KİK Kararı: 2019/UY.I-1567 (28 Kasım 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/052
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 28.11.2019
Karar No : 2019/UY.I-1567
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mühittin AK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Birecik Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/373010 İhale Kayıt Numaralı “Fıstık Halinde Bulunan Dükkanların Eksik Kalan İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Birecik Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 27.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Fıstık Halinde Bulunan Dükkanların Eksik Kalan İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Mühittin Ak’ın 20.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.10.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2019 tarih ve 43069 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1261 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teklif dosyası kapsamında ticaret sicil gazetesi ve ticaret odası kaydını sunmadıkları gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, gerçek kişi olarak teklif verildiğinden ticaret sicil gazetesi sunmalarına gerek olmadığı, oda kayıt belgesinin ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce sunacağı bir belge olduğu, bu sebeple teklif dosyası kapsamında sunma zorunluluğunun bulunmadığı ve tekliflerinin geçerli olduğu,

2. İdareye yapılan şikâyet başvurusu için itiraz komisyonu kurulduğu ve şikâyet değerlendirmesini ilgili komisyonun gerçekleştirdiği, mevzuata göre ihale yetkilisi tarafından gerekçeli karar alınmasının hüküm altına alındığı, bu sebeple şikâyet komisyonunun karar almasının mevzuata aykırı olduğu,

3. İhalenin iptal kararının soyut gerekçelere dayandığı, idarenin ihaleyi iptal etmesi ve gösterdiği gerekçelerin soyut ve tahmine dayandığı ve alınan iptal kararının keyfi olduğu, sonuç olarak tekliflerinin geçerli olduğu ve ihalenin iptalinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” hükmü,

İdari Şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Fıstık Halinde Bulunan Dükkanların Eksik Kalan İşlerinin Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: İlçemiz Karşıyaka mahallesinde belediyemiz tarafından yaptırılan 28 adet dükkana ait eksik kalan sıva, boya, pvc, camekan, karo, fayans, elektrik, kapı ve saha betonu işleri.

Dış Cephe Kaba Sıvası 2.470,00 m² ,Dış Cephe İnce Sıvası 2.470,00 m², Dış Cephe Boyası 2.470,00 m², İç Cephe İnce Sıva 18.200,00 m², İç Cephe Boyası 18.200,00, PVC Kapı 84 Adet, Dükkanlara Hazır Basamak 560 Adet, Dükkan İçleri Zemin Karo 5040 m², Wc Lavabo Duvarı Fayansı 588 m²,Wc Taşı 28 Adet ,Ayaklı Lavabo 28 Adet , Dükkanlara Floresan Lamba 224 Adet, Dükkanlara Priz 168 Adet, Dükkanlara Demir Camekan 28 Adet, Dükkanların Üst Katına Demir Pencere 28 Adet, Saha Betonu 2000 m², Dış Kapı Yapılması 1 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karşıyaka Mahallesi Yeni Fıstık Hali İçerisinde belediye tarafından yaptırılan dükkanlar.” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalenin 27.08.2019 tarihinde gerçekleştirildiği ve ihaleye 10 isteklinin katıldığı, 02.09.2019 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile Gap-Yapı Mimarlık Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- İbrahim Halil Sönmezgül İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve Sınır Yapı Turz. İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci olarak belirlendiği, fakat 26.09.2019 tarihli “İhale Komisyonu Kararına Karşı Yapılan İtirazın İncelenmesi Neticesinde Hazırlanan Rapor” üzerine ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden isteklinin tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerini belirten ve son durumu gösterir ticaret sicil gazetesi sunmaları gerektiği, isteklinin gerçek kişi olması halinde ise noter tasdikli imza beyannamesi sunması gerektiği, ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce bu durumu tevsik eden belgeleri sunmasının gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından teklifi kapsamında Şanlıurfa 7. Noterliği tarafından 20.03.2017 tarihinde hazırlanan “imza beyannamesi” sunulduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında sunduğu imzalı ve kaşeli birim fiyat teklif mektubunda “… Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

