KİK Kararı: 2019/UY.II-1382

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/048
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 24.10.2019
Karar No : 2019/UY.II-1382
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Bora YOSUNKAYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/135266 İhale Kayıt Numaralı “Kömürhan Tüneli Elektrik ve Elektromekanik İşleri (Enerji Temini, Havalandırma, Aydınlatma, Haberleşme, Yangın, Scada ve Diğer Kontrol Sistemlerine İlişkin Elektrik ve Elektromekanik vs) ve Kömürhan Köprüsü Dekoratif Aydınlatma İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.04.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kömürhan Tüneli Elektrik ve Elektromekanik İşleri (Enerji Temini, Havalandırma, Aydınlatma, Haberleşme, Yangın, Scada ve Diğer Kontrol Sistemlerine İlişkin Elektrik ve Elektromekanik vs) ve Kömürhan Köprüsü Dekoratif Aydınlatma İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 13.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2019 tarih ve 40466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1173 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede ekonomik olarak en avantajlı teklif olarak belirlenen Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

Kullanılacak malzemelerin tamamının fiyat teklifinde yer almadığı, ayrıca fiyat tekliflerindeki fiyatlar ile sunulan analizlerde yer alan fiyatların uyumlu olmadığı,

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı,

Aritmetik hata bulunmayan analizlerdeki fiyatlar ile teklif edilen fiyatların birbirinden farklı olduğu,

Açıklama istenmeyen iş kalemlerine en az 0,01 kuruş verilmesi gerekirken ilgili kalemlere 1 kuruşun altında teklif verildiği ya da hiç teklif verilmediği, ayrıca açıklama istenmeyen iş kalemlerinin miktar sütunlarına bir değer yazılmadığı,

Açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin fiyatların belgelendirilmesiyle ilgili işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine aykırı olduğu, şöyle ki fiyat tekliflerinde malzeme ve işçilik fiyatının ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği fakat işçilik miktarı asgari işçilik miktarından daha düşük gösterildiğinden istekli tarafından fiyat tekliflerine tek bir rakam yazıldığı, yine işçilik miktarlarının idarenin yaklaşık maliyetindeki miktardan daha düşük olduğu, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

Fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklama doğrultusunda teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı ve fiyat teklilerinin taşıması gereken özelliklerde olmadığı,

Fiyat tekliflerinin kaşeleme işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak meslek mensubu tarafından tarih ve sayı verilerek yapılmadığı, meslek mensubu ile fiyat teklifini veren tedarikçiler arasında yapılan sözleşmelerin sunulmadığı,

Mevzuat gereği fiyat tekliflerinin üzerlerinde olması gereken ibarelerin yanlış ve eksik olduğu, tamamının meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat teklifleri ve diğer belgelerde kaşelerin eksik olduğu ve anılan belgelerin imzaya yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, Ek.O-5, Ek.O-6, Ek.O-7 belgelerinin doğru içeriğe sahip olmadığı gibi son geçici vergi beyanname dönemine de ait olmadığı,

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan alt analizlerde cari yıl birim fiyatlarının sunulmadığı, sözleşme giderinin teklif toplamı üzerinden hesaplanmadığı, teminat mektubu komisyon giderlerinin hesaplanmadığı,

İhale dokümanına göre yurtiçinde 5, yurtdışında 5 kişiye eğitim hizmeti verileceğinin öngörüldüğü, ancak bu kişilerin kaç gün süreyle eğitim alacağı ve yurtdışı eğitim giderleri, operatör ve donanım eğitimi giderleriyle ilgili aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklamada bulunmadığı,

Özellikle Özel 212 Tünel Bakım ve İşletme Pozu başta olmak üzere aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklamaya esas analizlerde yer alan miktarların hiçbir belge ve açıklamaya dayandırılmaksızın düşük gösterildiği,

Tünel bakım ve işletme giderleri pozunda çalışacak personel ve kullanılacak araçlar için kullanılan analizde öngörülen akaryakıt, sürücü (aylık), bakım-onarım, zorunlu mali mesuliyet sigorta giderlerinin mevzuata aykırı açıklandığı, ayrıca söz konusu analizlerde yedek parça, sezonluk lastik, tüm vergiler, sigorta, kasko, fenni muayene ile egzoz ölçüm bedelleri için açıklama yapılmadığı,

