KİK Kararı: 2019/UY.I-1407

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/048
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 24.10.2019
Karar No : 2019/UY.I-1407 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Deha Altyapı A.Ş. - Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Büyükalp Caddesi 21100 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/252406 İhale Kayıt Numaralı “Batman-Hasankeyf-Gerçüş-Midyat (Gap) Yolunda Km:71+500-77+000 (Midyat Güney Çevre Yolu ve Bağlantı Yolları Dahil ) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapılması İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Batman-Hasankeyf-Gerçüş-Midyat (Gap) Yolunda Km:71+500-77+000 (Midyat Güney Çevre Yolu ve Bağlantı Yolları Dahil ) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapılması İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Deha Altyapı A.Ş. - Feza Taah. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 19.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.09.2019 tarih ve 36756 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1029 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Peknil A.Ş. tarafından kendi malı makinelere ilişkin olarak sunulan YMM/SMMM raporu ekinde makinelerin teknik özelliklerini tevsiken bilgi ve belge sunulmadığı, aynı zamanda rapor ekinde sunulan belgelerin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesine uygun olmadığı, asfalt plenti için sunulan kapasite raporunun da söz konusu Yönetmelik'in ilgili maddesine uygun olmadığı, kapasite raporunun geçerlilik süresinin dolduğu, kapasite raporunun düzenlendiği işyerinin kapatıldığı halde kapasite raporunun kullanılmaya devam edildiği, fiili olarak kapasite tespiti yapılan yerde asfalt plentinin kurulu olmadığı, kurulu olmayan yerde kapasite raporunun tespiti ve belgelendirilmesinin mümkün bulunmadığı, kapasite raporuna esas olan asfalt plentinin Peknil İnş. A.Ş.nin kendi malı olmadığı, kendi malı olarak sunulan asfalt plenti ile kapasite raporuna esas olan plentin aynı olmadığı, tüm bu hususların kapasite raporunu düzenleyen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği veya kapasite raporunu düzenleyen odadan teyit edilerek karar verilmesi gerektiği,

2. Peknil İnş. A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosundaki bilanço rasyolarının yanlış hesaplandığı, bu rasyoların yasal süresi içerisinde verilmiş olan son beyannameye göre değil düzeltilmiş beyannamelere göre hesaplandığı, kısa vadeli banka borçlarının tüm mali borçlar dikkate alınarak hesaplanması gerekirken sunulan belgelerde eksik ve hatalı hesaplamalar yapıldığı,

3. Peknil İnş. A.Ş. tarafından imza sirküleri, vekaletname, imza beyannamesi gibi yetki belgelerinin son durumu gösterir şekilde sunulmadığı ve ihale tarihi olan 28.06.2019 tarihi itibari ile anılan isteklinin teklif dosyası içerisinde; ortakların ilgisine göre ad/soyad/ticaret unvanı, T.C. Kimlik Numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişileri ve bu kişilerin T.C. Kimlik numarası/vergi numarasını gösteren şirketin son durumunu gösterir belgelerin sunulmadığı,

4. Peknil İnş. A.Ş. tarafından teklif dosyasında sunulan belgeler ile aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alan belgelerin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak aslı gibidir onayı yapılmadan fotokopi olarak sunulduğu,

5. Peknil İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinde A-V grubuna dahil olmayan bina, köprü, aydınlatma, elektrik, çeşitli işler gibi işlerin bulunduğu, bu gerekçeyle de anılan işe ilişkin ayrıntılı inceleme yapıp, ihale ilanında ve idari şartnamesinde belirtilen benzer işe dahil olan ve olmayan işlerin ayrıştırılarak ilgililerin yeterliğine karar verilmesi gerekirken belge tutarının bir bütün olarak değerlendirerek iş deneyim belgesinin yeterli görülmesinin Kamu İhale mevzuatına açıkça aykırı olduğu,