İhaleye gerçek kişi olarak katılan başvuru sahibi Mühittin Ak’ın noter onaylı imza beyannamesi sunmasının yeterli olacağı ve oda kayıt belgesinin sözleşme öncesinde sunulacağına ilişkin taahhüdün teklif mektubunda yer aldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde “…(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Tebliğ’in “Şikayetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden ihale yetkilisinin şikâyete ilişkin incelemeyi bizzat yapabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği raportör veya raportörler tarafından ya da ihale komisyonu üyelerinden görevlendireceği kişi veya kişiler tarafından da yaptırabileceği, yapılan inceleme sonucunda ihale yetkilisi veya yetki devri yapılmış kişi tarafından şikâyete ilişkin karar alınarak ilgililere gönderileceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu ihalede başvuru sahibi 20.09.2019 tarihli dilekçe ile idareye şikâyet başvurusunda bulunmuş olup, idarenin 26.09.2019 tarihinde “İhale Komisyonu Kararına Karşı Yapılan İtirazın İncelenmesi Neticesinde Hazırlanan Rapor” başlıklı şikâyete cevabında itiraz inceleme komisyonundan 3 üyenin isminin ve imzasının yer aldığı görülmüş, belediye başkan vekili (ihale yetkilisi) imzalı şikâyete cevap yazısı 08.10.2019 tarihinde EKAP üzerinden istekliye gönderilmiştir. Dolayısıyla şikâyet incelemesi için üç kişinin görevlendirilerek başvurunun sonuçlandırılmasına ilişkin tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptal edilmesi durumunda gerekçeli kararın isteklilere bildirilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 20.09.2019 tarihli şikâyeti üzerine 26.09.2019 tarihli “İhale Komisyonu Kararına Karşı Yapılan İtirazın İncelenmesi Neticesinde Hazırlanan Rapor” başlıklı şikâyete cevap yazısı “…Sonuç olarak; ihale İdari Şartname’si ve Teknik Şartname’sinin ihaleye katılan isteklilerce yeterince anlaşılamadığından dolayı, hem teklif ettikleri fiyatlar açısından, hem de teklif dosyalarında sundukları belgelerde bariz farklılara neden olduğu anlaşılmış olup, bu nedenlerden dolayı ihale teknik şartnamesi ve idari şartnamesinin herkes tarafından daha anlaşılır bir şekilde hazırlanıp yeniden ihale edilebilmesi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39'ncu maddesine göre ihalenin iptal edilmesi itiraz komisyonumuzca uygun görülmüştür. Bu kararımızın onaylanması veya iptal edilmesi amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40'ncı maddesine göre Başkanlık Makamına sunulmasına komisyonumuzca
Oybirliği ile kabul edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihale yetkilisinin onayına sunulmuş, söz konusu rapor (şikâyete cevap) 27.09.2019 tarihinde ihale yetkilisince onaylanarak ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İdarece ihalenin iptal gerekçesi olarak belirtilen İdari Şartname ve Teknik Şartname’nin ihaleye katılan isteklilerce yeterince anlaşılamadığı bu sebeple teklif dosyalarında sundukları belgelerde bariz farklılıkların bulunduğu şeklindeki gerekçeyi destekler nitelikte herhangi bir bilgi veya açıklama bulunmadığı, İdari ve Teknik Şartname’de anlaşılır olmayan ve isteklilerce farklı anlaşıldığı ifade edilen maddelere değinilmediği dolayısıyla bu hususta bir tespit yapılmasına olanak bulunmadığı, 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesinde ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı ancak söz konusu yetkinin mutlak ve sınırsız şekilde kullanılamayacağı, ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilen hususların somut ve dayanaklı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği, ancak şikayete konu ihalede verilen iptal kararının bu bakımdan uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda söz konusu tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği noktasında idarelere takdir yetkisi tanınmış olup idarece bu hususta bir değerlendirme yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhaleye teklif veren isteklilerden Adil Avcı’nın ve Sigma Kule İnş. Mimar. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında sunduğu imzalı ve kaşeli birim fiyat teklif mektubunda “… Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

İhaleye gerçek kişi olarak katılan Adil Avcı’nın noter onaylı imza beyannamesi sunmasının yeterli olacağı ve oda kayıt belgesinin sözleşme öncesinde sunulacağına ilişkin taahhüdün teklif mektubunda yer aldığı anlaşıldığından, Adil Avcı’nın teklifinin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Sigma Kule İnş. Mimar. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise oda kayıt belgesinin sözleşme öncesinde sunulacağına ilişkin taahhüdün teklif mektubunda yer aldığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin de geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mühittin Ak, Adil Avcı ve Sigma Kule İnş. Mimar. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirilmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.