KİK Kararı: 2019/UY.I-708

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/030
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 20.06.2019
Karar No : 2019/UY.I-708
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Selahattin AKCİN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/59761 İhale Kayıt Numaralı “Bafra Hükümet Konağı Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı tarafından 13.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bafra Hükümet Konağı Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Selahattin Akcin’in 22.04.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.04.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.05.2019 tarih ve 18543 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/475 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan ticaret sicili gazetelerinin ortaklığın son durumunu göstermediği, 2019 yılında şirket yapısında ve temsilcilerinde değişiklik olduğu ve bu değişikliklere ilişkin ticaret sicil gazeteleri veya eşdeğer belgelerin teklif kapsamında sunulmadığı, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusu üzerine idarece iddialar hakkında herhangi bir inceleme yapılmadığı ve isteklilerin son durumlarını gösteren belge sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin mevzuatın aradığı anlamda isteklilerin ortakları ile bu ortaklara ait T.C. kimlik numaralarını belirtir belgelerin sunulması yönündeki kurala uymadığı, bu isteklilerin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 10/A maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin iş deneyim belgelerinin EKAP'a kayıtlı olmadığı,

4. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan dört isteklinin tamamının aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak;

a) Teknik şartnamelere ve uygulama projelerine göre işin en düşük 27.000.000,00 TL bedel ile yapılabileceğini hesapladıkları, bu fiyatın altındaki fiyatların açıklanmasının mümkün olmadığı, 2018 yılının ikinci döneminde Türkiye genelinde döviz kuru artışı ve diğer nedenlerle maliyet artışlarının olduğu ve bunu teminen Yüksek Fen Kurulu’nun 2018 yılında birim fiyat ve rayiçleri revize ettiği, bu uygulamanın enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde birim fiyatın iki kez yayınlandığı ve revize edildiği dönemlere ilişkin bir husus olduğu, bugünkü tarih itibariyle yılın yarısına gelinmiş olunması nedeniyle poz ve rayiçlerin güncelliğini kaybettiği, Yüksek Fen Kurulu kararının tavsiye niteliğinde olmadığı ve yaklaşık maliyet hesaplamaları açısından zorunlu olduğu, söz konusu karar uyarınca idarelerin yaklaşık maliyetleri genel olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve rayiçler üzerinden hazırladıkları, bununla birlikte, idarelerin hazırladıkları yaklaşık maliyeti değişen piyasa şartlarına göre ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelleme yoluna gitmeyi tercih etmedikleri ve bu durumun zaman zaman aşırı düşük teklif açıklamalarının sorgulanmasında sorun yarattığı, bu nedenle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrasına uygun olarak güncelliğini kaybeden yaklaşık maliyetlerin güncellenmesi gerektiği, bu güncellemenin de yapılırken piyasa fiyatlarının doğru oranda yakalanması için güncellemenin TÜİK inşaat maliyet endeksi ve değişim oranına göre yapılması gerektiği” hususlarının ifade edildiği, anılan kararda açık bir şekilde söz konusu ihalede yaşanacak sorunlar önceden öngörülerek bu gibi durumlarda yaklaşık maliyetin bu orana göre güncelleme yapılması gerekliliği ifade edilmiş, kurul kararında yer almadığı ancak birim fiyat kitabının son kısmına eklendiği, ihale ilan tarihi itibariyle de güncel birim fiyatların 1,28 oranında arttırılmış fiyatlar olduğu, bu doğrultuda birim fiyatların % 1,28 oranında arttırılarak fiyatların açıklanması gerekirken, güncel olmayan birim fiyatlara göre açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

b) İhale tarihi itibariyle 2019 yılı birim fiyatlarının yayımlandığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında 2019 yılı rayiçlerinin kullanılması gerekirken işçilik ve malzeme fiyatları yönünden 2018 yılı birim fiyatları ile açıklama yapılması ve bu açıklamaların tamamının idarece kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

c) Kazı ve moloz nakli, nervürlü demir nakli ve ince sıva ve derz kumu nakli iş kaleminde idarece verilen analiz formatına uygun olarak formül kullanılarak açıklama yapılması gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