6. Peknil İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin alt yüklenici olarak bitirilen işe ait bir iş deneyim belgesi olduğu, işin ana yüklenicisi ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmenin idare tarafından onaylandığı tarihten sonraki işlere göre düzenlenmesi gerekirken onay tarihinden önceki işlerde dahil edilerek düzenlendiği, “Alt Yüklenicilik İş Deneyim Belgesi”nin düzenlemesi için zorunlu olan SGK ödemeleri, vergi ödemeleri, ana yüklenici ile alt yüklenici arasındaki sözleşmeye ilişkin damga vergisi ödemesi ve faturaları olmadan düzenlendiği, Peknil İnş. A.Ş.nin fiili olarak işin yapımını üstlenmediği, alt yüklenicilerin, yüklenici ile yapılan sözleşme kadar ve fiili olarak yapılan iş kadar iş deneyim belgesi alabildiği, oysaki Peknil İnş. A.Ş.ye alt yüklenici iş deneyim belgesini düzenleyen idareden, SGK ve vergi dairelerinden gerekli bilgi ve belgeler istenerek karar verilmesi gerektiği,

7. Peknil İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

7.1) Sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uygun olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu, anılan işin yürütülmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunmadığı,

7.2) Aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan iş kalemleri ve iş kalemlerini oluşturan analiz girdileri için aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alması gereken Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listenin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulmadığı ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine aykırı olduğu,

7.3) Açıklamada yer alan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bu aritmetik hatanın resen düzeltilmesi sonucu ilgili firmaların sundukları açıklamalardaki analiz toplamlarının kendi belirlemiş oldukları kar ve genel giderler ile toplandığında ihalede verdikleri teklif fiyatlarının üzerine çıktığı,

7.4) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aritmetik hata bulunmayan analizlerde dahi analiz toplamlarının ihalede verdikleri teklif fiyatlarının üzerine çıktığı, analiz girdi ve miktarları ile birimlerinin analiz formatına uygun olarak düzenlenmediği, bazı analiz girdi miktarları düşürülerek avantajlı durum elde edildiği, bazı analiz girdileri birleştirilerek fiyat teklifi verilerek açıklama yapılmaya çalışıldığı,

7.5) Açıklama kapsamında motorin fiyatının EPDK’nın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında sunulduğundan Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca geçersiz sayılması ve açıklamasının reddedilmesi gerektiği, ayrıca akaryakıt girdisine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayici değil EPDK fiyatlarının kullanılması gerektiği,

7.6) Açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu, açıklamanın incelenmesi sırasında idarece söz konusu tutanakların meslek mensubundan istenilmediği, söz konusu tutanaklarda fiyat tekliflerinin ilgili olduğu iş kaleminde yer alan işçilik ve diğer girdileri de içeren ayrıntılı açıklamaların yer almadığı ve alınan fiyat tekliflerinde Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 belgelerine göre düzenlenmediği, fiyat tekliflerine esas teşkil eden tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilerek karar verilmesi gerektiği,

7.7) Analizleri tevsik edici belge olarak sunulan fiyat teklifi ve proforma faturaları hazırlayan kişi veya şirketlerin teklif verdikleri iştigal alanında faaliyetlerde bulunmadığı, söz konusu fiyat teklifi sunan firmaların şirket faaliyet alanlarını gösterir bilgi ve belgelerin talep edilmesi gerektiği, faaliyet alanlarında faaliyet konusu içerisinde bulunmayan bir hususta fiyat teklifi verilemeyeceğinden söz konusu fiyat tekliflerinin ve proforma faturaların geçersiz sayılması gerektiği,

7.8) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların, son geçici vergi dönemi olan 2019 yılı Ocak, Şubat, Mart dönemi ya da bir önceki vergi dönemi olan 2018 yılı Ekim, Kasım, Aralık dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği, dolayısıyla alınan fiyat tekliflerinin dayanağı tutanakların hatalı beyanname dönemi esas alınarak hazırlandığı, tutanakların esaslı unsurları içermediği, yukarıda bahsi geçen her iki dönemi de kapsayan fiyat tekliflerinin geçerli olmadığı ve fiyat teklifi eki tutanakların istenerek karar verilmesi gerektiği,

