KİK Kararı: 2019/UY.I-817

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/035
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 18.07.2019
Karar No : 2019/UY.I-817
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akh Maden. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/89893 İhale Kayıt Numaralı “Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Akh Maden. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin 31.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2019 tarih ve 24889 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/633 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamasında mazot (motorin) analiz girdisi için kullanılan birim fiyat hesabının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği, fakat ilgili maddenin 16.03.2019 tarihinde değiştiği bu tarihin ilan tarihinden sonra olduğu, açıklamalarının önceki mevzuata uygun olduğu kaldı ki açıklamalar son mevzuata göre değerlendirilse bile yine mevzuata uygun bir açıklama sunulduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye hesaplarında idarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı eki sıralı analiz girdileri tablosunda verilen mesafeler yerine; sözleşme ve taahhütname yolu ile kullanılmasına muvafakat edilen ruhsatlı ocağa ait kroki, harita ve ruhsat sahibi taahhütnamesine göre KGM nakliye taşıma formüllerinde (M) nakliye mesafesinin kullanılarak hesaplama yapıldığı ve kullanılan söz konusu (M) nakliye mesafelerinin idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan mesafelerden daha düşük olduğu; “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması ”, “Taşın ocaktan iş başına nakli”, “Plentmiks alttemel-temel malzemesinin plentten iş başına nakli”, “Bitümlü malzemenin yola nakli” taşıma formüllerindeki nakliye (M) mesafe girdilerinin idarece verilen (M) taşıma mesafesi analiz girdi miktarları ile örtüşmediği, gerekçesiyle teklifin reddedildiği, fakat Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesi gereği yüklenicinin kendi bulacağı her türlü ocağı kullanabileceği, dolayısıyla ihale konusu iş için daha yakın olan özel ocağın kullanılacağı bu sebeple açıklamaların uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4 İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.(Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu: 1993 E 040 860

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Toprak Tesviye İşleri (367.000 m3 kazı), Sanat Yapısı İşleri (11.950 m3 demirli ve demirsiz beton), Üstyapı İşleri (29.500 ton plentmiks alttemel ve temel, 34.500 m2 bitümlü sıcak karışım imalatı)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin tüm maddeleri "İdari Şartname" de yer almasalar bile geçerlidir

4 Aralık 2015 tarih ve 29552 sayılı Resmi Gazete'de çeşitli ilanlar bölümünde yer alan "Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapım işleri ihalelerinde; Sınır Değer Katsayısı (A) Alt Yapı İşlerinde N = 1,00 olarak belirlenmiştir.Bu ilan yayımı tarihinde yürürlüğe girer." hükme göre bu ihale için Sınır Değer Katsayısı (N) = 1,00 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

28.03.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 101 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 19.207.437,61 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında teklif sunan 36 istekliden 03.05.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 34 isteklinin süresi içerisinde açıklama sunmadığı, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı ve ihalenin Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Yüngül İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Me-Yu İnş. Taah. Müh. San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece 03.05.2019 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33. maddesinin;

33.1. bendi gereğince, teklifiniz sınır değerin altında kaldığından;

“Birim Fiyat Teklif Cetveli”nde yer alan BA/15, KGM/16.130/K-HÖ, KGM/16.132/K-HÖ, KGM/17.081/K-1/A-Ö, KGM/2202-Ö, KGM/23.176/K-Ö, KGM/23/ND-Ö, KGM/6100/3-Ö iş kalemlerine ilişkin olarak Ek’te analiz girdileri ve miktarları gösterilmektedir. Tarafınızca hazırlanacak birim fiyat analizlerinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek bütün pozların analiz girdilerinde gösterilmesine ve açıklama istenilecek pozlarla ilgili;

