KİK Kararı: 2019/UY.I-1558 (28 Kasım 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/052
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 28.11.2019
Karar No : 2019/UY.I-1558
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fetvacı Kardeşler İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanal İnşaat Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/387366 İhale Kayıt Numaralı “Akyurt İlçesi Ulupınar Deresi Islahı ve Kuşaklama Atıksu Kollektör ve/veya Şebeke Hatları Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanal İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından 10.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Akyurt İlçesi Ulupınar Deresi Islahı ve Kuşaklama Atıksu Kollektör ve/veya Şebeke Hatları Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fetvacı Kardeşler İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 21.10.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.10.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.11.2019 tarih ve 46108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1361 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesi uyarınca tekliflerinin mali müşavir tarafından yazılması gereken standart ifadede "tarafımızdan" yerine "tarafımızca" yazılması ve "mükellefin" ifadesinin bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık içerdiği, idarenin nakliye için tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.8'inci maddesi uyarınca reddettiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarında veri bulunmayan K katsayısının piyasa gerçekleri ile bağdaşmadığı, K katsayısının kendi yaptıkları hesaplamalar neticesinde 212,60 TL olarak belirlendiği, kaldı ki teklif fiyatlarının analiz fiyatından yüksek olduğu, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde “45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilere 19.09.2019 tarihinde tebellüğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde TBF 08 nolu “Kazı Nakli” iş kaleminde Nakliye-2 pozuna ilişkin olarak “F = A X K X [M X 0,0007 + 0,01] X Y ; (A=1.1, K=330, M=10, Y=1,8 ton/m³)” formülünün yer aldığı, poza ilişkin birimin metreküp olduğu ve söz konusu poza ilişkin açıklama istenildiğinin belirtildiği, TBF.20 nolu “Her Çapta Nervürlü Beton Çelik Çubukların Kesilmesi ve Yerine Koyulması” iş kaleminde Nakliye-3 pozuna ilişkin olarak “F = A X K X [M X 0,0007 + 0,01] ; (A=1, K=330, M=280)” formülünün yer aldığı, poza ilişkin birimin ton olduğu ve söz konusu poza ilişkin açıklama istenilmediğinin belirtildiği, TBF22 nolu “2600 MM Betonarme Boru İle Yatay Delgi Metodu İle Kanalizasyon Hattı Döşenmesi” iş kaleminde Nakliye–4 pozuna ilişkin olarak “F = A X K X [M X 0,0007 + 0,01] ; (A=1, K=330, M=25)” formülünün yer aldığı, poza ilişkin birimin ton olduğu ve söz konusu poza ilişkin açıklama istenilmediğinin belirtildiği görülmüştür. Nakliye-2 pozunun verilen değerlere göre hesaplanması sonucunda 11,1078 TL olması gerektiği, yaklaşık maliyetin de 11,11 TL baz alınarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından https://webdosya.csb.gov.tr/db/yfk/icerikler/insaat-birim-fiyatlari-2019-turkce.pdf internet adresinde yayımlanan “2019 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” kitabında 10.110.1003 Poz Numarası ile gösterilen “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K”nın rayiç fiyatının 330,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama yazısında Nakliye-2 pozunun piyasadan teklif almak suretiyle açıklanmış olduğu, pozun 2019 yılı metreküp fiyatının 8,5 TL olduğu belirtilmiştir. Söz konusu poza ilişkin olarak 09.09.2019 tarihli Nakliyeci Resul ÇINAR’dan alınan fiyat teklifinin sunulmuş olduğu, söz konusu fiyat teklifinde birim fiyat tutarının 8,5 TL/m³ olduğunun belirtildiği, diğer bilgiler kısmında “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, yasal defter ve belgelerine göre tarafımızca düzenlenerek onaylanan 09.09.2019 tarihli ve 1 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, söz konusu fiyat teklifi ile birlikte 09.09.2019 tarih ve 1 sayılı “Maliyet Tespit Tutanağı”nın sunulmuş olduğu, fiyat teklifi ve maliyet tespit tutanağının Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mehmet KEREKLİ tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş olduğu görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde Nakliye-2 pozuna ilişkin kullanılması gereken formül ve değerlerin açık şekilde belirlenmiş olduğu, söz konusu yazı ve ekinin başvuru sahibine ve sınır değerin altında teklif veren diğer isteklilerce 19.09.2019 tarihinde tebellüğ edilmiş olduğu, başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde söz konusu formül ve değişkenlere ilişkin şikayet başvurusu yapılmamış olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının tüm istekliler açısından idarenin belirlediği formül ve değişkenler kullanılarak yapılması gerektiği, söz konusu poza ilişkin fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından bu aşamada K katsayısının gerçekçi olmadığından bahisle alınan fiyat teklifi baz alınarak değiştirilmesi suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil edeceği, kaldı ki söz konusu K katsayısı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından yayımlanan 2019 yılı K katsayısının da idare tarafından belirlendiği üzere 330,00 TL olduğunun görüldüğü, alınan fiyat teklifine istinaden söz konusu katsayının yanlış belirlenmiş olduğundan bahsedilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.