KİK Kararı: 2019/UY.I-699

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/030
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 20.06.2019
Karar No : 2019/UY.I-699
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İlke Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Öztaşoğlu Hafriyat Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/45311 İhale Kayıt Numaralı “D-605 Karayolu Solaklar Kavşağı (Kocaeli Entegre Sağlık Kampüsü Yolu) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler (İdare Malı Bitüm İle)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “D-605 Karayolu Solaklar Kavşağı (Kocaeli Entegre Sağlık Kampüsü Yolu) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı Ve Çeşitli İşler (İdare Malı Bitüm İle)” ihalesine ilişkin olarak İlke Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Öztaşoğlu Hafriyat Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 03.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2019 tarih ve 20944 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/527 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından 05.04.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 12.04.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, 26.04.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandıkları rayiçlerde 2018 yılı fiyatlarının kullanılması ve nakliye formüllerinde K katsayısının 2018 yılı değeri olan 278’in kullanılması ve motorine ilişkin olarak 2018 yılı birim fiyatının kullanılması gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarenin yaklaşık maliyetini oluştururken 2018 yılı birim fiyatlarını güncellemiş olmasının isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını da bu güncellemeye göre yapacakları anlamı doğurmadığı, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme konulu yazıda birim fiyatların güncellenerek açıklanması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin de yapılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine göre ihale ilan tarihinde cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmamış olması durumunda istekli tarafından önceki yılın birim fiyatlarının kullanılabileceğinin açıklandığı, idarenin de ifade ettiği üzere 2019 yılı inşaat ve tesisat birim fiyatlarının 25.02.2019 tarihinde yayımlandığı, ihale ilan tarihinin ise 07.02.2019 tarihi olduğu, bu nedenle 2018 yılı birim fiyatlarının kullanılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık oluşturmadığı, motorinin fiyatı ile ilgili olarak da 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalar kapsamında açıklamalarının yapıldığı, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde ocakların temini ile ilgili düzenleme gereği gerekli olan taşın özel taş ocağından temin edileceği ve taraflarınca 20 km nakliye mesafesi hesapladıkları, kullanacakları özel taş ocağına ilişkin iş ortaklıkları adına düzenlenmiş noter onaylı kullanma taahhütnamesi ile işletme ruhsatı, ruhsat sahası ve taşıma mesafesini gösterir haritanın sunulduğu, idare tarafından yapılan değerlendirmede ise taş naklinin 20 km olarak hesaplanmasının analize müdahale edildiği şeklinde gerekçelendirildiği, ancak idarenin belirlediği taş ocağı ve taşıma mesafesinin yaklaşık maliyetin oluşturulmasına yönelik bir belirleme olduğu, ihale dokümanı düzenlemelerine göre özel taş ocağı kullanmalarına engel bir düzenleme olmadığı, ayrıca şikayete cevap yazısında YA-0001 nolu poza uygun fiyat teklifi alınmadığı ve analize müdahale edildiğinin belirtildiği, taraflarınca ilgili poz için alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu ve YA-0001 nolu pozun idare tarafından verilen analiz formatına ek alt analiz olduğu ve analiz formatına müdahale edilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun açıklamalarının yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4 İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekindeverilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:D-605 Karayolu Solaklar Kavşağı (Kocaeli Entegre Sağlık Kampüsü Yolu) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler (İdare Malı Bitüm ile)

b) Yatırım proje no'su/kodu:2015 E040 340, 2019 E040 240

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Takriben 7,8 kilometre uzunluğundaki yolda birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen cins ve miktarlarda toprak işleri, sanat yapıları, üstyapı, köprü ve çeşitli işler yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Kocaeli

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00

Yaklaşık maliyet hazırlanırken 2018 yılı birim fiyatları, 2018 yılı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)?ye göre (1,3300) katsayısı ile çarpılarak tespit edilmiştir…” düzenlemesi yer almaktadır.

25.04.2019 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı incelendiğinde ihalede toplam 60 isteklinin bulunduğu, bu isteklilerden Gold Star Ltd. Company-Pars Grup Oto. İnş. San. ve Ltd. İş Ortaklığı geçici teminat mektubu sunmadığından, Stroysnabcontractllc- Karaca İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ise bilanço ve ciro hesaplamalarına ilişkin sunulan belgelerde 2017 yılının atlanarak yalnızca 2016 yılına ilişkin verilerin yer aldığı belgeleri sunması nedeniyle toplamda 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan sınır değer hesabı neticesinde 16 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı ve bu isteklilere idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, sorgulama yapılan isteklilerden 6’sının açıklama sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, öte yandan başvuru sahibi istekli dahil açıklama sunan 10 isteklinin tamamının açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, bu değerlendirmeler neticesinde ihalenin Sistem Elektromekanik Tesisler San. ve Tic. A.Ş- 58 Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin Egecan Akaryakıt Temz. Nak. İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenlenme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerekmektedir.

