KİK Kararı: 2019/UY.I-1228

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/044
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 26.09.2019
Karar No : 2019/UY.I-1228
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/205792 İhale Kayıt Numaralı “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 11.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 07.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2019 tarih ve 35460 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/963 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Hesap cetvellerinde iş kalemi miktarlarının eksik olarak belirtildiği, iş kalemleri için öngörülen miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımlarında aritmetik hata yapıldığı,

b) Özel.0807, Özel.0604, Özel.0502, Özel.0401, Özel.0102 ve Özel.Yp-01 gibi özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak belirtilen bazı analiz girdisi miktarlarının idarece belirtilen miktarlardan farklı olduğu,

c) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı,

ç) Analizlerde kullanılan fiyatların cari yıla ilişkin olmadığı,

d) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin meslek mensubu kapsamında tanımlanmayan serbest muhasebeciler tarafından düzenlendiği, anılan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olmadığı,

e) İşçilik maliyetine ilişkin olarak yapılan açıklamalarda cari yıl için geçerli olan asgari işçilik ücretinin kullanılmadığı,

f) Mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde malzeme, işçilik, nakliye, yakıt, montaj vb. girdilerin ayrı ayrı gösterilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

g) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların meslek mensubu kapsamında tanımlanmayan serbest muhasebeciler tarafından düzenlendiği,

ğ) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı,

h) Sözleşme ve damga vergisi, KİK payı vb. için, teklif edilen bedelin % 4 - % 5’i oranında gider öngörülmesi gerektiği, ancak bahse konu istekliler tarafından teklif bedeli hesaplanırken anılan giderlerin göz önünde bulundurulmadığı,

ı) 192.214 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak 2019 yılı birim fiyatının yayımlanmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanılamayacağı, bu nedenle anılan iş kalemine ilişkin olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak söz konusu fiyat tekliflerinde belirtilen kazanların idarenin talep ettiği kalori miktarına sahip olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerin uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Söz konusu istekliler tarafından teklif dosyasında, tüzel kişiliğin son durumuna ilişkin olarak ortakları, ortaklık yapısını, ortaklık oranlarını, üyeleri ve kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerini gösterir belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerde tüzel kişiliğin ortaklarına ilişkin olarak T.C. kimlik numarası gibi bilgilerin belirtilmediği,

b) Bahse konu istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmayan kısımlarının ayrıştırılması halinde, belge tutarlarının İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen şartı sağlamadığının görüleceği,

c) Söz konusu istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin, meslek mensubu kapsamında tanımlanmayan serbest muhasebeciler tarafından düzenlenmesinin uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde0 belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.13) maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stokunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 9 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği ve 24.06.2019 tarihinde söz konusu isteklilere EKAP üzerinden tebligatın yapıldığı, bahse konu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine, sıralı analiz girdileri tablosuna, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, bu kapsamda 38’i tesisat iş kalemi, 54’ü inşaat iş kalemi olmak üzere toplam 92 adet iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

a) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve açıklama istenen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; açıklama istenen 92 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;

Açıklama istenen 92 iş kaleminden 51 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, 14 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kalemlerinde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan az olduğu, 27 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda ise istekli tarafından öngörülen metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu, dolayısıyla metraj farkı değerlendirmesi sonucunda iş kalemlerinin büyük çoğunluğunda istekli aleyhine metraj farkının oluştuğu belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 92 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile yukarıda yer verilen tabloda belirtilen metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 232.213,66 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 232.213,66 TL daha düşük olacağı, söz konusu istekli tarafından iş kalemleri için öngörülen miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımlarında aritmetik hata yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde ise açıklama istenen 92 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması neticesinde;

Açıklama istenen 92 iş kaleminden 66 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu, yalnızca 280-1204 poz numaralı iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kaleminde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan fazla olduğu, 25 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda ise istekli tarafından öngörülen metraj ile idarece hesaplanan metrajın birebir aynı olduğu, dolayısıyla metraj farkı değerlendirmesi sonucunda iş kalemlerinin büyük çoğunluğunda istekli aleyhine metraj farkının oluştuğu belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 92 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile yukarıda yer verilen tabloda belirtilen metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 1.595.033,731 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 1.595.033,731 TL daha düşük olacağı, ayrıca söz konusu istekli tarafından iş kalemleri için öngörülen miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımlarında aritmetik hata yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) İhale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 9 istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine ve özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde belirtilen girdi miktarlarının, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarında belirtilen miktarlar ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı

c ve ç) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen 92 iş kaleminden 32 adedine, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ise 48 adedine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz sunulduğu, bahse konu analizlerde aritmetik hata yapılmadığı ve analizlerde kullanılan fiyatların cari yıla ilişkin olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

d) İhale üzerinde bırakılan ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, fiyat tekliflerinin üzerine SMMM tarafından mevzuat uyarınca bulunması gereken ibarenin yazıldığı, imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

e) İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde belirtilen işçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 11,37 TL’nin (2.558,40 TL / 30 gün / 7,5 saat) altında olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin idare tarafından düzenlenen analiz formatlarına uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

g ve ğ) Kamu ihale mevzuatı uyarınca istekliler tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için fiyat tekliflerinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği ve meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği, söz konusu tutanakların istekliler tarafından fiyat teklifinin ekinde idareye sunulmayacağı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, inceleme konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde bahse konu tespit tutanaklarına gerek görülmediğinden idarece istenmediği ve istekli tarafından da açıklamaları kapsamında sunulmadığı anlaşılmış olup, söz konusu tutanakların Kurum tarafından istenilmesini gerektirecek herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

h) Kamu ihale mevzuatında, aşırı düşük teklif açıklaması istenen yapım işi ihalelerinde idareler tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklama sunmalarının talep edilmesi gerektiği, kalan % 20’lik kısım için istekliler tarafından açıklama sunulmasının zorunlu olmadığı belirtilmiş olup, bahse konu mevzuatta sözleşme ve damga vergisi, KİK payı vb. giderler için istekliler tarafından teklif edilen bedelin belirli bir oranında kâr ve genel gider öngörülmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ı) - İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve hangi kamu kurum ve kuruluşun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği listede “192-214” poz numaralı ve “102.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı yoğuşmalı kazanlar doğalgaz veya lpg yakıtlı” tanımlı iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 yılına ilişkin yayımlamış olduğu birim fiyatın kullanıldığı ifade edilse de, anılan iş kalemine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2019 yılına ilişkin olarak yayımlanan birim fiyat listesinde yer verilmediği, bahse konu birim fiyat listesinde eski poz numarası “192-200”, yeni poz numarası “25.214.1010” olan ve “duvara asılabilen gaz yakıtlı yoğuşmalı kazanlar doğalgaz ve/veya lp yakıtlı, 115 kw - 129,9 kw arası” tanımlı iş kalemine yer verildiği görülmüştür (102.000kcal/h=118,63 kw).

Açıklama istenen “192-214” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanında yapılan poz tarifi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2018 yılına ilişkin olarak yayımlanan birim fiyat listesinde “192-200” poz numaralı iş kalemi için yapılan poz tarifinin aynı olduğu, dolayısıyla açıklama istenen iş kalemlerinden olan “192-214” poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlamış olduğu 2019 yılı birim fiyat listesinde yer alan, eski poz numarası “192-200” olan “25.214.1010” poz numaralı iş kaleminin birim fiyatının kullanılabileceği, kaldı ki bahse konu istekli tarafından söz konusu birim fiyattan daha yüksek bir fiyat teklif edildiği anlaşıldığından başvuru sahibi anılan istekliye yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan yazıda, “192-214” poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatın kullanıldığının belirtildiği, ancak söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullandığının belirtildiği listede bahse konu iş kalemine yer verilmediği, bu kapsamda aynı Tebliğ’de yer alan “İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur” açıklaması uyarınca idarenin isteklilere göndermiş olduğu analiz formatına uygun olarak analiz sunulduğu, söz konusu istekli tarafından analizde belirtilen birim fiyatın, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlamış olduğu 2019 yılı birim fiyat listesinde yer alan, eski poz numarası “192-200” olan “25.214.1010” poz numaralı iş kaleminin birim fiyatından yüksek olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan istekliye yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre adı, soyadı/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dâhil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

…

2)Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; istekliler tarafından teklif dosyasında tüzel kişi olmaları halinde, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicili gazetesi/gazetelerinin veya bu hususları gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu gazete veya belgelerde tüzel kişiliğin ortaklarının ilgisine göre adı, soyadı/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarının (halka arz edilen hisseler hariç) belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tüzel kişiliğin son durumunu gösterir belgeler kapsamında;

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında 01.10.2018 tarihli ve 9671 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu, söz konusu gazetede ortakların adı/soyadı ve hisse oranı bilgilerine yer verildiği, bahse konu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde ise ortakların T.C. kimlik numarası bilgilerinin bulunduğu,

