KİK Kararı: 2019/UY.II-1445 (6 Kasım 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/050
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 06.11.2019
Karar No : 2019/UY.II-1445
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

HSY Yapı İnşaat San. Tic. A.Ş.-Tetiş Yapı İnşaat San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/33729 İhale Kayıt Numaralı “Osmaniye 600 Yataklı Devlet Hastanesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 28.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Osmaniye 600 Yataklı Devlet Hastanesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak HSY Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş.-Tetiş Yapı İnş. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 11.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.09.2019 tarih ve 41053 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1195 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece gönderilen kesinleşen ihale kararında iş ortaklığının pilot ortağı HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin EKAP kaydının sorgulanmasına ilişkin bilgilerin belge üzerinde bulunmadığı, ayrıca yurt dışında gerçekleştirilen bir işe ait söz konusu iş deneyim belgesinin Kamu İhale Kurumu tarafından kayıt edildiğini gösterir kayıt belgesinin de sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin Türkmenistan Balkan Vilayetinde yapılan "Balkanabat-Mollagara Tedavi ve Dinlenme Merkezinin Bina ve Tesislerinin Yeniden Yapılması Kapsamında 500 Yataklı Hastane Binasının, Havuz Binasının, Konferans Salonunun, 130 Yataklı SPA Binasının, 170 Yataklı Otel Binasının, VIP Binasının, Trafo Binasının Olmak Üzere 800 Yataklı ve 51.320 m2 İnşaat Alanı İşinin Anahtar Teslimi Yapılması" işine ait iş deneyim belgesi olup Aşkaabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğince 10.03.2017 tarihinde düzenlendiği, pilot ortak HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan söz konusu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar" başlıklı 43'üncü maddesinin 8'inci bendi kapsamında Aşkaabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğince Yönetmelik eki Ek-1'de yer alan KİK026.01/Yİş Deneyim Belgesi (Yüklenici İş Bitirme) standart formu esas alınarak düzenlendiği, Yönetmelik'in 43'üncü maddesinin 8'inci bendinin ek olarak 25.01.2017 tarihli ve 29959 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, dolayısıyla yurt dışında yapım işi gerçekleştiren Türk vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler adına yabancı ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ateşelikleri tarafından iş bitirme belgesi düzenlenebilmesinin ancak 25.01.2017 tarihinden sonra düzenlenecek belgeler için mümkün olabileceği, HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin ise 25.01.2017 tarihinden sonra düzenlendiği, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili bir kuruluş tarafından düzenlenen belgede bulunan ve belge sahibinden kaynaklanmayan bir eksiklik olan belgenin EKAP kayıt numarasının belgenin üzerinde bulunmamasının belge sahibi HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.den değil belgeyi düzenleyen resmi makam olan Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinden kaynaklandığı, bu eksikliğin 4734 sayılı Kanun'un 37'nci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.6'ncı maddesi kapsamında tamamlatılabileceği ve belgenin geçerliğine veya sunuluş şekline şamil olmayan bir eksiklik olduğu,

Ayrıca yurt dışında gerçekleştirilen bir işe ait olan iş deneyim belgesinin Kamu İhale Kurumu tarafından kayıt altına alındığını gösteren belgenin sunulmamış olmasının da değerlendirme dışı bırakma gerekçesi yapıldığı, ancak Yönetmelik'in 43'üncü maddesinin 8'inci bendi uyarınca yurt dışında gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilikler adına iş deneyim belgesini, belgeye konu işin yapıldığı yabancı ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ateşeliklerinin düzenleyebildiği, bu kapsamda sunulan belgelerin Kamu İhale Kurumu tarafından belgelerin sunuluş şekline uygunluğu kontrol edilerek EKAP'a kayıt edilmesinin mümkün olmadığı, nitekim 05.07.2018 tarihli ve 2018/DK.D-156 sayılı Yönerge'nin 1'inci maddesinde de Yönetmelik'in 43'üncü maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ateşelikleri tarafından düzenlenen belgelerin bu Yönerge kapsamında EKAP'a kaydedilmeyeceğinin ifade edildiği,

Dolayısıyla iş deneyim belgesinin EKAP doğrulama kodunun belgeyi düzenleyen Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği nezdinde öğrenilerek iş deneyim belgesinin yeterlik kriterleri çerçevesinde incelenmesi ve geçerliğine karar verilmesinin gerektiği,