İdari Şartname’nin 33.2. bendi gereğince,

“a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü”

hususlarında bilgi ve belgelere dayalı olarak, birim fiyat tarifleri ile Karayolu Teknik Şartnamesine uygun olacak şekilde yapacağınız yazılı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren beş (5) iş günü içinde İdaremize gönderilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi isteklinin 10.05.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından mazot (motorin) girdisi için EPDK tarafından il (Tokat İli) bazında günlük yayımlanan 19.03.2019 tarihli fiyatların esas alındığı, sunulan belgelerde motorinin litre fiyatının 5,91 TL olduğu, söz konusu fiyatın KDV hariç 5,00 TL olarak hesaplandığı, litreden kilograma dönüştürme işlemi için 0,845 kg/lt katsayısının kullanıldığı ve bulunan tutarın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir…” açıklamasına binaen %90’ına denk gelen 5,325 TL’nin (((5,91/1,18)/0,845)X0,90) altında olmayacak şekilde açıklandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından şikayet ve itirazen şikayet dilekçesinde ek olarak sunulan EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı yazısında;

“İlgi: 06/03/2018 tarihli ve 11441 sayılı yazı.

İlgide kayıtlı yazınızda piyasaya arz edilen motorinin yoğunluk değerine ilişkin bilgi talep edilmektedir.

10/09/2004 tarihli ve 25579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi uyarınca, piyasaya arz: edilecek akaryakıtın ilgili standarda uygun olması zorunludur. Bu kapsamda TS EN 590 Otomotiv yakıtları - Dizel (motorin) - Gerekler ve deney yöntemleri standardı uyannca motorinin kesafet (yoğunluk) aralığının 15 °C'de 820 kg/m3 ila 845 kg/m3 arasında olması gerekmektedir.

Bilgilerinizi rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.

7 Kasım 2014 tarih ve 29168 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında “Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 03/11/2014 tarihli toplantısında akaryakıt fiyatlarının takibine ilişkin aşağıdaki karar alınmıştır:

Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı

Madde-1: Rafinerici lisansı sahiplerinin akaryakıt satış fiyatının takibinde Platts European Market Scan’de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında ABD Doları/ton cinsinden yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının TCMB tarafından açıklanan döviz satış kuru üzerinden TL’ye çevrilmiş olan tutarı (TL/ton) dikkate alınır. Bu tutarın TL/lt değerinin hesaplanmasında yoğunluk değeri motorin için 0,845 ton/m3 ve benzin için 0,775 ton/m3 olarak dikkate alınır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kuruma yapılan farklı bir itirazen şikayet başvurusu kapsamında uyuşmazlığa konu yoğunluk dönüşüm oranlarının standart olarak hangi aralıkta olması gerektiğinin netliğe kavuşturulması amacıyla Türk Standartları Enstitüsü’nden 09.10.2017 tarihli ve 23222 sayılı Kurum yazısı ile bilgi ve görüş isteminde bulunulduğu ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından gönderilen cevabi yazıda “…İlgide bahsedilen konu, bu alanda standart veya benzeri ilmi dokümanları hazırlamak ve Enstitümüz adına teknik görüşleri vermekle yetkili TK16 Petrol ve Petrol Ürünleri Teknik Komitesi tarafından değerlendirilmiş olup, Komitenin konu hakkındaki görüşü aşağıda verilmiştir.

“Belirli bir sıcaklıktaki motorinin hacminin kütleye dönüştürülebilmesi için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. Ülkemizde pazarlanan motorinlerde (dizel) olması gereken özellikler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından zorunlu uygulamada tutulan TS EN 590 "otomotiv yakıtları - Dizel (motorin) - Gerekler ve deney yöntemleri” standardında belirtilmiştir. Bu standartta yer alan Çizelge 1'e göre motorinin TS 1013 EN ISO 3675 veya TS EN ISO 12185 yöntemlerine göre ölçülmüş olan 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 820,0 kg/m³ - 845,0 kg/m³ (LİTRE cinsinden; 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L) aralığında olmalıdır. Sonuç olarak TS EN ISO 590 standardına uygun bir motorinin 1 litresinin 15 °C sıcaklıktaki kütlesi 0,8200 kg - 0,8450 kg aralığında olmalıdır. Örneğin, bu aralık içinde yer alan ve 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 834,5 kg/m³ (kg cinsinden; 0,8345 kg/L) olarak ölçülmüş olan motorinin 15 °C sıcaklıktaki 1 (bir) litresinin kütlesi 0,8345 kg'dır. Piyasaya sürülmüş olan bir motorin ürününün 15 °C sıcaklıktaki yoğunluk değerine, ürün piyasaya çıkmadan önce TS EN 590 standardına uygunluk açısından ilgili deney yöntemlerinden akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen deneyler sonucunda düzenlenmiş olan deney/analiz raporlarından ulaşılabilir ya da belirli bir ürünün yoğunluğu o üründen TS EN 590 standardına atıf yapılan numune alma yöntemlerine uygun olarak alınan bir numunenin motorinde yoğunluk tayini yöntemlerinden (TS 1013 EN ISO 3675 ve/veya TS EN ISO 12185) akredite bir laboratuvarda yoğunluğu tayin edilmek suretiyle tespit edilebilir.