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif dosyasında 25.03.2016 tarihli ve 9040 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu, söz konusu gazetede ortakların adı/soyadı, hisse oranı ve T.C. kimlik numarası bilgilerine yer verildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu…ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi

…

c) Miktarı ve türü: 1 Adet Yapım İşi (Bodrum + Zemin + 2 Kat), 1 Adet Yapım İşi (Bodrum + Zemin + 2 Kat)…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz…

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: (B ÜST YAPI) (BİNA) İŞLERİ III.GRUP:BİNA İŞLERİ

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat mühendisi veya mimar…” düzenlemesi,

Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Örneğin, yapılan iş tutarının %30’unun AI grubuna giren köprü işleri, %30’unun AII grubuna giren tünel işleri ve %40’ının AVI grubuna giren demiryolu işleri olan bir demiryolu yapım işinde, projenin amacı ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolunun yapılması olduğundan, esaslı unsur “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir.

Yine, gerçekleştirilen iş tutarının %70’inin AII grubuna giren tünel işleri, %15’inin AVI grubuna giren demiryolu işleri ve %15’inin BIII grubuna giren istasyon binası yapım işleri olan bir metro hattı yapım işinde esaslı unsur, projenin amaç ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolu yapılması olduğundan “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak veya yapılan iş tutarı içerisinde sahip olduğu oranının büyüklüğünden dolayı “AII Grup: Tünel İşleri” olarak belirlenebilecektir.

…

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin eki olan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nin BIII. Grubu işlere ilişkin kısmı ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ

I. GRUP: BİNA İŞLERİ

1. Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri

2. Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri

3. Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri

II. GRUP: BİNA İŞLERİ

1. Askeri tesis ve binalar (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

2. Hastaneler (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

3. Havaalanı terminal binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

4. İbadethaneler (5.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

5. İdari binalar (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

7. Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

8. Müze ve konser salonları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)

14. Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

15. Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

III. GRUP: BİNA İŞLERİ

1. BII. Grup işler

2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; istekliler tarafından, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin teklif dosyasında sunulmasının zorunlu olduğu, iş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise istenen iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması gerektiği, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların söz konusu oranları sağlaması koşulunun aranmayacağı, iş deneyimini gösteren belgelerdeki ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının değerlendirmeye alınmayacağı, ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde ise işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerektiği, benzer iş olarak Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde belirtilen BIII. grubu işler ile inşaat mühendisliği veya mimarlık diplomalarının kabul edileceği anlaşılmış olup, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde BIII. grubu işler; BII. grup işler ile BI. ve BII. grubu işlerin dışındaki bina işleri olarak belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan yüklenici iş bitirme belgesinde “İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Şuhut İmam Hatip Lise Ortaokul ve Yurt Yapım İşi…” ifadelerine, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif dosyasında sunulan yüklenici iş bitirme belgesinde ise ““İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Daşoğuz vilayetinde 10 hektar modern cam sera kompleksi yapılması, uygulanan Yapı Tekniği: Betonarme ve Çelik Yapı (BII)” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, bu kapsamda bahse konu belgelerin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde belirtilen BIII. grubu işe ilişkin olarak düzenlendiği, dolayısıyla anılan belgenin ayrıştırılmasına gerek olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

…

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan kurumlar vergisi beyannamesi ile bilanço bilgileri tablosunun, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ise teklif dosyasında sunulan gelir tablosu ile bilanço bilgileri tablosunun serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 1(b) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

İhale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 9 istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine ve özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verildiği, bu kapsamda Özel.0502 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen analiz formatının;

Girdi No

Girdi Tanımı

Birimi

Miktar

04.031

0,0025

04.530

Silikon esaslı 800 serisi macun

0,1

04.479

Sıva filesi (145 ile 160 g/m2 alkaliye dayanımlı)

1,1

04.481

Isı yalıtım levha sıvası

01.210

Yalıtımcı usta yardımcısı

0,35

01.507/1

Birinci sınıf usta yardımcısı

0,8

01.503

Çırak

1,25

01.010

Yalıtımcı ustası

0,95

01.507

Birinci sınıf usta

04.743/04A

12,5 mm kalınlıkta lifler ile güçlendirilmiş alçı levhalar (ts en 15283-1 gm-fh1r) her iki yüzü cam elyaf şilte kaplı

1,1

Y.25.004/04

Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak silikon esaslı su bazlı boya yapılması (dış cephe)

04.292/10

40402.0 mm kare ve dikdörtgen kesitli çelik boru

3,71

04.714

Alüminyum profiller

2,3

01.018

Sıcak demirci ustası

2,45

01.008

Doğramacı ustası

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

4,55

Özel.0604 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen analiz formatının;

