KİK Kararı: 2019/UY.I-1408

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/048
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 24.10.2019
Karar No : 2019/UY.I-1408
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erk İnş. Taah. Hazır Beton Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Vbz İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Büyükalp Caddesi 21100 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/252406 İhale Kayıt Numaralı “Batman-Hasankeyf-Gerçüş-Midyat (Gap) Yolunda Km:71+500-77+000 (Midyat Güney Çevre Yolu ve Bağlantı Yolları Dahil ) Toprak İşleri , Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapılması İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Batman-Hasankeyf-Gerçüş-Midyat (Gap) Yolunda Km:71+500-77+000 (Midyat Güney Çevre Yolu ve Bağlantı Yolları Dahil ) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapılması İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Erk İnş. Taah. Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş. - Vbz İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 19.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2019 tarih ve 36493 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1020 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'nin 7.1’nci maddesinin ikinci fıkrasında yeterlik kriteri olarak belirtilen belgelerin, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından fotokopi olarak sunulduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklif dosyası kapsamında sunulan teklif mektuplarının İdari Şartname'de yer alan standart forma uygun olmadığı, ayrıca teklif mektubunda yer alan fiyat teklifinin rakamla ve yazı ile birbirine uyumlu olmadığı,

3. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklif dosyalarında sunmuş oldukları geçici teminat mektuplarında işin adının yanlış yazıldığı,

4. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından öngörülen kendi malı olduğunu gösterir belgelerde yer alan makinelerin amortisman defterine işlenmediği, makinelere ilişkin olarak YMM, SMMM veya SM raporu ile asfalt plente için Sanayi ve Ticaret Odasından alınan kapasite raporunun teklif dosyasında sunulmadığı,

5. İhale komisyonunca Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Peknil İnşaat Anonim Şirketi, Deha Altyapı A. Ş., - Feza Taah. A. Ş. İş Ortaklığı, Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmüş olup bu kararların aşağıdaki gerekçelerle mevzuata aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki;

5.1) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış beyanlar ve hesaplamalardan oluştuğu, alınan proforma faturaların güncel fiyatları içermediği ve yanlış beyan edilip gerekli onaylarının yapılmadığı, çalışma süreleri ve çalışacak iş gücünün aşırı düşük teklif açıklamasında ucu açık belgelerle desteklenmiş olduğu,

5.2) Hem fiyatlandırma yönüyle hem de kullandıkları fiyatın kaynağını belirleme yönüyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5'nci maddesine uygun açıklama yapılmadığı,

5.3) Nakliyeler için yapılan açıklama ve belgelendirmelerin uygun olmadığı, malzemelere ait nakliye bedelinin nakliye formülleri veya müstakil fiyat teklifleriyle (akaryakıt, araç, yükleme boşaltma bedelinin ayrıca gösterildiği) açıklanmadığı, bir kısım nakliye unsurlarının (kum, çakıl, demir) açıklama istenilecek analiz girdileri içerisinde gösterildiği, bu unsurların malzeme için alınan fiyat teklifinde "nakliye dahil" şeklinde açıklandığı, bir başka ifadeyle nakliye girdisinin malzeme bedeline dahil gösterildiği, bu unsurların müstakil olarak nakliye formülleri veya gerçek mesafelere uygun, işçilik-makine ekipman akaryakıt girdilerinin belirtildiği fiyat teklifleriyle açıklanması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan nakliyeye ilişkin belgelerin ve yapılan açıklamaların Tebliğde istenen şartları taşımadığı,

5.4) Yardımcı analizlere ilişkin yapılan açıklama ve belgelendirmelerin uygun olmadığı, makine ve diğer yardımcı analizlerdeki girdi miktarları emsal kamu birim fiyat analizlerindeki miktarların altında gösterildiği gibi rayiç fiyatların da resmi rayiçlerin altında olmasına rağmen belgelendirilmediği,

