KİK Kararı: 2019/UY.I-1229
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2019/UY.I-1229
26 Eylül 2019
2019/205792 İhale Kayıt Numaralı "Manisa İl Tar ... Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/044
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 26.09.2019
Karar No : 2019/UY.I-1229
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
MSİ Enrji. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2019/205792 İhale Kayıt Numaralı “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 11.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak MSİ Enrji. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş.nin 09.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.08.2019 tarih ve 35625 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/974 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;
-
Demir, çimento, kum, çakıl, kireç, hasır çelik duvar elemanları vb. malzemelere ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye bedeli öngörülmediği, idare tarafından söz konusu malzemelere ilişkin hazırlanan analizlerde nakliye girdisine, mesafelerine ve formüllerine de yer verilmesi gerektiği,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş kalemi analizlerinde yer alan işçilik girdisi miktarlarının, bahse konu iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan analizlerde belirtilen miktarlarla uyumlu olmadığı,
-
Esaslı işçilik maliyeti içeren Y.16.050/13 ve Y.16.050/15 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak söz konusu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunulmasının uygun olmadığı,
-
Y.16.050/13, Y.16.050/15, Y.23.010, Y.23.014 ve Y.23.015 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların nakliye bedeli dâhil olarak düzenlenmesinin uygun olmadığı,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası ile 45.1.13.11’inci maddesine uygun olmadığı,
-
Mazot girdisi için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesine uygun olmadığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinde belirtilen tutarların EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında olduğu,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların ve fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının incelenmesi durumunda söz konusu tutanaklar ile proforma fatura ve fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olduğunun görüleceği, bahse konu tutanaklardaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yanlış hesaplandığı,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde işçilik girdisi miktarlarının eksik gösterildiği, işçilik ücreti hesaplaması yapılırken mesai saatlerinin ve ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari işçilik ücretinin göz önünde bulundurulmadığı,
-
Teknik Şartname’de TSE standartlarına uygun olması gerektiği belirtilen ürünlere ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, tespit tutanaklarının ve idarelere yapılan satışları gösteren faturaların ekinde, TSE tarafından düzenlenen ilgili belgenin ve fiyat tekliflerinin ekinde faaliyet belgesinin sunulmadığı,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan özel pozların tamamının proforma faturalar ile açıklandığı, anılan durumun istekliler arasında eşitsizlik oluşturduğu,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelere yer verilmediği,
-
İnşaat girdilerine ilişkin teklif edilen fiyatlara % 7 oranında yüklenici kâr ve genel giderinin eklenmediği,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde çarpma ve toplamaların hatalı yapıldığı, bahse konu analizlerde yer alan girdi miktarlarının eksik belirtildiği,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvellerinde çarpma ve toplamaların hatalı yapıldığı ve söz konusu istekliler tarafından imalat miktarlarının eksik hesaplandığı,
-
İş kalemleri/grupları için sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, kamu kurum ve kuruluşlarınca cari yıla ilişkin olarak yayımlanmış birim fiyatlar yerine 2018 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı,
-
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvellerinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemleri için bedel öngörülmediği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;
Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.
…
Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:
…
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
…
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
…
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.13) maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stokunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.