Girdi No

Girdi Tanımı

Birimi

Miktar

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

0,5

01.008

Doğramacı ustası

03.589/3(Y)

Ahşap doğrama imalat atelyesinin 1 saatlik ücreti

0,05

04.170/23

Isıl işlem görmüş (185-212 C) I. Sınıf İroko Kereste (TSE CEN/ TS 15679)

0,0126

MSB.805/A-Y

Paslanmaz Çelik Merdiven Korkuluğu ve Küpeştesi Yapılması

14,099

Özel.0807 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen analiz formatının;

Girdi No

Girdi Tanımı

Birimi

Miktar

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

0,5

01.032

Alüminyum ustası

0,5

04.715/B3D

3.00 mm boyalı alüminyum düz levha (en aw 3003-almn1cu)

1,265

MSB.689/A-A poz numaralı paçal iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen analiz formatının;

Girdi No

Girdi Tanımı

Birimi

Miktar

04.031

0,01

10.021(Y)

600 dozlu çimento şerbeti

0,001

10.009(Y)

400 kg çimento dozlu harç yapılması

0,03

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

2,5

04.426/2G

Bazalt taşı plaklar 3x30xserbest boy

1,05

01.005

Mermer kaplama ustası

3,5

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizler ise aşağıdaki şekildedir:

Poz No

Girdiler

Ölçü

Miktar

Özel.0502

Malzeme + Nakliye + İşçilik/Teklif

Poz No

Girdiler

Ölçü

Miktar

Özel.0604

Malzeme + Nakliye + İşçilik/Teklif

Poz No

Girdiler

Ölçü

Miktar

Özel.0807

Malzeme + Nakliye + İşçilik/Teklif

Poz No (MSB.689/A-A)

Ölçü

Miktar

04.426

1,05

10.009(Y)

0,03

10.021(Y)

0,001

04.031

0,01

01.005

01.501

2,5

Yukarı aktarılan tespitler çerçevesinde; bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Özel.0502, Özel.0604, Özel.0807 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerin, idare tarafından düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde isteklilere gönderilen analiz formatlarına uygun olmadığı, ayrıca MSB.689/A-A poz numaralı paçal iş kalemi için “01.005” poz numaralı analiz girdisi miktarının idare tarafından düzenlenen analiz formatında “3,5 saat” olarak belirlenmiş olmasına rağmen, söz konusu istekli tarafından anılan miktarın “2 saat” olarak belirtildiği görüldüğünden söz konusu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2(a) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyasında tüzel kişiliklerin son durumuna ilişkin olarak ortakların adı/soyadı ve hisse oranlarını gösteren belgeler kapsamında pilot ortak MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. için 23.05.2016 tarih ve 9080 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu, bahse konu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan imza sirkülerinde ise ortakların T.C. kimlik numarası bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan söz konusu istekli tarafından teklif dosyasında, özel ortak Gökalp Proj. Müş. A.Ş.ye ilişkin olarak son durumu gösterir ticaret sicil gazetesi veya pay defteri sunulmadığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2(b) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyasında özel ortak Gökalp Proj. Müş. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan yüklenici iş bitirme belgesinde “…İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Kiğı Barajı ve HES İnşaatı

…

Uygulanan yapı tekniği: Kil Çekirdekli Kaya Dolgu Tipinde Gövde Dolgusu, Derivasyon ve Dipsavak Tünelleri, Enerji Tüneli, Enjeksiyon Tünel ve Galerileri, Dolusavak Yapısı, Su Alma Yapısı, Hidroelektrik Santral Binası, Şalt Sahası, Cebri Boru İmalatı, Baraj Ulaşım Yolları, Malzeme Nakliye Yolları, Köy Ulaşım Yolları ve Sanat Yapıları, Köprü İnşaatı, Güvenlik Tesisleri İnşaatı