5.5) Analizlerdeki işçilik ücretlerini saatlik asgari ücret tutarlarının altında kaldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış olan 2019 yılını birim fiyatlarını oluşturan analizlerde yer alan işçilik ücretinin güncel saatlik asgari ücretinin altında olması nedeniyle söz konusu birim fiyatlar ile yapılan açıklamanın uygun olmayacağı, alt analizlerde yer alan işçilik giderlerinin işin yapımının 2019 yılı olması dolayısıyla 2019 yılı saatlik asgari ücretin dikkate alınması gerekirken düşük gösterildiği, işçilik dahil olarak sunulan fiyat tekliflerinin maliyet tespit tutanağına göre işçilik analiz girdilerinin ayrı ayrı sunulmadığı, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin fiyatları belirlenirken iş kalemi içerisinde bulunan işçilik miktarlarının hesaplanma zorunluluğu olması dolayısıyla belirli bir fiyatın altına düşemeyeceği,

5.6) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin onay işleminde mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ait alım satım değerleri işlemini göstermediği, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmadığı, fiyat analizleri ve fiyat tekliflerinin Kamu ihale Genel Tebliği'nin 45'nci maddesine göre incelendiği, fiyat tekliflerinde, teklifi veren firma yetkilisinin imza, kaşesinin bulunduğu, mükellefin beyannamelerini imzalamaya yetkili meslek mensubunun iletişim bilgileri, imza ve kaşesinin bulunduğu, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan tarih ve (...) sayılı satış tutan tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80'inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazılarak imzalandığının tespit edilmediği, aşırı düşük açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif sorgulamasında analizlere dayanak olarak gösterilecek belgelerin bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifini veren şirketlerin teklife konu alanda faaliyette bulunmadığı, fiyat tekliflerinin hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu hususunda açıklayıcı belge sunulmadığı, ayrıca meslek mensubu ile sözleşmelerinin de bulunmadığı, proforma faturaların ihale konusu yapım işini tevsik edecek nitelikte ve güncel olmadığı, içeriğindeki girdilere ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmadığı, proforma faturalarda yer verilen analiz girdilerinin birimlerinin, imalat kalemlerinde kullanılan analiz girdilerinin birimlerinden farklı olduğu, nakliye mesafelerinin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı, piyasadan alınan fiyat tekliflerinde üreticisi olunan mala veya işin bir bölümünün yapımına ilişkin değil açıklama istenilen iş kaleminin tamamına fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin üreticisi olunan mal bedeli, malın işyerine nakli ve işin yapımı ile ilgili tüm işleri kapsamadığı, mal bedeli, nakliye ve işçilik girdilerinin ayrıntılı belirtilmediği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'nci maddesine aykırı olduğu, açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve fiyat teklifine dayanak olan ilgili tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu, söz konusu tutanakların doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, anılan tutanaklarda fiyat tekliflerinin ilgili olduğu iş kaleminde yer alan işçilik ve diğer girdileri de içeren ayrıntılı açıklamaların yer almadığı ve sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı,

5.7) İdarece EKAP üzerinden gönderilen açıklama isteme yazısı ve eklerine karşılık aşırı düşük açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından yapılan açıklamada, proforma faturalar ve EK 05, EK 06, EK 07, EK 08 belgelerine, mali müşavir belgelerine, hesap cetveline, analizlere, alt analizlere, özel kalemlerin maliyet etkileri, nakliye analizleri, açıklama istenmeyen kalemlerin maliyeti, sözleşme gereği yerine getirilen ek şartların maliyeti (idarenin istediği araç, gereç, şantiye kurulumu kontrollük ve şantiye personeline ait yerlerin hazırlanması, sigorta, stopaj vb.), kamu kurum ve kuruluşların fiyatlarının kullanıldığına dair tabloya, fiyat tekliflerine ve ilgili meslek mensuplarının kayıtlı olduğuna dair belgelere yer verilmediği,

5.8) İdarece, açıklama istenilecek iş kalemleri için alt analizlerde yer alan (açıklama yapılması istenilecek ve istenilmeyecek) girdilerin Kamu ihale Genel Tebliği'nin 45.1.2.2'nci maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı olarak belirlendiği, bu iş kalemlerinde yer alan girdi miktarlarının aşırı düşük açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından düşük alındığı ve tevsik edici belgelerin uygun olmadığı, sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamında yer alan analiz formatlarına uygun olmadığı, sunulan analizlerde yer alan girdi miktarlarının idarece verilen analiz formatlarında yer alan girdi miktarları ile uyumsuz olduğu, söz konusu istekliler tarafından sunulan analizlerde, idare tarafından verilen analiz girdilerinin ve miktarlarının değiştirildiği, bazı analiz girdilerinin birleştirilerek fiyat teklifi alındığı, taşıma mesafeleri ve depo yerlerini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı,