d) 192.258/259, Hav. Özel03, Hav. Özel04, Hav. Özel06 özel pozlarında idarece analiz örneği verilmemiş ise de istekli tarafından sadece malzeme için fiyat teklifi alındığı, malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilecek şekilde fiyat teklifi alınmadığı, oysa malzemenin niteliği gereği montaj gerektirdiği ve ciddi oranda montaj bedeli öngörülmesi gerektiği, sadece malzeme bedeli üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

e) 192.258/259, Hav. Özel03, Hav. Özel04, Hav. Özel06 özel pozlarına konu özel nitelikli malzemenin ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname döneminde satışı bulunmadığı, satışı bulunmayan malzeme için fiyat teklifi verilmesinin ve bu fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

f) 192.258/259 poz numaralı iş kalemi için doğalgaz bağlama ve onarım önlisansı olan firmadan fiyat teklifi alınmasının zorunlu olduğu, mevzuata göre lisansa tabi hizmetin ancak lisanslı firmalar tarafından sunulması zorunluluğu bulunduğu dikkate alındığında, anılan poz için alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği anlamında o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idarece bu hususa yönelik olarak açıklayıcı bir cevap verilmediği, oysa fiyat teklifi verilmesinin ön şartının fiyat teklifi veren firmanın teklife konu mal veya hizmetin piyasaya sunulması ile iştigal etmesi gerektiğinin açık olduğu ve idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu,

g) ÖBF.1, ÖBF.17, ÖBF.2, ÖBF.23A, ÖBF.23B, ÖBF.3, ÖBF. 3B, ÖBF. 4D, ÖBF.5A, ÖBF.5B, ÖBF.9C-13-7A-9A-9B, ÖBF-10B ve ÖBF-6A poz numaralı iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca analizlerle açıklama yapılması gerekirken metre ve metrekare cinsinden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, zira söz konusu imalatların standart bir mal tedariki olmayıp, projeden projeye değişkenlik gösteren ana malzeme, yardımcı malzeme, işçilik, nakliye, akaryakıt gibi bir çok malzeme kullanılarak gerçekleştirilen iş kalemleri olduğu, örneğin giydirme cephe yapılabilmesi için öncelikle teknik bir çok uygulama detayının ve montaj işlemlerinin yapılması, malzemenin tedarik edilmesi, şantiye sahasına nakledilmesi, iskele kurulması, işçi ve makine çalıştırılması gibi bir çok unsurdan oluşan analiz girdilerinin kullanılarak açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinin amir hükmü olduğu,

h) EÖ-BF-144/1, EÖ-BF-157, EÖ-BF-181, EÖ-BF-28, EÖ-BF-37 numaralı iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedeli ayrı, işçilik bedeli ayrı olacak şekilde açıklama yapılmasının istenildiği halde aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerin tamamının malzeme bedeli için fiyat teklifi aldığı halde montaj bedelini ayrı gösterir şekilde fiyat teklifi almadığı ve açıklamaları analiz formatına birebir uyarak açıklama yapma kuralına aykırı olduğu,

ı) 742.1106, 782.100, 791.416, 796.103, 833.500, 880.5631, 890.926 poz numaralı iş kalemlerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarda malzeme ve montaj bedeli için ayrı ayrı birim fiyatlar yayımlandığı halde istekliler tarafından sadece malzeme bedeli öngörülüp montaj bedeli öngörülmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

i) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinin (a) bendi, 45.1.5’inci maddesi ve 45.16’ncı maddesi uyarınca, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hesap cetvelinin oluşturulması, resmi kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanılması halinde bunların resmi fiyatları, kar hariç tutarları ve öngörülen kar tutarını gösteren liste ile analiz girdilerinde kullanılan resmi rayiç listelerinin sunulması gerektiği, açıklama yapan istekliler tarafından sadece açıklama istenilen iş kalemleri için öngörülen bedellerin listelendiği ve bunun açıklama istenmeyen iş kalemleri için öngörülen bedeller ile kar ve genel giderlerin gösterilmemesi nedeniyle hesap cetveli olarak kabulünün mümkün olmadığı, ayrıca resmi birim fiyat kullanılan iş kalemlerinde hangi iş kaleminin hangi kuruma ait olduğu ve karsız birim fiyat tutarlarının gösterildiği liste ile analizlerde kullanılan rayiç listesini sunmadığı, bahse konu listelerin sunulmamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu ve bu nedenle açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

