KİK Kararı: 2019/UY.II-1083

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/041
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 05.09.2019
Karar No : 2019/UY.II-1083
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Solmaz Taahhüt İnş. A.Ş. - Ziver İnşaat Taah. Madencilik Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

VEKİLİ:

Av. Abdurrahman Şükrü KOZAK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/643900 İhale Kayıt Numaralı “(Gölhisar-Altınyayla)Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Gölhisar-Altınyayla)Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Solmaz Taahhüt İnş. A.Ş. - Ziver İnşaat Taah. Madencilik Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin 05.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.08.2019 tarih ve 34264 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/931 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 19.02.2019 tarihli 1 no’lu ihale komisyonu kararına karşı bazı istekliler tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve başvurular üzerine idarece 06.05.2019 tarihinde 2 no’lu ihale komisyonu kararının alındığı, 2 no’lu ihale komisyonu kararına karşı da bazı isteklilerce Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurular neticesinde 3 no’lu ihale komisyonu kararının alındığı, 3 no’lu ihale komisyonu kararına karşı kendilerinin 05.08.2019 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları, 08.08.2019 tarihinde idarece verilen cevap ile şikayet başvurularının reddedildiği,

30.07.2019 tarihinde tebliğ edilen 3 no’lu ihale komisyon kararının açıkça hukuka aykırı olduğu,

1. 19.02.2019 tarihli 1 no’lu ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin “İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgeler yetersiz görülmesi” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde yer alan açıklama ve İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi çerçevesinde idareye verilen teklif kapsamında SMMM tarafından onaylı raporun sunulduğu, bu raporda makine ve ekipmana ilişkin tüm bilgilere yer verildiği ve ayrıca kapasite bilgilerinin de SMMM tarafından tespit edilerek raporda belirtildiği, bunun yanında tespiti yapılan tüm makine ve ekipmana ilişkin tevsik edici fatura, ruhsat gibi belgelerin rapor ekinde sunulduğu, anılan düzenlemelerde SMMM tespit raporuna dayanak teşkil eden belgelerin sunulması istenmekle beraber bu belgelerin neler olduğunun belirtilmediği, dolayısıyla SMMM raporuna dayanak olarak sunulan belgelerin kabul edilmemesinin yerinde olmadığı ve tekliflerinin kabul edilmesi gerektiğinin açık olduğu, bu bağlamda başka istekliler tarafından da Kuruma yapılan başvurular neticesinde 10.04.2019 tarihli 2019/UY.II-475 ve 2019/UY.II-476 sayılı Kurul kararların alındığı, bu kararlar ile ihale komisyonunca gerekçeli karar alınması gerektiği yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, anılan kararlar sonucunda idarece 2 no’lu ihale komisyonu kararının alındığı, bu karara karşı da bazı isteklilerce Kuruma başvuruda bulunulduğu ve 03.07.2019 tarihli 2019/UY.II-776 sayılı karar neticesinde yukarıda yer verilen 1 no’lu ihale komisyonu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilen Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin tekliflerinin değerlendirmeye alındığı ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, daha sonra taraflarınca şikayet başvurusuna konu edilen 3 no’lu ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararın Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan eşit muamele ve saydamlık ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

2. 1 no’lu ihale komisyonu kararına karşı yapılan şikayet başvurusu neticesinde Kurul tarafından alınan 10.04.2019 tarihli 2019/UY.II-475 ve 2019/UY.II-476 sayılı kararların alındığı ve bu karar ışığında anılan ihale komisyonu kararında yer alan gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılan tüm istekliler yönünden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek bu kapsamda yeniden bir değerlendirme yapılması gerekirken yalnızca başvuru sahibi istekliler yönünden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve yalnızca bu istekliler yönünden yeni bir değerlendirme yapılmış olmasının başta eşit muamele ilkesine olmak üzere ilgili mevzuata açıkça aykırılık teşkil ettiği,