5.9) Aşırı düşük teklif açıklamalarında mazot girdisine ilişkin kullanılan EPDK fiyatlarının söz konusu ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında bulunmadığı, açıklamalarda mazot fiyatının biriminin litre olarak alındığı, ancak analizlerde mazot birimi kg olarak istenildiğinden mazot miktarının litreden kilograma dönüşmesinde herhangi bir kanıtlayıcı belge kullanılmadığı, açıklama kapsamında yer alan akaryakıt girdisi için öngörülen bedelin ihale tarihindeki EPDK tarafından açıklanan fiyatlardan daha düşük olduğu, söz konusu açıklamalarda EPDK’nın internet sitesinde yayımlanan akaryakıt bayi fiyatına ilişkin belgenin sunulmadığı, akaryakıt fiyatının anılan isteklilerin teklif birim fiyatları olan KDV hariç fiyatının üzerinde olduğu, motorin için birim olarak litrenin kullanıldığı ancak idare tarafından verilen aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında gerek analizlerde gerekse de alt analiz gruplarında birim olarak kg'ın kullanıldığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasında motorinin özgül ağırlığının belirtilmediği,

5.10) Aşırı düşük açıklaması uygun bulunan isteklilerin kullanacağı depo, taş ocağı ve beton santrali yerleri için öngörülen nakliye mesafelerine ilişkin bilgi ve belgelerinin eksik ve hatalı olduğu, mesafelerin düşük tutulduğu ve bunlara ilişkin kanıtlayıcı hiçbir belge sunulmadığı, açıklama kapsamında dikkate alınan nakliye mesafelerinin idarece belirlenen nakliye mesafeleri ile uyumlu olmadığı, nakliye bedellerinin hesaplanmasında nakliye formüllerinin tek başına yeterli olmadığı, bu mesafelerin belirlenmesine ilişkin belgeler ve hesap yönteminin izah edilmesi gerektiği, ihale konusu işin yapımı sırasında iş güzergâhı içerisinde kalan alanlarda işe özgü olan asfalt plenti, beton santrali, depo vb. tesislerin kurulumu için ve malzemenin dökümü için kullanılacak sahaların kullanımına ilişkin ilgili izinlerin alınmadan isteklinin açıklama kapsamında söz konusu sahalar için öngördüğü yerlerin uygun olup olmadığının belirsiz olması nedeniyle nakliye mesafelerinin doğruyu yansıtmayacağı, ayrıca açıklama istenmeyen nakliye pozlarının olduğu bu nakliye pozları için formüller verildiği ve formüldeki değişmeyen değerler kullanılması zorunluğu olduğu halde daha düşük fiyat verildiği, nakliyeye ilişkin iş kalemlerinin farklı tür ve miktarda girdiler içeren iş kalemleri olduğu bu nedenle nakliye maliyetlerinin söz konusu nakliye iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifi alınan firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir bilgiler olmadığı ve bu hususun daha önce gerçekleştirilmiş aynı tür ve girdileri içeren nakliye işlerinin olmadığı ve geleceğe dair bir fiyatlandırmanın yapıldığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde nakliye girdileri için fiyat teklifi alındığı, nakliye girdisinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı,

5.11) Malzeme ocaklarına ilişkin işletme ruhsatı, ÇED raporu ve ocağın kullanımına ilişkin sözleşmenin açıklama kapsamında sunulması gerektiği ancak açıklama kapsamında sunulmadığı, iş kalemleri kapsamındaki ocak taşının hangi ocaktan temin edileceği ile ilgili herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve bu belgelerden taşıma mesafesinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde çıkarılamayacağı, taşıma mesafelerinin hatalı hesaplandığı, taşıma formülü hesabının da yanlış olduğu,

5.12) Aşırı düşük açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklifleri kapsamında öngördüğü kâr oranı ile açıklama kapsamında sunmuş olduğu analizlerde öngördüğü kâr oranlarının farklı olduğu, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif etmiş olduğu bedeller ile söz konusu iş kalemlerinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, idarece belirlenen analiz formatına uygun analiz sunulmadığı, sunulmuş olan analizlerde çarpım hatalarının bulunduğu, doğru hesaplandığında analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olacağı, bununla beraber analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunuluş ve içerik açısından yeterli olmadığı, analizlerde malzeme, nakliye ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği,

