KİK Kararı: 2019/UY.I-630

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/027
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 23.05.2019
Karar No : 2019/UY.I-630
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/326463 İhale Kayıt Numaralı “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) Ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.04.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.04.2019 tarih ve 17605 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/444 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale sürecinde sınır değerin değişmesiyle teklif tutarı aşırı düşük teklif haline gelen B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki 16.01.2019 tarihli ve 2019/UY.I-66 sayılı Kurul kararının gereklerini yerine getirmek üzere idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, “Tİ-KAZI” iş kaleminin analiz girdilerinden olan 07.004/K poz numaralı “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” girdisi için nakliye mesafelerinin belirtildiği, bu durumun 27.03.2019 tarihli ve 2019/UY.I-410 sayılı Kurul kararının 04.04.2019 tarihinde yayımlanması ile farkına varıldığı, idarece başvurularının süre yönünden reddedilmesi işleminin uygun olmadığı, istekliler arasında eşit şartlarda rekabetin sağlanması ve hak kaybına uğranmaması için, aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale üzerinde kalan istekli B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine gönderildiği şekilde, sınır değerin altında teklif sahibi olan tüm istekliler için yenilenmesi gerektiği, nakliye mesafesinin sadece ihale üzerinde kalan istekli tarafından bilinmesinin, yalnızca bu istekliye açıklama yapma imkanı tanıdığı, öte yandan 19.06.2018 tarihinde yapılan mevzuat değişikliğinin başvuruya konu ihaleyi kapsamadığı, idarece tesis edilen işlemin bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu, son tahlilde eşit muamele ilkesi gereği sınır değerin altındaki teklif sahibi isteklilerden ihale üzerinde kalan istekliye yapıldığı şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ilişkin olarak, uyuşmazlık süreci aşağıdaki gibidir.

1. 31.10.2016 tarihli ve 1 sayılı ihale komisyonu kararında, sınır değerin 56.352.533,92 TL olarak tespit edildiği belirtilerek, ihale sınır değerin üzerinde teklif veren B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (56.391.088,00 TL) üzerinde bırakılmıştır. Diğer isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmemiştir.

2. 21.12.2016 tarihli ve 2016/UY.I-3199 sayılı ve 2016/UY.I-3200 sayılı Kurul kararları ile aşırı düşük teklif sorgulamalarının mevzuata uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

3. 23.01.2017 tarihli ve 2 sayılı ihale komisyonu kararında, sınır değerin 56.535.379,42 TL olarak tespit edildiği belirtilerek, ihale sınır değerin altında teklif veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ( 56.391.088,00 TL) üzerinde bırakılmıştır. Sunulan diğer aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmemiştir.

4. 22.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-887 sayılı ve 2017/UY.I-888 sayılı Kurul kararları ile, bir kez daha aşırı düşük teklif sorgulamalarının mevzuata uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

5. 29.05.2017 tarihli ve 3 sayılı ihale komisyonu kararında, sınır değerin 56.325.842,71 TL olarak tespit edildiği belirtilerek, ihale sınır değerin üzerinde teklif veren B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (56.391.088,00 TL) üzerinde bırakılmıştır. Sunulan diğer aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmemiştir. Anılan ihale komisyonu kararı ile aynı zamanda yapılan şikâyet başvurusu üzerine düzeltici işlem tesis edilmiş, 2531 sayılı Kanuna aykırılık nedeniyle bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda sınır değer değişmiş ve B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifi sınır değerin üzerinde kalmıştır.

6. 19.07.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1942 sayılı kurul kararı ile 2531 sayılı Kanuna aykırılık nedeniyle diğer bazı isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmiştir.

7. 26.07.2017 sayılı 2017/UY.I-2003 sayılı Kurul kararı ile Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçesinin yerinde olmadığı teklifinin geçerli kabul edilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

8. 21.08.2017 tarihli ve 4 sayılı ihale komisyonu kararında, sınır değerin 56.325.842,71 TL olarak tespit edildiği, tekrardan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı belirtilmiş, ihale sınır değerin altında teklif veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde (52.824.255,00 TL) bırakılmıştır. Sınır değerin üzerindeki teklif sahibi B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (56.391.088,00 TL) ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmiştir.