j) İstekliler tarafından sunulan analizlerde işçilik rayiçlerinin asgari ücretin altında gösterildiği ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu,

k) İstekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinde öngörülen miktarların yaklaşık maliyette öngörülen miktarlardan münferit olarak %10’dan daha fazla sapma göstermesi veya kümülatif olarak istekli tarafından öngörülen birim fiyatlarla idarenin miktarlarının çarpımı sonucunda elde edilen tutarın isteklinin öngördüğü bedelden fazla olması halinde açıklamaların geçersiz sayıldığı, buna rağmen yerleşik kararlar uyarınca açıklamaların tamamının reddedilmesi gerekirken açıklamaların kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, isteklilerin uygulama projesinde öngörülen imalat miktarlarından daha düşük miktarlar öngörerek kendilerine avantaj sağladığı, bu durumun tarafları aleyhine bir durum oluşturduğu,

l) Özel pozlardan 192.258/259, Hav. Özel03, ÖBF.2 ve ÖBF.23A/ÖBF.23B nolu pozlar için satış olmadan EK-0.5 ve EK-O.6 belgeleri düzenlenmeden fiyat teklifi verildiği, idarece söz konusu iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin dayanaklarının sorgulanmadan idarece karar verildiği, sorgulama neticesinde bu fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığının sabit olduğu, bu belgelerin meslek mensuplarından gelmesi mümkün olmayan belgeler olduğu için aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamının reddedilmesi gerektiği,

m) Y.16.072/03 ve Y.16.072/05 poz numaralı 04.009/11D rayici ile istenen portland çimentosu ile ilgili olarak geoteknik raporun sonuç kısmına göre 2.350 ton nakliye bedelinin hesaba katılmadığı, tüm isteklilerce bu maddenin atlanmış olması hususunun bir tesadüf olduğunu düşündükleri ve idarece incelenmesi gerektiği, bahse konu çimento bedelinin açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer almadığı belirtilmişse de çimento bedelinin bahse konu imalatların asli malzemesi olduğu, yapım yerine göre belirlenmek üzere birim fiyatlarına dahil edilmediği, birim fiyatların genel olduğu ve çimento giderini ayrı bir iş kalemi olarak belirlemek ve açıklama istenilmeyen iş kalemleri bağlamında değerlendirilmesinin işin yapım gerekleri ile bağdaşmadığı, bahse konu iş kalemleri için gerekli çimentonun ilgili iş kalemlerine malzeme bedeli olarak eklenerek sorgulanması ve ayrı değerlendirilmesi gerektiği ve çimento bedelinin açıklama istenilmeyen iş kalemlerinde gösterilmesinin hatalı olduğu ve bu şekilde sorgulama/açıklama yapılmasının işin yapım tekniğine ve ihale dokümanındaki düzenlemelere aykırı olduğu,