7.9) Açıklama istenilen girdiler için alınan fiyat teklifinin nakliye hariç alındığı ve nakliye maliyetinin ayrıca tevsik edilmediği,

7.10) Fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubunun yetkili olmadığı ve tam tasdik sözleşmelerinin sunulmadığı,

7.11) Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlere ilişkin girdi miktarlarının idare tarafından isteklilere gönderilen analizlerdeki girdi miktarlarından daha düşük alındığı,

7.12) İdare tarafından aşırı düşük sorgulaması kapsamında verilen analiz formatının değiştirildiği,

7.13) Analizlerde yer alan nakliyeler ilişkin bedellerin idarenin yaklaşık maliyetinde belirlemiş olduğu maliyetlerden daha düşük alındığı ve mesafeyi tevsik edici belgede sunulmadığı,

7.14) Analizlerde saatlik asgari ücretin 11,371 TL altında olduğu,

7.15) Nakliye girdisine ilişkin olarak formül kullanılmadığı ve fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

7.16) Açıklama istenmeyen iş kalemlerine en az 0,01 kuruş verilmesi gerekirken ilgili iş kalemlerine 0,01 kuruşun altında teklif verildiği ya da hiç teklif verilmediği, ayrıca açıklama istenmeyen iş kalemlerinin miktar sütunlarına da bir değer yazılmadığı, bazı iş kalemlerinde toplam tutar 0,00 TL olarak alındığı. 0,00 TL o iş kalemine bir bedel öngörülmediği anlamına geldiğinden mevzuata aykırı olduğu,

7.17) KGM/3790/P iş kaleminde demir nakli için demirin taşıtlara yükleme boşaltma ve istifi karşılığı olan 5 saat düz işçi bedelinin demir nakline ilave edilmeden hesaplandığı, yaklaşık maliyete esas olan hesaplamaya aykırı olarak düz işçi bedelinin hesaplamalara dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

Bahsi geçen Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin 7.5.5’inci maddesinde “

SIRA NO

TANIMI

SAYISI

ÖZELLİKLERİ

AÇIKLAMA

1

Asfalt Plenti

1

En az 240 ton/saat Kapasiteli

En Az 1 Adet Kendi Malı

2

Asfalt Finişeri

4

En Az 2 Adet Kendi Malı

3

Asfalt distribitörü

1

4

Asfalt roleytank

2

5

Lastik tekerlekli yükleyici

5

En Az 1 Adet Kendi Malı

6

Demir Bandajlı Silindir

4

En Az 2 Adet Kendi Malı

7

Asfalt derz kesme makinesi

1

8

Süpürge makinesi

2

9

Greyder

1

10

Konkasör

1

11

Damperli Kamyon

20

12

Jeneratör

1

13

Ekskavatör

2

(Kırıcılı)

14

Tanker

4

izoleli bitüm nakline uygun

15

Kompresör

2

16

Mekanik Plent

1

En Az 1 Adet Kendi Malı

17

Arazöz

1

(motopomplu)

18

Lastik tekerlekli silindir

2

En Az 1 Adet Kendi Malı

19

Asfalt kazıma Makinası

1

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesi gereği;

“Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.”

Ayrıca yukarıdaki tabloda kendi malı olarak istenen Asfalt Plenti için Sanayi ve Ticaret Odalarının yetkililerince imzalanmış kapasite raporunun teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden, idareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için isteklilerin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine idari şartnamede yer verileceği, isteklilerin de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu, diğer taraftan yukarıdaki tabloda kendi malı olarak istenen Asfalt Plenti için Sanayi ve Ticaret Odalarının yetkililerince imzalanmış kapasite raporunun teklif dosyası kapsamında da sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

