KİK Kararı: 2019/UY.I-1747 (26 Aralık 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/056
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 26.12.2019
Karar No : 2019/UY.I-1747 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/242882 İhale Kayıt Numaralı “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 11.11.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2019 tarih ve 51559 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1539 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından başvuruya konu ihalede ilk aşırı düşük teklif sorgulamasının 01.07.2019 tarihinde yapıldığı ve ihale üzerinde kalan isteklinin söz konusu sorgulamaya istinaden yaptığı açıklamasının reddedildiği, istekli tarafından idarenin talep ettiği sorgulamanın mevzuata aykırı hazırlandığı ve tekrar edilmesi gerektiği hususunda herhangi bir itirazının bulunmadığı, isteklinin 16.07.2019 tarihli birinci ihale komisyon kararına itirazda bulunmayarak bu kararı kabul ettiği ve değerlendirme dışı kaldığı, kendi iradeleri ile teklifleri değerlendirme dışı kalan ve ihaleye ilişkin herhangi bir menfaati kalmayan istekliden farklı gerekçelerle daha sonra tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

a) İstekli tarafından belirlenen işçilik ücretinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması yapabilmesi için sunulması gereken fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının aşağıdaki gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu,

- İsteklinin “10.130.1506” poz numaralı “C30/37 hazır beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN-206-1+A1)(nakliye dâhil)” analiz girdisi için 2019 yılı rayiç bedelinden (167TL/m3) çok düşük bir fiyat öngördüğü, kullanılan fiyatın tevsik edilmesi için tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilmediği, fiyat teklifinin konusunda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat teklifinin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmediği, tutanaklarda bulunması gereken şekli ve asli unsurların yer almadığı, fiyat teklifi ve tespit tutanağında bulunan kaşeler, imzalar, defter tarihleri, adres ve şirket bilgilerinin hatalı olduğu, faaliyet belgesinin olup olmadığının incelenmesi gerektiği, söz konusu belgenin geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile diğer hususlar bakımından Tebliğ’de yer verilen diğer şartları taşımadığı, faaliyet belgesinde geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile tebliğde belirtilen şartların sağlanmadığı, alınan fiyat teklifinin beton nakli dâhil fiyatlandırılmadığı, isteklinin işbaşına beton naklini gerçekleştirilmediği, teklifi onaylayan meslek mensubu tarafından hazırlanan tutanakta işbaşına beton naklinin de aynı nakliye mesafesine sahip beton sınıfları ile oluşturulan maliyet girdileri arasına eklenmediği, ilgili beton fiyat teklifine konu tespit tutanağındaki fiyatın beton santralinin bulunduğu yer ile ihale konusu işin yapılacağı yere kadar nakliyelerinin son veya bir önceki geçici vergi dönemindeki veriler esas alınarak oluşturulması gerektiği, başka yerlere nakledilen betonların tespit tutanağında yer almasının mevzuata aykırı olduğu,

-İsteklinin “10.130.1704” poz numaralı “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420-C, B500B-C)”, “10.160.1003” poz numaralı “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” ve “10.130.1402” poz numaralı “Çam Kerestesi (2. Sınıf)” analiz girdileri için 2019 yılı rayiç bedelin çok düşük fiyat öngörüldüğü, kullanılan fiyatın tevsik edilmesi için tutanakların ilgili meslek mensuplarından talep edilmediği, fiyat tekliflerinin konusunda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmediği, tutanaklarda bulunması gereken şekli ve asli unsurların yer almadığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında bulunan kaşeler, imzalar, defter tarihleri, adres ve şirket bilgilerinin hatalı olduğu, faaliyet belgelerinin olup olmadığının incelenmesi gerektiği, faaliyet belgelerinde geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile tebliğde belirtilen şartların sağlanmadığı,

