KİK Kararı: 2019/UY.I-1213

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/044
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 26.09.2019
Karar No : 2019/UY.I-1213
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi + Biroğlu İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/242882 İhale Kayıt Numaralı “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı (Km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı (Km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi + Biroğlu İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığının 23.07.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.08.2019 tarih ve 33332 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/852 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece, Yazıcıoğlu Nakliyat İnşaat A.Ş.nin teklifinin, geçici teminata ilişkin sunduğu Ziraat Bankası Balgat Ankara şubesinin 2271KRTM19000715 referans numaralı mektubun teyidinin EKAP üzerinden yapılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve anılan isteklinin teklif fiyatının sınır değer hesabına dahil edilmediği, ancak ihaleye teklif veren isteklilerin teklif zarflarındaki belgelerin eksik olup olmadığına bakılmaksızın teklif mektubu ile geçici teminatı bulunan isteklilere ait teklifler üzerinden sınır değerin hesaplanması gerektiği, söz konusu isteklinin geçici teminatının, hangi banka şubesinden hangi hesap numarası ile düzenlendiğinin belli olduğu ve bu bilgiler esas alınarak bilgi eksikliği kapsamında banka şubesinden sorgulanabileceği, geçici teminat mektubu olmadan EKAP'a kayıt yapılamayacağı, kayıtlı olmayan belge için sunulmayan belgeler tablosunun düzenlenemeyeceği, dolayısıyla idare tarafından geçici teminat mektubu ile ilgili sorgulama yapılarak sınır değerin buna göre yeniden hesaplanması ve aşırı düşük sorgulamasının tekrarlanması gerektiği,

2-) İdarece hazırlanan analizlerdeki girdi cins ve miktarların, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyatlara ilişkin analizlerde belirtilen miktarlardan düşük belirlendiği, analizlerin en alt girdilerine kadar ayrıştırılmadığı, sıralı analiz girdileri tablosu ile açıklama istenilen ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri tablosunun eksik ve yanlış belirlendiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen isteklilerin açıklamalarının hatalı ve düşük analiz girdileri ile hazırlandığı, açıklama istenen girdilerin, bazı analizlerde açıklama istenmeyen girdi olarak gösterilmesinin mevzuata aykırı olduğu, SY-06 Harçlı Moloz Taş İnşaatı (Hazır Beton Harcı ile) (Taşın işbaşına nakli dahil) iş kaleminin analizinde şablon çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni karşılığı oran yazılması ve bunun gösterilmesi gerektiği, aksi yöndeki uygulamanın hatalı analiz hazırlanmasına yol açacağı gibi maliyetin düşük çıkması ve istenen imalatın gerçekleştirilememesine sebep olacağı, ÜY-02 Plent-Miks Temel Yapılması ve Yola Nakli (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)( Her şey dahil ) iş kaleminin analizi incelendiğinde, girdilerden; “agreganın konkasör -plent arası nakli”nin iş kalemine etkisinin, diğer girdi olan “ocak konkasör arası taş nakli”nden daha fazla olduğu halde söz konusu girdinin açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği, diğer girdinin ise açıklama istenen girdi olarak belirlendiği, açıklama istenen iş kalemleri analizlerinde yer alan bazı girdilerin açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, bunun mevzuata aykırı olduğu, analiz formatlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine uygun şekilde yeniden düzenlenerek açıklama istenilmesi gerektiği, bu itibarla sorgulama işleminin mevzuata uygun olarak yenilenmesi gerektiği,

3-) Aşırı düşük sorgulamasına verilen cevap ve yeterlik kriterlerini tevsiken sunulan belgeler üzerinde yeterli inceleme yapılmadığı, Mak İş İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi + Yazıcıoğlu Yol Yapı İnşaat ve Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Kayahan İnş. Taah. San. Tic. A. Ş.nin teklif dosyalarının aşağıdaki yönlerden tekrar incelenmesi gerektiği,

