KİK Kararı: 2019/UY.I-1258

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/045
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 02.10.2019
Karar No : 2019/UY.I-1258
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tarhan Mad. San. ve. Tic. A.Ş.- Yılmazlar Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ) Satınalma Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/264965 İhale Kayıt Numaralı “Gli Müdürlüğü D-1/B Panosu 40000000 M3 Dekapaj ve 1700000 Ton Kömür Kazı, Yükleme ve Nakliye” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ) Satınalma Daire Başkanlığı tarafından 26.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gli Müdürlüğü D-1/B Panosu 40000000 M3 Dekapaj ve 1700000 Ton Kömür Kazı, Yükleme ve Nakliye” ihalesine ilişkin olarak Tarhan Mad. San. ve. Tic. A.Ş.-Yılmazlar Mad. San. ve Tic. Ltd.Şti. İş Ortaklığının 29.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.09.2019 tarih ve 38336 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1096 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin, özel ortak Yılmazlar Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına birim fiyat teklif mektubunu imzalayan Mehmet Yılmaz hakkında açılmış kamu davası bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu hususun mevzuata uygun olmadığı, zira söz konusu davanın 26.06.2013 tarihinde verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile sonuçlanmış olduğu, ayrıca idareye yapmış oldukları başvurunun kamu ihale mevzuatınca şikayet başvuruları için belirlenen şekil unsurlarını taşımadığı gerekçesi ile reddedildiği, ancak başvurularının yalnızca idareye bilgi vererek bilgi eksikliğini tamamlamak amacıyla yapıldığı, dolayısıyla söz konusu başvurunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında olduğu, bu doğrultuda söz konusu başvurunun anılan Yönetmelik’te şikayet başvuruları için belirlenen şekil unsurlarını taşımamasının idarece bir ret gerekçesi olarak görülmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

...

(4) Şikayet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.

...

(8) Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.” hükmü bulunmaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulur. Bu şikayet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir.

(2) İdareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma yapılan başvurular ile idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun haberdar edilmesine yönelik başvurular veya idarenin on günlük karar alma süresi beklenilmeden yapılan başvurular ihaleyi yapan idareye gönderilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: GLİ Müdürlüğü D-1/B Pano 40000000 m3 Dekapaj ve 1700000 ton Kömür Kazı Yükleme Nakliye İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

40000000 m3 Dekapaj ve 1700000 ton Kömür Kazı, Yükleme ve Nakliye

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: GLİ Müdürlüğü Tunçbilek-Tavşanlı/Kütahya” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu hükümlerden, ihalelere yönelik şikayet mekanizmasının ilk aşamasının idarelere yapılacak şikayet başvurusu olduğu, söz konusu şikayet başvurusu neticesinde idarece karar alınmaması yahut alınan kararın yerinde bulunmaması halinde Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu ile şikayet mekanizmasının diğer aşamasına geçileceği anlaşılmıştır.

Somut olayda, anılan istekli tarafından yapılan şikayet başvurusunun başvuru ekinde sunulan imza sirkülerinin aslı ve yahut aslı yetkili mercilerce onaylı sureti olmadığı ve şikayet başvurusunun söz konusu iş ortaklığının özel ortağı tarafından yapıldığı halde başvurunun ekinde özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgeye yer verilmediği gerekçeleriyle reddedildiği görülmüştür.

Buna göre, söz konusu idareden anılan istekli tarafından şikayet başvurusuna ilişkin dilekçenin ve bu dilekçenin ekinde sunulan belgelerin istekli tarafından sunulduğu haliyle şikayet başvurusu kapsamındaki asılları istenilmiş, anılan idare tarafından 25.09.2019 tarihli ve 2844072 sayılı yazı ile istenilen belgeler Kuruma gönderilmiştir.

Yapılan incelemede, idareye yapılan 27.08.2019 tarihli başvurunun esas ve içerik itibarıyla bir şikayet başvurusu niteliğinde olduğu ve bu doğrultuda değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu başvurunun Tarhan Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Yılmazlar Mad. San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı olan Yılmazlar Mad. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapıldığı, ancak başvurunun ekinde özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgeye yer verilmediği, ayrıca söz konusu başvuru ekinde sunulan imza sirkülerinin aslı yahut yetkili mercilerce onaylı bir örneği olmadığı, söz konusu ihalede elektronik ihale yöntemi kullanıldığı için isteklilerce teklif verme aşamasında imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin idareye sunulmadığı, bu haliyle yukarıda bahsedilen hükümler gereğince idarece söz konusu başvurunun reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Kaldı ki, 27.08.2019 tarihli başvuru bir şikayet başvurusu olarak kabul edilmese dahi, şikayet başvurusunun itirazen şikayet başvurusu yapılmadan önce başvurulması zorunlu olan bir kanuni yol olduğu, ihale komisyonu kararı ile değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin uygun olmadığının iddia edilmesi halinde bu hususun düzeltilebilmesi için idareye usulüne uygun bir şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, idarece tesis edilen işlemin uygun bulunmaması halinde ise Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği, somut olayda itirazen şikayete konu edilen komisyon kararının anılan istekliye tebliğ tarihinin 22.08.2019 olduğu, bunu takiben istekli tarafından idareye yapılacak şikayet başvurusu için son tarihin 02.09.2019 olduğu, ancak isteklinin Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu 13.09.2019 tarihi itibariyle şikayet başvuru süresinin dolmuş olduğu, bu sebeple İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15/2’nci maddesinin de uygulanamayacağı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.