İşletme bakım hizmeti için verilen fiyat teklifi içerisinde işçilik maliyetleri arasında yer alması gereken iş sağlığı, iş güvenliği ve işyeri hekimliği ücretlerine yer verilmediği,

İşletme bakım hizmeti işinin 24 saat hesabıyla üç vardiyayı kapsaması nedeniyle, İş Kanunu gereğince vardiyalı çalışacak işçilerin vardiya ücretlerinin ve 8 saatten daha az bir süre içinde yapılacak vardiya dönüşümü için ödenmesi gereken fazla mesai ücretlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması gerekirken açıklanmadığı,

Özel 212 Tünel bakım ve işletme giderleri pozunda yalnızca Kömürhan Tüneli ile ilgili açıklamaya yer verildiği, Elazığ 8. Bölge Müdürlüğüne bağlı diğer tüneller için ön görülen fiyatlar içinde işçilik ücreti bulunmasına rağmen diğer tünellerin bakım ve işletmesi için sorgulama yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

Anılan isteklinin teklif tutarı dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat tekliflerinin güncel piyasa fiyatlarının çok altında ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve teknik açıdan işin yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenerek bu hususun açıklığa kavuşturulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir.

Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir

Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kömürhan Tüneli Elektrik ve Elektromekanik İşleri (Enerji Temini, Havalandırma, Aydınlatma, Haberleşme, Yangın, Scada ve Diğer Kontrol Sistemlerine İlişkin Elektrik ve Elektromekanik vs) ve Kömürhan Köprüsü Dekoratif Aydınlatma İşlerinin Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040860 - 2019E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 2400x2 m uzunlukta Tünel Aydınlatma ve Elektromekanik Dekoratif Aydınlatma İşi

Toplam 479 adet iş kalemi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Malatya- Elazığ Devlet Yolu Kömürhan Tüneli

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1…” düzenlemesi yer almaktadır.

05.09.2019 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan itirazen şikâyete konu ihalede 33 adet doküman indirildiği, ihaleye teklif veren 11 isteklinin olduğu, bu isteklilerde Bozduman Elektrik San. Tic. Ltd. Şti. ve Arkela San. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesi ve banka referans mektubu sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ek-Pet İnş. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Makro Anadolu San. Tic. Ltd. Şti.nin sunulan bazı belgelerinin “belgelerin sunuluş şekline” uygun düzenlenmediği gerekçesiyle ve Ziver Petrol A.Ş.nin 18.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-837 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararına istinaden değerlendirme dışı bırakıldığı,

18.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-837 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının gereğini teminen teklif tutarı sınır değer tutarının altında kalan Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifine yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Sıemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

Sınır değer tutarının altında teklif verdiği tespit edilen Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 20.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması hakkındaki yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 29/04/2019 tarihinde ihalesi yapılan 2019/135266 İKN'li “Kömürhan Tünel Elektrik ve Elektromekanik İşleri (Enerji Temini, Havalandırma, Aydınlatma, Haberleşme, Yangın, Scada ve Diğer Kontrol Sistemlerine İlişkin Elektrik ve Elektromekanik vs) ve Kömürhan Köprüsü Dekoratif Aydınlatma İşlerinin Yapılması işi”ihalesi için İhale komisyonuna vermiş olduğunuz teklif mektubundaki fiyat, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesine göre aşırı düşük olarak tespit edilmiştir. 10.05.2019 tarihinde ilk aşırı düşük sorgusu yapılmış ancak Kamu İhale Kurumunun 18.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-837 sayılı Kurul Kararına istinaden yeniden aşırı düşük sorgusu yapılması istenmiştir. Ekteki teklif mektubu cetvelinde belirtilen;

İş kalemlerinin;

- Yapım yönteminin ekonomikliği,

- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

- Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masrafları, belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği. 45. maddesine istinaden yapacağınız Analizleri ve Analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları) bu yazının tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 5 (Beş) iş günü içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat, mekanik ve elektrik kalemleri için), sıralı analiz girdileri listesi ve tabloları, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listeleri, açıklama istenilen analiz girdileri listeleri ve analiz formatlarının verildiği görülmüştür.