c) İsteklinin 2019 yılında geçerli olan birim fiyat poz numaralarını doğru bir şekilde kullanmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarına ait cari yıl fiyatlarını içeren tablonun uygun düzenlenmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tanımları aynı olan rayiçler için 2019 yılı yeni poz numaralarının kullanılacağının belirtildiği, isteklinin sunduğu poz numaralarının hatalı olduğu ve hatalı belirlenen analiz girdilerinin birim fiyatlarının da tevsik edilmesi gerektiği, analiz girdilerine ait açıklamada yer verilen poz numaralarının herhangi bir karşılığının olmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerdeki analiz girdi cins ve miktarlarının istekli tarafından değiştirildiği, idarenin verdiği analiz formatının dışında farklı girdi cins ve miktarları kullanılarak yeni bir analiz formatı oluşturulduğu, isteklinin sunduğu açıklamalarda yer alan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, aritmetik hatanın resen düzeltilmesi sonucu analiz toplamlarının isteklinin verdiği teklif fiyatının üzerine çıktığı, kar ve genel masraf için herhangi bir yüzde değerinin belirlenmediği için analizlerinin eksik olduğu,

3. İsteklinin açıklamasında iş kalemlerinde yer alan analiz girdilerinde belirlenen rayiç bedeller üzerinde kabul edilen fiyatlar ile isteklinin açıklamasını tevsik edebilmesinin mümkün olmadığı, kalite ve teknik değer için 50 tam puan alamayacağı, Tİ-01, Tİ-05, SY-03, SY-04, SY-05, SY-06 ve ÜY-02 iş kalemleri için belirtilen fiyatlar ile açıklama yaparak kalite ve teknik yeterlilik kriterlerinden tam puan alamayacağı, söz konusu birim fiyatlar ile isteklinin açıklamasını tevsik edebilmesinin ancak idarenin sunduğu analiz girdi cins ve miktarlarını azaltmasıyla mümkün olabileceği ve bu durumun da mevzuata aykırı olduğu,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ekinde yer verdiği vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmesi gerektiği, bu doğrultuda sunulan ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığının teyit edilmediği, isteklinin teklifinin ve ek olarak sunduğu evrakların gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri, vekâletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı, yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin dolup dolmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinin son fıkrasında idarelerin hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorunda olduğu hükme bağlanmış, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

(2) (Değişik: 03/05/2011- R.G. 27923/2 md) Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.

(3) Kurul tarafından alınan kararların hiç uygulanmaması halinde doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 56’ıncı maddesinin son fıkrası ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca idarelerce hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak daha önce; Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi + Biroğlu İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve söz konusu başvuru üzerine 26.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1213 sayılı Kurul kararı, Mak İş İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi + Yazıcıoğlu Yol Yapı İnşaat ve Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve söz konusu başvuru üzerine 26.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1214 sayılı Kurul kararı, Ören Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi+ Heltaş İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve söz konusu başvuru üzerine 26.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1215 sayılı Kurul kararı alınmış olup, söz konusu Kurul kararında da “…İdarece, birim fiyat tariflerinde ve yayımlanmış kamu kurumu birim fiyatlarına göre her analiz girdisinin analiz formatında belirtilmesi, analizin karsız tutarının %3’ünün altında olan girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken her bir iş kalemine yönelik olarak analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren analiz formatının isteklilere verilmesi ancak bu analiz formatı içerisinde analiz girdilerinin açıklanıp açıklanmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemesi, idarenin her bir iş kalemi için düzenlediği sıralı analiz girdileri tablosu üzerinden açıklama istenilecek analiz girdilerini belirlemesi (Bir analiz girdisi herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş ise o analiz girdisinin nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.) ve buna göre düzenleyeceği açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini gösteren listeyi sorgulama yazısı ekinde isteklilere vermesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasını yenilemesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” hususuna yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bahse konu Kamu İhale Kurul kararlarında, aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinde yer alan mevzuata aykırılıklara yer verilmiş ve istekliler tarafından mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesi ve bu açıklamanın mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için idarece sorgulamanın tam ve doğru yapılması gerektiği hususu belirtilmiş, mevzuata uygun olarak sorgulama işleminin yapılabilmesi için yapılması gereken işlemlere yer verilmiştir.