…

Belge Tutarı: 21.850.554,08 TRY…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, bahse konu ifadelerden iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun, hem projenin amaç ve işlevinin baraj/hidroelektrik santral yapılması olması nedeniyle hem de yapılan iş tutarı içerisinde sahip olduğu oranın büyüklüğünden dolayı “AXIII Grup: Hidroelektrik Enerji Santralleri” ve/veya “AVIII Grup: Barajlar” olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; anılan iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmadığı ancak iş deneyim belgesinde belirtilen işin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olan “güvenlik tesisleri inşaatı” gibi işleri de kapsadığı, bu nedenle idare tarafından söz konusu iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile yazışma yapılması ve iş deneyim belge tutarından ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmayan işlere ilişkin tutarın çıkarılması suretiyle bahse konu isteklinin iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerektiği anlaşılmış olsa da yapılacak yazışmalar çerçevesinde ulaşılacak olan tespitler ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sıralamasını değiştirmeyeceğinden usul ekonomisi gereğince gelinen aşamada bahse konu iddiaya ilişkin olarak iş deneyim belgesinin ayrıştırılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyasında pilot ortak MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan yüklenici iş bitirme belgesinin incelenmesi neticesinde ise; bahse konu belgede “…İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Pendik İlçesi Şeyhli Mh. (Cambaztepe Mevkii) 5507 Ada 1, 2, 3, 4 Parseller, 5509 Ada 1, 2, 3, 4 Parseller, 5510 Ada 1, 2, 3, 4 Parseller ve 5511 Ada 1, 2, 3, 4, 5 Parseller Üzerinde Konut + Ada İçi Altyapı + Çevre Düzenlemesi İnşaatı

…

Uygulanan yapı tekniği: Betonarme Tünel Kalıp + Ada İçi Altyapı + Çevre Düzenleme

…

Belge Tutarı: 26.325.000,00 YTL…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu ifadelerden iş deneyim belgesinin kapsamında ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmayan “ada içi altyapı, çevre düzenlemesi inşaatı” işlerinin de yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; söz konusu iş deneyim belgesinde ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında gerçekleşen iş tutarının tespiti için idare tarafından araştırma yapılması gerektiği anlaşılmış olsa da yapılacak yazışmalar çerçevesinde ulaşılacak olan tespitler ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sıralamasını değiştirmeyeceğinden usul ekonomisi gereğince gelinen aşamada bahse konu iddiaya ilişkin olarak iş deneyim belgesinin ayrıştırılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bunun yanında, geçerli teklif sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Proj. Müş. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekmekteyse de ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi sıralaması değişmeyeceğinden herhangi bir işlem yapmaya gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurulca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulun diğer iddialara ilişkin verdiği karara katılmakla birlikte başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (f) alt bendi kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi lığı tarafından 11.06.2019 tarihinde yapılan “Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yeni Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesi olup, 67 adet ihale dokümanı satın alınan ihaleye 37 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında olan 9 istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenildiği, açıklama istem yazısı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesine, sıralı analiz girdileri tablosuna, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, bu kapsamda 38’i tesisat iş kalemi, 54’ü inşaat iş kalemi olmak üzere toplam 92 adet iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. Bemak Yapı Tem. Tur. Gıda. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Koçoğlu Mek. Tes. İnş. Çev. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi Elitaş İnş. Oto. ve Oto Kira. Tem. İşç. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Zübeyiroğlu Oto. Tem. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı dahil diğer bütün isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan maddelerde yer alan düzenlemelere uygun şekilde İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi birinci iddiasının (f) alt bendinde, mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde malzeme, işçilik, nakliye, yakıt, montaj vb. girdilerin ayrı ayrı gösterilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini iddia etmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin aşırı düşük teklif istem yazısı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının bazılarında malzeme ve montaj bedeli girdilerine, bazılarında ise sadece malzeme bedeli girdisine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin de bu iş kalemleri için idarece verilen analiz formatına uygun açıklamada bulunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklamasından, mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemleri için analiz formatı hazırlanmışsa her bir iş kalemi için idarece hazırlanacak analiz formatında malzeme, montaj (işçilik) bedelini içerecek şekilde ayrı ayrı gösterilmesi, aşırı düşük teklif açıklaması yapacak isteklilerin ise üçüncü kişilerden alacakları fiyat teklifi ile açıklama yapmaları halinde fiyat teklifinde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda idarenin mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemleri için hazırladıkları analiz formatlarının bazılarında sadece malzeme bedeline yer vermesi, ayrıca montaj bedeline yer vermemesi, bu iş kalemleri için de isteklilerin sadece malzeme bedeli ile açıklamada bulunmaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine aykırı bulunmuştur.

Bu nedenle, teklif sınır değerin altında kalan 6 isteklinin de açıklamada bulunmadığı dikkate alındığında, idarece mekanik ve sıhhi tesisat iş kalemlerinin tamamı için analiz formatlarında analiz gidilerinin malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı içerecek şekilde yeniden düzenlenmesi ve isteklilerden yeni analiz formatına uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamından yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahibinin birinci iddiasının (f) alt bendi kapsamında yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği düşüncemle Kurulun “iitirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum.

KİK Kararı: 2019/UY.I-1228

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin