KİK Kararı: 2019/UY.I-755

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/032
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 03.07.2019
Karar No : 2019/UY.I-755
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Ali Oruç - Tire İnşaat Mimarlık Mühendislik Temizlik Doğalgaz Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

VEKİLİ:

Av. Ayşen GÜLER,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/98119 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul İli Çatalca İlçesi Hükümet Konağı İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 08.04.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul İli Çatalca İlçesi Hükümet Konağı İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ali Oruç - Tire İnşaat Mimarlık-Mühendislik Temizlik Doğalgaz Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 23.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2019 tarih ve 23361 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/611 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Müvekkiller tarafından yapılan şikâyet başvurusuna ilişkin kararın idarece 31.05.2019 günü saat 15.48’de, bayram tatilinin hemen başlangıcında gönderilmesinin ihale sürecine ilişkin hakların kullanılmasının önüne geçilmek maksatlı olduğu, bu konuda güvenirlik, saydamlık, eşit muamele ve kamuoyu denetimi ilkeleri doğrultusunda gerekli değerlendirmenin yapılması gerektiği,

2. İhale sonrasında Kılıç İnşaat adına müvekkillere ulaşan yetkililerin işi yapmak istedikleri ve tanışmak istediklerini bildirdiği, telefon görüşmesinin ardından müvekkillerinin bir daha aranmadığı, ihale komisyonu kararına göre Kılıç İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, bu olayın 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine aykırı davranıldığı şüphesini uyandırdığı, idarece anılan firmanın kendilerini neden aradığı ya da benzer şekilde başka isteklileri de arayıp aramadığının ortaya çıkarılmadığı, bu konuda gerekli araştırma yapılmadan alınan idare kararının mevzuata aykırı olduğu,

3. Müvekkillerinin teklifinin pilot ortak olan Mehmet Ali Oruç’un cirosunun yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, zira müvekkillerinin taahhüdü altında bulunan işlerin parasal tutarının teklif edilen bedelin %15’inden az olmasının mümkün olmadığı, teklif dosyası kapsamında Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından “Erdemli Adliye Binası Yapım İşi”ne ilişkin olarak düzenlenen 01.04.2019 tarihli ve 2016/566119-2077713-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, belge tutarının 18.990.425,48 TL olduğu, bu tutarın tek seferde kamuya yapılmış, faturası kesilmiş ve hakedişi yapılmış bir meblağa karşılık geldiği, bu hususun idarece dikkate alınmadığı,

4. Yaklaşık maliyetin 21.664.543,86 TL olarak belirlendiği, işin ilan edilen özellikleri karşısında verilen 13 tekliften dahi yüksek olan bu tutarın idarece yanlış hesaplandığını gösterdiği, idarece şikayet başvurularının süre yönünden reddedildiği, başvuru süresinin ilk oturum tarihinden itibaren değil, kesinleşen ihale kararının tebliğinden itibaren hesaplanması gerektiği,

5. İdarece sınır değerin mevzuata aykırı şekilde belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulur. Bu şikayet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

…

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükümleri,

“Karar gereklerinin yerine getirilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Şikayeti sonuçlandıran idare kararı, en geç üç gün içerisinde başvuru sahibi ile aday veya isteklilere bildirilir.” hükmü,

“İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında da “İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede başvuru sahibinin 23.05.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece 29.05.2019 tarihinde alınan karar ile şikâyet başvurusunun reddedildiği, idarenin kararının başvuru sahibine 31.05.2019 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 10.06.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede idarenin kararının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’te öngörülen 10 günlük süre içerisinde alındığı ve en geç üç gün içinde başvuru sahibine bildirildiği, ayrıca anılan Yönetmelik uyarınca tatil günlerinin sürelere dâhil olduğu hususları dikkate alındığında, idarenin karar alma sürecinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, öte yandan idarenin cevabının süresinde itirazen şikâyet başvurusu yapılmasına engel olmadığı, nitekim başvuru sahibi tarafından süresinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelenmesine geçildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin itirazen şikâyet hakkını kullanmasını kısıtlayacak bir durum olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru yolları” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İhalelere yönelik başvuru yolları şikayet ve itirazen şikayettir.

(2) Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurudur.

(3) İtirazen şikayet:

a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,

…

Kuruma yapılan başvurudur.” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvuruları, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından yapılmakta olup, Kurum tarafından yapılacak inceleme de bu kapsamda idare tarafından tesis edilen idari işlem ve eylemlerle sınırlı olmaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale sürecindeki hukuka aykırı bir işlem veya eyleme yönelik olmadığı, bu haliyle iddiaya yönelik başvurunun ihale işlem dosyası içerisinde yer alan belgeler üzerinden incelenme olanağının bulunmadığı ve Kurumun görev alanında olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde (1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” hükümleri yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

…

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemeleri yer almıştır.