İdarece söz konusu Kurul kararları sonrasında, aşırı düşük teklif işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılabilmesi için Kurul kararlarında belirtildiği şekilde sınır değerin altında kalan ve geçerli teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden açıklama istenilmiş olup, yukarıda ver verilen mevzuat hükümleri uyarınca idarece tesis edilen işlemde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde, ihalede verilen diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, sorgulama sonrasında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

45.1.1.2. Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre;

a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için,

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için,

(1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir.

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. Md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.)veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekindeverilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.)

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.).

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter,(Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.)

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının(Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.(Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.)Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 37. md.)

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu Şartname’nin 46’ncı maddesinde sınır değer katsayısının (N) 1,00 olarak belirlendiği görülmüştür.

Birinci iddia kapsamında yapılan incelemede belirtildiği üzere başvuruya konu ihaleye ilişkin daha önce yapılan itirazen şikayet başvuruları üzerine alınan Kamu İhale Kurul kararları sonrasında, idarece aşırı düşük teklif işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılabilmesi için Kurul kararlarında belirtildiği şekilde sınır değerin altında kalan ve geçerli teklif sahibi tüm isteklilerden 10.10.2019 tarihli ve E. 274027 sayılı yazı ile tekliflerinin açıklanması istenilmiş olup, söz konusu yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ile her bir iş kaleminin analiz formatına yer verilmiş, açıklama istenilen isteklilerden sadece ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 17.10.2019 tarihinde 261240 sayı ile idare kayıtlarına alınan yazı ile açıklamada bulunulmuş olup, idarece söz konusu açıklama uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesi uyarınca iş kalemleri/gruplarına ait analizlerinde yer alan işçilik tutarlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “… söz konusu ihalenin brüt asgari ücret olan 2.558,40 TL tutarı dikkate alınmış ve 2.558,40TL/30 saat/7,5saat=11,37 TL/saat…” şeklinde saatlik işçilik maliyetinin hesaplandığı, söz konusu tutar olan 11,37 TL’nin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan bütün işçilik girdileri için kullanıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından saatlik asgari ücretin ihale tarihinin içinde bulunduğu yıl olan 2019 yılı saatlik asgari ücreti (2558,40 TL) üzerinden hesaplandığı tespit edilmiş olup, işçilik maliyetinin 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında yer almadığı ve başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmesi gerektiği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerektiği ancak fiyat teklifinin ekinde idareye sunulmasına gerek bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, diğer taraftan fiyat teklifinde Tebliğ’e göre meslek mensubunca yer verilmesi gereken ibareye yer verilerek imzalanıp iletişim bilgilerinin de belirtilerek kaşelenmesi ya da mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinden;

Nitrotek Pat. Mad. Maden. İnş. Müh. Pet. Gıd. İt. İh. San. Tic. Ltd. Şti.den alınmış olan 15.10.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, belgenin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek onaylandığı, söz konusu fiyat teklifinde “amonyum nitrat, fuel oil karışımı 1,00 TL/kg” ifadelerinin yer aldığı,

Diğer üç fiyat teklifinin ise Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den alınan 15.10.2019 tarihli fiyat tekliflerinin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek onaylandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12mm (S420, B420B-C, B500B-C) 2,00 TL/kg”, “Çam kerestesi 2. Sınıf 850,00 TL/M3” ve “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1 A1) 150,00 TL/M3” girdilerine ilişkin olarak alındığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin tamamında “Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2019/242882ihale kayıt numaralı Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi ile ilgili teknik şartname hükümleri çerçevesinde, KDV hariç, yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen maliyet kalemlerine ilişkin iş başına nakliyesi, makine ekipman vb. girdiler dahil teklifimiz belirtilmiştir…” ifadesine yer verildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin Tebliğ’e uygun olarak sunulduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifine dayanak Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanaklarının (Meslek Mensubunun faaliyet belgesinin de bu tutanağın eki olduğu dolayısıyla ilgili tutanağın istenilmediği durumda faaliyet belgesinin de sunulmasının söz konusu olamayacağı) istenilip istenilmemesinin idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu, idare tarafından da söz konusu tutanakların istenilmediği, kurum tarafından yapılan incelemede de söz konusu fiyat teklifine dayanak Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesini gerektirecek herhangi bir hususun bulunmadığı, fiyat teklifi veren firmaların faaliyet alanının fiyat teklifine konu girdileri kapsadığı, fiyat teklifi üzerinde fiyat teklifi veren firmaya ait adres bilgileri ile Türkiye Ticaret Sicil gazetesinde yer alan adres bilgilerinin aynı olduğu, alınan fiyat tekliflerinin nakliye dahil alındığı,

