KİK Kararı: 2019/UY.I-733

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/031
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 26.06.2019
Karar No : 2019/UY.I-733
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ce-Sa Yapı İnşaat Otomotiv Bilgi Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. - Mehmet Düzenli İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/504923 İhale Kayıt Numaralı “Mersin, Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Oto korkulukların Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin, Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ce-Sa Yapı İnşaat Otomotiv Bilgi Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. - Mehmet Düzenli İş Ortaklığı’nın 06.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.05.2019 tarih ve 20411 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/514 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 30.01.2019 tarihli 2018/UY.I-141 sayılı Kurul kararı ile ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmediği, ancak anılan Kurul kararının, açılan dava sonucunda Ankara 17. İdare Mahkemesinin 14.03.2019 tarihli kararı ile bozulduğu, anılan mahkeme kararını uygulamak üzere alınan 10.04.2019 tarihli ve 2019/MK-131 sayılı Kurul kararı ile ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin uygun görülmemesine ilişkin kısmın iptal edildiği ve “kompresör” girdisine ait sunulan fiyat teklifine dayanak oluşturulan belgelerin istenilerek sonuçlandırılmasının belirtildiği, idarece bu belgelerin meslek mensubundan istenildiği ve uygun görüldüğü, ancak 03.017/3 poz numaralı kompresör rayici için alınan fiyat teklifinde veya dayanak oluşturan belgelerde, söz konusu kompresörün belgeyi düzenleyen firmanın envanterinde olduğuna dair ilave belge sunulmadığı, teknik şartların sunulan belgeden anlaşılamadığı,

Meslek mensubu ile fiyat teklifini düzenleyen firma arasında tam tasdik sözleşmesi olmadığı,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifi düzenleme tarihinden sonra düzenlendiği,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki rakamların gerçekçi olmayıp hayali olduğu,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında geçici vergi beyanname döneminin 2018/3 olarak belirtildiği, ancak defter tasdikinin 2016 yılında olduğu, 2013 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 220’ci maddesine göre defter tasdikinin hesap döneminden önce gelen son ayda yapılması gerektiği, dayanaktan yoksun deftere göre çıkarılan tutanakların kabul edilmemesi gerektiği, söz konusu meslek mensubu hakkında ayrıca SMMM odasına şikayette bulunacakları,

Fiyat teklifinin eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, 152 numaralı mamul mallar tablosunun boş bırakıldığı ve 153 numaralı ticari mallar hesabında ise bariz hatalar yapıldığı, buradan hareketle fiyat teklifine esas hesaplamaların hayal ürünü olduğunun anlaşılabileceği,

Sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

06.02.2019 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Yakar Galvaniz Metal Yol İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi. - Alpaslan Yol İnşaat Taahhüt Madencilik Elektrik Elektronik Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, anılan karara yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda 30.01.2019 tarihli ve 2019/UY.I-141 sayılı karar ile “…Aşırı düşük teklif açıklaması yapacak istekliler tarafından makine ve ekipman girdilerinin bileşenlerinden amortismana yönelik yapılacak açıklamalarda, kamu kurumu birim fiyatlarının (DSİ, ÇŞB, KGM vb.) rayici kullanılabileceği gibi söz konusu makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması halinde ilgili makine ve ekipmanın edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklama yapılabilmektedir.