5.13) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında piyasadan teklif alınarak belgelendirilmesi gereken ana gider kalemlerinden makine saat ücretleri, motorin, kazı dolgu nakli, hazır beton harcı, demir, vb. için sunulan proforma fatura ve belgelerinde eksiklikler olduğu, sunulan faturaların birim fiyat tariflerinde belirtilen tüm konuları kapsamadığı, proforma faturaları oluşturan birim maliyet cetvellerindeki fiyatların belgelendirilmediği, sunulan proforma faturalarda ve ilgili dokümanlarda maliyet tespit raporunun sunulmadığı, mamul veya mallara ilişkin faturalarda ortalama birim maliyetlerin, hizmete ilişkin proforma faturalarda ise toplam birim maliyetin belirtilmediği, sunulan belgelerin son geçici vergi beyanname dönemlerine ait olmadığı, meslek mensubu tarafından mevzuata uygun olarak onaylanmadığı, Kamu ihale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine göre yazılması gereken ibarelerin yazılmadığı ve standart forma uygun olarak düzenlenmediği, proforma fatura ile açıklanan iş kalemleri kapsamında geçekleştirilecek nakliyeye ilişkin imalatların ve makine saat ücretlerinin fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, fiyat tekliflerindeki nakliye ve makine saat ücreti maliyetlerinin fiyat tekliflerinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı, ayrıca diğer resmi kurumlara ait analizlerdeki birim miktarların gerekçe gösterilmeden düşürüldüğü, savunma istenen farklı poz numaralı iş kalemlerinin analizlerinde kullanılan aynı mal ve ürünlere ait rayiçler için bazılarında poz numarası bazılarında ise proforma fatura kullanılarak kendi lehlerine fiyat avantajı sağlandığı, aşırı düşük açıklaması uygun bulunan isteklilerin açıklamaları kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinde; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1 'inci maddesinde belirtilen meslek mensubu onayı ve ibaresinin bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname döneminden önceki bir tarihe ait olduğu, fiyat tekliflerinde malzeme, işçilik ve montaj kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklanması gereken hususların açıklanmadığı, idarenin analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde yer almadığı, malzeme cinslerinin birimlerinin (ton, m2, gibi) yanlış yazıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

Aynı Şartname’nin 7.1’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

…

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.7.1.1 İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.7.1.2 İstekliler tarafından, 7.7.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin, anılan istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında İdari Şartname'nin 7.1'nci maddesinde yeterlik kriterleri sağlandığını gösterir belgelerin fotokopilerinin sunulduğu iddiasının bulunduğu, anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli başlıklı 31’inci maddesinde, idarelerce aday veya isteklilerden belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin istenebileceği, aday veya istekliler tarafından, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunulabileceği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu hususlarının hüküm altına alındığı, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.7’nci maddesindeki düzenlemenin de bu doğrultuda olduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, 26.09.2019 tarihli ve E.2019/17461 sayılı Kurum yazısı ile idareye, istekliler tarafından sunulan imza sirkülerleri/beyannamesinin, vekâleten ihaleye katılma halinde ise, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi/sirkülerine ilişkin kriterlerin sağlandığını gösterir belgelerin asılları istenilmiştir. İdarece söz konusu yazıya istinaden 01.10.2019 tarihli ve 41173 sayılı cevap yazısı ekinde tüm isteklilere ait bahsi geçen belgeler gönderilmiş olup, anılan istekliler tarafından sunulan söz konusu belgelerin noter onaylı suretlerin olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetelerinin teyitleri www.ticaretsicil.gov.tr üzerinden yapılmış olup, bu çerçevede, söz konusu tevsikin belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklif dosyaları kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde yer alan miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımında ve toplamlarında aritmetik hata olmadığı, birim fiyat teklif mektuplarında rakam ve yazı ile yazılan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez. ” hükmü,

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 23.01.2020 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklif dosyaları kapsamında sundukları geçici teminat mektuplarında ihale konusu işin adının doğru yazıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin 7.5.5’inci maddesinde “