- Yapılan incelemede, ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Peknil İnş. A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında kendi malını tevsik edici belge olarak “Demirbaş Tespiti Raporu” adlı belgenin sunulduğu, sunulan bu belgenin ekinde faturalar, ruhsat örneklerin de yer aldığı, bu belgelerin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen serbest muhasebeci mali müşavir raporu şeklinde düzenlendiği, ayrıca söz konusu istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’nci maddesinde istenilen “asfalt plenti”ne ilişkin olarak sunulan kapasite raporunun Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası ve TOBB yetkilileri tarafından onaylandığı, anılan raporun “aslının aynıdır” ibaresi ile kaşelenip imzalandığı, raporun ihale tarihi itibariyle geçerli olduğu, sonuç olarak sunulan bu belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan “Demirbaş Tespiti Raporu”nda kendi malı olarak sunulan asfalt plenti ile kapasite raporuna esas olan plentin aynı olduğu,

Diğer taraftan, Kurum tarafından 06.09.2019 tarihli ve E.2019/16311 sayılı yazı ile ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin sunmuş olduğu kendi malını tevsik edici belgelerin asılları istenilmiştir. İdarece söz konusu yazıya istinaden 15.10.2019 tarihli ve E.279235 sayılı cevabi yazı ile söz konusu belgelerin asılları gönderilmiş olup, ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Peknil İnş. A.Ş.nin kendi malını tevsik edici belgelerinden biri olan “Demirbaş Tespiti Raporu” üzerinde SMMM kaşesi ve imzasının bulunduğu, asfalt pentine ilişkin “Kapasite Raporu”nun ise ilgili Ticaret ve Sanayi Odası yetkilisince “aslının aynıdır” şeklinde kaşelenip imzalandığı, sonuç olarak söz konusu belgelerin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’nci maddesine uygun olarak düzenlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’nci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

…

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 36.2’nci maddesinde “Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat ve İdari Şartname düzenlemelerinden, ihaleye teklif veren isteklilerin, belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması gerektiği, hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan düşürüleceği, aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması gerektiği, hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin toplam aktiflerden düşüleceği, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiği ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanmasının zorunlu olduğu, sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerektiği, belirtilen bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabileceği, bu takdirde belgelerin sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı ve bilançonun yeterlik kriterlerini sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihale tarihinin 28.06.2019 olduğu, Peknil İnş. A.Ş. tarafından bilanço kritelerini sağladığını tevsik etmek üzere bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilanço sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan serbest muhasebeci mali müşavir onaylı Bilanço Bilgileri Tablosunda 2018 yılına ait bilgilerin gösterildiği, anılan tablodaki bilgilere göre 2018 yılına ilişkin veriler esas alınarak öz kaynak oranının “0,32”, cari oranının “6,23” ile kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise “0,00” olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla 2018 yılı verileri kullanılarak hesaplanan söz konusu bilanço oranlarının İdari Şartname’de istenen asgari kriterleri karşıladığı, ayrıca 31.12.2018 tarihli ayrıntılı bilançoda kısa vadeli banka borçların toplamının görüldüğü ve bu tutarın ise bilanço bilgileri tablosuna yansıtıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Asgari sayı” başlıklı 338’inci maddesinde “(1) Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı şarttır. 330 uncu madde hükmü saklıdır.

(2) Pay sahibi sayısı bire düşerse, durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde yönetim kuruluna yazılı olarak bildirilir. Yönetim kurulu bildirimi aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde, şirketin tek pay sahipli bir anonim şirket olduğunu tescil ve ilan ettirir. Ayrıca, hem şirketin tek pay sahipli olarak kurulması hem de payların tek kişide toplanması hâlinde tek pay sahibinin adı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı da tescil ve ilan edilir. Aksi hâlde doğacak zarardan, bildirimde bulunmayan pay sahibi ve tescil ve ilanı yaptırmayan yönetim kurulu sorumludur.

(3) Şirket, tek pay sahibi olacak şekilde kendi payını iktisap edemez; ettiremez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Hamiline yazılı pay senetlerinin devri” başlıklı 489’uncu maddesinde “(1) Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında, ancak zilyetliğin geçirilmesiyle hüküm ifade eder.” hükmü,

“Nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilke” başlıklı 490’ıncı maddesinde “(1) Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler.