“03.017/3” poz numaralı “Kompresör (250 Cfm'lik+havalı şahmerdan+havalı delici+havalı sıkıcı gurubu+pick-up veya kamyonet)” rayici için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü kaplamalar, Bakım ve Trafik işlerine ait fiyat analizleri” kitabı incelendiğinde, anılan rayicin, amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj gibi alt bileşenlerden oluştuğu görülmüştür. Ayrıca anılan rayicin 2018 yılı yayımlanan birim fiyatının 70.000,00 TL olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde ise öngörülen fiyatın 20.000,00 TL olduğu, istekli tarafından sunulan analizde girdi fiyat olarak resmi rayiç kullanıldığında analiz karsız fiyatının 8,42 TL yerine 10,07 TL olacağı ve teklif fiyatının üzerinde olacağı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından “KGM/3780/2-M” iş kaleminde yer alan “03.017/3 Kompresör (250 Cfm'lik+havalı şahmerdan+havalı delici+havalı sıkıcı gurubu+pick-up veya kamyonet)” rayici için Raysan Müh. Kalıp Makine Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, anılan rayicin yukarıda sayılan alt bileşenlerinden birisi olan amortisman bedelinin açıklanması için anılan makine için kendi malı olarak aktifinde kayıtlı olduğunu gösterir bir belge sunulmadığı, bu durumda resmi rayicin kullanılmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Envanterinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş makinesi bulunan istekliler bakımından bu durumun Kanun’un 38’inci maddesinde yer alan avantajlı koşul olarak kullanılabileceği, ancak şikayete konu söz konusu durumda, iş makinesinin açıklama sunan isteklinin envanterinde kayıtlı olduğunu tevsik edici amortisman defteri vb. belgeler sunulmadığı, başka bir anlatımla isteklinin kendi malı olarak açıklamada kullanabileceği iş makinesi olmaksızın fiyat teklifi alınmak suretiyle amortisman maliyetine ilişkin açıklama yapılmasının uygun olmayacağı, öte yandan yukarıda yapılan değerlendirmelerin aksine bir kabulün ise kendi malı aracı iş makinesi bulunan isteklilerce kullanılması mümkün olan avantajlı koşulun haksız kullanımı sonucu doğuracağı anlaşılmış, amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü de bulunmadığı göz önüne alındığında söz konusu makine için yapılan açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır…” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Yakar Galvaniz Met. Yol İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Alpaslan Yol İnş. Taah. Mad. Elek. Elekt. Tel. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı vekili tarafından açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 14.03.2019 tarihli ve E:2019/278 K:2019/491sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine alınan 10.04.2019 tarihli ve 2019/MK-131 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 30.01.2019 tarihli ve 2019/UY.I-141 sayılı kararının “kompresör” girdisine yönelik değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda idare tarafından kompresör girdisi için sunulan fiyat teklifine dayanak belgelerin istenilerek değerlendirme yapılmasını teminen 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

İdarece anılan Kurul kararını yerine getirmek amacıyla fiyat teklifine dayanak belgeler ilgili meslek mensubundan 24.09.2019 tarih ve E.119583 sayılı yazı ile “…iş ortaklığınca KGM/3780/2-M iş kalemindeki “03.017/3” poz numaralı “kompresör”e yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, Raysan Müh. Kalıp Makine Ltd. Şti. kaşe ve imza bilgisine yer verilen fiyat teklifi sunulmuştur.

Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda değerlendirme yapılabilmesi için kompresör girdisi için sunulan fiyat teklifine dayanak belgelerin (maliyet tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) vb. belgeler), idaremize üç (3) iş günü içinde göndermeniz gerekmektedir.…” ifadelerine yer verilmek suretiyle istenilmiş ve 26.04.2019 tarihinde meslek mensubu tarafından idareye sunulan belgeler uygun görülerek 26.04.2019 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Yakar Galvaniz Metal Yol İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi. - Alpaslan Yol İnşaat Taahhüt Madencilik Elektrik Elektronik Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı)üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları ile sınırlı olarak yapılan inceleme aşağıdaki gibidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Mersin Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1999E040160

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından “KGM/3780/2-M” iş kaleminde yer alan “03.017/3 Kompresör (250 Cfm'lik+havalı şahmerdan+havalı delici+havalı sıkıcı gurubu+pick-up veya kamyonet)” rayici için Raysan Müh. Kalıp Makine Ltd. Şti.den alınmış fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (13/11/2018) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, meslek mensubu tarafından TÜRMOB kaşesi kullanılarak kaşelendiği ve imzalandığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, ihale uygulama yönetmelikleri ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif sorgulamalarının ne şekilde yapılacağı ve açıklama kapsamında sunulan belgelerin taşıması gereken özelliklerin neler olduğu ve açıklamaların değerlendirilmesinin nasıl yapılacağı hususları düzenlenmiştir.