2. İdarece gönderilen kesinleşen ihale kararında ayrıca pilot ortakları HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin iş hacmini göstermek üzere sunmuş olduğu faturaların ilgili meslek mensubunun ıslak imzası ile imzalanmadığı, faturaların ıslak imza yerine kaşe imza kullanılarak onaylandığı ve bu onaylama işleminin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kaşeleme ve imza işlemlerinin ilgili mevzuatı gereği yetkilendirilen meslek mensupları tarafından gerçekleştirildiği ve adına işlem yapılan kişilerin de bu işlemlere herhangi bir katılımlarının söz konusu olmadığı, onaylama işlemlerinin tamamen meslek mensubu ile tam tasdik sözleşmesi yapan mükellefler adına meslek mensupları tarafından yapıldığı, uyuşmazlığa konu olayda onaylama işleminde meslek mensubunun kendisine ait kaşesi ile birlikte ıslak imzasını atmak yerine kaşe haline getirdiği imzasını kullandığı, faturaların ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığının ise açıkça anlaşıldığı, ayrıca kaşenin üzerinde meslek mensubuna ilişkin tüm bilgilerin bulunduğu, onaylama işleminin ilgili meslek mensubu tarafından yapılıp yapılmadığının anlaşılabileceği, bu yönde emsal Kurul kararları bulunduğu, belgedeki ıslak imza eksikliğinin ilgili meslek mensubu tarafından tamamlanabileceği, kendilerinden kaynaklanmayan söz konusu onaylama işlemindeki eksikliğin faturaların geçerliğine ilişkin olmadığı, 4734 sayılı Kanun'un 37'nci maddesi çerçevesinde bilgi eksikliği kapsamında idarece tamamlatılabileceği,

3. İhale üzerinde bırakılan Gürbağ İnş. Müh. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesindeki düzenlemelere uygun olmadığı, bu kapsamda;

a- Anılan istekli tarafından kullanılan analiz formatının idare tarafından hazırlanan analizlerden farklı olduğu, analizlerde yer alan miktarlar ile aşırı düşük teklif sorgulama talep yazısı ekinde gönderilen analizlerde yer alan miktarların örtüşmediği, analiz girdilerine ilişkin miktarların dayanaksız olarak uygulama projesine aykırı bir şekilde düşürüldüğü,

b- Analiz girdilerine ilişkin miktar ve birim fiyatlarda çarpım ve toplamlarda hata bulunduğu, hataların re'sen düzeltilmesi durumunda ise isteklinin teklif fiyatlarının üzerine çıktığı,

c- Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve üstünde olanlar için mevzuata uygun açıklama yapılmadığı,

ç- İstekli tarafından sunulan hesap cetvelinde ilgili iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ile o iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan fiyatların birbiri ile örtüşmediği,

d- İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak hazırlanan teklif bileşeni iş kalemi/grubu için ilgili fiyatların liste halinde sunulmadığı,

e- İnşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analizlerin sunulmadığı, sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği,

f- İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

g- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı, meslek mensubu tarafından yazılması gereken şerhlerin yazılmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olan maliyet tespit tutanakları (Ek-0.5) ve satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-0.6) usulüne uygun düzenlenmediği ve onaylanmadığı,

ğ- İsteklinin ürettiği, aldığı ve sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği ve onaylanmadığı,

h- İsteklinin stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği ve onaylanmadığı,

ı- Kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatların ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan tarifelere ait olmadığı,

i- Yapılan açıklamanın Tebliğ’in 45'inci maddesine uygun şekilde belgeye dayalı olarak yapılmadığı, sunulan açıklamalarda haksız fiyat avantajı sağlandığı,

k- Analizlerde kullanılan poz ve rayiçler için hangi fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşlara ait olduğuna dair açıklama yapılmadığı, bu durumun Tebliğ’in 45.1.5. maddesine aykırılık oluşturduğu, sunulan analizlerde poz ve rayiçler için esas alınan birim fiyatlar arasında uyumsuzluk bulunduğu,

l- Aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulamaya tabi tutulan birçok iş kalemi açısından söz konusu isteklinin metrajları ile idarece belirlenen metrajlar arasında %10’u aşan düzeyde fark bulunduğu, metrajların idarece belirlenen metrajlara göre düşük alınması suretiyle söz konusu isteklinin kendi lehine avantaj sağladığı,

m- Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifi veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, firma ile arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı, fiyat teklifleri üzerine ilgili ibareler yazılmadığı ve meslek mensubuna ait iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelenip mühürlenmediği, fiyat teklifleri fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren kişi veya firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin tarihlerinin ve teklif geçerlilik süreleri ile para birimlerinin uygun olmadığı,

n- Aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilecek kalemler içerisinde yer alan ve sadece bu projeye özgü imalat olan E.Ö.B.F.-47 Busbar Sistemi, birimi adet olarak belirten imalatın fiyat teklifi alınırken söz konusu imalatın bir çok kalemden oluştuğu, satışlar üzerinden fiyat teklifi açıklaması mümkün olmadığı, alışlar üzerinden fiyat teklifi alınması ve adet haline gelebilmesi için imalat girdilerinin ve analizinin yapılarak alt girdilerinin belirtilmesi gerektiği ve projedeki imalatları karşılayıp karşılamadığının görüleceği, söz konusu fiyat teklifinin hayali olduğu, Ek-0.5, Ek-0.6 nın uygun olmadığı, aynı şekilde ÖZEL-SG-02,ÖZEL-MŞT-01, E.Ö.B.F.-48 poz numaralı imalatların da sorgulanması gerektiği,

o- Aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilecek kalemler içerisinde yer alan ve sadece bu projeye özgü imalat olan ÖZEL POZ02 Deprem izolatörleri kullanımı (Kendi, bağlantı elemanları ve protatip test bedelleri dahil) imalatının birçok kalemden oluştuğu ve projeye özgü imalat olduğundan önceden aynı imalatın satışının söz konusu olmadığı, satışlar üzerinden fiyat teklifi açıklaması mümkün olmadığından, alışlar üzerinden fiyat teklifi alınması gerektiği için imalat girdilerinin ve analizinin yapılarak alt girdilerinin belirtilmesi gerektiği, test bedellerinin, seyahat girdilerinin vb. imalatların belirtilmesi gerektiği, söz konusu fiyat teklifinin hayali olduğu, fiyat teklifi alınan firmaların kayıtlarının teyide muhtaç olduğu ve Ek-0.5 ve Ek-0.6 tutanaklarının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Osmaniye 600 Yataklı Devlet Hastanesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1991I000030

c) Miktarı ve türü:

1 Adet Üst Yapı Hastane İnşaatı: B+Z+7 Katlı

ç) Yapılacağı yer:Osmaniye Merkez…” şeklinde düzenlemeye,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

“Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği" nde yer alan B-II grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü mezunu veya Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü mezunu olan şahısların diplomaları ihale konusu işe denk sayılacaktır...” şeklinde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “…(8) (Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./6. md.) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç, yurt dışında yapım işi gerçekleştiren Türk vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilikler adına yabancı ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ateşelikleri tarafından iş bitirme belgesi düzenlenebilir. Bu kapsamdaki iş bitirme belgesinin düzenlenmesinde, bu Yönetmelik eki Ek-1’de yer alan KİK026.1/Y İş Deneyim Belgesi (Yüklenici İş Bitirme) standart formu esas alınır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek 1’inci maddesinde “EK MADDE 1-(Ek: RG-7/6/2014-29023) (1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının (Değişik ibare: 27/06/2015-29399 R.G./1. md.) 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu (Değişik ibare: 27/06/2015-29399 R.G./1. md.) 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur.

(5) (Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./9. md., yürürlük:01/01/2018) Yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin, yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri (Değişik ibare: 13/12/2017-30269 R.G./4. md.) işlere ilişkin iş (Değişik ibare: 13.06.2019-30800 RG/ 9. md., yürürlük: 23.06.2019) bitirme belgeleri, belge sahibinin başvurusu üzerine Kurum tarafından EKAP’a bilgi amaçlı olarak kaydedilir. Kayıt işlemi usulüne uygun olarak yapılan başvurudan itibaren (Değişik: 19.06.2018-30453/m RG/ 9. md.) 15 gün içinde yapılır ve daha önce kaydedilmiş olsa dahi bu sürenin bitiminden sonra iş deneyimini tevsik için kullanılabilir. Kayıt işlemi için yurt dışında düzenlenmiş (Değişik ibare: 13/12/2017-30269 R.G./4. md.) iş (Değişik ibare: 13.06.2019-30800 RG/ 9. md., yürürlük: 23.06.2019) bitirme belgesinin bu Yönetmeliğin 31 inci maddesine uygun olarak sunulması; (Değişik ibare: 19.06.2018-30453/m RG/ 9. md.) Kurum tarafından istenecek bilgi ve belgeler olur ise bunların da Kurum tarafından belirlenecek usule uygun olarak başvuruya eklenmesi gerekir. Herhangi bir belgenin bu fıkra kapsamında kaydedilmiş olması belge konusu işin yapıldığına ve belgedeki bilgilerin doğruluğuna karine teşkil etmez. Bu kayıt işlemi ihale komisyonlarının inceleme, değerlendirme ve sorgulamaya ilişkin yetki ve sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin yurt dışında gerçekleştirdikleri işlere ilişkin (Değişik ibare: 13/12/2017-30269 R.G./4. md.) iş (Değişik ibare: 13.06.2019-30800 RG/ 9. md., yürürlük: 23.06.2019) bitirme belgeleri EKAP’a kayıt edilmedikçe ilanı veya duyurusu (Değişik: 19.06.2018-30453/md. RG/ 9. md.) 1/10/2018 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz. Bu fıkra kapsamında EKAP’a kaydedilen belgeler, ihalelerde Kurum tarafından başvuru sahibine verilen kayıt belgesi sunularak kullanılır.” hükmüne yer verilmiştir.