Başvuruya konu ihaleye 13 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında teklif veren Trans-Of Ulusal Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Ersen Oflaz İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, ikinci en düşük fiyat teklifi veren başvuru sahibinin pilot ortağın cirosunun yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Kılıç İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Efe Demiryolu Ray Sistemleri Makine Mühendislik İnşaat Madencilik Enerji Petrol Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin olarak, pilot ortak Mehmet Ali Oruç’un teklif kapsamında sunduğu iş hacmini gösteren gelir tablosuna (cirosuna) göre 2018 yılı cirosunun 721.719,00 TL, güncel tutarının 837.194,00 TL olduğu, 2017 yılı cirosunun 1.699.761,00 TL, güncel tutarının 2.430.658,00 TL olduğu, güncellenmiş ortalama ciro tutarının 1.633.926 TL olduğu, dolayısıyla pilot ortağın hissesine tekabül eden iş hacmi tutarı olan 4.188.318,75 TL’yi (16.922.500,00 TL x 0,25 x 0,99) karşılamadığı tespitlerine yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesi uyarınca iş hacmini gösteren belgelerin isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosu ya da taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar olduğu, isteklilerce bu iki belgeden birinin sunulmasının yeterli olduğu, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretlerinin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından ihaleye 16.922.500,00 TL teklif verildiği, pilot ortak Mehmet Ali Oruç’un ortaklık oranının %99, özel ortak Tire İnşaat Mimarlık Mühendislik Temizlik Doğalgaz Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortaklık oranının %1 olduğu, teklif dosyası kapsamında pilot ortağa ilişkin olarak 2018 ve 2017 yıllarına ait gelir tablosu sunulduğu, anılan belgede 2018 yılına ait net satışlar tutarının 721.719,40 TL, 2017 yılına ait net satışlar tutarının 1.699.761,20 TL olarak belirtildiği, özel ortağa ilişkin olarak 2017 ve 2016 yıllarına ait gelir tablosu sunulduğu, anılan belgede 2017 yılına ait net satışlar tutarının 7.855.795,72 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Özel ortak tarafından sağlaması gereken iş hacmi tutarının 42.306,25 TL (16.922.500,00 TL X 0,25 X 0,01) olduğu, sunulan gelir tablosuna göre 2017 yılına ait net satışlar tutarı olan 7.855.795,72 TL’nin özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş hacmi tutarını sağladığı tespit edilmiştir. (İhalenin yılın ilk dört ayında olması sebebiyle, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıla ait belge sunulabildiğinden, belgelendirmesi uygun görülmüştür.)

Pilot ortak tarafından sağlaması gereken iş hacmi tutarının 4.188.318,75 (16.922.500,00 TL X 0,25 X 0,99) TL olduğu, ancak sunulan gelir tablosuna göre 2018 yılı gelir tablosundaki güncellenmiş net satışlar tutarının karşılanması gereken iş hacmi tutarını tek başına sağlamadığı, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca iş hacmini gösteren belgelere ilişkin yeterlik kriterlerinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlanamadığı durumlarda ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerin sunulabileceği ve sunulan belgelerde yer alan parasal tutarların ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacağı, bu doğrultuda pilot ortak tarafından son iki yıla kadarki belgelerin sunulduğu, sunulan 2018 ve 2017 yıllarına ait güncellenmiş net satışlar tutarının ortalamasının 1.642.743,67 TL olduğu, bu tutarın ise istenilen asgari iş hacmi tutarını karşılamadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığınca “Erdemli Adliye Binası Yapım İşi”ne ilişkin olarak düzenlenen 01.04.2019 tarihli ve 2016/566119-2077713-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, belge tutarının 18.990.425,48 TL olduğu, bu tutarın tek seferde kamuya yapılmış, faturası kesilmiş ve hakedişi yapılmış bir meblağa karşılık geldiği iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Yukarıda da açıklandığı üzere taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretlerinin sunulması gerekmekte olup, buna göre kamu ihale mevzuatında iş hacmine ilişkin yeterlik kriterinin sağlanması amacıyla sınırlı sayma yoluyla belirlenen belgeler arasında iş deneyim belgeleri bulunmadığından, başvuru sahibi tarafından sunulan iş bitirme belgesinin iş hacminin tevsikine yönelik bir belge olarak değerlendirilme imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

Netice itibariyle, başvuru sahibi tarafından sunulan 2018 ve 2017 yıllarına ait güncellenmiş net satışlar tutarının ortalamasının pilot ortak tarafından sağlanması gereken iş hacmi tutarını karşılamadığı, diğer yandan taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturaların teklif dosyası kapsamında sunulmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 7’nci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin ihale tarihinde teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı ve yaklaşık maliyete ilişkin şikâyet başvurularının bu tarihten itibaren yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalenin 08.04.2019 tarihinde gerçekleştirildiği ve yaklaşık maliyetin de bu tarihte açıklandığı, nitekim aynı tarihte düzenlenen isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin tutanakta da ihalede teklif edilen fiyatlar ile yaklaşık maliyetin açıklandığı bilgisine yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yaklaşık maliyetin yanlış oluşturulduğu yönünde olduğu, bu durumda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin yaklaşık maliyetin açıklandığı tarih olan 08.04.2019 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyete yönelik şikâyet başvurusunun 18.04.2019 tarihi mesai bitimine kadar yapılabileceği, ancak başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra 23.05.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesabına ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca yapım işi ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler üzerinden sınır değer hesaplaması yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede ihale komisyonunca 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra sınır değer hesabının yapıldığı, yapılan bu işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından idarece sınır değerin hangi yönüyle kamu ihale mevzuatına aykırı hesaplandığının belirtilmemiş olduğu ve herhangi bir belgeye (geçici teminat ile teklif mektuplarına) yönelik şikâyetin bulunmadığı da dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.