Öte yandan, anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idarelerce ne şekilde değerlendirileceğinin açıkça belirtildiği ve söz konusu analiz girdileri için alınan fiyat tekliflerinin hangi şartları taşıması koşuluyla mevzuata uygun olacağına ilişkin detaylı açıklamalara yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin Tebliğ’de yer verilen asli unsurları taşıması koşuluyla mevzuata uygun kabul edileceği ve fiyat tekliflerine ilişkin herhangi bir kuşku duyulması halinde de idarece meslek mensubundan ilgili fiyat teklifine dayanak tutanakların istenebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde fiyat teklifindeki tutarın çok düşük olması ve fiyat teklifindeki fiyat ile işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle değerlendirme yapılarak aşırı düşük tekliflerin reddedilmeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarının birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunulması halinde analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerin “Girdi no” sütununda analiz girdilerinin ne şekilde açıklandığının her bir girdi için belirtildiği, anılan istekli tarafından 2019 yılı kamu kurum ve kuruluşlara ait fiyatların kullanıldığı, ayrıca anılan istekli tarafından kamu kurum ve kuruluş listesinin ayrıca sunulmamış olsa da her bir analizde açıklamanın ne şekilde yapıldığının belirtildiği, kamu kurum ve kuruluş listesinin sunulmamış olmasının esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer verilen miktarların idarece aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde verilen analizlerde yer alan miktarlar ile birebir aynı olduğu, söz konusu analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, analizlerin kâr ve genel giderler kısmında, kâr ve genel giderlerin yüzde oranı şeklinde gösterilmeyip istekli tarafından her bir analiz için belirlenen kâr ve genel giderler tutarına yer verildiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından her bir analizde kâr ve genel giderlerin yüzde oranı şeklinde değil de tutar olarak yer verilmesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması

Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Birim Fiyat teklif Cetveli Sıra No

İş kalemi/İş Grubu No

Minimum Teklif Oranı (%)

Maksimum Teklif Oranı (%)

Puanı

1

Tİ-1

22

30

13

11

SY-06

15

21

9

5

Tİ-5

12

16

7

10

SY-05

7

9

4

8

SY-03

6

9

4

20

ÜY-2

4

6

3

9

SY-04

4

6

2

6

SY-01

4

5

2

19

ÜY-1

3

4

2

14

SY-09

2

3

1

13

SY-08

1

2

1

İş Grubu1*

2

3

1

İş Grubu2**

2

3

1

TOPLAM

50

*İş Grubu 1’i Oluşturan İş Kalemleri [İş kalemi No (Birim Fiyat Teklif Cetveli Sıra No)]: Tİ-2.(2), SY-02. (7),Tİ-4 (4),Tİ-3 (3), SY-11 (16)

**İş Grubu 2’yi Oluşturan İş Kalemleri [İş kalemi No (Birim Fiyat Teklif Cetveli Sıra No)]: SY-07 (12), ÜY-3 (21), SY-10 (15), SY-13 (18), SY-12 (17)

A.2.1. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.2. İş grupları için ise o iş grubunda yer alan her bir iş kalemi için verilen teklif tutarlarının toplamının toplam tekliflerine oranının her bir iş grubu için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş grubu için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.3. Teklif oranları hesaplanırken yuvarlama yapılmayacaktır.

A.2.4. İsteklilerin teklif oranları, belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları dışında kalıyorsa o iş kalemleri/iş grupları için puan alamayacaklardır.

A.2.5. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi/iş grubu için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenebileceği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi halinde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtilen düzenleme, başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği iş kalemleri ile, ihale üzerinde isteklinin birim fiyat teklif cetveli karşılaştırılmış olup, tablo halinde aşağıda yer verilmiştir.