n) Özel poz niteliğindeki imalatlar için fiyat araştırması yapmış olan aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin tedarikçi konumundaki aynı firmadan, aynı iş kalemi için farklı fiyat teklifleri aldığı, söz konusu durum sebebiyle farklı fiyat almış olan firmaların yaptıkları savunmaların geçerliliğini yitirdiği ve bu bağlamda açıklamaların reddedilmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin aynı firmalardan alınmasının mümkün olduğu ancak aynı tedarikçinin verdiği fiyatların muhasebe kayıtlarına göre farklı olmaması gerektiğinin açık olduğu, bu nedenle idarece araştırılması gereken tutanakların idarece istenmeden gerçeğe aykırı beyan edilen açıklamaların uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca aynı tedarikçi firmadan aynı imalat için farklı isteklilerce alınan fiyat tekliflerinin birinde malzeme ve işçilik bedellerine yer verildiği, bir diğerinde toplam bedele yer verildiği ve toplam fiyatların birbiri ile önemli ölçüde farklılık gösterdiği, ayrıca ortak girişimlerin farklı tüzel kişilikler olduğu ancak fiyat tekliflerinin ortak girişim adına değil ortak girişimi oluşturan firmalar için ayrı ayrı alındığı, bu nedenle çelişkili bilgiler içeren tutanakların istenilmesi ve açıklamaların reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ve anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihalede 8 isteklin teklifinin sınır değerin altında tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif açıklama yazısına Baranoğlu Müh. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Zeyni Baran İnş. Taah. ve Müh. İşl. - İsa Erol Gürer İş Ortaklığı, Ce-Hak İnşaat Taahhüt Tic. San. Ltd. Şti. – Terzioğlu İnş. Taah. Emre Terzioğlu İş Ortaklığı ve Akın Özay İnş. Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından cevap verildiği görülmüştür.

Söz konusu isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görüldüğü ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin sırasıyla Baranoğlu Müh. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Zeyni Baran – İsa Erol Gürer İş Ortaklığı olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Baranoğlu Müh. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklif dosyasında yer alan imza sirküleri ve Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri incelendiğinde, söz konusu firmayı temsile yetkili Feyzi Baran’ın aynı zamanda şirketin % 100 hissesine sahip tek ortağı olduğu ve söz konusu yetkili kişiye ait T.C. kimlik numarasının da teklif dosyası kapsamında sunulan imza sirkülerinde gösterildiği görülmüştür.

Zeyni Baran İnş. Taah. ve Müh. İşl. - İsa Erol Gürer İş Ortaklığının teklif dosyası incelendiğinde, anılan iş ortaklığın ortakları tarafından gerçek kişi Zeyni Baran ve İsa Erol Gürer’e ait imza beyannamelerinin ayrı ayrı sunulduğu ve söz konusu belgelerde anılan kişilere ait T.C. kimlik numaralarının gösterildiği görülmüştür.

Akın Özay İnş. Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklif dosyası incelendiğinde, Akın Özay’ın bahse konu şirketi temsile yetkili ve tek ortağı olduğu ve söz konusu kişiye ait T.C. kimlik numarasının teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde gösterildiği görülmüştür.

Ce-Hak İnşaat Taahhüt Tic. San. Ltd. Şti. – Terzioğlu İnş. Taah. Emre Terzioğlu İş Ortaklığına ait teklif dosyası incelendiğinde, Ce-Hak İnşaat Taahhüt Tic. San. Ltd. Şti.nin temsile yetkili kişisi Temel Akman’ın aynı zamanda şirketin tek ortağı olduğu ve söz konusu kişiye ait T.C. kimlik numarasının teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde gösterildiği, ayrıca Terzioğlu İnş. Taah. Emre Terzioğlu tarafından gerçek kişi Emre Terzioğlu’na ait olarak sunulan imza beyannamesinde T.C. kimlik numarasının da belirtildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, iddia konusu ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklilerin 2019 yılında şirket yapısında ve temsilcilerinde değişiklik olduğuna yönelik bir bilgi ve belgeye de rastlanılmamış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek 1’inci maddesinde “(1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı 30.8’inci maddesinde “30.8.1 İhale Uygulama Yönetmeliklerinin Ek-1 maddeleri uyarınca 31/8/2014 tarihinden sonra iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere (İKN’si 2010/500.000 ve daha sonraki ihaleler) ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan mevcut iş deneyim belgelerinin, EKAP’a kayıt edilerek yeniden düzenlenmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden düzenlenmesi veya kayıt edilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği halde bu gereklere uygun olmayan iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmedikleri sürece ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacaktır. Bu nedenle; EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesi almaları veya iş deneyim belgesini EKAP üzerinden kayıt altına aldırarak yeniden düzenletmeleri gerektiği halde, bu zorunlulukları yerine getirmeyen belge sahiplerinin, belgeyi düzenleyen idareye başvuruda bulunarak, mevcut iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmesi talebinde bulunması gerekmektedir.