Buna göre, aşırı düşük teklif açıklamalarındaki maliyetlerin tevsiki için piyasada faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulması halinde, fiyat teklifine dayanak oluşturan belgelerin, açıklama kapsamında sunulmasının zorunlu olmadığı, ancak idarece gerekli görülmesi halinde bu belgelerin ilgili meslek mensubundan istenebileceği açıktır. Şikâyete konu ihalede 10.04.2019 tarihli ve 2019/MK-131 sayılı Kurul kararı gereği sunulan fiyat teklifine dayanak oluşturan belgelerin ilgili meslek mensubundan istenilmesinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır. İdarenin 24.04.2019 tarihli yazısı üzerine kompresör girdisine ilişkin fiyat teklifine dayanak oluşturan belgeler, fiyat teklifini düzenleyen meslek mensubundan istenilmiş, ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenen 26.04.2019 tarihli yazı ekinde istenilen belgeler(Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanağı) idareye gönderilmiştir.

Raysan Müh. Kalıp Makine Ltd. Şti. tarafından verilen 13.11.2018 tarihli söz konusu fiyat teklifine dayanak oluşturan belge olarak gönderilen 13.11.2018 tarihli ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, yevmiye defteri ve envanter defterinin tasdiki tarihinin “19.12.2017” olarak, esas alınan geçici vergi beyanname döneminin ise “2018/3” olarak belirtildiği görülmüş olup, tutanağın düzenlenme tarihinin (13.11.2018) fiyat teklifi düzenleme tarihinden sonra olmadığı anlaşılmış, bu itibarla başvuru sahibinin bu hususlara yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan idarenin 24.04.2019 tarihli yazısında “…Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda değerlendirme yapılabilmesi için kompresör girdisi için sunulan fiyat teklifine dayanak belgelerin (maliyet tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) vb. belgeler), idaremize üç (3) iş günü içinde göndermeniz gerekmektedir…” ifadesine yer verilerek ile Ek.O-5 veya Ek.O-6 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenildiği, meslek mensubu ile fiyat teklifini düzenleyen firma arasındaki tam tasdik sözleşmesinin sunulmasının istenilmediği, gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine dayanak olan belgelerden hangilerinin isteneceği hususunun idarelerin takdirinde olduğu, bu nedenle meslek mensubu tarafından idarece açıkça talep edilmeyen tam tasdik sözleşmesinin sunulmamasının aykırılık oluşturmadığı, yine mevzubahis ürünlerin envanter kaydında olduğuna dair ilave belge sunulmasının da gerekli olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususlara yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamına idareye sunulan fiyat teklifinde tek bir mala ilişkin(kompresör) fiyatın yer aldığı, fiyat teklifinde belirtilen tarih ve sayı ile teklife dayanak oluşturan satış tutarı tespit tutanağındaki tarih ve sayının aynı olduğu (13.11.2018/(1)), tutanakta belgenin başvuru konusu ihaleye yönelik olarak Yakar Galvaniz Metal Yol İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi. - Alpaslan Yol İnşaat Taahhüt Madencilik Elektrik Elektronik Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’na düzenlendiğinin belirtildiği, sunulan satış tutarı tespit tutanağındaki bilgiler ile fiyat teklifindeki bilgilerin uyumlu olduğu, buna göre dayanak belge olan satış tutarı tespit tutanağındaki tabloda belirtilen bilgilerin, tek bir mala ilişkin olarak alınan fiyat teklifindeki kompresöre karşılık geldiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifinde öngörülen birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır.

Yine başvuru sahibi tarafından, “aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgeleri düzenleyen şirketin defterlerinde, 152 numaralı mamul mallar tablosunun boş bırakıldığı ve 153 numaralı ticari mallar hesabında ise bariz hatalar yapıldığı” iddia edilmekte ise de, fiyat teklifinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarı dikkate alınarak hazırlandığı ve son geçici vergi beyanname dönemindeki 600 numaralı yurt içi satışlar hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin dayanak alındığı, dolayısıyla söz konusu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.