Anılan 1 no’lu ihale komisyonu kararında aynı gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılan tüm istekliler yönünden ihale komisyonu kararının eksik inceleme sonucu verilen gerekçesiz kararının kamu düzeni ve kamu yararı olmak üzere idarelerden beklenilen yükümlüklere ve temel ilkelere aykırı olması sebebiyle tüm istekliler yönünden bir zarar oluşturduğu, bu hukuka aykırılıkların giderilmesi için yukarıda yer verilen Kamu İhale Kurulu kararları kapsamında ihaleye katılım gösteren ve başvuru sahibi isteklilerle aynı nedenlerle değerlendirme dışı bırakılan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek yeni bir değerlendirme yapılması gerektiği,

İhalede en avantajlı teklif veren isteklilerden biri oldukları, kamu zararı gözetilmeden karar verilmesi ve tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması dahi istenilmeden değerlendirme dışı bırakılmış olmalarının Kanuna ve kamu yararı ilkelerine aykırılık oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “(Gölhisar-Altınyayla) Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi” olduğu, ihalede 79 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 29.01.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 24 isteklinin katıldığı, 30.07.2019 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile Erk İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Solmaz Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi- Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişiminin teklifinin ise kendi malı olarak istenen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgelerin yetersiz görülmesi gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede, 19.02.2019 tarihinde alınan 1 no’lu ihale komisyonu kararında başvuru sahibi dahil 14 isteklinin “İhale ilanının 4.3.2 ve idari şartnamenin 7.5.5 maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgeler yetersiz görülmüş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” ifadelerine yer verilerek değerlendirme dışı bırakıldığı, bu ihale komisyonu kararı üzerine başvuru sahibi dışındaki başka isteklilerce (A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Baş-Ka İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) Kuruma başvuruda bulunulduğu, başvurular üzerine Kurul tarafından 10.04.2019 tarihli 2019/UY.II-475 ve 2019/UY.II-476 sayılı kararların alındığı, bu kararlarda “…Aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idarelerin eşit muameleyi sağlamakla sorumlu tutuldukları, ayrıca Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının incelenmesi kapsamında eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından da inceleme yapılacağı, idarece tekliflerin değerlendirilmesinin kanun, yönetmelik, tip şartname esasları çerçevesinde standart formlar kullanılarak yapılacağı, bunun yanında ihale komisyonu kararı başlıklı standart formda ihale komisyonunun çalışmasının başından itibaren yapılan işlemler ile kararın gerekçesinin ayrıntılı bir şekilde açıklanacağı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin bulunması durumunda ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin de belirtileceği anlaşılmaktadır.

19.02.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi dahil 14 isteklinin tekliflerinin “İhale ilanının 4.3.2 ve idari şartnamenin 7.5.5 maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgeler yetersiz görülmüş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde ifade edilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı, bu haliyle anılan isteklilere ilişkin olarak genel bir değerlendirmede bulunulduğu, bir başka anlatımla ayrıntılı bir gerekçeye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde ihale komisyonu kararında isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması bağlamında genel nitelikli ifadelerin yer alması, bir başka anlatımla başvuru sahibi dahil değerlendirme dışı bırakılan isteklilere yönelik ayrıntılı gerekçeye yer verilmemesi sebebiyle söz konusu ihale komisyon kararının Kurumca inceleme yapılmasına imkan verecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonunca yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak gerekçeli bir karar alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararlarında idarenin ilk ihale komisyonu kararının isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik genel nitelikli ifadeler içermesi sebebiyle Kurumca mevzuatın öngördüğü nitelikte inceleme yapılmasına imkan vermediği, ayrıca eşit muamele ilkesi çerçevesinde anılan ihale komisyonu kararına karşı Kuruma başvuruda bulunan istekli ile aynı durumda olanların tekliflerinin incelenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı sonucuna ulaşılmış olup, anılan Kurul kararları ile idare tarafından gerekçeleri açık bir ihale komisyonu kararı alınması gerektiği şeklinde düzeltici işlem tesis edilmiştir.