9. 16.01.2018 tarihli ve 5 sayılı ihale komisyonu kararında, sınır değerin 56.535.379,42 TL olarak tespit edildiği, herhangi bir istekli hak kaybına uğramadığından, tekrardan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı belirtilmiş, daha önceki aşırı düşük teklif sorgulamalarına cevap veren Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. (52.824.255,00 TL) ihale üzerinde kalan istekli olarak, yine sınır değerin altındaki teklif sahibi B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi de (56.391.088,00 TL)nin teklifi de daha önce sunduğu açıklamalar uygun görülmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmiştir.

10. 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.I-416 sayılı Kurul kararı ile yapılan başvurunun Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığından görev yönünden, hem de süre yönünden reddine karar verilmiştir. Daha sonra bu karara karşı açılan dava sonucunda alınan Kurul kararı gereği en son esas incelemesi yapılmıştır.

11. 29.08.2018 tarihli ve 2018/MK-320 sayılı Kurul kararı ile, Danıştay On Üçüncü Dairesinin kararının gerekleri yerine getirilmiş ve Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönünde düzeltici işlem tesis edilmiştir.

12. 25.09.2018 tarihli ve 6 sayılı ihale komisyonu kararında, kesinleşen mahkeme kararını uygulamak amacıyla alınan karar doğrultusunda Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamaları uygun görülmeyerek ihale B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (56.391.088,00 TL) üzerinde bırakılmıştır.

13. 23.10.2018 tarihinde B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile sözleşme imzalanmıştır.

14. Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen 20.11.2018 tarihli ve E:2018/2159 ve K:2018/2451 sayılı karara ilişkin işlem tesis edilmesi amacıyla alınan 20.12.2018 tarihli ve 2018/MK-410 sayılı Kurul kararı ile B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddiaların esasının incelenmesine karar verilmiştir.

15. Bir önceki maddede belirtilen esas incelemesi sonrasında alınan 16.01.2019 tarihli ve 2019/UY.I-66 sayılı Kurul kararı ile “Kurul kararları ve mahkeme kararları sonucunda geçerli tekliflerin değişmesinin birden fazla kez sınır değer hesabını etkilediği ve en son durumda 16.01.2018 tarihli ve 5 sayılı ihale komisyonu kararında B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin yeniden aşırı düşük teklif haline geldiği tespit edilmiştir.

Ancak bu istekliye yönelik mevzuata uygun bir sorgulama yapılmadığından ve bu durumda şikâyet ya da itirazen şikâyet konusu edilmediğinden, son tahlilde idarece mevzuata uygun şekilde yapılmayan sorgulamaya dayanarak aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin açıklamalarının idarece uygun olarak değerlendirilmesi durumu ortaya çıkmıştır.

Buna göre B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenebilmesi için öncelikle, mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.” gerekçesi ile B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği hususu belirtilmiştir.

16. 16.01.2019 tarihli ve 2019/UY.I-66 sayılı Kurul kararının gereklerini yerine getirmek üzere idarece B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış ve isteklinin açıklması uygun görülerek 11.02.2019 tarihli ve 7 sayılı ihale komisyonu kararı ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır.

17. Sintaş Taahhüt Ticaret A.Ş.nin 11.02.2019 tarihli ve 7 sayılı ihale komisyonu kararı sonrasında yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucunda Kurul tarafından alınan 27.03.2019 tarihli ve 2019/UY.I-410 sayılı karar ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

18. İş bu inceleme başvuru sahibi Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.Şti.’nin 27.03.2019 tarihli ve 2019/UY.I-410 sayılı karar ile öğrendiğini iddia ettiği aşırı düşük teklif sorgulamasının şekline ilişkin hususlara yönelik yapılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin inceleme ve değerlendirmeler aşağıda yer almaktadır.

İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta, şikâyetin ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde yapılmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuat değişikliğinden sonraki duruma göre yapıldığı ve hukuka uygun olduğu belirtilmiştir. Başvuru sahibinin iddiasının ihale komisyonu kararındaki bir hususa değil aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde yer alan hususlara yönelik olduğu anlaşılmıştır.

19.06.2018 tarihli ve 30453 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile, aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında “…ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.” düzenlemesi getirilmiş ve anılan düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Buna göre idarece 23.01.2019 tarihinde ihale üzerinde kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda bahsedilen mevzuat değişikliğinden sonra yapıldığı hususu göz önüne alındığında, idarenin işleminde mevzuata aykırılık görülmemektedir.

Anılan mevzuat değişikliği öncesindeki durum dikkate alındığında, (örneğin 03.01.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve eki), idarenin önceki aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderdiği analizlerde nakliye mesafelerine yer vermediği görülmektedir. İdarece o tarihte yürürlükte olan mevzuata göre yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında nakliye mesafelerinin belirtilmesini zorunlu kılan ya da engelleyen bir düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında, bu işlemin de belirtilen yönüyle mevzuata aykırılığından söz edilemeyeceği gibi, teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilere aynı yazı ve ekinin gönderildiği de düşünüldüğünde, işlem tarihi itibariyle eşitlik ilkesinin zedelendiğinden de bahsedilemeyecektir.

Ancak, 1 ve 2 sayılı ihale komisyonu kararlarından önce yapılan aşırı düşük teklif sorgulamalarında, idarece sorgulanmayacak analiz girdilerinin ve sıralı iş kalemleri listesinin mevzuata uygun şekilde hazırlanmadığı gerekçesiyle 22.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-887 sayılı ve 2017/UY.I-888 sayılı Kurul kararları ve 21.12.2016 tarihli ve 2016/UY.I-3199 sayılı ve 2016/UY.I-3200 sayılı Kurul kararları ile aşırı düşük teklif sorgulamalarının mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespiti yapılarak, aşırı düşük teklif sorgulamalarının yenilenmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere ihale süreci birbirini takip eden işlemlerden oluşmakta, ve bu işlemlerin mevzuata uygun ve doğru bir şekilde tesis edilmesi, sonraki işlemlerin sıhhati açısından önem arz etmektedir.

Gelinen aşamada ihale üzerinde kalan istekli B.Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi sürecin başlangıcında aşırı düşük teklif sahibi iken daha sonra, Kamu ihale Kurulu kararları ve bu kararlara karşı açılan davalar sonucunda verilen mahkeme kararları doğrultusunda diğer bazı isteklilerin tekliflerinin geçerlilik durumundaki değişiklikler sonucu değişen sınır değer nedeniyle, aşırı düşük teklif sahibi olmaktan çıkmış, ancak son durumda tekrar aşırı düşük teklif haline gelmiştir. Başvuru sahibi Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ise sürecin başından itibaren aşırı düşük tekliftir. Başvuru sahibinin idarece kendisine daha önce yapılan aşırı düşük teklif sorgulamalarına belirtilen süre içerisinde cevap verdiği görülmüştür.

Yukarıda detaylı olarak da anlatılan ihaleye yönelik başvurular ve uyuşmazlık süreci incelendiğinde, 29.05.2017 tarihli ve 3 sayılı ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülmediği, Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda ise 26.07.2017 sayılı 2017/UY.I-2003 sayılı Kurul kararı ile Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmeme gerekçesinin yerinde olmadığı teklifinin geçerli kabul edilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Anılan Kurul kararını uygulamak üzere alınan 21.08.2017 tarihli ve 4 sayılı ihale komisyonu kararı ile, ihale sınır değerin altında teklif veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde (52.824.255,00 TL) bırakılmıştır. 16.01.2018 tarihli ve 5 sayılı ihale komisyonu kararında da, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (52.824.255,00 TL) ihale üzerinde kalan istekli olarak belirlenmiştir.