05.07.2018 tarihli ve 2018/DK.D-156 sayılı Yurt Dışında Yapım İşlerinden Elde Edilen İş Deneyim Belgelerinin, Belgelerin Sunuluş Şekline Uygunluğunu Tevsik Amacıyla EKAP’a Kaydedilmesine İlişkin Yönerge’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde ise “(1) Bu Yönergenin amacı, yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin, yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ederek gerçekleştirdikleri yapım işlerinden elde edilen iş deneyim belgelerinin, Yönetmeliğin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde düzenlenen şartları sağladığının tevsiki amacıyla EKAP’a kaydedilmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

(2) Yönetmeliğin 43 üncü maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ataşelikleri tarafından düzenlenen belgeler bu Yönerge kapsamında EKAP’a kaydedilmez.” şeklinde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede; başvuru sahibi HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Tetiş Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere teklif zarfı kapsamında iş sahibi Cotam Enterprises LTD’ye gerçekleştirilen "Balkanabat-Mollagara Tedavi ve Dinlenme Merkezinin Bina ve Tesislerinin Yeniden Yapılması Kapsamında 500 Yataklı Hastane Binasının, Havuz Binasının, Konferans Salonunun, 130 Yataklı SPA Binasının, 170 Yataklı Otel Binasının, VIP Binasının, Trafo Binasının Olmak Üzere 800 Yataklı ve 51.320 m2 İnşaat Alanı İşinin Anahtar Teslimi Yapılması" işine ait 68.975.906 $ tutarında yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgenin Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından 10.03.2017 tarih ve 132 sayı ile düzenlenerek onaylandığı, belge üzerinde EKAP kayıt numarasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhaleyi yapan idarece HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Tetiş Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına yazılan 02.05.2019 tarihli yazı ile iş deneyim belgesine ilişkin sözleşmenin idarelerine gönderilmesinin istenildiği, anılan istekli tarafından 02.05.2019 tarihli cevap yazısı ile iş deneyim belgesine ilişkin sözleşme, Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinin açıklayıcı yazısı ve kesin kabul tutanağı ile birlikte iş deneyim belgesinin Ticaret Bakanlığı Merkez Teşkilatı tarafından düzenlenen ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunan bir örneğinin de ihaleyi yapan idareye gönderildiği, anılan istekli tarafından söz konusu yazı ekinde idareye gönderilen iş deneyim belgesinin EKAP kayıt numarasının “41252-Y-YDİ-29-2” olduğu görülmüştür.

İhaleyi yapan idarece bunun üzerine başvuru sahibi isteklinin pilot ortağı olan HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin yurt dışında gerçekleştirdiği yapım işi nedeniyle aldığı iş bitirme belgesinin EKAP kaydının Ticaret Bakanlığı Merkez Teşkilatı tarafından yapılmış olmasına rağmen Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından düzenlenmiş ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunmayan belgenin iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağı gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2018 tarihli ve 2018/DK.D-156 sayılı Yurt Dışında Yapım İşlerinden Elde Edilen İş Deneyim Belgelerinin, Belgelerin Sunuluş Şekline Uygunluğunu Tevsik Etmek Amacıyla EKAP’a Kaydedilmesine İlişkin Yönerge’nin 1’inci maddesinin ikinci bendinde açıkça Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ataşelikleri tarafından düzenlenen belgelerin bu Yönerge kapsamında EKAP’a kaydedilmeyeceğinin ifade edildiği,

Başvuru sahibi İş Ortaklığının pilot ortağı HSY Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise teklif zarfı kapsamında Ticaret Bakanlığı Merkez Teşkilatı tarafından EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt altına alınan iş bitirme belgesinin sunulmadığı, teklif zarfı kapsamında sunulan iş bitirme belgesinin EKAP üzerinden düzenlenen bir belge olmadığı ve üzerinde belgenin doğrulanabilmesi için gerekli olan EKAP kayıt numarasının bulunmadığı, Yapım Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı EK 1’inci maddesinin beşinci bendinde yer alan “…Yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin yurt dışında gerçekleştirdikleri işlere ilişkin iş bitirme belgeleri EKAP’a kayıt edilmedikçe ilanı veya duyurusu 1/10/2018 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz. Bu fıkra kapsamında EKAP’a kaydedilen belgeler, ihalelerde Kurum tarafından başvuru sahibine verilen kayıt belgesi sunularak kullanılır.” hükmü uyarınca da EKAP üzerinden düzenlenmediği anlaşılan ve üzerinde idarece belge sorgulaması yapılabilmesine imkân verecek şekilde bir EKAP kayıt numarası bulunmayan iş bitirme belgesinin iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağı anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi tarafından “belgenin EKAP kayıt numarasının belge üzerinde bulunmamasının belge sahibi HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.den değil belgeyi düzenleyen resmi makam olan Aşkabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinden kaynaklandığı, bu eksikliğin 4734 sayılı Kanun'un 37'nci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.6'ncı maddesi kapsamında tamamlatılabileceği ve belgenin geçerliğine veya sunuluş şekline şamil olmayan bir eksiklik olduğu” da iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir…” açıklamaları yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un anılan maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan söz konusu açıklamalarda teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlatılmasının yazılı olarak isteneceğinin hüküm altına alındığı, bu çerçevede bilgi eksikliğinin tamamlanmasının ancak teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla mümkün olabileceği,