İş kalemi/İş Grubu No

Minimum Teklif Oranı (%)

Maksimum Teklif Oranı (%)

Puanı

İsteklinin birim fiyat teklif tutarları

İsteklinin birim fiyatının teklif fiyatına oranı

Tİ-1

22

30

13

10.668.000,00

0,25633386

SY-06

15

21

9

7.420.000,00

0,17828995

Tİ-5

12

16

7

5.610.000,00

0,13479874

SY-05

7

9

4

3.740.000,00

0,08986583

SY-03

6

9

4

3.240.000,00

0,07785168

ÜY-2

4

6

3

2.200.000,00

0,05286225

SY-04

4

6

2

2.420.000,00

0,05814848

…

…

….

…

…

TOPLAM

50

Toplam Teklif tutarı:41.617.600,00

Söz konusu tabloda yer verilen verilerden de görüleceği üzere isteklinin bahse konu iş kalemleri için teklif ettiği birim fiyatların teklifine oranın İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde belirlenen minimum ve maksimum oranlar arasında olduğu ve söz konusu iş kalemleri için belirlenen kalite ve teknik değer nitelik puanlarını karşıladığı görülmüş olup, ikinci iddia kapsamında yapılan incelemede söz konu iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarında belirtilen girdi cins ve miktarlarına uygun olarak analizlerin sunulduğu ve bu analizlerde girdiler için öngörülen fiyatların mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiş; aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleneceği belirtilmiş “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.” hükmü,

(3) (Değişik: 03/05/2011- R.G. 27923/1 md) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü,

“Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “(1) İtirazen şikâyet başvuruları;

….b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.

(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in İtirazen şikayet başvurularında süre” başlıklı onuncu maddesinin dördüncü fıkrasında “(4) İdareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin daha önce yapılan itirazen şikayet başvurularından, Ören Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi+ Heltaş İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının yaptığı şikâyet itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 26.09.2019 tarih ve 2019/UY.I-1215 sayılı Kurul kararına esas başvuru dilekçesinde, “…İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ekinde yer verdiği vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmesi gerektiği, bu doğrultuda sunulan ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığının teyit edilmediği, isteklinin teklifinin ve ek olarak sunduğu evrakların gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri, vekâletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı, yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin dolup dolmadığının incelenmesi,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dokümanında yer alan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin yeterlilik şartlarını ve mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin yeterlik şartlarını karşılamadığı, söz konusu firmanın cirosunun ve mali yeterlik kriterlerinin yetersiz olduğu, isteklinin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılan iş denetleme belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uymadığı, iş deneyim belgesinin güncel olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iş deneyim belgesi sahibinin belgede gösterilen süre boyunca ilgili görevlerde çalışmadığı, görevlendirme olurlarının eksik olduğu, SGK hizmet dökümlerinin eksik olduğu, belge sahibi kişilerin bu firmalarda 1 yıldan daha az bir süredir bulunduğu, isteklinin ihale dokümanında yer alan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin yeterlilik şartlarını ve mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin yeterlik şartlarını karşılamadığı, söz konusu firmaların ciroları ve mali yeterlik kriterlerinin yetersiz olduğu” hususlarına yer verildiği tespit edilmiş olup, söz konusu iddialara 26.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1215 sayılı Kurul kararının eşit muamele yönünden incelemesi kapsamında yapılan incelemede, tespit edilen aykırılıklar bahse konu kararının ilgili bölümünde “B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır...” başlığı altında yer verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı kapsamında eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli olan A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinde iş bu iddialar yönünden herhangi bir aykırılık bulunmamıştır. Bu itibarla, iddia edilen hususların daha önce yapılan başvuru üzerine 26.09.2019 tarih ve 2019/UY.I-1215 sayılı Kurul kararı kapsamında Kurum tarafından incelendiği, bu durumda işbu iddiaların Kurul kararına itiraz mahiyetinde olduğu, bu iddialar yönünden, 4734 sayıl Kanun’un 57’nci maddesi uyarınca ilgili Kurul kararına karşı dava yoluna başvurulması gerektiği anlaşıldığından dördüncü iddianın görev yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.