SIRA NO

TANIMI

SAYISI

ÖZELLİKLERİ

AÇIKLAMA

1

Asfalt Plenti

1

En az 240 ton/saat Kapasiteli

En Az 1 Adet Kendi Malı

2

Asfalt Finişeri

4

En Az 2 Adet Kendi Malı

3

Asfalt distribitörü

1

4

Asfalt roleytank

2

5

Lastik tekerlekli yükleyici

5

En Az 1 Adet Kendi Malı

6

Demir Bandajlı Silindir

4

En Az 2 Adet Kendi Malı

7

Asfalt derz kesme makinesi

1

8

Süpürge makinesi

2

9

Greyder

1

10

Konkasör

1

11

Damperli Kamyon

20

12

Jeneratör

1

13

Ekskavatör

2

(Kırıcılı)

14

Tanker

4

izoleli bitüm nakline uygun

15

Kompresör

2

16

Mekanik Plent

1

En Az 1 Adet Kendi Malı

17

Arazöz

1

(motopomplu)

18

Lastik tekerlekli silindir

2

En Az 1 Adet Kendi Malı

19

Asfalt kazıma Makinası

1

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesi gereği;

“Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.”

Ayrıca yukarıdaki tabloda kendi malı olarak istenen Asfalt Plenti için Sanayi ve Ticaret Odalarının yetkililerince imzalanmış kapasite raporunun teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden, idareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için isteklilerin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine idari şartnamede yer verileceği, isteklilerin de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu, diğer taraftan yukarıdaki tabloda kendi malı olarak istenen Asfalt Plenti için Sanayi ve Ticaret Odalarının yetkililerince imzalanmış kapasite raporunun teklif dosyası kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

- Yapılan incelemede, ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Peknil İnş. A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında kendi malını tevsik edici belge olarak “Demirbaş Tespiti Raporu” adlı belgenin sunulduğu, sunulan bu belgenin ekinde faturalar, ruhsat örneklerin de yer aldığı, bu belgelerin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen serbest muhasebeci mali müşavir raporu şeklinde düzenlendiği, ayrıca söz konusu istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’nci maddesinde istenilen “asfalt plenti”ne ilişkin olarak sunulan kapasite raporunun Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası ve TOBB yetkilileri tarafından onaylandığı, anılan raporun “aslının aynıdır” ibaresi ile kaşelenip imzalandığı,

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olan Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığının teklif dosyası kapsamında söz konusu makineler için kendi malını tevsik edici belge olarak “SMMM Demirbaş Tespit Raporu” adlı belgenin sunulduğu, bu belgenin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen serbest muhasebeci mali müşavir raporu şeklinde düzenlendiği, ayrıca anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’nci maddesinde istenilen “asfalt plenti”ne ilişkin olarak sunulan kapasite raporunun Kırıkhan Ticaret ve Sanayi Odası ve TOBB yetkilileri tarafından onaylandığı, anılan raporun “aslına uygundur” ibaresi ile kaşelenip imzalandığı,

- Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı olan Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında söz konusu makineler için kendi malını tevsik edici belge olarak “SMMM Özel Amaçlı Rapordur” adlı belgenin sunulduğu, bu belgenin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen serbest muhasebeci mali müşavir raporu şeklinde düzenlendiği, ayrıca anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’nci maddesinde istenilen “asfalt plenti”ne ilişkin olarak sunulan kapasite raporunun Yüksekova Ticaret ve Sanayi Odası ve TOBB yetkilileri tarafından onaylandığı, anılan raporun idarece “aslı idarece görülmüştür” ibaresi ile kaşelenip imzalandığı,

- Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından İdari Şartname’de istenen makineler için kendi malını tevsik edici belge olarak Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen serbest muhasebeci mali müşavir raporu şeklinde düzenlenen belgenin sunulduğu, ayrıca anılan İş Ortaklığının özel ortağı tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’nci maddesinde istenilen “asfalt plenti”ne ilişkin olarak sunulan kapasite raporunun Batman Ticaret ve Sanayi Odası ve TOBB yetkilileri tarafından onaylandığı, anılan raporun “Aslı gibidir” ibaresi ile kaşelenip imzalandığı,

Sonuç olarak bahsi geçen istekliler tarafından kendi malını tevsik edici belgelerin usulüne uygun olarak sunulduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5.1, 5.6 ve 5.13’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesinde “Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde idareler tarafından yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin nasıl tespit edileceği, açıklamanın nasıl isteneceği ve teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl değerlendirileceği detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