(2) Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir.” hükmü,

“II-Esas sözleşmeyle sınırlama, 1. İlkeler” başlıklı 492’nci maddesinde “(1) Esas sözleşme, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceğini öngörebilir...” hükmü,

“III-Pay defteri, 1. Kayıt” başlıklı 499’uncu maddesinde “(1) Şirket, senede bağlanmamış pay ve nama yazılı pay senedi sahipleriyle, intifa hakkı sahiplerini, ad, soyad, unvan ve adresleriyle, pay defterine kaydeder.

(2) Payın usulüne uygun olarak devredildiği veya üzerinde intifa hakkı kurulduğu ispat edilmediği sürece, devralan ve intifa hakkı sahibi pay defterine yazılamaz.

(3) Şirket, kaydın yapıldığını pay senedine işaret eder.

(4) Şirketle ilişkilerde, sadece pay defterinde kayıtlı bulunan kimse pay sahibi ve intifa hakkı sahibi olarak kabul edilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “1)İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin …” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1 İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri gereği ihalelere katılacak tüzel kişi istekliler tarafından ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir belgelerin teklifleri kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun yukarıda yer verilen ilgili hükümleri uyarınca ise anonim şirketlerde payların tek kişide toplanması haricinde pay devrine ilişkin işlemlerde tescil zorunluluğunun bulunmadığı, pay devir işlemlerinin şirketçe onaylandıktan sonra pay defterine kaydedilmesinin gerektiği ve sadece pay defterine kayıtlı kişilerin pay sahibi olarak kabul edilebileceği, diğer bir ifadeyle anonim şirketlerde pay sahibi sayısı bire düşmediği sürece pay devrinin ticaret siciline tescilinin veya ilanının zorunlu olduğuna ilişkin anılan Kanun’da herhangi bir hüküm yer almadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin anılan iddiasında yer alan ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin olarak sunulan bilgilerin teyidi amacıyla pay defterlerine ihtiyaç duyulmuş ve Kurum tarafından ilgili kişilerden başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi olan 28.06.2019 tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterlerinin boş sayfaları dahil tüm sayfalarının aslının veya meslek mensubu (SMMM/YMM) veya noter onaylı suretlerinin gönderilmesi talep edilmiştir.

İhale uhdesinde bırakılan Peknil İnş. A.Ş. tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerde söz konusu şirketin hisselerinin tamamına Hüseyin Beheşti Peker’in sahip olduğu, anılan bilgilerin teyidi amacıyla Kuruma gönderilen pay defterinin incelenmesi neticesinde ise, şirketin toplam sermayesinin 5.000.000,00 TL olduğu, şirketin ortaklarının sermayenin %100’üne Hüseyin Beheşti Peker’in sahip olduğu görülmüştür. Bu nedenlerle istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerde son durumu gösterir şekilde ortakların isim ve unvanları, ortaklık oranları ile pay defterinde yer alan bilgilerin uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan bahsi geçen istekli tarafından teklif dosyasında 19.04.2018 tarihli imza sirkülerinin sunulduğu, anılan bu belgede Hüseyin Beheşti Peker ile Alaattin Peker’in yönetim kurulu üyesi olarak seçildikleri, Alaattin Peker’in ise anılan şirketi temsile yetkili kılındığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde, söz konusu şirketin yöneticilerinin eksiksiz olarak yer aldığı, ancak bahsi geçen belgede Alaattin Peker’in T.C. kimlik numarası bilgisinin yer aldığı görülse de, istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler ile 21.04.2017 tarih ve 9311 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde şirket ortağı Hüseyin Beheşti Peker’in T.C. kimlik numarası bilgisinin yer almadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiş, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de Kuruma yapılan başvuruların öncelikle incelenmesi gereken hususların neler olduğu düzenlenmiş ve birinci fıkrasının (ı) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,” hususunun da başvurunun incelenmesinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkileri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile belirlenmiş olup, bu görevler arasında ihale komisyonunun yerine geçip tüm yeterlik değerlendirmesini idare adına yapma görevi yer almamaktadır.

Herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurularda, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olması ve uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmaması sebebiyle, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların, 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasındaki hangi belgenin, hangi gerekçeyle İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesine aykırı olduğunun belirtilmediği, genel nitelikli hukuka aykırılık iddiası içerdiği, iddianın bu haliyle tüm belgelerin anılan madde kapsamında yeniden incelenmesi sonucunu doğurduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun olmadığı, başvurunun sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği dilekçe üzerine Kurumun ihale komisyonu yerine geçip, re’sen bir inceleme yapamayacağı ve sunulan belgeleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir…” hükmüne,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Ek-1: Yapım işlerinde benzer iş grupları listesi” tablosunun “(A) Alt yapı işleri” başlıklı bölümünde “V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” açıklamasına,

İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde “İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

YAPIM İŞLERİNDE BENZER İŞ GRUPLARI TEBLİĞDE (11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı RG) yer alan A.V.GRUP :KARAYOLU İŞLERİ (ALT YAPI+ÜST YAPI) Yapım İşleri benzer is olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale uhdesinde bırakılan Peknil İnş. A.Ş.nin teklif bedelinin 24.560.000,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından “Iğdır Hava A. Kavş-Tuzluca (KM:0+000-10+140) Arası Topr, Sant Yapı, Üstypı İşl (BSK Yapı) ve Muh.km’deki Kavş’ların (Çarıkçı, Yaycı, Leylekler, Dörtyol, Dbayazıt, Melekli Ky-2 Kavşakları) Yapı. İle Iğdır Şehir Geçişlerinde AşnTabk Yapı. İşi, 2015/59694” işine ilişkin kendi adlarına düzenlenmiş alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede yapılan işin cinsine göre iş tutarı ayrıştırılması yapıldığı, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin toplam bedelinin 15.120.570,88 TL, güncellenen tutarın (27.106.129,18 TL) ise söz konusu istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (Teklif edilen bedel x %80 = 19.648.000,00TL) karşıladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “…c) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciye karşı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen iş bölümünün tamamen bitirilmesi ve söz konusu iş kısmının idare tarafından kısmı kabulünün yapılması veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulünün yapılması şartıyla “alt yüklenici iş bitirme belgesi” …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Belge için başvuru” başlıklı 45’inci maddesinde “…(f) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yükleniciler için; yüklenici ile yaptıkları, yapılacak iş karşılığı bedel içeren sözleşme, yüklenici ile yaptığı sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, çalıştırdıkları personelin sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “…(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilere; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmeleri ve kısmı kabul öngörülen işlerde idare tarafından kısmı kabulü yapılmak veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulü yapılmak şartıyla, “alt yüklenici iş bitirme belgesi” verilir. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranır. Birden fazla alt yüklenici olması durumunda, alt yüklenicilere verilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının toplamı, toplam sözleşme bedelini aşamaz…” hükmü yer almaktadır.

İhale uhdesinde bırakılan Peknil İnş. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek üzere Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından kendi adlarına düzenlenmiş alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Bölge Müdürü adına Bölge Müdür yardımcısı tarafından imzalandığı, öte yandan başvuru sahibinin şikayet dilekçesinde belirtmiş olduğu “Alt Yüklenicilik İş Deneyim Belgesi”nin düzenlemesi için zorunlu olan SGK ödemeleri, vergi ödemeleri, ana yüklenici ile alt yüklenici arasındaki sözleşmeye ilişkin damga vergisi ödemesi, kesilen faturaların olmadan düzenlendiği, Peknil İnş. A.Ş. işin fiili olarak yapımını üstlenmediği, alt yükleniciler, yüklenici ile yapılan sözleşme kadar ve fiili yapılan iş kadar iş deneyim belgesi alabildiği” şeklindeki genel nitelikli iddialarına dayanak teşkil edecek herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği dolayısıyla bu doğrultuda işin sahibi Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından verilen iş deneyim belgesinin usulüne uygun düzenlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7.1, 7.6, 7.7, 7.8, 7.9, 7.10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesinde “Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” Açıklaması,