3.1) Kendi malı olarak istenen makine ve ekipmanı tevsiken Mak İş İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi + Yazıcıoğlu Yol Yapı İnşaat ve Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan belgeler kapsamında kapasite raporunun aslının veya noter onaylı suretinin sunulmadığı, anılan belgenin SMMM tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, bu haliyle belgenin geçersiz olduğu, söz konusu raporda ilgili oda onayı, raportör ve eksper imzalarının olmadığı, sayfalarının eksik olduğu, asfalt finişerine ilişkin sunulan teknik belgenin ve ruhsatın asıl belge olmadığı ve bu belgelerin noter onaylı suretlerinin sunulmadığı, SMMM kaşeli ve mühürlü olduğu, sunulan belgelerde asfalt finişerinin elektronik duyargalı olduğuna ilişkin bilginin yer almadığı, demirbaş tespit raporunda belirtilen kapasite bilgileri ile kapasite raporundaki kapasite bilgilerinin uyumsuz olduğu, kamyon ruhsatlarının noter onaylı suretlerinin sunulmadığı, SMMM onaylı olduğu, ekskavatör için sunulan finansal kiralama sözleşmesinin ve finansal kiralama bedellerinin ödendiğine dair dekontların, belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmadığı, ekskavatör için istenilen teknik özelliklerin tevsik edilmediği ve kamyonlara ait faturaların sunulmadığı,

3.2) İdare tarafından gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısı uyarınca, fiyat teklifi alınan firmalara ilişkin sunulması zorunlu olan imza sirküleri, oda kayıt belgeleri, ticaret sicili gazeteleri v.b. tüm belgelerin asıllarının ya da noter onaylı suretlerinin açıklama kapsamında sunulması gerektiği, ancak söz konusu belgelerin sunulmadığı, sadece mali müşavir tarafından aslı gibidir onayı yapılan örneklerinin sunulduğu, mevzuata göre idare veya noter dışında mali müşavirlere belgelerin (faturalar hariç) suretlerini onaylayabileceğine yönelik bir düzenleme yer almadığı, dolayısıyla açıklama sunan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3.3) Hazır beton girdisi için fiyat teklifi alınan firmanın SMMM’sine ait güncel faaliyet belgesinin sunulmadığı, bunun yerine ruhsat sunulduğu, mevzuat gereği sunulması gereken belgenin faaliyet belgesi olduğu,

3.4) Analiz girdilerindeki bazı iş makinaları için açıklama kapsamında kendi malı olan makinalara ait edinim bedelini gösteren alış faturalarının sunulmadığı, yayımlanmış rayiçlere göre amortisman bedeli düşülerek yapılan hesaplamaların afaki olduğu, amortisman ömrünü kısmen veya tamamen yitiren makinelerin bulunduğu varsayılarak amortisman katsayısının sıfır veya orantı yoluyla düşük alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu şekilde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu,

3.5) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş makinalarına ilişkin sunulan analizlerde belirtilen makineler ile analiz formatındaki makinelerin kapasite ve teknik özellikleri haiz olmadığı, analiz girdilerinde belirtilen tüm özellikleri karşıladığına dair kanıtlayıcı herhangi bir belge sunulmadığı ve sunulan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

3.6) Analiz girdileri arasında yer alan "Amonyum Nitrat Fuel-Oil Karışımı" girdisi için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihinden bir önceki veya iki önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken farklı dönemlere göre hazırlanmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu girdi için alınması gereken özel izin bedelinin ve patlayıcı madde nakli gibi girdilerin fiyat teklifine dâhil olmadığı, ayrıca bu iş kalemi için alınan fiyat teklifinin "ilgili teknik şartname hükümleri birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında belirtilen hususlar" çerçevesinde düzenlendiği, 10.160.1003 poz nolu analiz girdisinin rayiç fiyatının, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan inşaat rayiçleri kitabında işbaşında teslimli olarak belirlendiği, buna göre bu iş kalemi için alınan, fiyat teklifinin nakliye maliyetini içermesi gerektiği,