Ancak 25.10.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2891 sayılı Kurul kararına karşı Sintaş Taah. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesi tarafından "davanın reddine" karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesi’nin 05.06.2018 tarih ve E:2018/1346, K:2018/1967 sayılı kararı ile “Davacının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3. (üçüncü) iddianın (b) bendi bakımından davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden; Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından "GeoGrid (Polyester Örgülü) Temini-İşçiliği (Her Tipte) ve Teşkili (Taşıma Dahil)" adındaki analizde yer alan 5 (beş) adet girdi tipi için fiyat teklifi almak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı, bütün girdiler için fiyat teklifinde ayrı ayrı birim fiyat teklifi verildiği, ancak, fiyat teklifine konu olan girdi tiplerinin birim fiyatları için satış tutarı tespit tutanağının ayrı ayrı düzenlenip düzenlenmediğinin anlaşılamadığı görülmektedir.

Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifi kapsamında her bir tip girdi için ayrı ayrı satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmesi gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması bu husus yönünden irdelenmeden eksik inceleme sonucu verilen dava konusu Kurul kararı ile temyize konu Mahkeme kararında bu iddia yönünden hukukî isabet bulunmamaktadır.

Davacının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3. (üçüncü) iddianın (c) bendi bakımından davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararına yönelik temyiz istemine gelince;

Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama istenen iş kalemlerinden olan "KGM/3782/1" pozu için analiz sunulduğu, anılan istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde "KGM/3782/1" pozunun alt girdisi olan "Özel-Fabrika” analiz girdisi için bir birim fiyat öngörüldüğü, ancak herhangi bir kamu kurumu tarafından yayımlanan rayicin belirtilmediği, nitekim açıklama kapsamında sunulan "rayiçler listesinde" anılan analiz girdisinin yer almadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, Heltaş tarafından "KGM/3782/1” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Özel-Fabrika” maliyet bileşeninin “KGM/A-3” poz numaralı “Atölye veya Fabrika Bedeli” pozu esas alınarak açıklandığı belirtilmediği gibi, dava konusu Kurul kararında belirtildiği gibi KGM/03.5000 pozunun kullanıldığı da anlaşılamamaktadır.

Heltaş tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5. ve 45.1.6. maddelerinin gereği olarak sunulan "Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçler listesi" ve "Kamu Kurum ve Kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi"nde “Özel-Fabrika” maliyet bileşeni için herhangi bir açıklama yapılmadığı, nitekim analizde de söz konusu girdi için bir poz numarası belirtilmediği, dosya kapsamında anılan girdi için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin veya başka bir belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, anılan girdi için bir rayiç bedelin esas alındığından veya analizde kullanılan birim fiyatı tevsik edici bir belgenin sunulduğundan söz etmek mümkün değildir.

Bu durumda, Heltaş tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında "KGM/3782/1” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Özel-Fabrika” maliyet bileşenine ilişkin olarak Tebliğ'in 45.1.13. maddesinde belirtilen belgelerden herhangi birinin sunulmadığı, analizde yer verilen birim fiyatın varsayımlara göre nitelendirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından, Tebliğ'in 45.1.14. maddesine göre, Heltaş'ın teklifinin, aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğ'in (45.1.3-45.1.13) maddelerine uygun olmamasından dolayı reddedilerek düzeltici işlem belirlenmesi gerekirken, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinde ve temyize konu Mahkeme kararında bu iddia yönünden hukukî isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile temyize konu Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin 14.02.2018 tarih ve E:2017/3386, K:2018/261 sayılı kararının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3. (üçüncü) iddianın (a), (d) ve (e) bentleri yönünden davanın reddi ile (f) bendi yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının ve davalı idare lehine hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin kısmının ONANMASINA
Oybirliğiyle; davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca anılan Mahkeme kararının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3. (üçüncü) iddianın (b) ve (c) bentleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, bu kısımlar yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. Bunun üzerine anılan mahkeme kararını uygulamak üzere Kamu İhale Kurulu tarafından 29.08.2018 tarihli ve 2018/MK-320 sayılı karar alınmış ve “1- Kamu İhale Kurulunun 25.10.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2891 sayılı kararının, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönündeki iddialarının uygun görülmeyerek reddedildiği 3. (üçüncü) iddianın (b) ve (c) bentleri ile ilgili kısımlarının iptaline,