Öte yandan, teklif zarfı kapsamında mevzuatta öngörülen usule ilişkin şartların (onay, kayıt vb.) bir bütün olarak tamamlanmış olduğu belgelerin sunulması gerektiği, usul şartlarını taşımayan belgelerin sunulmasından kaynaklanan sorumluluğun isteklilere ait olduğu, idarelerce söz konusu usule ilişkin şartların ise 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı, somut olayda da EKAP tarafından düzenlenen ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunan bir iş bitirme belgesi sunulmamasından kaynaklanan sorumluluğun başvuru sahibi istekliye ait olduğu açık olduğundan, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

…

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur…

…

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır…” hükmüne,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.4.3’üncü maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

…

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur…” şeklinde düzenlemeye,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminlik Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluğu” başlıklı 12’nci maddesinde “Yeminli malî müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin malî tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik ederler.

Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle (5786 sayılı Kanunun 1'inci maddesi ile değişen şekli, Yürürlük: 26.07.2008)Maliye Bakanlığınca(*) çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.

Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş mali tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.

Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler.

Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi kanunları ve diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin pilot ortağı olan HSY Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi kapsamında iş hacmini tevsik etmek üzere sunduğu belgeler incelendiğinde; 2017 ve 2016 yıllarına ait ayrıntılı gelir tablolarının sunulduğu, söz konusu gelir tablolarındaki net satışlar tutarının ortalamasının anılan istekli tarafından karşılanması gereken asgari tutarı (46.903.170,00 TL) karşılamaması nedeniyle istekli tarafından ayrıca taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturaların da sunulduğu görülmüştür.

İhaleyi yapan idarece söz konusu faturalar incelendiğinde, faturalar üzerindeki imzanın meslek mensubunun el yazısı ile atılan ıslak imza niteliğinde olmadığı, kaşe-imza kullanmak suretiyle onaylandığı tespit edilerek, iş hacmine ilişkin sunulan faturaların belgelerin sunuluş şekline aykırılık teşkil ettiği gerekçesi ile anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İş hacmine ilişkin sunulan söz konusu faturaların asılları incelendiğinde; faturaların üzerinde SMMM’e ait isim ve iletişim bilgilerinin yer aldığı kaşenin ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, ancak meslek mensubuna ait imzanın kaşe-imza formatında olduğu, söz konusu faturaların meslek mensubunun ıslak imzası ile onaylı sureti olmadığı, başvuru sahibi istekli tarafından da itirazen şikayet dilekçesinde onaylama işleminde meslek mensubunun kendisine ait kaşesi ile birlikte ıslak imzasını atmak yerine kaşe haline getirdiği imzasını kullandığını beyan ve kabul ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda isteklilerce iş hacmini gösteren belgelerden fatura örneklerinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerektiği, söz konusu onaylama işleminde bu işlemi yapan ruhsat sahibi yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirin kaşesi ile birlikte imzalarının da yer alması gerektiği, kaşe üzerindeki imzanın imza sahibinin bizzat belgeyi görüp onayladığını göstermek üzere atıldığı, belgeyi onaylayan kişinin onaylama işleminin doğruluğundan sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle sorumluluk doğurucu mahiyetteki onaylama işleminin ıslak imza ile gerçekleştirilmesi gerektiği dikkate alındığında, kaşe-imza kullanılarak onaylanan faturaların belgelerin sunuluş şekline aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından “Belgedeki ıslak imza eksikliğinin kendilerinden değil ilgili meslek mensubundan kaynaklandığı, söz konusu onaylama işlemindeki eksikliğin faturaların geçerliğine ilişkin olmadığı, ıslak imzanın 4734 sayılı Kanun'un 37'nci maddesi çerçevesinde bilgi eksikliği kapsamında idarece tamamlatılabileceği” iddia edilmekle birlikte; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin altıncı fıkrasında iş hacmine ilişkin fatura örneklerinin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suret şeklinde sunulmasının belgenin geçerlik şartı olarak düzenlendiği, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında teklif zarfı içinde mevzuata uygun şekilde sunulması zorunlu olan bir yeterlik belgesinin ise ihale mevzuatı uyarınca bilgi eksikliği kapsamında idarece tamamlatılamayacağı, belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulması hususundaki sorumluluğun isteklilere ait olduğu açık olduğundan, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Osmaniye 600 Yataklı Devlet Hastanesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1991I000030

c) Miktarı ve türü:

1 Adet Üst Yapı Hastane İnşaatı: B+Z+7 Katlı

ç) Yapılacağı yer:Osmaniye Merkez…” şeklinde düzenlemeye,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” şeklinde düzenlemeye,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir…” şeklinde düzenlemeye yer verildiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

… Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin yapılan incelemede; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1.5’inci maddesi uyarınca ihaleye ait yaklaşık maliyet tutarı ile teklif zarfı içinde teklif mektubu ve geçici teminat mektubunu uygun sunan 11 isteklinin teklif fiyatları esas alınarak ihalede sınır değerin 366.267.143,73 TL olarak belirlendiği,

Teklifi sınır değerin altında kalan Alkataş İnş. ve Taah. A.Ş.-Ilgazlar İnş. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı ile Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.den 03.04.2019 tarihli yazılarla yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan 106 adet iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, söz konusu yazı ekinde isteklilere açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu ve örnek analiz formatının gönderildiği, söz konusu yazıda ayrıca “özel pozlara ilişkin olarak” açıklama kapsamında Ek-O.5 ve Ek-O.6 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Alkataş İnş. ve Taah. A.Ş.-Ilgazlar İnş. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından süresi içinde teklif açıklamalarının idareye sunulmadığı, bu nedenle teklifinin reddedildiği, Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ise aşırı düşük teklif açıklamalarını süresi içinde sunduğu ve idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif açıklamaları incelendiğinde;

İdarece açıklanması istenilen 106 adet iş kaleminin poz numaraları, birimi, miktarı, birim fiyatı ve teklif edilen toplam tutarın gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde açıklama istenilmeyen iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca teklif edilen toplam tutarın gösterildiği,

Açıklama istenilen 106 iş kaleminden 72 adet iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı yayımlanmış birim fiyatları ile MSB’nin 2018 yılı yayımlanmış birim fiyatlarının kâr ve genel gider hariç tutarına istekli tarafından %5 oranında kâr eklenmiş tutarlarının teklif edildiğinin görüldüğü, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyat listesinin sunulduğu,

İdarece açıklanması istenilen iş kalemlerinden MSB.671, MSB.565/A, MSB.913/A1, MSB.322, MSB.923/A, MSB.805/A-Y iş kalemlerine ilişkin olarak Milli Savunma Bakanlığı’nın 2018 yılı yayımlanmış resmi birim fiyatlarının kullanıldığının görüldüğü, ihale ilan tarihinin 26.02.2019, ihale tarihinin 28.03.2019 olduğu, Milli Savunma Bakanlığı’nın internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada 2019 yılı resmi birim fiyatlarının Nisan 2019 tarihinde yayımlandığının anlaşıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca ilan tarihinde cari yıl birim fiyatının yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği açıklandığından, anılan istekli tarafından MSB’nin 2018 yılı birim fiyatlarının kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı,

10 adet özel inşaat iş kalemine (ÖZELPOZ02, ÖZELPOZ01, MİM.ÖZEL-24, MİM.ÖZEL-02, MİM.ÖZEL-16, ÖZEL-12, ÖZEL-11, MİM.ÖZEL-06A, MİM.ÖZEL-08, ÖZEL-10) ilişkin olarak istekli tarafından fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı ve buna ilişkin analizlerin sunulduğu, söz konusu açıklama yönteminin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine uygun olduğu,

22 adet iş kalemine ilişkin olarak (E.Ö.B.F.-47, ÖZEL-SG-02, ÖZEL-SG-01, E.Ö.B.F.-23, 167-2202, ÖZEL-HV-89, E.Ö.B.F.-46, ÖZEL-OT-01, E.Ö.B.F,-52, ÖZEL-MŞT-01, E.Ö.B.F.-13, ÖZEL-HST-07, E.Ö.B.F.-5, ÖZEL-HV-90, 167-2203, E.Ö.B.F.-51, E.Ö.B.F.-18, E.Ö.B.F.-50, E.Ö.B.F.-60, YP-ÖBF3, E.Ö.B.F.-48, E.Ö.B.F.-126) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesindeki düzenlemeye uygun olarak malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösteren fiyat teklifleri ve analizler ile açıklama yapıldığı,