3.7) İş makinalarının kapasite ve teknik özelliklerinin analiz girdilerinde belirtilen tüm özellikleri karşıladığına dair kanıtlayıcı belgelerin sunulmadığı, konkasörün, ekskavatörün ve kompresörün amortisman maliyetine ilişkin hesaplamanın uygun olmadığı, makinelerin amortisman ömrü tamamlandığı gerekçesiyle, rayiç bedeli (A) üzerinden hesaplama yapmayıp saatlik birim fiyat içerisindeki maliyet oranları baz alınarak, makinelerin maliyeti sadece "yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj" giderlerine karşılık gelecek şekilde revize edildiği, diğer bir ifade ile makinelerin rayiç bedeli/edinim bedeli (A), makinelerin maliyetlerinden olan amortismana karşılık gelen oranda düşürülerek kullanıldığı,

3.8) Aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların öngörüldüğü,

3.9) Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, fiyat bedeli ile miktar çarpımı sonucunun virgülden sonra 10 hane alındığı halde, iş kaleminin toplam maliyet tutarının 2 haneye yuvarlandığı, istekinin öngörmüş olduğu kâr ve genel giderin eklenmesi sonucunda bulunan analizin bedelinin, teklif edilen bedelin üzerinde kalacağı, ayrıca aritmetik hata bulunmayan analizlere ait tutarların da teklif fiyatlarının üzerinde olduğu, bu yüzden sunulan açıklamanın reddedilmesi gerektiği,

3.10) Analizlerdeki işçilik bedellerinin, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.9'uncu maddesine aykırı şekilde 2019 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği,

3.11) Motorin fiyatlarının EPDK'nın il bazındaki günlük yayımlanan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli akaryakıt fiyatlarının altında sunulduğu, ayrıca mazot girdisi için litreden kilograma dönüşüm yapılırken 0,820-0,845 aralığı kullanılması gerekirken, söz konusu orandan farklı bir oranın kullanıldığı,

3.12) Analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin gerekli ibareler yazılmak suretiyle meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelerin eksik olduğu, fiyat teklifleri ile fiyat teklifine dayanak olan ilgili tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu, söz konusu tutanakların meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin tespit tutanakları hazırlanmadan oluşturulduğu, teklif veren firmaların fiyat teklifi verdikleri alanda faaliyet gösteren firmalar olmadıkları, fiyat tekliflerinde hizmet ve mala ilişkin işçilik miktarlarının belirtilmediği, fiyat teklifine esas son geçici vergi beyanname döneminde gerçekleştirilen mal ve hizmetin aynı özellik ve şartlarda olmadığı, üretim yeri, nakliye mesafesi, montaj, demontaj fiyatları göz ardı edilerek oluşturulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı,

3.13) Çam kerestesi, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf, C30/37 hazır beton harcı, beton çelik çubuğu, nervürlü 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C), beton çelik çubuğu, nervürlü 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C), amonyum nitrat girdilerine ait fiyat tekliflerinin, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan tutanakların meslek mensubu tarafından son geçici vergi beyanname dönemine uygun olarak düzenlenmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan inşaat rayiçleri kitabında, rayiç fiyatların işbaşında teslimli olarak belirlendiği, bu itibarla söz konusu iş kalemleri için alınan fiyat tekliflerine malzeme naklinin dâhil edilmesi gerektiği, öte yandan, işin yapım mahalline olan mesafeleri dikkate alınmadığı, fiyat teklifi alınan firmaların işyeri merkezi ile işin yapılacağı yer arasında çok fazla mesafenin bulunduğu, bu hususun ayrıca açıklanması gerektiği,

3.14) Hazır beton fiyat teklifinin işyeri teslimli olması gerektiği, fiyat teklifi veren firmanın kurulu sabit tesisi ile iş mahalli arasındaki mesafe göz önünde bulundurulduğunda alınan fiyat teklifinin nakliye bedelini dahi karşılayamayacağı, diğer taraftan (C30/37) hazır beton harcının farklı tür ve miktarda girdiler (beton harcı, çimento ve nakli, agrega ve nakli, beton santralinin kurulumu, amortisman, nakliye, beton pompası işleri vb.) kullanılarak oluşturulduğu, bu nedenle beton harcı maliyetlerinin söz konusu fiyat teklifi alınan firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir bilgiler olmadığı ve fiyat teklifinin daha önce gerçekleştirilmiş aynı tür ve girdileri içeren beton harcına ilişkin olmadığı, dolayısıyla geleceğe dair bir fiyatlandırmanın yapıldığı, işyerine yakın bir yerde yeniden tesis kurulacaksa bunun geleceğe ait bir fiyatlama olacağı ve tesisisin kurulumuna ilişkin maliyetin fiyat teklifine dahil edilmesi gerektiği, fiyat teklifinin şekil yönünden uygunluğuna göre karar verilmesinin yanlış olduğu ve söz konusu teklife dayanak teşkil eden tutanakların meslek mensubundan istenilmesi gerektiği,

3.15) Kereste için fiyat teklifi veren firmaların kereste alım satımı yapmadığı, söz konusu ürünlere ilişkin yetkili satıcı belgesinin sunulmadığı, anılan ürünlerin satışının döviz cinsinden olması nedeniyle fiyat tekliflerinin de döviz fiyatlarına göre düzenlenmesi gerektiği, bahse konu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, fiyat tekliflerinde teslim yeri ve nakliye bedellerinin fiyata dâhil olup olmadığının belirtilmediği, ayrıca fiyat teklifi alınan firmaların işin yapılacağı yerde herhangi bir depo ya da yapılanmalarının bulunmadığı,

3.16) Açıklama kapsamında verilen analiz formatında, nakliye girdilerinin poz numarası ve taşıma formülüne yer verildiği, buna göre nakliye girdilerinin idarece verilen formül kullanılarak açıklanması gerektiği, bazı nakliye girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanmasının hatalı olduğu, nakliyeler için herhangi bir dayanağı ve belgesi olmayan fiyata yer verildiği, nakliye mesafelerinin yaklaşık maliyette yer verilen mesafelerden daha düşük alındığı, ayrıca açıklanan nakliye birim fiyatlarında m3/ton dönüşümlerinin hatalı yapıldığı ve "K" taşıma katsayısının 2019 yılı için belirlenen rakamdan daha düşük alındığı,

3.17) Analiz girdilerini tevsiken sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin de eksik olduğu, fiyat tekliflerini tevsik etmek için sunulan tutanakların, geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği ve ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca Tebliğ’e uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat tekliflerinin içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlıkların bulunduğu, tutanaklardaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı,

3.18) Analizlerde yer alan iş makineleri ve araçlar için öngörülen bedelin, bu makine ve araçların isteklinin kendi malı olduğu gerekçesiyle, amortisman giderine ilişkin maliyetin düşürülmesi suretiyle düşük hesaplandığı, ancak söz konusu iş makinelerin ve araçların isteklinin kendi malı olduğunu gösteren belgelerin sunulmadığı, amortisman süresi sona ermemiş olan makine ve araçlar için amortisman bedelinin öngörülmediği, resmi rayiçlerde, bu fiyatı oluşturan makine ve araçların asgari güç ve kapasite değerleri ile teknik özelliklerine yer verildiği, fiyat teklifi alınarak ya da kendi malı makine ve araçlarla yapılan açıklamalarda, söz konusu asgari güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin makine ve ekipmanlar için aldığı fiyat tekliflerinin, amortisman dışında kalan gider kalemlerini karşılamadığı, fiyat teklifi almak suretiyle makinelere ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

3.19) Analiz formatında çimento ve demirin işyerine nakli için açıklama yapılması istendiği halde aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından mevzuata uygun şekilde bu hususun açıklanmadığı, çimento ve demir girdileri için "nakliye dâhil" fiyat teklifi alınmasının mümkün olmadığı, zira fiyat teklifi alınan kişinin taşıma bedelleri içeren yevmiye defteri kayıtları olsa bile farklı mesafelere taşıma bedelleri içeren yevmiye defter kayıtlarından hareketle fiyat teklifine esas ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinin mümkün bulunmadığı,

