belgelendirilmediği, nakliye girdisi için nakliye mesafesi ve fiyatının nasıl hesaplandığının belirtilmediği, isteklilerin analize dayalı olarak açıklama yapması gerektiği halde lastik takoz ile Y ve I profillerinin analiz fiyatına dahil edilmediği şeklindeki gerekçelerle tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı, ancak açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, şöyle ki,

Açıklaması istenilen BYK-01 ve BYK-03 poz numarası ile tanımlanan iş kaleminin birim fiyat tariflerinden birden fazla iş kaleminden oluşan paçal iş kalemi olduğunun anlaşıldığı, anılan paçal iş kaleminin maliyet bileşenlerinin birim fiyat tarifinde genel anlamda belirlendiği, bu nedenle idarece bu maliyet bileşenlerinin girdileri ile bunlara ilişkin ayrıştırılmış miktarların belirlenmediği, ayrıca birim fiyat tarifinde otokorkuluğun temini ve işin ikmali sürecinde yer alan makina ekipman ve işçilik miktarları ile işçiliğin niteliğinin ayrıştırılmasının mümkün olmadığı, diğer taraftan idarece yapılan iş tanımına göre nakliye, yükleme boşaltma pozlarının da iş kaleminin ayrı bir girdisi olduğu, dolayısıyla isteklilerce iş tanımından hareketle girdi miktarlarının ayrıştırılmasının ve hesaplanmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesine uygun yapılmadığı, bu nedenle idarenin hem analiz formatı ve ilgili belgeleri vermemesi hem de analize dayalı açıklama istenilmesinin çelişkili olduğu,

Diğer taraftan, ihale konusu işte kullanılan ürünün üreticisi olmaları nedeniyle açıklamalarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağı üzerinden yapıldığı, söz konusu tutanağın üzerinde EK-07 numarasının yazılmamış olmasının bu tutanağın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı olduğu gerçeğini ortadan kaldırmadığı, ayrıca anılan tutanağın 4. madde 152 mamul mallara ilişkin fiyatın belirlendiği kısımda vergi döneminin 2018/III. geçici vergi beyanname dönemi olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle numaralandırılmış bir dönemin aranmasının anlamlı olmadığı, dolayısıyla “BYK-03” poz numarası ile “BYK-01” poz numarası ile tanımlanan iş kalemlerine ait maliyetlerin, üretici firma olduklarından maliyete dayalı olarak hesaplandığı, bu itibarla açıklamalarının mevzuata uygun olduğu,

Sonuç olarak Tebliğin 45’inci maddesine uygun olarak paçal poz iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, açıklama istenilen/istenilmeyen iş kalemleri ile açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdileri listesinin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesi ya da tekliflerinin bu haliyle kabul edilerek ihalenin üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

(…)

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür...” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 5 (Mersin) Bölge Müdürlüğü Dahilindeki Muhtelif Yollarda Beton Otokorkuluk yapılması yapım işi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2017E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

50.000 metre Beton Otokorkuluk

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Sınırları içerisindeki muhtelif yollar