Tüm fiyat tekliflerinin üzerinde ihalenin, idarenin ve teklif edilen iş kaleminin adı, meslek mensubuna ait özel beyan, imza, kaşe ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, meslek mensubuna ait beyanda satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayısının belirtildiği, idarece açıklama talep yazısında istenildiğinden tüm fiyat tekliflerine esas olan Ek-O.6 no’lu satış tutarı tespit tutanaklarının teklif açıklaması kapsamında ayrıca sunulduğu, söz konusu tutanaklar incelendiğinde tutanakların tamamının 2018 yılı 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait olduklarının görüldüğü, fiyat tekliflerini ve tutanakları onaylayan meslek mensubuna ait Oda Faaliyet Belgelerinin sunulduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen şirketlerin ticaret ünvanlarından ve sundukları ticaret sicil gazetelerinden teklif verdikleri alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, başvuru sahibinin bu hususlardaki iddialarının yerinde olmadığının görüldüğü; ayrıca fiyat tekliflerinin üzerinde işin gerçekleştirilmesi için gerekli her türlü malzeme, ekipman ve bunlara ait nakliye bedellerinin teklif fiyata dahil edildiğinin belirtildiği, idarece istekliye gönderilen analiz formatlarında sadece malzeme ve montaj girdisinin açıklanmasının istenildiği, ayrıca nakliyeye ilişkin bir açıklama istenilmediği, hesap cetvelinde öngörülen birim fiyatların ise fiyat teklifinde yer alan birim fiyatların üzerinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İdarece açıklanması istenilen iş kalemlerinden Y.16.050/02 no’lu iş kalemine ilişkin olarak ise güncel resmi birim fiyatı bulunmadığından idarece gönderilen analiz formatına uygun analiz üzerinden açıklama yapıldığı, söz konusu analizde işçilik ücretinin 2019 yılı için geçerli asgari saatlik ücret (11,37 TL/saat) üzerinden açıklandığı, mazotun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 rayiç fiyatı (5,62 TL) üzerinden açıklandığı, diğer girdi maliyetlerinin de resmi rayiç fiyatlara uygun olduğu,

İdare tarafından ayrıca açıklanması istenilen 201.500 poz no’lu (Bina içinde kaynaklı olarak döşenmiş boru montaj malzemesi bedeli) iş kalemine ilişkin olarak idarece verilen birim fiyat analizine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayiç fiyatları ile açıklama yapıldığının görüldüğü,

Hesap cetvelinde öngörülen birim fiyatlarla analizlerde öngörülen birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, analizlerdeki çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunmadığı,

Başvuru sahibinin, idarenin yaklaşık maliyetine esas aldığı miktarlar ile isteklinin öngördüğü miktarlar arasında %10 veya daha fazla oranda eksiklikler bulunduğu iddiası bakımından yapılan incelemede ise idarenin miktarları ile isteklinin miktarları karşılaştırıldığında, isteklinin açıkladığı 106 iş kaleminden 18’inin yaklaşık maliyetteki miktarlar ile aynı olduğu, diğer 88 iş kaleminde ise isteklinin miktarlarının idarenin miktarlarından fazla olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ayrıca “Bazı özel imalatlara (E.Ö.B.F-47, ÖZELPOZ02) ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin hayalî olduğu ve bunlara ilişkin Ek-O.5 ve Ek-O.6 no’lu tutanaklarının uygun olmadığı” iddialarında da bulunulduğu görülmekle birlikte, yetki sahibi yeminli mali müşavir ve serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından düzenlenen ve onaylanan belgelerin hukuka uygunluk karinesinden faydalandığı, başvuru sahibi tarafından ise meslek mensupları tarafından onaylanmış tutanak ve dayanak alınan faturaların içeriğine ilişkin olarak genel nitelikli hukuka aykırılık iddialarında bulunulduğu, söz konusu iddialara dayanak olarak somut bilgi, belge vb. sunulmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin bu iddiaların da yerinde olmadıkları sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalar doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamaları ve sunduğu tevsik edici belgelerde ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 1 ve 2’nci iddiası kapsamında alınan karara katılmakla birlikte 3’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 28.03. tarihinde yapılan “Osmaniye 600 Yataklı Devlet Hastanesi Yapım İşi” ihalesi olup, 43 adet ihale dokümanı satın alınan ihalede ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teşekkür mektubu sunduğu, başvuru sahibi dahil 3 isteklinin belgeleri uygun olmadığı, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 26.08.2019 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Özge İnş. Taah. Tic. San. ve Tur. A.Ş. & MBD İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan maddelerde yer alan düzenlemelere uygun şekilde İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1.5’inci maddesi uyarınca yaklaşık maliyet tutarı ile teklif zarfı içinde teklif mektubu ve geçici teminat mektubunu uygun sunan 11 isteklinin teklif fiyatları esas alınarak sınır değer 366.267.143,73 TL olarak hesaplanmıştır. Teklifi sınır değerin altında kalan Alkataş İnş. ve Taah. A.Ş.-Ilgazlar İnş. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı ile Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.den 03.04.2019 tarihli yazılarla yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan 106 adet iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları istenilmiş, söz konusu yazı ekinde isteklilere açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu ve örnek analiz formatının gönderilmiş, söz konusu yazıda ayrıca “özel pozlara ilişkin olarak” açıklama kapsamında Ek-O.5 ve Ek-O.6 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Gürbağ İnş. Müh. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif açıklamaları incelendiğinde;

İdarece açıklanması istenilen 106 adet iş kaleminin poz numaraları, birimi, miktarı, birim fiyatı ve teklif edilen toplam tutarın gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde açıklama istenilmeyen iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca teklif edilen toplam tutarın gösterildiği,