Söz konusu Kurul kararları sonucunda idarece 06.05.2019 tarihinde ikinci bir ihale komisyonu kararı alınmış ve isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Bu kapsamda başvuru sahibi dışındaki başka isteklilerce (A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Baş-Ka İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) değerlendirme dışı bırakılmalarına yönelik Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, Kurumca bu kez eşit muamele ilkesi çerçevesinde inceleme yapılarak 03.07.2019 tarihli 2019/UY.II-776, 2019/UY.II-777 ve 2019/UY.II-778 sayılı Kurul kararları alınmış ve bu kararlarda “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin tekliflerinin değerlendirme alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. Bu kararlarda idarenin değerlendirme dışı bıraktığı Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, dolayısıyla idarece tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edilmiştir. Bunun üzerine idarece anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alındığı, tekliflerinin sınır değerin altında geçerli teklifler olması dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, bu sorgulama neticesinde idarece 30.07.2019 tarihinde üçüncü bir ihale komisyonu kararı alınarak anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına yönelik olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.

…

İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “…(2) Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya isteklilerin aktarılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği, idarece anılan Kanun’da belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise istekliler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilecekleri,

Ayrıca, Kurum’un itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede 19.02.2019 tarihinde alınan 1 no’lu ihale komisyonu kararında başvuru sahibi dahil 14 isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu komisyon kararına karşı Kuruma başka isteklilerce başvuruda bulunulduğu, Kurumca yapılan inceleme neticesinde anılan ihale komisyonu kararının genel nitelikli ifadeler içermesi sebebiyle eşit muamele açısından inceleme yapılamayacağı ve idarece isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması bağlamında gerekçeleri belirtilen bir ihale komisyonu kararının alınması yönünde düzeltici işlem tesis edildiği, bu karar üzerine idarece gerekçeleri belirtilen 06.05.2019 tarihli 2 no’lu ihale komisyonu kararının alındığı, bu karar üzerine başvuru sahibi Solmaz Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi- Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişimi tarafından idareye 15.05.2019 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan başvuru üzerine idarece 21.05.2019 tarihinde şikayet başvurusunun reddine karar verildiği ve aynı tarihte EKAP üzerinden tebliğ edildiği, başvuru sahibinin bu kararın tebliğini takip eden 10 gün içinde Kuruma başvuruda bulunması gerektiği, daha açık ifadeyle 31.05.2019 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunması gerektiği, ancak başvuru sahibinin bu iddiasına ilişkin olarak 19.08.2019 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, yapılan tespit ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu süresi içinde yapmadığı, dolayısıyla bu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına yönelik olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı,

İhale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce ise, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklamasının istenebilmesi için isteklinin teklifinin ihale komisyonunca geçerli teklif olarak belirlenmiş olması gerekmektedir.

Başvuru sahibi isteklinin teklifinin 06.05.2019 tarihli 2 no’lu ihale komisyonu kararında “İhale İlanı’nın 4.3.2 ve İdari Şartname’nin 7.5.5 maddesinde yer alan kendi malı olarak istenilen makinelere ait tevsik edici bilgi ve belgeler yetersiz görülmüştür.

(Smmm raporu sunulmuş, olup ekinde beton santrali için e- fatura sunulduğundan dolayı, iki finişher için ruhsat fotokopisi noter onaysız sunulduğundan, finansal kiralama ile beyan edilen tüm makinalara ait tüm dekontlar sözleşme ve ekleri noter onaysız sunulduğundan dolayı)” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Öte yandan, başvuru sahibinin 2 no’lu ihale komisyonu kararında yukarıda yer verilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı, Kuruma yapılan başvurular sonucunda 03.07.2019 tarihli 2019/UY.II-776, 2019/UY.II-777 ve 2019/UY.II-778 sayılı Kurul kararları kapsamında eşit muamele ilkesi çerçevesinde incelendiği anlaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri, yapılan açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde aşırı düşük teklif sorgulamasının sınır değerin altında geçerli teklif sunan istekliler açısından yapılacağı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise aktarılan 06.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile geçerli teklif olarak görülmediği, bir başka deyişle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin teklifinin geçerli olmaması sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulamayacağı anlaşıldığından bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.