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almıştır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen ihaleye 18 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin yeterlik kriterini sağlamadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 29.170.489,18 TL olarak hesaplandığı, 10 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, bu isteklilerden 9’unun açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde başvuru sahibi Ilgaz İnş. Tic. AŞ.nin ise açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, bahse konu ihalenin sınır değer üzerinde teklif veren Özcoşkun Yapı Mim. San. ve Tic. A.Ş.- Maki İnş. Tur. Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması ile 45.1.13 üncü maddesinde “…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir…" açıklaması yer almakta olup, Tebliğ’de yer verilen söz konusu açıklamalardan idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13’üncü maddesi uyarınca yapılması gerektiği, 45.1.13’üncü maddesinde ise üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, idarenin sorgulamaya konu BYK-01 (A Tipi Prefabrik Beton Otokorkuluk Sistemi (H4b-W3-A veya B Sınıfı) Yapılması, İşbaşına Nakli ve Montajı) ve BYK-03 (A Tipi Prefabrik Beton Otokorkuluk Sistemi (H4b-W5-A veya B Sınıfı) Yapılması, İşbaşına Nakli ve Montajı) özel iş kalemlerine ilişkin yaklaşık maliyeti, iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifleri alınmak suretiyle oluşturulan piyasa fiyat araştırması ortalama fiyatları ile Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü’nün 22.11.2017 tarihinde yapılan ihalede ortaya çıkan iş kalemi fiyatları güncelleme yapmak suretiyle belirlediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, sorgulama yazısı ekinde anılan özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatı verilmediği görülmekte olup, bu durumun anılan iş kalemlerinin idarece analiz formatı hazırlanamayan iş kalemi olarak değerlendirilmesinin bir sonucu olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, söz konusu iş kalemlerinin yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemleri niteliğinde olduğu ve dolayısıyla analiz ile belgelendirilme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, aşırı düşük teklif isteme yazısının söz konusu Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu ve dolayısıyla bahse konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdare tarafından sınır değer altında teklif veren isteklilere EKAP üzerinden “Aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı” gönderildiği, yazı ekinde Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan “örnek analiz formatı” ile “açıklama istenecek pozların (BYK-01, BYK-03)” listesinin birim fiyat teklif cetvelindeki haliyle verildiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ise “…Yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.maddesine göre Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanlarının da dikkate alınarak açıklanması,

2- Ekli listede gösterilen iş grubu pozlarının (Genel Tebliğin 45.1.2.2 maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan alt analiz girdileri ile açıklama istenilecek alt analiz girdileri pozların karşılarında belirtilmiştir.) nasıl hesaplandığının Kamu İhale Tebliğinin 45.maddesi ile ihale dokümanında bulunan analiz formatlarına uygun olarak açıklanması gerekmektedir.

3- Aşırı düşük teklif savunmanız kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13. maddesine istinaden Üçüncü kişilerden teklif alarak açıklama yapmanız durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve fiyat teklifine dayanak oluşturan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5)’in veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek.O6)’nın fiyat teklifiyle birlikte sunulması gerekmektedir. Açıklamalarınızı yazılı olarak belgelere dayalı olarak yapması gerekmektedir…” şeklinde ifade edilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulması gerektiği belirtilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibi Ilgaz İnş.Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının;

“- İsteklilerin analize dayalı olarak açıklama yapması gerektiği halde lastik takoz ile Y ve I profillerinin analiz fiyatına dâhil edilmediği,

-Analiz girdilerin miktarlarının belgelendirilmediği,

-Fiyatların dayanağı olan belgeler (maliyet/satış tutarı tespit tutanağı) üzerinden açıklama sunması,

-Açıklamalarını standart forma uygun olmayan maliyet satış tespit tutanağı ile sunduğu ve son geçici vergi beyanname döneminin yer almadığı,

-Nakliye girdisi için nakliye mesafesi ve fiyatının nasıl hesaplandığının belirtilmediği,

-İhale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olduğunu gösterir belgeler sunmadığı” gerekçeleriyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Ilgaz İnş.Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında, “BYK-01, BYK-03” iş kaleminin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6), lisans sözleşmesi, lisans belgesi ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesini sunduğu görülmüştür.