Açıklama istenilen 106 iş kaleminden 72 adet iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı yayımlanmış birim fiyatları ile MSB’nin 2018 yılı yayımlanmış birim fiyatlarının kâr ve genel gider hariç tutarına istekli tarafından %5 oranında kâr eklenmiş tutarlarının teklif edildiğinin görüldüğü, 22 adet iş kalemine ilişkin olarak (E.Ö.B.F.-47, ÖZEL-SG-02, ÖZEL-SG-01, E.Ö.B.F.-23, 167-2202, ÖZEL-HV-89, E.Ö.B.F.-46, ÖZEL-OT-01, E.Ö.B.F,-52, ÖZEL-MŞT-01, E.Ö.B.F.-13, ÖZEL-HST-07, E.Ö.B.F.-5, ÖZEL-HV-90, 167-2203, E.Ö.B.F.-51, E.Ö.B.F.-18, E.Ö.B.F.-50, E.Ö.B.F.-60, YP-ÖBF3, E.Ö.B.F.-48, E.Ö.B.F.-126) ve 10 adet özel inşaat iş kalemine (ÖZELPOZ02, ÖZELPOZ01, MİM.ÖZEL-24, MİM.ÖZEL-02, MİM.ÖZEL-16, ÖZEL-12, ÖZEL-11, MİM.ÖZEL-06A, MİM.ÖZEL-08, ÖZEL-10) ilişkin olarak istekli tarafından fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyat listesinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının (n, o) alt bendi kapsamında, iddia edildiği gibi açıklanması istenilen,

- Özel Poz02 numaralı “Deprem izalatörü kullanımı – izalatör (kendii bağlantı elemanları ve prototip test bedelleri dahil)” iş kalemini TİS Tekno. İzal. Sist. San. Tic. A.Ş.’den

- E.Ö.B.F.-47 poz numaralı “Busbar Sistemi (Proje ve Teknik Şartnamesine Uygun)” iş kalemini Elektromak Müh. Enj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden,

- E.Ö.B.F.-23 poz numaralı “Sensörlü otomatik kayar kapı set halinde (TSE/ISO belgeli) iş kalemini DMS Alüm. Cephe Kap. İnş. Tic. Ltd. Şti.nden,

- Özel –SG-02 poz numaralı “Su soğutma kulesi, kapalı devre soğutma kulesi frekans kontrollü (paket tip), Özel –SG-01 poz numaralı “Santifüj kompresörlü su soğutma grubu, vidalı frekens kontrollü (10 bar), Özel-HV-90 poz numaralı “Jet fan paket sistem duman egzoz fanı 6 adet 74.000m3/h-250Pa, Duman egzoz fanı 6 adet 83.000m3/h-250Pa- 21 adet aksiyel jetfan çift devirli/80/20 otomasyon panosu kablolama, çalışır halde teslim”, Özel-OT-01 poz numaralı “Bina otomasyon sistemi (kazanlar, klima santralları, su depoları, hidroforlar vs.) yazılımı, giriş ve çıkış modülleri, elektronik kontrol panoları, bilgisayar, yazıcı kablolama dahil yapılarak çalışır halde teslimi işi”, Özel-HST-07 poz numaralı “Pnömatik tesisatının istasyonlarının çalışır vaziyette teslim edilmesi işi” iş kalemlerini Promete Mek. İnş. Taah. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden, aldığı fiyat teklifi ile açıklamıştır.

Fiyat teklifi incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerinin tek bir malzeme ve montaj kaleminden oluşmadığı, iş kalemlerinin yapısı itibarı ile birden fazla malzemenin bir araya getirilmesi ile oluşturulan sistem şeklinde çok bileşenli birer imalat kalemi olduğu,

(örneğin; Özel-HV-90 poz numaralı iş kaleminin 6 adet 74.000m3/h-250Pa özellikte duman egzoz fanı, 6 adet 83.000m3/h-250Pa özellikte duman egzoz fanı, 21 adet aksiyel jetfan çift devirli/80/20 otomasyon panosu ve kablolamadan oluşan bir paket sistem olduğu) anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. “ açıklaması gereği, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan söz konusu iş kalemlerinin açıklamalarının sistemi oluşturan her bir bileşenin malzeme bedeli ile montaj bedelini de içerecek şekilde belgelenerek açıklanması gerekmektedir.

Buna göre, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Özel Poz02, E.Ö.B.F.-47, E.Ö.B.F.-23, Özel –SG-02, Özel –SG-01, Özel-HV-90, Özel-OT-01 ve Özel-HST-07 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin yapmış olduğu açıklama, sistemi veya grubu oluşturan her bir bileşen için malzeme ve montaj bedeli ayrıştırılmaksızın bir bütün olarak her bir iş kalemi için toplam malzeme ve toplam montaj bedelini içerecek şekilde yapıldığından Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7.nci maddesine aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddiası kapsamında alınan karara katılmakla başvuru sahibinin 3’üncü iddiası kapsamında yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurulun “itirazen şikayet başvurusunun reddi” kararına katılmıyoruz.