Motorinin hacmi ve buna bağlı olarak yoğunluğu 15 °C civarındaki sıcaklıklar için çok önemli düzeyde olmamakla birlikte, sıcaklıkla değiştiği için 15 °C’tan farklı sıcaklıktaki bir ürünün 1 litresinin kütlesini belirleyebilmek için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir.” …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

EPDK’nın “https://www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/19-0-1008/petrol-piyasasi” internet adresi üzerinde yer alan “Bildirim formlarına ilişkin açıklamalar” kısmında 01.03.2019 tarihinde yayınlanan 9. versiyonun genel açıklamalar kısmında “Motorin”e ilişkin “Bildirime Esas Kullanılacak Yoğunluk Değeri (ton/litre)”nin faturada ağırlık verisinin bulunmaması durumunda 0,000833 (0,833 kg/litre) alınacağının belirtildiği, ilgili TSE standartına atıf yapılarak belirtilmiş yazıda normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin (litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L aralığında olması gerektiği ve EPDK’nın 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında 0,845 ton/m3 (0,8450 kg/L) değerinin yer aldığı görülmüştür.

Motorinin litreden kilograma dönüşümü için; EPDK 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında 0,845 ton/m3 (0,8450 kg/L), EPDK’nın bildirim formunda ise 0,833 kg/litre değeri belirtilmiş olup 0,833 kg/litre değerinin 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L aralığının aritmetik ortalaması olduğu ve 0,845 kg/litre değerinin belirtilen aralıkta olduğu, EPDK Kurul Kararı’nda 0,845 yoğunluğunun belirtildiği, bildirim formunda yer alan yoğunluğun ortalama değer olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında mazot (motorin) analiz girdisi için analizlerde kullanılan fiyat için yapılan yoğunluk hesabının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırılık oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Ocak ve Depo Yerlerinin Temini ve Taşıma Mesafesi:

Bu yolun çalışmalarında ve Sıcak Karışım Malzemesi için idare adına hammadde üretim izin belgesi bulunan Tokat İli Turhal İlçesi Katmerkaya Köyü sınırları içerisinde bulunan Katmerkaya taş ocakları idare tarafından gerekli izinler tamamlanması halinde verilecektir. Bu iş için gerekli olan depo alanları, konkasör sahaları, plent sahası, beton tesisi sahası, beton santrali sahası, şantiye sahası ile malzeme temininde kullanılacak diğer ocak yerleri (ariyet ocağı sahaları, su, kum, çakıl, çimento, demir, yapıştırıcı, katkı malzemeleri v.b.) idare tarafından gösterilmeyecek olup, bu sahaların yüklenici firma tarafından tayin ve tespit edilmesi esastır [Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazların (Orman vasfı dahil) izin, irtifak ve tahsis işlemleri ile mera, yaylak ve kışlak gibi arazilerin vasıf değişiklikleri ve tahsis işlemleri, yüklenici tarafından talep edilmesi durumunda, İdare tarafından yürütülecektir]. Ancak tüm masraflar firma tarafından ödenecektir. Yüklenici firma kendi bulduğu her türlü ocağı da bu işin çalışmalarında kullanabilecek olup bu durumda kendi bulduğu ocağın malzemesinin şartnamelere uygunluğunu idareye onaylatmak zorundadır. Ocak yeri değişikliği olması durumunda tüm imalatlar için malzeme ve nakliye bedeli ödenmeyecektir. Ayrıca Üstyapı imalatlarında dizayn gereği karışıma agrega ilave edilmesinin söz konusu olması durumunda malzeme bedeli ve nakliye için yüklenici tarafından ilave ödeme veya yeni fiyat talep edilmeyecektir.