18.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-837 sayılı ile 18.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-828 sayılı Kamu İhale Kurulu kararlarında idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata uygun şekilde tekrar yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği görülmüş olup, idare tarafından bahse konu Kamu İhale Kurulu kararlarının gereğini teminen Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yaptığı, anılan isteklinin 27.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin toplamda 479 iş kaleminden oluştuğu, idarenin bu kalemlerden 68 iş kalemi için açıklama istediği, bu iş kalemlerinden 15.018/5BY ve 15.420.1101 no’lu pozların inşaat iş kalemleri, diğer pozların tesisat (elektrik, mekanik) iş kalemleri olduğu görülmüştür.

Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından toplam teklif bedelini gösteren açıklama istenilen iş kalemlerinin toplamı ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerinin toplamının yer aldığı teklif icmalinin sunulduğu, ayrıca açıklama istenilen ve açıklanması istenilmeyen bütün iş kalemlerine (479 iş kalemi) ait iş kaleminin adı, birimi, miktarı, birim fiyatı, tutarının yer aldığı kar ve genel giderler dahil fiyat cetveli ile maliyet cetvelinin sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen 68 iş kaleminden 57 adet mekanik elektrik iş kaleminin malzeme ve montaj maliyetini tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulduğu, 9 adet iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kar ve genel gider içermeyen 2019 yılı birim fiyatları üzerine kendi belirledikleri kar ve genel gideri ilave ederek birim fiyatlarını oluşturdukları ve liste halinde belirtilerek açıklamaları kapsamında sundukları, 15.018/5BY inşaat iş kalemi için ve Özel-212 Tünel Bakım ve İşletme giderleri için idarenin verdiği analiz formatına uygun analiz sunulduğu, sunulan analizin alt analizlerine ilişkin açıklayıcı belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından, 35.150.3150, 35.150.3151, 35.150.3149, 35.150.3148, 35.515.3052, 35.140.3224, 15.420.1101, 35.140.3195, 35.140.3225 no’lu iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kar ve genel gider içermeyen 2019 yılı birim fiyatları üzerine kendi belirledikleri kar ve genel gideri ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu ve liste halinde belirtilerek açıklama kapsamında sunulduğu, teklif edilen birim fiyatların analizlerde yer alan fiyatlarla aynı olduğu,

15.018/5BY Makina ile patlayıcı madde kullanılmadan her derinlik ve her genişlikte kazı yapılması ve kazıdan çıkan malzemenin dolgu ve/veya depo sahasına nakli (5000m) iş kalemi için idare tarafından hazırlanan analiz formatına uygun analiz sunulduğu, analizin alt girdilerinde belirtilen birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı için yayımladığı birim fiyatlarla aynı olduğu,

53 iş kaleminde yer alan malzeme ve montaj maliyetini tevsik etmek amacıyla malzeme bedeli için ayrı montaj bedeli için ayrı olmak üzere üçüncü kişilerden alınmış toplam 106 adet fiyat teklifi sunulduğu, yine Özel-130, Özel-127, Özel-210, Özel-125 iş kaleminde yer alan malzeme ve montaj maliyetini tevsik etmek amacıyla malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği 4 adet fiyat teklifi sunulduğu ve açıklamanın bu şekliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından söz konusu ihale konu iş kapsamında yer alan iş kalemlerinden sadece Özel-212 Tünel Bakım ve İşletme giderleri için açıklama istenildiği görülmüş olup, bu çerçevede Özel-212 Tünel Bakım ve İşletme giderleri için idare tarafından analiz hazırlandığı, bahse konu analizde idarece işçilik ve 4 araca (2 adet çift kabinli pikap, vakumlu süpürge makinası ve 16 m’lik araç üstü teleskopik platformlu (sepet tertibatlı) 3500 kg kapasiteli kamyonet) ilişkin maliyetlerin açıklanmasının istenildiği, alt analizlerde ise araçlara yönelik olarak işçilik, akaryakıt, amortisman ve bakım, onarım, lastik vb. giderlerinden açıklama istenildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından Özel-212 Tünel Bakım ve İşletme gideri için idarece verilen analiz ve alt analiz formatına uygun analiz ve alt analizler ve bunlara ilişkin açıklayıcı belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, analiz ve alt analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin 2019 yılı asgari ücretin altında olmadığı, işçilik maliyetlerinin analizlerde yer alan miktarlar esas alınarak hesaplandığı,