2- 25.10.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2891 sayılı Kurul kararındaki 3. (üçüncü) iddianın (b) bendi ile ilgili kısmının esasının yeniden incelenmesine,

3- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” şeklinde karar verilmiştir.

Buraya kadar aktarılan süreç incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçesinin satış tutarı tespit tutanağına ve "Özel-Fabrika” analiz girdisi için kamu kurumu tarafından yayımlanan rayicin belirtilmemesi hususlarına ilişkin olduğu, analiz girdilerindeki nakliye mesafelerine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bir diğer husus, 19.06.2018 tarihli mevzuat değişikliğinden önce, idarece oluşturulan analizlerde yer alan nakliyelere ilişkin mesafelerin, idarece isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde verilmemesinin, belirtilen tarihte yürürlükte olan mevzuata aykırı olmadığıdır.

Yine 19.06.2018 tarihli mevzuat değişikliğinden önceki duruma göre idarece nakliye mesafesinin belirtilmemesinin aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına engel bir durum teşkil etmediği, isteklilerin böyle bir durumda mesafeleri kendilerinin öngörmesi ve mevzuata uygun şekilde tevsik etmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece 23.01.2019 tarihinde ihale üzerinde kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda bahsedilen mevzuat değişikliğinden sonra yapıldığı hususu göz önüne alındığında, idarenin işleminde de mevzuata aykırılık olmamakla beraber, bu durumun başvuru sahibi istekliye ya da sınır değerin altındaki diğer isteklilere yeni bir açıklama sunulması hakkı anlamına gelmeyeceği de açıktır.

Yine, aşırı düşük teklif açıklaması yapmayı tercih eden ancak idareden kaynaklı bazı belirsizlikler nedeniyle açıklama yapılmasının mümkün olmadığını düşünen isteklilerin, bu belirsizliklerin giderilmesi için idareye şikâyet başvurusunda bulunabilme hakkı var iken, başvuru sahibinin bu hakkını önceki aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının tebliğinden itibaren (28.04.2017) on günlük süresi içerisinde kullanmadığı görülmüştür.

Netice itibariyle, başvuru sahibinin analizlerde yer alan nakliye mesafelerinin ihale üzerinde kalan istekliye aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile verildiğini, 27.03.2019 tarihli ve 2019/UY.I-410 sayılı Kurul kararı ile öğrendiği hususunda bir tereddüt bulunmamakla birlikte, idarece başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi aşamasında yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre yapılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekindeki analiz ve bilgiler dikkate alınarak, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulmuş olduğu, uyuşmazlık sürecinde söz konusu açıklamaların şikayete konu edilen nakliye mesafeleri hususu dışında tespit edilen diğer bazı aykırılıklar nedeniyle, Danıştay kararı ile uygun görülmediği, gelinen aşama itibarıyla başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif sorgulamasında nakliye mesafelerinin belirtilmemiş olmasının aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına engel teşkil ettiği yönündeki bir iddia ile şikâyet başvuru yolunu kullanmadığı ve yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının farklı gerekçeler ile uygun bulunmadığı göz önüne alındığında, yine söz konusu Kurul kararı ile farkına varıldığı ifade edilen hususun da başvuru sahibi istekli ve açıklama sunan veya sunmayan istekliler bakımından bu aşamada yeni bir sonuç doğuracağından bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.