Öncelikli olarak, sorgulama yazısı ekinde anılan özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatı verilmediği ve bu durumun anılan iş kalemlerinin idarece analiz formatı hazırlanamayan iş kalemi olarak değerlendirilmesinin bir sonucu olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonunun “İsteklilerin analize dayalı olarak açıklama yapması gerektiği halde lastik takoz ile Y ve I profillerinin analiz fiyatına dâhil edilmediği” ile “analiz girdilerin miktarlarının belgelendirilmediği” şeklindeki gerekçeleri uygun bulunmamıştır. Anılan çerçevede, “nakliye girdisi için nakliye mesafesi ve fiyatının nasıl hesaplandığının belirtilmediği” şeklindeki gerekçe de uygun bulunmamıştır, kaldı ki üretildiği belirtilen iş kalemine ilişkin sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında “varsa diğer birim maliyetler” başlığı altında üretilen mal bağlamında metre bazında 100,00 TL nakliye girdisi öngörüldüğü görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu “BYK-01, BYK-03” iş kalemlerinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla 30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan standart forma göre düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan tutanaklarda "EK-O.6" ibaresi ile “fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama” ibaresinin yer aldığı ve geçici vergi beyanname dönemi satırının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, anılan isteklinin sunduğu tutanak (Ek.0-6) kendi ürettiği mala ilişkin mevzuatta sunulması öngörülen tutanak (EK-O.7) değildir. Ayrıca, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında kendi ürettiği mallara ilişkin sunulan tutanak ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan güncel EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı standart formuna da (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alım veya Satım Yapılması Durumunda Açıklama) uygun değildir. Öte yandan, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı 3’üncü bölümünde defter tasdik kısmında “2018 yılı” olarak belirtildiği, geçici vergi beyanname döneminin bulunmadığı, ihale tarihinin 22.11.2018 olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu tutanakların 2018 yılının 2’nci veya 3’üncü geçici vergi dönemine ait olması gerektiği, başvuru sahibi tarafından sunulan tutanaklarda ise tutanağın hangi geçici vergi beyanname dönemi verileri esas alınarak düzenlendiği bilgisine yer verilmediği tespit edilmiş olup, söz konusu tutanağın bu haliyle anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararında, isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olduğunu gösterir belgeler sunmadığı şeklinde bir gerekçe yer almakla birlikte, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yukarıda belirtildiği üzere geçici vergi beyanname dönemi yer almadığı, bu nedenle de anılan gerekçe bağlamında bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde sınır değerin nasıl tespit edileceği, sınır değerin altında teklifte bulunan isteklilerin tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi şartlarda yapılacağı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması öngörülen ihalelerde açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihale Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Karayolları 5. (Mersin) Bölge Müdürlüğü Dahilindeki Muhtelif Yollarda Beton Otokorkuluk Yapılması Yapım İşi” ihalesi olup, ihalede 31 adet ihale doküman satın alındığı, ihaleye 18 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin yeterlik belgelerini sunmadığı, 1 isteklinin teklifinin cirosu yeterli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama isteneceğinin düzenlendiği, yaklaşık maliyet ve tekliflere göre sınır değerin 29.170.489,00 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında geçerli teklif olarak belirlenen 10 istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenildiği, 9 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı, başvuru sahibinin ise sunduğu açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği ve ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük teklif sahibi Özcoşkun Yapı Mim. San. ve Tic. A.Ş. - Maki İnş. Tur. Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Atataş İnş. Taah. Petrol İletişim Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece BYK-01: A Tipi Prefabrik Beton Otokorkuluk Sistemi (H4b-W3-A veya B sınıfı) Yapılması, İş Başına Nakli ve Yerine Montajı (herşey dahil) iş kalemi ile BYK-03: A Tipi Prefabrik Beton Otokorkuluk Sistemi (H4b-W5-A veya B sınıfı) Yapılması, İş Başına Nakli ve Yerine Montajı (herşey dahil) iş kalemi aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenmiştir.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde, Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan “örnek analiz formatı” ile “açıklama istenecek pozların (BYK-01, BYK-03)” listesinin birim fiyat teklif cetvelindeki haliyle verildiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ise “…Yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.maddesine göre Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanlarının da dikkate alınarak açıklanması,

2- Ekli listede gösterilen iş grubu pozlarının (Genel Tebliğin 45.1.2.2 maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan alt analiz girdileri ile açıklama istenilecek alt analiz girdileri pozların karşılarında belirtilmiştir.) nasıl hesaplandığının Kamu İhale Tebliğinin 45.maddesi ile ihale dokümanında bulunan analiz formatlarına uygun olarak açıklanması gerekmektedir.