45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
…
45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…
45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 9 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği ve 24.06.2019 tarihinde söz konusu isteklilere EKAP üzerinden tebligatın yapıldığı, bahse konu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine, sıralı analiz girdileri tablosuna, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, bu kapsamda 38’i tesisat iş kalemi, 54’ü inşaat iş kalemi olmak üzere toplam 92 adet iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1, 4 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:
İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının eki olan açıklama istenen analiz girdileri tablosunda “nakliye” girdisine yer verilmediği, dolayısıyla istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “nakliye” girdisinin ayrıca tevsik edilmesinin zorunlu olmadığı ve bahse konu istekliler tarafından mazot girdisine ilişkin fiyat teklifi sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususlara ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen 92 adet iş kaleminden 56 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, 4 adedinin ise Milli Savunma Bakanlığının 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, bu kapsamda açıklama istenen 60 iş kalemi için hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği listenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,
-Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından açıklama istenen 92 adet iş kaleminden 41 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, 2 adedinin Milli Savunma Bakanlığının, 1 adedinin ise Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, bu kapsamda açıklama istenen 44 iş kalemi için hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği listenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,
- Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise açıklama istenen 92 iş kaleminden 24 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, bu kapsamda söz konusu iş kalemleri için hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği listenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu,
Dolayısıyla bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz sunulmasına gerek olmadığı, analiz sunularak açıklanan iş kalemlerinde yer alan girdi miktarlarının ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan analiz formatlarında belirtilen miktarlar yerine idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri listesinde öngörülen miktarlar ile uyumlu olması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak yapacakları açıklamalarda, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmalarının gerektiği, bu kapsamda istekliler tarafından analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabileceği belirtilmiş olup, kamu ihale mevzuatında esaslı işçilik maliyeti içeren iş kalemlerine ilişkin olarak ve özel pozların tamamı için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan proforma faturaların sunulamayacağı yönünde herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5, 7 ve 9’uncu iddialarına ilişkin olarak:
Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı” yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde; söz konusu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, fiyat tekliflerinin üzerine SMMM tarafından mevzuat uyarınca bulunması gereken ibarenin yazıldığı, imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görüldüğünden başvuru sahibinin anılan hususlara yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesine uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının incelenmesi durumunda söz konusu tutanaklar ile proforma fatura ve fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olduğunun görüleceği, bahse konu tutanaklardaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yanlış hesaplandığı, fiyat tekliflerinin ekinde faaliyet belgesinin sunulmadığı… ” yönündeki iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme aşağıdadır:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki olan standart form Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının dipnotunda, bahse konu tutanakların istekliler tarafından sunulması durumunda tutanaklara meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin eklenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca istekliler tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için fiyat tekliflerinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği ve meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği, söz konusu tutanakların istekliler tarafından fiyat teklifinin ekinde idareye sunulmayacağı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, inceleme konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde bahse konu tespit tutanaklarına gerek görülmediğinden idarece istenmediği ve istekli tarafından da açıklamaları kapsamında sunulmadığı anlaşılmış olup, söz konusu tutanakların Kurum tarafından istenilmesini gerektirecek herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin “Teknik Şartname’de TSE standartlarına uygun olması gerektiği belirtilen ürünlere ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, tespit tutanaklarının ve idarelere yapılan satışları gösteren faturaların ekinde, TSE tarafından düzenlenen ilgili belgenin sunulmadığı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde ise; ihale dokümanında ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, açıklama sunulan ürünlere ilişkin olarak TSE belgelerinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulması gerektiğine yönelik herhangi bir ifadenin yer almadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari işçilik ücretinin göz önünde bulundurulmadığı” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde; bahse konu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde belirtilen işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 11,37 TL’nin (2.558,40 TL / 30 gün / 7,5 saat) altında olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde işçilik girdisi miktarlarının eksik gösterildiği, işçilik ücreti hesaplaması yapılırken mesai saatlerinin göz önünde bulundurulmadığı” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde ise;
- İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan işçilik girdisi miktarlarının, idare tarafından isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri tablosunda belirtilen işçilik girdisi miktarları ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu isteklilere ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında MSB.689/A-A poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunulan analizde “mermer kaplama ustası” girdisine ilişkin olarak öngörülen miktarın “2 saat” olduğu, ancak idare tarafından isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri tablosunda anılan girdi miktarının “3,5 saat” olarak belirlendiği,
Bahse konu istekli tarafından Özel.0502, Özel.0604, Özel.0807 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde yalnızca “malzeme+nakliye+işçilik/teklif” girdisine yer verildiği, ancak idare tarafından isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri tablosunda anılan iş kalemleri için “düz işçi”, “yalıtımcı ustası”, “doğramacı ustası” gibi işçilik girdilerinin ve miktarlarının belirlendiği görülmüş olup, bu çerçevede yapılan değerlendirmede söz konusu istekli tarafından anılan iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde öngörülen işçilik girdisi miktarlarının idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde isteklilere gönderilen analiz formatlarında belirtilen miktarlar ile uyumlu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu istekliye yönelik iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bakımdan Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekmekteyse de ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekli sıralaması değişmeyeceğinden herhangi bir işlem yapmaya gerek bulunmamaktadır.
- Başvuru sahibinin 11 ve 13’üncü iddialarına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen 92 iş kaleminden 32 iş kalemine, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından 48 adedine, Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise 74 adedine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz sunulduğu görülmüş olup, bahse konu analizlerde ve analizlere dayanak teşkil eden belgelerde somut bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu ihale mevzuatında, aşırı düşük teklif açıklaması istenen yapım işi ihalelerinde idareler tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklama sunmalarının talep edilmesi gerektiği, kalan % 20’lik kısım için istekliler tarafından açıklama sunulmasının zorunlu olmadığı belirtilmiş olup, bahse konu mevzuatta sözleşme ve damga vergisi, KİK payı vb. giderler için istekliler tarafından teklif edilen bedelin belirli bir oranında kâr ve genel gider öngörülmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve açıklama istenen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.
- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; açıklama istenen 92 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;
Açıklama istenen 92 iş kaleminden 51 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, 14 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kalemlerinde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan az olduğu, 27 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda ise istekli tarafından öngörülen metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu, dolayısıyla metraj farkı değerlendirmesi sonucunda iş kalemlerinin büyük çoğunluğunda istekli aleyhine metraj farkının oluştuğu belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 92 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile yukarıda yer verilen tabloda belirtilen metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 232.213,66 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 232.213,66 TL daha düşük olacağı, ayrıca söz konusu istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde aritmetik hata yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde açıklama istenen 92 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;
Açıklama istenen 92 iş kaleminden 66 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, yalnızca 280-1204 poz numaralı iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kaleminde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan fazla olduğu, 25 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda ise istekli tarafından öngörülen metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu, dolayısıyla metraj farkı değerlendirmesi sonucunda iş kalemlerinin büyük çoğunluğunda istekli aleyhine metraj farkının oluştuğu belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 92 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile yukarıda yer verilen tabloda belirtilen metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 1.595.033,731 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 1.595.033,731 TL daha düşük olacağı, söz konusu istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde aritmetik hata yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde ise açıklama istenen 92 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;
Açıklama istenen 92 iş kaleminden 67 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, yalnızca 1 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kaleminde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan az olduğu, 24 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda ise istekli tarafından öngörülen metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu, dolayısıyla metraj farkı değerlendirmesi sonucunda iş kalemlerinin büyük çoğunluğunda istekli aleyhine metraj farkının oluştuğu belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 92 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile yukarıda yer verilen tabloda belirtilen metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 842.468,80 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 842.468,80 TL daha düşük olacağı, ayrıca söz konusu istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde aritmetik hata yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:
- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen 92 adet iş kaleminden 56 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, 4 adedinin ise Milli Savunma Bakanlığının 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, bu kapsamda bahse konu istekli tarafından açıklama istenen 60 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca cari yıla ilişkin olarak yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve hangi kamu kurum ve kuruluşun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği listede “192-214” poz numaralı ve “102.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı yoğuşmalı kazanlar doğalgaz veya lpg yakıtlı” tanımlı iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 yılına ilişkin yayımlamış olduğu birim fiyatın kullanıldığı ifade edilse de, anılan iş kalemine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2019 yılına ilişkin olarak yayımlanan birim fiyat listesinde yer verilmediği, bahse konu birim fiyat listesinde eski poz numarası “192-200”, yeni poz numarası “25.214.1010” olan ve “duvara asılabilen gaz yakıtlı yoğuşmalı kazanlar doğalgaz ve/veya lp yakıtlı, 115 kw - 129,9 kw arası” tanımlı iş kalemine yer verildiği görülmüştür (102.000kcal/h=118,63 kw).
