KİK Kararı: 2019/UY.I-1402

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/048
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 24.10.2019
Karar No : 2019/UY.I-1402
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bekirhan İnşaat A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/392933 İhale Kayıt Numaralı “Çardak Köprülü Kavşağı Yapım İkmal İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 19.08.2019 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Çardak Köprülü Kavşağı Yapım İkmal İşi” ihalesine ilişkin olarak Bekirhan İnşaat A.Ş.nin 13.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.09.2019 tarih ve 40601 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1178 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının;

a) Analiz formatları ve hesap cetvelinde aritmetik hataların bulunduğu,

b) Analiz ve hesap cetvellerinin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmadığı,

c) İşçilik fiyatlarının yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

ç) Farklı analiz formatlarında bir grupta açıklama istenirken diğer grupta açıklama istenilmeyen nakliye analiz girdileri için farklı fiyatlar öngörülerek haksız avantaj sağlandığı,

d) Nakliye analiz girdileri için idarece verilen mesafelerin kullanılmadığı, yanlış nakliye formülleri kullanılarak hesaplama hatası yapıldığı, malzeme yoğunlukları G=1 alınarak nakliye bedellerinin düşürüldüğü,

e) Bazı iş kalemlerinde nakliye öngörülmesine rağmen nakliye bedelinin hiç alınmadığı,

f) Mazot fiyatının, ilan ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından belirlenen fiyatlardan düşük belirlendiği gerekçeleriyle mevzuata uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38'inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından 22.08.2019 tarihli yazı ekinde açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği 11 iş kalemine ilişkin analiz formatları gönderilerek teklifi sınır değerin altında olan Çağıl İnşaat Ticaret Sanayi Müh. ve Mim. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır.

Çağıl İnşaat Ticaret Sanayi Müh. ve Mim. Ltd. Şti. tarafından 02.09.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının yazısı ekinde; ASY/03, ASY/06, ASY/11, ASY/15, ASY/16, ASY/23, ASY/26, ATI/01, ATI/02, AUI/01 ve AUI/02 iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu görülmüştür.

İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmesi ve idarelerin de yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idarelerce yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının anılan Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun yapılmasıdır.

Başvuru sahibinin ç ve d iddialarında yer verilen hususlardan hareketle idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekindeki analizler incelendiğinde, ASY/06 iş kalemindeki C45/55 beton harcı girdisine ilişkin nakliye analiz girdisi yer alırken benzer ASY/03 iş kaleminde yer alan C30/37 beton harcı girdisi için nakliye analiz girdisine analiz formatlarında yer verilmediği, iş kalemlerinde yer alan nakliye analiz girdilerinde farklı nitelikteki malzeme yoğunlukları için 1,6 t/m3 ve üzeri alınması gerekirken G=1 olarak kullanıldığı, söz konusu girdi maliyetlerinin yaklaşık maliyette dikkate alınması gerektiğinden yaklaşık maliyetin değişeceği, bu durumda ihalede aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine esas alınacak sınır değerin değişmesine sebebiyet vereceği, öte yandan idarece yapılan sınır değer hesabında Doğu Kandaş Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin dikkate alınarak sınır değerin tespit edilmesi gerekirken bu teklifin dikkate alınmadığı, bu durumun da sınır değer altında kalan istekli sayısını değiştirdiği, dolayısıyla mevzuata uygun hazırlanmayan bir yaklaşık maliyet üzerinden yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygunluğundan bahsedilemeyeceği, gelinen aşamada belirtilen eksikliklerin ihale kararını doğrudan etkileyeceği anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.