Anılan istekli tarafından akaryakıt maliyetine ilişkin 2019 yılı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiç fiyatın üzerinde bir bedel ile açıklama yapıldığı,

İtirazen şikâyete konu işin bir yapım işi olduğu ve Özel-212 Tünel Bakım ve İşletme giderleri kapsamında düzenlenen alt analizlerde belirtilen 2 adet çift kabinli pikap, vakumlu süpürge makinası ve 16 m’lik araç üstü teleskopik platformlu (sepet tertibatlı) 3500 kg kapasiteli kamyonetin teknik özellikleri ve ayırt edici özelliklerine yönelik ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından bahse konu araçların edinilme bedeline ilişkin 4 adet fiyat teklifi sunulduğu, bu bilgiler doğrultusunda araçlara yönelik olarak yapılan amortisman hesabının, analizlerde yer alan formüller kullanılmak suretiyle hesaplandığı, söz konusu belgelerde akaryakıt sarfiyatı bilgisinin de yer aldığı, ayrıca bakım, onarım, lastik vb. giderlerini tevsik etmek üzere de her bir araca yönelik fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve 57 iş kalemi ve Özel 212 pozunu tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifleri incelendiğinde; anılan fiyat tekliflerinde tarih ve sayı olduğu, mevzuat gereğince belgelerin üzerinde olması gereken ibarenin yer aldığı ve tarih ve sayı bölümlerinin meslek mensubu tarafından doldurulduğu, bütün fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalanıp kaşelendiği, anılan belgelerin ekinde fiyat tekliflerini imzalayan meslek mensuplarına ilişkin faaliyet belgelerinin, mükellefe ait imza sirkülerinin ve mükellef ile yapılan tam tasdik sözleşmelerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin ticaret unvanından anlaşıldığı üzere ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sitesi (www.ticaretsicil.gov.tr) üzerinden yapılan sorgulama neticesinde ulaşılan bilgiler neticesinde bu alanda faaliyet gösteren firmadan alındığı, anılan fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatlar doğrultusunda analiz sunulduğu, sunulan analizlerde aritmetik hata olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağı/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi çerçevesinde söz konusu tutanakların istenilmesinin idarenin somut olay bağlamında takdir yetkisi olduğu ve idarenin de söz konusu belgeleri ilgili meslek mensubundan istemediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde yapılan incelemede, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “…anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teminat mektubu komisyon giderlerinin hesaplanmadığı, ihale dokümanına göre yurtiçinde 5, yurtdışında 5 kişiye eğitim hizmeti verileceğinin öngörüldüğü, ancak bu kişilerin kaç gün süreyle eğitim alacağı ve yurtdışı eğitim giderleri, operatör ve donanım eğitimi giderleriyle ilgili aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklamada bulunmadığı ve işletme bakım hizmeti için verilen fiyat teklifi içerisinde işçilik maliyetleri arasında yer alması gereken iş sağlığı, iş güvenliği ve işyeri hekimliği ücretlerine yer verilmediği, tüm vergiler, sigorta, kasko, fenni muayene ile egzoz ölçüm bedelleri için açıklama yapılmadığı…” yönündeki iddiaları kapsamında yapılan incelemede, iddia konusu edilen hususların idare tarafından açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirtilmediğinden açıklanmasına gerek olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan anılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları uyarınca, kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idarelerce ne şekilde değerlendirileceğinin açıkça belirtildiği ve hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle değerlendirme yapılarak aşırı düşük tekliflerin reddedilmeyeceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağı/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin gerek duyulduğu takdirde idarenin takdirinde olduğu, idarenin de söz konusu belgeleri ilgili meslek mensubundan istemediği anlaşıldığından başvuru sahibinin “Anılan isteklinin teklif tutarı dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat tekliflerinin güncel piyasa fiyatlarının çok altında ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve teknik açıdan işin yapılmasının mümkün olmadığı ve bu nedenle sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenerek bu hususun açıklığa kavuşturulması gerektiği” yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.