30.8.2 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi ve belge sahiplerine verilmesinde, İhale Uygulama Yönetmelikleri ile bu Tebliğin iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve verilmesine ilişkin hükümlerine uyulması gerekmektedir. EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenlenmesi ve sorgulanmasına ilişkin “İdare İş Deneyim Belgesi Düzenleme, Kayıt ve Sorgulama Kullanım Rehberi”ne EKAP üzerinden erişilebilir.

30.8.3 İdarece EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesine, EKAP tarafından otomatik olarak bir “belge numarası” verilmektedir. EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesi çıktısı alınarak belgeyi onaylamaya yetkili kişi tarafından isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanıp mühürlendikten sonra ilgiliye verilecektir.

30.8.4 Daha önce EKAP üzerinden düzenlenmeyen mevcut iş deneyim belgesinin, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenebilmesi için, iş deneyim belgesi sahibinin ilgili idareye başvuruda bulunması ve iş deneyim belgesinin aslını idareye teslim etmesi gerekmektedir. Bu durumda; ilgili idarece iş deneyim belgesi süresi içinde EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek 30.8.3 üncü maddede belirtilen şekilde onaylanıp ilgiliye verilecek, ilgili tarafından idareye teslim edilen iş deneyim belgesi ise dosyasında muhafaza edilecektir.

30.8.5 İhalelerde aday veya isteklilerce sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin sorgulanması, ihale komisyonu tarafından EKAP’ın “İş deneyim belgesi sorgulama” uygulaması vasıtasıyla, belge üzerinde yer alan “belge numarası” esas alınarak yapılacaktır.

30.8.6 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanmasında iş deneyim belgesinin, EKAP kaydı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilecektir. Yapılan sorgulamada, bir uyumsuzluk olduğunun belirlenmesi durumunda, sunulan belgenin geçerliğine ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

30.8.7 İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenleyebilmeleri için 29 uncu maddede belirtilen işlemlere uygun olarak EKAP’a kayıtlı olmaları gerekmektedir. İlanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde, İhale Uygulama Yönetmelikleri Ek-1 maddeleri çerçevesinde, EKAP üzerinde kayıt altına alınma zorunluğu olduğu halde bu zorunluğa uygun olmayan iş deneyim belgeleri iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağından dolayı EKAP’a kayıtlı olmayan kurum ve kuruluşların aday ve istekliler açısından bir hak kaybına neden olmamaları bakımından öngörülen tarihlere kadar EKAP’a kayıt olmaları önem arz etmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Baranoğlu Müh. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan iş deneyim belgesinde (Yüklenici-iş durum) EKAP kaydının bulunduğu görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Zeyni Baran İnş. Taah. ve Müh. İşl. - İsa Erol Gürer İş Ortaklığının teklif dosyası incelendiğinde, söz konusu isteklinin ortakları tarafından ayrı ayrı iş deneyim belgelerinin (Yüklenici iş bitirme) sunulduğu görülmüştür.

Zeyni Baran İnş. Taah. ve Müh. İşl.tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunduğu görülmüştür.

İsa Erol Gürer tarafından iş deneyim belgesi olarak diploma ve iş deneyim belgesinin (Yüklenici-İş Bitirme) değerlendirilmek üzere sunulduğu ve sunulan iş deneyim belgesinin (Yüklenici-İş Bitirme) EKAP kaydının bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir.

Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir.

Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter,(Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen örnek analiz formatında analizlerin girdi ve miktarlarına yönelik bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede 8 isteklinin idarece hesaplanan sınır değer tutarının altında tespit edildiği ve söz konusu isteklilere 27.03.2019 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazıların gönderildiği, söz konusu yazı ekinde ise 85 adet rayice ilişkin “açıklama istenilen analiz girdileri” tablosunun, 39 adet rayice ilişkin “açıklama istenmeyen analiz girdileri” tablosunun ve inşaat, mekanik ve elektrik imalatlarına ilişkin “açıklama istenilen iş kalemleri” listelerinin gönderildiği ve 08.04.2019 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Sonrasında, 02.04.2019 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile yukarıda ifade edilen 27.03.2019 tarihli isteklilere gönderilen yazılara atıfta bulunularak “aşırı düşük teklif açıklama yazısına ek olarak özel pozların ve nakliyelerin analizleri de ekte gönderilmiştir.” şeklinde bilgiye yer verilen yazıların gönderildiği, söz konusu yazıların ekinde ise tesisat imalatları ile ilgili özel iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı belirtildiği analiz formatları ile nakliyelere ilişkin düzenlenen analiz formatlarına yer verildiği,

Diğer taraftan, inşaat iş kalemleri ve tesisata yönelik, 192.258/259, Hav.Özel03, Hav.Özel04, Hav.Özel06, OZEL-14, OZEL-14A, ÖBF.1, ÖBF.17, ÖBF.2, ÖBF.23A/ÖBF.23B, ÖBF.3, ÖBF.3B, ÖBF.4D, ÖBF.5A, ÖBF.5B, ÖBF.9C-13-7A-9A-9B, ÖBF-10B, ÖBF-6A, Y.ÖZEL.01 özel iş kalemleri/grupları ile ilgili “Pozun analizi bulunmamaktadır.” şeklinde bilgiye yer verilen analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca 03.04.2019 tarihinde yine isteklilere EKAP üzerinden gönderilen yazıda nakliye imalatına ilişkin ayrıca bilgiye yer verildiği görülmüştür.

Sonrasında idarece anılan isteklilere gönderilen yazılar ile iş kalemleri ile ilgili bir takım analiz formatlarının da hazırlanarak ayrıca gönderildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan ve açıklama istenilen iş kalemleri listesi içerisinde yer alan özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “pozun analizi bulunmamaktadır.” şeklinde bilgiye yer verilerek isteklilere verilmediği tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, anılan iş kalemleri ile ilgili olarak EKAP üzerinde yayımlanan birim fiyat tarifleri incelendiğinde de özel iş kalemleri/gruplarının birçok ayrıntıdan oluştuğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının idare tarafından aşırı düşük açıklama isteme yazısı ekinde teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilmediği görüldüğünden, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerin analizlere yönelik açıklamalarının uygunluğuna ilişkin değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, ihale konusu yapım işi kapsamında yer alan özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak hazırlanan analizlerin mevcut durumda yeterli olup olmadığının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olup olmadığının tespit edilebilmesi için öncelikle mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin gerektiği anlaşıldığından, teklifi sınır değerin altında ve geçerli olan istekli veya isteklilere özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aksu İnş. A.Ş. – Şanda Kardeşler İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığına gönderilen Kurum yazısı ile anılan İş Ortaklığının pilot ortağı Aksu İnş. A.Ş.ye ait ihale tarihi itibariyle ortaklık durumunu gösteren pay defterleri istenilmiş olup, söz konusu yazıya cevaben gönderilen belgelerden ihale tarihi itibariyle şirket ortaklarının İbrahim Aksu, Ömer Aksu, Cihan Aksu, Ali Aksu, Erdoğan Aksu ve Adnan Aksu olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ortaklık yapısının teklif dosyasında sunulan 17.11.2018 tarihli ve 9683 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 1188’inci sayfasında da gösterildiği, ancak söz konusu şirketin ortaklarından Adnan Aksu’ya ait 11 haneli T.C. kimlik numaralarına anılan isteklinin teklif dosyası kapsamında rastlanılamamıştır.

Bu nedenle anılan iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak, 20.06.2019 tarihli ve 2019/UY.I-704 sayılı Kurul kararı ile ihalede tüm tekliflerin geçersiz olduğu anlaşılmış ve ihalenin iptal edilmesine karar verilmiş olup, gelinen aşamada artık geçerli bir ihale kalmadığı anlaşıldığından düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.