Bununla birlikte Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini, nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarını incelemeye geçmeden önce incelemenin sağlıklı yapılabilmesini teminen idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama süreci ve usulü incelendiğinde;

İdare tarafından ilk sorgulama yazısının 21.03.2019 tarihinde isteklilere gönderildiği, bu yazı ekinde 12 ayrı özel poz niteliğinde iş kaleminin analiz formatına yer verildiği, bu analiz formatı içeriğinde her bir analiz girdisine yönelik “açıklama istenilecek” veya “açıklama istenilmeyecek” şekilde belirleme yapıldığı ancak açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ayrı bir liste halinde isteklilere verilmediği, söz konusu sorgulama yazısında isteklilerin açıklamalarını 5 iş günü içerisinde sunacağının belirtildiği,

Açıklama için isteklilere verilen süre tamamlanmadan 22.03.2019 tarihinde idare tarafından açıklama istenilecek iş kalemleri ve analiz formatında değişiklik olduğu gerekçesiyle yeni bir sorgulama yapıldığı aynı günün içerisinde analiz formatında yeniden değişiklik olduğu gerekçesiyle 3’üncü bir sorgulamanın daha yapıldığı, aynı şekilde isteklilere açıklamalarını sunmaları için 5 iş günü süre verildiği ve bahse konu bu sorgulama yapılmadan önce 21.03.2019 tarihli sorgulama yazısına binaen açıklama sunmuş olan herhangi bir isteklinin bulunmadığı,

Yine açıklama yapma süresi dolmadan evvel 27.03.2019 tarihinde idare tarafından açıklama istenilecek iş kalemlerinde değişiklik olduğu gerekçesiyle dördüncü ve yeni bir sorgulama yapıldığı, aynı şekilde isteklilere açıklamalarını sunmaları için 5 iş günü süre verildiği ve bahse konu bu sorgulama yapılmadan önce 22.03.2019 tarihli üçüncü sorgulama yazısına binaen açıklama sunmuş olan herhangi bir isteklinin bulunmadığı,

27.03.2019 tarihinde yapılan sorgulamaya süresi içerisinde açıklama sunan 3 isteklinin bulunduğu ve bu isteklilerin teklif bedelinin küçükten büyüğe doğru sıralanış şekliyle Ant İnş. Maden San. A. Ş.(03.04.2019), Simge Mat Maden Asfalt Tic. A.Ş. (02.04.2019) ve Mau Yapı İnş. A.Ş. olduğu, geri kalan 13 isteklinin açıklama sunmadığı,

27.03.2019 tarihli sorgulamaya cevap verme süresi geçirildikten sonra 05.04.2019 tarihinde idare tarafından açıklama istenilecek iş kalemlerinde değişiklik olduğu gerekçesiyle beşinci ve son kez bir sorgulamanın yapıldığı, yapılan bu sorgulamada yer verilen iş kalemleri ve analiz formatının 22.03.2019 tarihinde gerçekleştirilen üçüncü sorgulamanın içeriğiyle aynı olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede 05.04.2019 tarihinde yapılan son sorgulamanın sıralı iş kalemleri listesine göre belirlendiği, bu çerçevede 27.03.2019 tarihli 4’üncü sorgulamada belirlenen iş kalemlerinden birinin hatalı olduğu ve bu hatanın da 05.04.2019 tarihli 5’inci sorgulamada düzeltildiği ve belirlenen yeni listenin idarenin hatalı işlemini düzeltmesi neticesinde bütün isteklilere gönderildiği anlaşılmıştır. Ancak düzeltilen bu hatanın yalnızca açıklama istenilecek iş kalemlerinin tespitine yönelik olarak giderildiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren ayrı bir listenin bu sorgulama yazısı ekinde de isteklilere gönderilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

İdare her ne kadar her bir iş kalemi özelinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin neler olduğunu belirtmiş olsa da aynı analiz girdisinin farklı iş kalemlerinin birinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak, diğerinde ise açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmiş olması Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2’nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Zira herhangi bir iş kalemi kapsamında açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenen bir girdinin bir başka iş kalemi kapsamında açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmesi mevzuata göre mümkün bulunmamaktadır. Söz konusu bu aykırılığın da isteklilerin açıklamalarında tereddüte yol açtığı, örneğin KGM/17.002/K-H-A poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan 04.103 poz numaralı “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisinin açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirtiği, ancak aynı girdinin BSK-M poz numaralı iş kalemi içerisinde açıklama istenecek analiz girdisi olarak yer aldığı, benzer durumun başkaca iş kalemleri ve buna bağlı analiz girdilerinde de bulunduğu görülmüş, bu farklılık isteklilerin bazılarının açıklamalarında aynı analiz girdisi için farklı fiyatlandırmalar yapmasına neden olmuştur.

Sağlıklı bir açıklamanın yapılabilmesi ve bu açıklamanın mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için idarece sorgulamanın tam ve doğru yapılması önem arz etmektedir.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken her bir iş kalemine yönelik olarak analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren analiz formatının isteklilere verilmesi ancak bu analiz formatı içerisinde analiz girdilerinin açıklanıp açıklanmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemesi, idarenin her bir iş kalemi için düzenlediği sıralı analiz girdileri tablosu üzerinden açıklama istenilecek analiz girdilerini belirlemesi (Bir analiz girdisi herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş ise o analiz girdisinin nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.) ve buna göre düzenleyeceği açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini gösteren listeyi sorgulama yazısı ekinde isteklilere vermesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasını yenilemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin mevzuata göre belirlenmesi ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sorgulama yazısı ekinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.