3- Aşırı düşük teklif savunmanız kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13. maddesine istinaden üçüncü kişilerden teklif alarak açıklama yapmanız durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve fiyat teklifine dayanak oluşturan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5)’in veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek.O6)’nın fiyat teklifiyle birlikte sunulması gerekmektedir. Açıklamaların yazılı olarak belgelere dayalı olarak yapılması gerekmektedir…” ifadesine yer verildiği, sorgulama yazısı ekinde anılan özel iş kalemlerine ilişkin olarak analiz formatına yer verilmediği, ayrıca yaklaşık maliyet tespit aşamasında BYK-05, BYK-06 ve BYK-07 iş kalemleri için analiz formatı düzenlendiği, açıklanması istenilen BYK-01 ve BYK-03 iş kalemleri için analiz formatı düzenlenmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Ilgaz İnş.Tic. A.Ş.nin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, BYK-01 ve BYK-03 iş kaleminin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağını (Ek-O.6), lisans sözleşmesini, lisans belgesini ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesini sunduğu görülmüştür.

İdarece yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması;

- İsteklilerin analize dayalı olarak açıklama yapması gerektiği halde lastik takoz ile Y ve I profillerinin analiz fiyatına dâhil edilmediği,

- Analiz girdilerin miktarlarının belgelendirilmediği,

-Fiyatların dayanağı olan belgeler (maliyet/satış tutarı tespit tutanağı) üzerinden açıklama sunulmadığı,

- Açıklamaların standart forma uygun olmayan maliyet satış tespit tutanağı ile yapıldığı ve sunulan tutanakta son geçici vergi beyanname döneminin yer almadığı,

- Nakliye girdisi için nakliye mesafesi ve fiyatının nasıl hesaplandığının belirtilmediği,

- EK.O.7 standart formunda yer alan "İstekli tarafından yapılacak açıklama kapsamında, belirtilen hesaplardan ilgisine göre biri, birkaçı veya tamamı kullanılarak bu tablo düzenlenebilir. İsteklinin maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için, yukarıda belirtilen geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mamul/mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerekmektedir" açıklamasının yer almadığı gerekçeleriyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 üncü maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması ile, 45.1.13 üncü maddesinde “…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir…" açıklaması yer almaktadır.

Tebliğin söz konusu açıklamasından, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için idarece hazırlanan bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, bunun yapılamadığı durumlarda idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13 maddesi uyarınca yapılması gerektiği, 45.1.13 üncü maddesinde ise üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılması durumunda analiz sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda da belirtildiği üzere ihale sürecinde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen BYK-01, BYK-03 özel poz numaralı iş kalemleri için analiz formatı düzenlenmemiştir. Bu nedenle de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 üncü maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir” açıklaması gereği açıklama yapması istenilen isteklilere, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde bu özel poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak verilmesi gereken analiz formu verilmemiştir.

Özellikle; aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenilen BYK-01, BYK-03 özel poz numaralı iş kalemleri için analiz formatı verilmemesine rağmen, analize dayalı olarak açıklama yapılması gerektiği halde lastik takoz ile Y ve I profillerinin analiz fiyatına dâhil edilmemesi ve analiz girdi miktarlarının belgelendirilmemesi hususlarının başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterildiği dikkate alındığında, BYK-01 ve BYK-03 özel poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdi ve miktarlarının belirlenebildiğinin anlaşıldığı ve bu girdi ve miktarların idarece verilmemesi sebebiyle bu aşamada aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olup olmadığı hususunun sağlıklı olarak sonuçlandırılamayacağı, bu nedenle idarece açıklanması istenilen özel poz numaralı iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının düzenlenerek aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden mevzuata uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yukarıda tespiti yapılan aykırılık ve değerlendirmeler doğrultusunda aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden mevzuata uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.