İhale komisyonu tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olan 11 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği, 04.290/608 poz numaralı “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)”, KGM/3790 poz numaralı “İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (Ø 50 mm’ye kadar her çaptaki”, KGM/6100 poz numaralı “Pent-miks alttemel veya Pelent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile), KGM/620 poz numaralı “9 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Bitümlü Sıcak Temel Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (TİP-A)”, KGM/6306 poz numaralı “6 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)”, KGM/6454/TMA poz numaralı “4 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m2 Taş Mastik Asfalt (TMA) Aşınma Tabakası Yapılması (Konkasörde Kırılmış ve Elenmiş Toplama Bazalt Taş İle, Modifiye Bitüm ve Elyaf Kullanılarak-Herşey Dahil)(İdare Malı Bitüm İle)”, KGM/7502 poz numaralı “Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi (6 cm Kalınlıkta)” iş kalemlerine ilişkin açıklama talep edildiği, açıklama isteme yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ait analizler ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamalarından, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

- Peknil İnş. A.Ş. “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ne ilişkin fiyat teklifleri sunulduğu, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifinin Asfamak İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den alındığı, her türlü inşaat malzemesi satışının söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu , “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifi üzerinde “2019 1.dönem geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmiştir” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu, idare tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu olan tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde tespit tutanaklarına gerek görülmediğinden idarece istenmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin makine saat ücretleri, motorin, kazı dolgu nakli, hazır beton harcı, demir, malzeme, işçilik ve montaj kalemlerine ilişkin alınmadığı,

Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, ekonomik açıdan en avantajlı istekli tarafından “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” için sunulan fiyat teklifinde “Son geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmiştir.” ifadelerinin yer aldığı, bahse konu hususun açıklığa kavuşturulması adına “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı ilgili meslek mensubundan 15.10.2019 tarihli ve E.2019/18770 sayılı yazı ile istenilmiş olup, meslek mensubunun 21.10.2019 tarihli yazısı ile söz konusu tutanağın gönderildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ye ilişkin sunulan fiyat teklifi üzerinde “Son geçici vergi beyanname göre düzenlenmiştir.” ibaresinin yer aldığı, ancak Kuruma gönderilen “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda anılan fiyat teklifinin “2019 yılının 2. dönemi”ne göre düzenlendiğinin görüldüğü, sonuç olarak söz konusu fiyat teklifinin ihale tarihi itibariyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’nci maddesine göre 2019 yılının 1. Dönemi veya 2018 yılının 4. dönemi olması gerekirken, 2019 yılının 2. Dönemi esas alınarak düzenlendiği anlaşıldığından, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönden mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

- Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” ile “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)”e ilişkin fiyat tekliflerinin sunulduğu, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifinin Teknomet Müh. Temsilcilik ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, her türlü ticari emtia satışının söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu, “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)” fiyat teklifinin Akyol Nalburiye İnş. Tur. Enerji Üretim Gıda ve Paz. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifi üzerinde “2018 yılı 4.dönem geçici vergi beyan dönemi verilerine göre hazırlanmıştır” ,“Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifi üzerinde “2019 yılı 1. geçici vergi beyan dönemi verilerine göre hazırlanmıştır.” ile “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)” fiyat teklifi üzerinde “2019 yılı 1.geçici vergi beyan dönemi verilerine göre hazırlanmıştır.” ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu, idare tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu olan tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde tespit tutanaklara gerek görülmediğinden idarece istenmediği, kaldı ki istekli tarafından anılan fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulduğu, ayrıca fiyat tekliflerinin makine saat ücretleri, motorin, kazı dolgu nakli, hazır beton harcı, demir, malzeme, işçilik ve montaj kalemlerine ilişkin alınmadığı,

- Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ne ilişkin fiyat teklifleri sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin Hira Akaryakıt İnş. Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu, idare tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu olan tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde tespit tutanaklara gerek görülmediğinden idarece istenmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin makine saat ücretleri, motorin, kazı dolgu nakli, hazır beton harcı, demir, malzeme, işçilik ve montaj kalemlerine ilişkin alınmadığı,

- Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” ile “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)”e ilişkin fiyat tekliflerinin sunulduğu, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifinin Asfamak İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den alındığı, her türlü inşaat malzemesi satışının söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu, “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)” fiyat teklifinin Avu Yapı Malzemeleri San. Tic. LTd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, bahsi geçen fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu, idare tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu olan tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde tespit tutanaklara gerek görülmediğinden idarece istenmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin makine saat ücretleri, motorin, kazı dolgu nakli, hazır beton harcı, demir, malzeme, işçilik ve montaj kalemlerine ilişkin alınmadığı anlaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 5.2'nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamasından, aşırı düşük teklif açıklama sunması istenen isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen 7 adet iş kalemine ilişkin açıklamanın sunulduğu, 19 adet analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası da belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen örnek listeye uygun olarak hazırlanmış listenin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olan Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen 7 adet iş kalemine ilişkin açıklamanın sunulduğu, 11 adet analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası da belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen örnek listeye uygun olarak hazırlanmış listenin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,

- Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen 7 adet iş kalemine ilişkin açıklamanın sunulduğu, 13 adet analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası da belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen örnek listeye uygun olarak hazırlanmış listenin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,

- Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen 7 adet iş kalemine ilişkin açıklamanın sunulduğu, 20 adet analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası da belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen örnek listeye uygun olarak hazırlanmış listenin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

7. Başvuru sahibinin 5.3 ve 5.10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Yukarıda bahsi geçen Tebliğ 45.1.5’inci maddesinden, aşırı düşük teklif açıklama sunması istenen isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu olmadıkları, bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Peknil İnş. A.Ş., tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “07.006/K (Kırmataş Nakli), 07.005/K (Ocaktan Plente Taş Nakli), 07.006K (Karışım Nakli), 07.006/K (Aşınma Taşının Plente Nakli), 07.006/K (Bitüm Nakli), 07.006/K (Demir Nakli), 07.005/K (Ocaktan Konkasöre Taş Nakli)” analiz girdilerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan rayiç fiyatlar ile tevsik edildiği ve bu fiyatlara ilişkin listenin de sunulduğu, ayrıca bu analiz girdilerine ilişkin olarak idare tarafından verilen nakliye formüllerinin kullanıldığı,

Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı, Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “07.006/K (Kırmataş Nakli), 07.005/K (Ocaktan Plente Taş Nakli), 07.006K (Karışım Nakli), 07.006/K (Aşınma Taşının Plente Nakli), 07.006/K (Bitüm Nakli), 07.006/K (Demir Nakli), 07.005/K (Ocaktan Konkasöre Taş Nakli)” nakliye girdilerine ilişkin anılan istekliler tarafından idarece verilen analiz formatında öngörülen mesafelere uygun olarak KGM nakliye formülü ile açıklama yapıldığı,

Diğer taraftan aşırı düşük tekli açıklaması uygun bulunan isteklilerin nakliye girdilerine ilişkin olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 5.4'üncü iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında yardımcı analiz veya alt analizlerin sunulmadığı, söz konusu istekliler tarafından sunulan analizlerdeki miktarların idarenin belirlemiş olduğu analiz miktarlarıyla uyumlu olduğu, anılan kamu kurum ve kuruluşlara ait kullanılmış olan fiyatların rayiçlerin altında olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 5.5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin sunmuş olduğu iş kalemi analizlerinde yer verdikleri saatlik işçilik ücretinin 2019 yılı için hesaplanan saatlik asgari işçilik maliyetinin (11,37 TL’nin (2.558,40 TL / 30 gün / 7,5 saat)) altında olmadığı görüldüğünden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 5.7’nci iddiasına ilişkin olarak:

- İhale üzerinde bırakılan Peknil İnş. A.Ş tarafından 25.07.2019 tarihli yazı ekinde sunulan açıklamada, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ne ilişkin fiyat teklifleri, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifline ait satış tutarı tespit tutanağı ve fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesi, anılan fiyat teklifini onaylayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifine ilişkin olarak ise fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesi, açıklama istenilen girdi fiyatlarının ait olduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile nakliyelere ilişkin birim fiyatların tevsiki için sunulan Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarına ilişkin listenin sunulduğu,

- Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 24.07.2019 tarihli yazı ekinde sunulan açıklamada, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler, fiyat teklifleri, fiyat tekliflerine ait satış tutarı tespit tutanakları, fiyat teklifini düzenleyen firmalara ait Oda Sicil Kayıt Suretleri, imza sirküleri fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubuna ait faaliyet belgeleri ve meslek mensubu ile imzalanan sözleşmeler, açıklama istenilen girdi fiyatlarının ait olduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile itinerer ve mesafe tevsik edici belgelerin sunulduğu,

- Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 25.07.2019 tarihli yazı ekinde sunulan açıklamada, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler, fiyat teklifleri, açıklama istenilen girdi fiyatlarının ait olduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İle Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlara ilişkin listenin sunulduğu,

- Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 25.07.2019 tarihli yazı ekinde sunulan açıklamada, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler, fiyat teklifleri, açıklama istenilen girdi fiyatlarının ait olduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İle Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlara ilişkin listenin sunulduğu,

Öte yandan şantiye, SGK, vergi vb. giderler için açıklama istenmediğinden aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin açıklamaları kapsamında söz konusu giderler için açıklama yapmasının zorunlu olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 5.8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.’nci maddesinde “İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde sıralı analiz girdileri tablolarının yer aldığı, söz konusu tablolarda tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edildiği ve bu tutarın altına olmayanlardan açıklama istenilmediği, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmasına neden olan analiz girdilerinim belirlendiği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için ise açıklama istenilmediği, ayrıca analizlerdeki işçilik girdisi, tutarlarının açıklama istenilen girdiler arasında yer aldığı görülmüştür.

Diğer taraftan, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan analiz girdilerinin birim, cins ve miktarlarının idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında isteklilere verilen analizlerdeki analiz girdilerinin birim, cins ve miktarları ile aynı olduğu, anılan istekliler tarafından sunulan analizlerin ihale dokümanında yer alan analiz formatına uygun olduğu, öte yandan taşıma mesafelerine ilişkin olarak idare tarafından verilen nakliye formüllerinin kullanıldığı görüldüğünden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

12. Başvuru sahibinin 5.9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesinde “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif savunması istenen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları “Motorin” girdisine ilişkin EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alındığı iddia edilmektedir.

Aşırı düşük açıklaması yapan istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesi uyarınca akaryakıt girdisine ilişkin EPDK fiyatları ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu gibi anılan Tebliğin 45.1.6’ncı maddesi gereği kamu kurum ve kuruluşların yayımladığı rayiç fiyatlar baz alınarak da açıklama yapılması mümkündür.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklilerin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı ve akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamaların ise geçerli kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt gideri anılan Bakanlık tarafından yayımlanan rayiçler kullanılarak açıklanmadığı takdirde, söz konusu giderin tevsiki için sunulan belgede yer alan fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Peknil İnş. A.Ş, Deha Altyapı A.Ş. – Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı, Miraç Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A. Ş. - Beyoğlu Bilişim İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Mazot (motorin)” analiz girdisine ilişkin olarak Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.109 poz numaralı “Mazot (Motorin)”un rayiç fiyatı ile tevsik edildiği görüldüğünden söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

13. Başvuru sahibinin 5.11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde idareler tarafından yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin nasıl tespit edileceği, açıklamanın nasıl isteneceği ve teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl değerlendirileceği detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Bu bağlamda, idare tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemlerine ve bunların analiz girdileri ve miktarlarına yer verildiği, açıklama uygun bulunan istekiler tarafından bu doğrultuda açıklama sunulmasının gerektiği, anılan istekliler tarafından idarece verilen analiz formatlarında yer verilen nakliye mesafelerinin kullanıldığı, dolayısıyla idare tarafından istenilmeyen iddia konusu bilgi ve belgelere ilişkin olarak açıklama sunmayan isteklilerin teklifinin reddedilemeyeceği anlaşılmış olup, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

14. Başvuru sahibinin 5.12’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’nci maddesinde “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 27 iş kalemi için satırın olduğu, idare tarafından sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebinde sadece 7 adet iş kalemi için açıklama sunulmasının istenildiği, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin 7 adet iş kalemine ilişkin açıklama sunduğu, bu kalemlerde ise kar oranın öngörüldüğü, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelleri üzerinde kalan 20 adet iş kalemi için kar oranı tespitinin yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin idarece belirlenen analiz formatına uygun açıklama sundukları, sunulan analizler üzerinde yapılan inceleme herhangi bir çarpım ve toplam hatasına rastlanılmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için birim fiyat öngörüldüğü, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olmadığı anlaşılmış olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Peknil İnş. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.