Tebliğ’in 45.1.13.11’nci maddesinde “Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olan 11 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği, 04.290/608 poz numaralı “Ø=500 mm Koruge Kanalizasyon Boruları Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı (TS EN 13476-1) (SN8)”, KGM/3790 poz numaralı “İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (Ø 50 mm’ye kadar her çaptaki”, KGM/6100 poz numaralı “Pent-miks alttemel veya Pelent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile), KGM/620 poz numaralı “9 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Bitümlü Sıcak Temel Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (TİP-A)”, KGM/6306 poz numaralı “6 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)”, KGM/6454/TMA poz numaralı “4 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m2 Taş Mastik Asfalt (TMA) Aşınma Tabakası Yapılması (Konkasörde Kırılmış ve Elenmiş Toplama Bazalt Taş İle, Modifiye Bitüm ve Elyaf Kullanılarak-Herşey Dahil)(İdare Malı Bitüm İle)”, KGM/7502 poz numaralı “Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi (6 cm Kalınlıkta)” iş kalemlerine ilişkin açıklama talep edildiği, açıklama isteme yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ait analizler ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesine yer verildiği görülmüştür.

Tebliğ açıklamalarından, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

- Peknil İnş. A.Ş. “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ne ilişkin fiyat teklifleri sunulduğu, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifinin Asfamak İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den, “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmaların unvanlarından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, “SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” fiyat teklifi üzerinde “2019 1.dönem geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmiştir” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu, idare tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu olan tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sürecinde tespit tutanaklara gerek görülmediğinden idarece istenilmediği,

Öte yandan, Peknil İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinden SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber)” ve “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ne ilişkin fiyat teklifinde nakliyenin, belirtilen fiyata dahil olmadığının görüldüğü, idarece aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde isteklilere gönderilen analiz formatları incelendiğinde “Özel-1 poz numaralı SMA katkı maddesi (Selülozik Fiber) ile Özel-2 poz numaralı Bitümlü modifiye edici katkı maddesi”nin ayrı bir girdi olarak düzenlendiği ve idarece bu girdi içerisinde herhangi bir nakliye maliyeti öngörülmediği anlaşılmıştır.

Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde fiyat teklifine konu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, ekonomik açıdan en avantajlı istekli tarafından “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” için sunulan fiyat teklifinde “Son geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmiştir.” ifadelerinin yer aldığı, bahse konu hususun açıklığa kavuşturulması adına “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS” fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı ilgili meslek mensubundan 15.10.2019 tarihli ve E.2019/18770 sayılı yazı ile istenilmiş olup, meslek mensubunun 21.10.2019 tarihli yazısı ile söz konusu tutanağın gönderildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “Bitümü modifiye edici katkı maddesi SBS”ye ilişkin sunulan fiyat teklifi üzerinde “Son geçici vergi beyanname göre düzenlenmiştir.” ibaresinin yer aldığı, ancak Kuruma gönderilen “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda anılan fiyat teklifinin “2019 yılının 2. dönemi”ne göre düzenlendiğinin görüldüğü, sonuç olarak söz konusu fiyat teklifinin ihale tarihi itibariyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’nci maddesine göre 2019 yılının 1. Dönemi veya 2018 yılının 4. dönemi olması gerekirken, 2019 yılının 2. dönemi esas alınarak düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu fiyat teklifinin kamu ihale mevzuatında fiyat teklifleri için belirlenen esaslara uygun olmadığı görüldüğünden, başvuru sahibi isteklinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 7.2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamasından, aşırı düşük teklif açıklama sunması istenen isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen 7 adet iş kalemine ilişkin açıklamanın sunulduğu, 19 adet analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen örnek listeye uygun olarak hazırlanmış listenin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 7.3, 7.4, 7.11, 7.12’nci iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’nci maddesinde “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan Peknil İnş. A.Ş. tarafından idarece belirlenen analiz formatına uygun açıklama sunulduğu, sunulan analizler üzerinde yapılan incelemede herhangi bir çarpım ve toplam hatası bulunmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olmadığı, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan analiz girdilerinin birim, cins ve miktarlarının idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında isteklilere gönderilen analizlerdeki analiz girdilerinin birim, cins ve miktarları ile aynı olduğu, anılan istekli tarafından sunulan analizlerin ihale dokümanında yer alan analiz formatına uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 7.5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesinde “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “Motorin” girdisine ilişkin EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alındığı iddia edilmektedir.