Açıklama istenen “192-214” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanında yapılan poz tarifi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2018 yılına ilişkin olarak yayımlanan birim fiyat listesinde “192-200” poz numaralı iş kalemi için yapılan poz tarifinin aynı olduğu, dolayısıyla açıklama istenen iş kalemlerinden olan “192-214” poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlamış olduğu 2019 yılı birim fiyat listesinde yer alan, eski poz numarası “192-200” olan “25.214.1010” poz numaralı iş kaleminin birim fiyatının kullanılabileceği, kaldı ki bahse konu istekli tarafından söz konusu birim fiyattan daha yüksek bir fiyat teklif edildiği anlaşıldığından başvuru sahibi anılan istekliye yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından açıklama istenen 92 adet iş kaleminden 41 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, 2 adedinin Milli Savunma Bakanlığının, 1 adedinin ise Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, bu kapsamda bahse konu istekli tarafından açıklama istenen 44 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca cari yıla ilişkin olarak yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı, 192-214 poz numaralı iş kalemi için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyattan daha yüksek bir fiyat kullanıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin söz konusu istekliye yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açıklama istenen 92 adet iş kaleminden 24 adedinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, dolayısıyla bahse konu istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca cari yıla ilişkin olarak yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşçilik Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterildiği tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurulca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulun diğer iddialara ilişkin verdiği karara katılmakla birlikte başvuru sahibinin 3’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;
Başvuruya konu ihale Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi lığı tarafından 11.06.2019 tarihinde yapılan “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesi olup, 67 adet ihale dokümanı satın alınan ihaleye 37 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında olan 9 istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenildiği, açıklama istem yazısı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine, sıralı analiz girdileri tablosuna, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, bu kapsamda 38’i tesisat iş kalemi, 54’ü inşaat iş kalemi olmak üzere toplam 92 adet iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. Bemak Yapı Tem. Tur. Gıda. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Koçoğlu Mek. Tes. İnş. Çev. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı dahil diğer bütün isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Anılan maddelerde yer alan düzenlemelere uygun şekilde İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmiştir.
Başvuru sahibi üçüncü iddiasında, esaslı işçilik maliyeti içeren Y.16.050/13 ve Y.16.050/15 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak söz konusu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunulmasının uygun olmadığını iddia etmektedir.
Kurul çoğunluğu başvuru sahibinin üçüncü iddiasını, kamu ihale mevzuatında esaslı işçilik maliyeti içeren iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan proforma faturaların sunulamayacağı yönünde herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığı gerekçesiyle uygun bulmamıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdarenin aşırı düşük teklif istem yazısı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının bazılarında malzeme ve montaj bedeli girdilerine, bazılarında ise sadece malzeme bedeli girdisine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin de bu iş kalemleri için idarece verilen analiz formatına uygun açıklamada bulunduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stokunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir...” açıklamasından, isteklilerin açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabilecekleri anlaşılmaktadır.
Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen Y.16.050/13 poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C16/20 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” ve Y.16.050/15 poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C25/30 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kalemlerinin analizleri incelendiğinde, beton harcının dökülmesi için gerekli olan betoncu ustası ve düz işçi girdileri iş kaleminin yapılmasında esaslı işçilik maliyeti oluşturmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde,
“45.1.2.2… Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…” açıklamaları yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak 45.1.2.2., 45.1.9. ve 45.1.13’üncü maddelerinde yer alan açıklamalardan, saatlik işçilik giderinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı, açıklanması istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer verilemeyeceği, iş kaleminin işçilik gideri içermesi ve fiyat teklifi ile açıklaması halinde ise işçilik giderinin fiyat teklifi içerisinde ayrıca gösterilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu durumda, Y.16.050/13 ve Y.16.050/15 poz numaralı iş kalemlerinde işçilik gideri esaslı bir maliyet bileşeni olduğundan, anılan iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklamalarını üçüncü kişilerden aldıkları fiyat teklifleri ile yapan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının, fiyat teklifi içerisinde malzeme bedeli ve işçilik bedelinin ayrı ayrı gösterilip gösterilmediğinin dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının yeniden değerlendirilmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği düşüncemle Kurulun “iitirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.