NOT: Bu yolun BSK imalatları için kullanılacak BİTÜM malzemesi Bölge Müdürlüğümüz (İdare) tarafından temin edilecektir. İdare tarafından yaklaşık maliyet hesap işlemlerinde taş, su, kum, çakıl, ariyet malzemesi, çimento, demir, yapıştırıcı, katkı malzemeleri, mekanik üst yapı imalatları, BSK üst yapı imalatları, prefabrik imalatlar, taze beton, beton-hdpe-pvcesaslı borular,v.b. imalatlar için gerekli bütün malzemeler için nakliye mesafelerinde; idareye ait mevcut malzeme ocakları, civarda uygun depo sahaları, malzeme üretimi yapılan fabrikaları, malzeme tesis sahalarından nakliye yapılması esas alınmak suretiyle mesafeler tahmini alınarak yaklaşık maliyet hesabı yapılmıştır. Ancak teklif yapan istekliler teklif maliyetlerinin tespitinde nakliye mesafelerini kendi tespit ettikleri yerlerden yapacak olup, işin ödemesi esnasında nakliye mesafesi değişikliği v.b. nedenleriyle herhangi bir değişiklik ve düzeltme hak iddiasında bulunulmayacak, ödemelerde yüklenici firmanın teklifi esas olacak ve ödemeye esas olan yüklenici firmanın teklif fiyatları alınacaktır. İşin farklı uygulanmasından dolayı meydana gelebilecek maliyet değişiklikleri için, tatbikat esnasında veya kesin hesapta herhangi bir değişiklik ve düzeltme yapılamayacağı gibi herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz.

Ocak ve depo yerlerine ulaşım için yapılacak servis yollarının yapımı yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi,

İdarece 03.05.2019 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde “

AÇIKLAMA İSTENİLEN İŞ KALEMLERİ LİSTESİ

İşin Adı: AMASYA-TOKAT YOLUNUN TOKAT HAVAALANI KAVŞAĞI VE BAĞLANTI YOLU KM: 0+000-1+040 ARASI TOPRAK TESVİYE, SANAT YAPILARI, KÖPRÜ VE ÜSTYAPI (BSK) İŞLERİ YAPIM İŞİ

Sıra

No

İş Kalemi No

İş Kalemi Tanımı

Birimi

1

BA/15

10 cm binder ve 5 cm aşınma olmak üzere 15 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 bitümlü sıcak kanşım tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (İdare malı bitüm ile)

( Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

m2

2

KGM/16.130/K-HÖ

Her Türlü Inşaaatta (Kirişli ve Kutu Menfezler, Köprüler ve Betonarme Kazık Hariç, Plak ve Kompozit Menfezler Dahil) Kumda veya Suda her dozda demirli beton (Hazır beton harcı ile)(minimum C30/37 beton sınıfında) (Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

m3

3

KG M/16.132/K-HÖ

Her Türlü Açıklıkta Altgeçit, Üst Geçit ve Kutu Menfezlerde Kuruda veya Suda Her Dozda Demirli Beton (Kullanılan her türlü malzeme ve nakliyeler dâhil) (Hazır Beton Harcı ile)(minimum C30/37 beton sınıfında) Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

m3

4

KGM/17.081/K-l/A- Ö

Dolgu altına ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması (Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

m3

5

KGM/2202-Ö

Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması ve kullanılması (Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

m3

6

KGM/23,176/K-Ö

Köprülerde ve Sanat Yapılarında Profilli Demirden Sıcak Daldırma Galvanizli Yaya Korkuluğu İmali, Yerine Montajı ve Nakli

(Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

ton

7

KGM/23/ND-Ö

İnşaat bünyesine giren ince ve kalın her ebat ve çaptaki nervürlü çelik zati bedeli (zayiat dahil), işbaşına nakli ve işçiliği

(Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

ton

8

KGM/6100/3-Ö

Plent-miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar dahilinde)

ton

” bilgileri yer almaktadır.

Ayrıca idarece 03.05.2019 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “Sıralı Analiz Girdi Tablolarının” yer aldığı ve söz konusu tablolarda KGM/17.081/K-1/A-Ö iş kalemine ilişkin “Taşın ocaktan iş başına nakli” girdisinde M nakliye mesafesinin M=22,72 km, KGM/2202-Ö iş kalemine ilişkin “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisinde M nakliye mesafesinin M=18,82 km, ve KGM/6100/3-Ö iş kalemine ilişkin “Plent-miks temel malzemesinin plentten iş başına nakli” girdisinde M nakliye mesafesinin M=22,10 km olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında KGM/17.081/K-1/A-Ö iş kalemine ilişkin “Taşın ocaktan iş başına nakli” girdisinde M nakliye mesafesinin M=12 km, KGM/2202-Ö iş kalemine ilişkin “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisinde M nakliye mesafesinin M=12 km ve KGM/6100/3-Ö iş kalemine ilişkin “Plent-miks temel malzemesinin plentten iş başına nakli” girdisinde M nakliye mesafesinin M=12 km olarak belirlendiği ve M nakliye mesafesi için “İdare tarafından verilen analiz formatında belirtilen ve açıklanma şekli olarak belirtilen formüllere bağlı kalınarak ekli taş ocağı olarak kullanılacak ocağa ilişkin kroki, harita ve ruhsat sahibi taahhütnamesine göre taşıma mesafesi hesaplanarak açıklama yapılmıştır.” ifadesinin yer aldığı, ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından kullanacağı ocağa ilişkin “Sözleşme ve Taahhütname”, “İşletme Ruhsatı”, “Ocağa Ait Ruhsat Koordinatları”, “Kroki” ve “İtinerer” belgelerinin sunulduğu, ocaktan malzeme nakline ilişkin mesafenin “İtinerer” de ortalama 11,52 km olduğu ortalama 12,00 km olarak kullanılacağının belirtildiği, mesafeye ilişkin bölgenin uydu fotoğrafını gösteren internet çıktısının sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesinin açıklaması istenilen iş kalemleri analizlerinde yer alan malzeme nakliyeleri için istekli tarafından idarece belirlenen mesafelerin altında mesafelerin kullanılması şeklinde belirtildiği, sözleşme tasarısının 33.1’inci maddesinde “… Bu yolun çalışmalarında ve Sıcak Karışım Malzemesi için idare adına hammadde üretim izin belgesi bulunan Tokat İli Turhal İlçesi Katmerkaya Köyü sınırları içerisinde bulunan Katmerkaya taş ocakları idare tarafından gerekli izinler tamamlanması halinde verilecektir. Bu iş için gerekli olan depo alanları, konkasör sahaları, plent sahası, beton tesisi sahası, beton santrali sahası, şantiye sahası ile malzeme temininde kullanılacak diğer ocak yerleri (ariyet ocağı sahaları, su, kum, çakıl, çimento, demir, yapıştırıcı, katkı malzemeleri v.b.) idare tarafından gösterilmeyecek olup, bu sahaların yüklenici firma tarafından tayin ve tespit edilmesi esastır … Yüklenici firma kendi bulduğu her türlü ocağı da bu işin çalışmalarında kullanabilecek olup bu durumda kendi bulduğu ocağın malzemesinin şartnamelere uygunluğunu idareye onaylatmak zorundadır…” hususunun belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddeleri dikkate alındığında malzeme ocağı ve depo yeri gibi alanların tespitinin yüklenicinin sorumluluğunda olacağı, idare tarafından belirtilen ocağın kullanımını zorunlu kılan düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında istekliler tarafından idarece verilen analiz formatında yer alan mesafelerden daha uygun mesafede malzeme ocağı ve benzeri alanların tespiti ve bu hususun belgelendirilmesi koşuluyla aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılabileceği, idare tarafından söz konusu belgelendirme bakımından herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın salt mesafenin idarece belirlenen mesafenin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamış olmasında mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Akh Maden. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirilmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.