Aşırı düşük açıklaması yapan istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesi uyarınca akaryakıt girdisine ilişkin EPDK fiyatları ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu gibi anılan Tebliğin 45.1.6’ncı maddesi gereği kamu kurum ve kuruluşların yayımladığı rayiç fiyatlar baz alınarak da açıklama yapılması mümkündür.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklilerin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı ve akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamaların ise geçerli kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt gideri anılan Bakanlık tarafından yayımlanan rayiçler kullanılarak açıklanmadığı takdirde, söz konusu giderin tevsiki için sunulan belgede yer alan fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Peknil İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Mazot (motorin)” analiz girdisine ilişkin olarak Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.109 poz numaralı “Mazot (Motorin)”un rayiç fiyatı ile tevsik edildiği görüldüğünden söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

11. Başvuru sahibinin 7.13 ve 7.15’inci iddialarına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, Peknil İnş. A.Ş., tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “07.006/K (Kırmataş Nakli), 07.005/K (Ocaktan Plente Taş Nakli), 07.006K (Karışım Nakli), 07.006/K (Aşınma Taşının Plente Nakli), 07.006/K (Bitüm Nakli), 07.006/K (Demir Nakli), 07.005/K (Ocaktan Konkasöre Taş Nakli)” analiz girdilerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan rayiç fiyatlar ile tevsik edildiği ve bu fiyatlara ilişkin listenin de sunulduğu, ayrıca bu analiz girdilerine ilişkin olarak idare tarafından verilen nakliye formüllerinin kullanıldığı, diğer yandan söz konusu nakliyelere ilişkin öngörülen birim fiyatların idarenin söz konusu girdilere ilişkin olarak belirlemiş olduğu mesafeler kullanılarak hesaplandığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

12. Başvuru sahibinin 7.14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin sunmuş olduğu iş kalemi analizlerinde yer verdiği saatlik işçilik ücretinin 2019 yılı için hesaplanan saatlik asgari işçilik maliyetinin (11,37 TL’nin (2.558,40 TL / 30 gün / 7,5 saat)) altında olmadığı görüldüğünden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

13. Başvuru sahibinin 7.16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktarı ile birim fiyat öngördüğü, söz konusu analiz girdileri için öngörmüş olduğu birim fiyatın 0,01 TL olduğu, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine de birim fiyatların gösterildiği, birim fiyat ile miktarların çarpımında bulan tutarın 2’den fazla hane olarak gösterildiği, bu tutarların üzerinden toplam analiz tutarlarına ulaşıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

14. Başvuru sahibinin 7.17’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi ekinde gönderilen “KGM/3790/p” iş kaleminin alt girdilerinden bir olan “07.006/K (Demir Nakli)-(Demir, profil ve lama demiri ile sacların taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi yüklenici karı hariç) (Fabrikadan alınan malzemeden yükleme bedeli düşülür.) (M=600) [K(kamyon Katsayısı)=330,00 A (Taşıma Güçlüğü Katsayısı)=1]” için formül öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından KGM/3790 poz numaralı iş kaleminin alt analiz girdisi olan “07.006/K (Demir Nakli)” için idarenin analiz formatında yer alan formül kullanıldığı, bu girdi için yapılan maliyet hesabında düz işçi için saatlik asgari ücreti öngörülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Peknil İnş. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.