3.20) Konkasör ve paletli delgi makinası için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığının belirtildiği, 2017-2018- 2019 yıllarında bu poza ilişkin anılan Bakanlık tarafından herhangi bir birim fiyat veya rayicin yayımlanmadığı, bu itibarla söz konusu rayicin bedelinin tespitinin hatalı ve mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun; “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

…Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. …” hükmü, “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “ (Değişik: 30/7/2003-4964/20 md.) İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü, “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Madde 34- Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) (Değişik: 30/7/2003-4964/21 md.; Değişik: 28/11/2017-7061/66 md.) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.

İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir…” hükmü, “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “ Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin 7 ve 8’inci maddelerinde “(7) (Ek fıkra: RG-16/3/2011-27876; değişik fıkra: RG-16/7/2011-27996; değişik fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./2. md.) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin (Ek ibare: 19.06.2018-30453/m RG/ 3. md., yürürlük: 19.07.2018) veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden (Değişik ibare: 19.06.2018-30453/m RG/ 3. md., yürürlük: 19.07.2018) temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

6(8) (Ek fıkra: 19.06.2018-30453/m RG/3. md., yürürlük: 19.07.2018) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü, aynı Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(2) (Değişik: RG-7/6/2014-29023) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır.

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/6. md., yürürlük: 19.07.2018) İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un; 33’üncü maddesinde ihalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, 30’uncu maddesinde geçici teminatın teklif mektubu ve diğer belgeler ile birlikte teklif zarfına konularak idareye verileceği hükme bağlanmış olup, 34’üncü maddesinde teminat olarak kabul edilecek değerlere yer verilmiştir. Söz konusu hükümlere ek olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminat” başlıklı 56’ncı maddesinde istekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmelik’in ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunlu olduğu belirtildikten sonra, teminat mektubunun Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik’in 31’inci maddesinin sekizinci fıkrasında istekliler tarafından katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubunun, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmasına gerek olmadığı, geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu yapım işinin adının “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” şeklinde, miktarı ve türünün ise “Km: 42+080-56+670 Arası İkmal, Yellice Kavşağı(km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı” olarak belirtildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu Şartname’nin; “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.” düzenlemesine, “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 07.01.2020 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine, “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Bankalar tarafından verilen teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

…27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez….” düzenlemesine, “Geçici teminatın teslim yeri” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Teminat mektupları, teklifle birlikte zarf içinde İdareye sunulur. Ancak istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü - Muhasebe Şubesi Müdürlüğü'ne yatırılması ve makbuzlarının teklif zarfının içinde sunulması gerekir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında verilen “Sunulmayacak Belgeler Tablosu”nun aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür:

SUNULMAYACAK BELGELER TABLOSU

Bu tabloda teyit bilgisi belirtilen belgeler başvuru veya teklif zarfında sunulmayacaktır.

[ADAYIN/İSTEKLİNİN/ORTAĞIN]

ADI-SOYADI/TİCARET UNVANI

İHALEYE KATILMAK İÇİN GEREKEN BELGE ADI

TEYİT KRİTERİ

TEYİT BİLGİSİ

TEYİT ADRESİ [1]

Geçici Teminat Mektubu

Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası

https://ekap.kik.gov.tr

İdari Şartnamenin 26 maddesi

(Geçici teminat mektubunun Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda) (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP’a elektronik ortamda aktarılmaktadır.)

…..

….

…

….

İhaleye ait İdari Şartname'nin 7 ve 26’ncı maddelerinde istekliler tarafından teklif bedelinin en az % 3’ü oranında geçici teminatın sunulması gerektiği düzenlenmiş, kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmiş, aynı Şartname’nin 28’inci maddesinde teminat mektuplarının, teklifle birlikte zarf içinde idareye sunulacağı, ancak istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu, teminat mektupları dışındaki teminatların Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şubesi Müdürlüğü'ne yatırılması ve makbuzlarının teklif zarfının içinde sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

Yazıcıoğlu Nakliyat inşaat A.Ş.nin teklif zarfı içerisinde sunulan belgeler incelendiğinde, bu kapsamda herhangi bir teminat mektubunun sunulmadığı, teminat mektubu dışında teminat tutarının idarenin hesaplarına yatırıldığına ilişkin herhangi bir dekontun veya makbuzun bulunmadığı, bununla birlikte teklif zarfı kapsamında sunulan sunulmayacak belgeler tablosunun geçici teminat mektubuna ilişkin bölümünde teyit bilgisi kısmına “Ziraat Bankası Balgat Ankara Girişimci Şube Referans No:2274KRTM19000715” bilgisinin beyan edildiği görülmüştür.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrasında, elektronik geçici teminatların elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebileceği ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm çerçevesinde, idare tarafından söz konusu isteklinin sunulmayacak belgeler tablosunda beyan ettiği ayırt edici numara esas alınarak EKAP üzerinden sorgulamanın yapıldığı ve başvuruya konu ihale kapsamında herhangi bir elektronik ortam düzenlenmiş geçici teminatın gönderilmediği belirtilmiştir.

09.09.2019 tarihli ve 2019/16462 sayılı yazımız ile Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı’ndan, bahse konu isteklinin beyan ettiği ayırt edici numara ile herhangi bir e-GTM’nin sunulup sunulmadığı hususu ile bu ihalede herhangi bir e-GTM’nin sunulup sunulmadığı, sunuldu ise hangi istekli tarafından sunulduğu hususlarında bilgi istenilmiş olup, söz konusu Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 10.09.2019 tarihli ve 2019/16531 sayılı yazıda, isteklinin beyan ettiği ayırt edici numara esas alınarak EKAP üzerinden sorgulama yapıldığı, isteklinin beyan ettiği numaraya ilişkin herhangi bir geçici teminatın EKAP’ta kayıtlı olmadığı gibi başvuruya konu ihalede herhangi bir istekli tarafından da e-GTM’nin EKAP üzerinden gönderilmediği belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen hususular çerçevesinde, Yazıcıoğlu Nakliyat inşaat A.Ş. tarafından mevzuata uygun bir şekilde herhangi bir geçici teminatın sunulmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının Yazıcıoğlu Nakliyat inşaat A.Ş.nin beyan ettiği bilgiler esas alınarak, bilgi eksikliği kapsamında bu bilginin tamamlatılabileceği kısmına ilişkin olarak, 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “..Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir…” hükmü uyarınca, belgelerdeki bilgi eksikliğinin tamamlatılabilecek olup, buna göre bilgi eksikliğinin ancak belgenin sunulması halinde söz konusu olabileceği, somut olayda belgenin ne teklif zarfı içerisinde ne de elektronik ortamda sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde bu hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla idarece söz konusu isteklinin teklifinin bahse konu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması ve sınır değer hesabında dikkate alınmaması işlemlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü (3.1’inci iddia hariç) iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde, ihalede verilen diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, sorgulama sonrasında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.)İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…45.1.4.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.…” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu Şartname’nin 46’ncı maddesinde sınır değer katsayısının (N) 1,00 olarak belirlendiği görülmüştür.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, bedeli bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerekmektedir.

Ayrıca, Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini, nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 12.06.2019 tarihinde yapılan ihaleye (32) isteklinin katıldığı, iki isteklinin teklif zarfı içerisinde herhangi bir belge sunmadığı, diğer 30 isteklilerden 11 isteklinin yeterlik kriterini sağlamadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olduğu tespit edilen isteklilerin teklif tutarları üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 42.292.360,97 TL olarak hesaplandığı, teklifi geçerli olan ve anılan sınır değerin altında teklif veren 7 isteklinin sorgulamaya tabi tutulduğu, bu isteklilerden 3’ünün açıklamalarını süresi içerisinde idareye sundukları, geri kalan 4 isteklinin süresi içerisinde açıklama sunmadıkları, idarece yapılan değerlendirme neticesinde açıklama sunan 2 isteklinin (Me-Ka İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi.+ Uday İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı, A. Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, açıklama sunan Kayahan İnş. Taah. San ve Tic. A. Ş.nin açıklamasının uygun bulunarak ihalenin anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilere gönderilen 24.06.2019 tarihli yazı ve bu yazıda düzeltme yapan 01.07.2019 tarihli yazıda tekliflerinin aşırı düşük bulunduğunun belirtildiği, bu yazı ekinde açıklanması istenilen aşağıdaki yedi (7) iş kaleminin analiz formatları ile bu iş kalemlerinin analizlerine (söz konusu iş kalemleri paçal iş kalemi olduğundan birden fazla iş kaleminden oluştuğu ve bu hususun yazı ekinde gönderildiği) yer verildiği, bu analiz formatı içeriğinde her bir analiz girdisine yönelik “açıklama istenilecek” veya “açıklama istenilmeyecek” şeklinde belirleme yapıldığı, ayrıca söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ayrı ayrı listeler halinde isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kalemi Tanımı

Birimi

1

SY-03

Kutu menfezlerde ve her türlü inşaatta kuruda veya suda her dozda demirli beton(C30/37 hazır beton harcı ile)

Metreküp

2

SY-04

Hendeklerin betonla kaplanması(orta refüj, yarma hendeği ve kafa hendeği)(C30/37 hazır beton harcı ile)

Metreküp

3

SY-05

İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik(Ø 50 mm.'ye kadar) zati bedeli, temini, yüklenmesi, iş yerine nakli, boşaltılması, istifi, taşınması, işçiliği(zaiyat dahil)

Ton

4

SY-06

Harçlı moloz taş inşaatı (Hazır Beton Harcı ile) (Taşın işbaşına nakli dahil)

Metreküp

5

Tİ-1

Her cins ve klastaki zeminde(heyelan eden dahil)yarma ve yan ariyet kazısı ile ocak ariyet kazısı yapılması, kazının kullanılması, depoya yada dolguya nakli.(Makine ile)

Metreküp

6

Tİ-5

Dolgu altına ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması ve heyelan projesi kapsamında taş dolgu yapılması

Metreküp

7

ÜY-2

Plent-Miks Temel yapılması ve yola nakli(Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)( Her şey dahil )

Ton

İdarece gönderilen Sıralı İş Kalemleri Listesi’ne bakıldığında, idarece sorgulamaya tabi tutulan 7 iş kaleminin yaklaşık maliyet tutarının %80’ini oluşturan iş kalemleri olduğu, dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemlerinin mevzuata uygun bir şekilde belirlendiği tespit edilmiştir.

Ayrıca, idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarının incelenmesi neticesinde idarece verilen analiz formatlarının en alt analiz girdilerine kadar ayrıştırıldığı anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, idarece sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemi olarak tespit edilen iş kalemlerinden SY-06 poz numaralı “Harçlı moloz taş inşaatı (Hazır Beton Harcı ile) (Taşın işbaşına nakli dahil)” iş kaleminin, paçal iş kalemi olduğu ve bu iş kaleminin;

Poz No

Girdiler

Ölçü Birim

Miktarı

KGM/17.002/K-H

Ocak Taşı İle Moloz İnşaat

(Hazır Beton Harcı İle)

m3

1

07.006/Taşduvar

Taş Nakli

F=K*(0,0007M+0,01A*Y

A=1, K=330, M=17,48 Km, Y=1,8

m3

1

“KGM/17.002/K-H Ocak Taşı İle Moloz İnşaat (Hazır Beton Harcı İle)” birim fiyatı ile 07.006/Taşduvar pozlu nakliye rayicinin bir araya getirilerek oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kalemine ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat tariflerinde “Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeninin” birim fiyata dahil olduğunun belirtildiği, bu iş kaleminin bir parçasını oluşturan söz konusu iş kaleminin KGM/17.002/K-H poz numaralı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yayımlanmış resmi birim fiyatı olduğu, söz konusu birim fiyatın analizinde, “Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeni Karşılığı” girdisinin karşılığı olarak birim fiyatın analizinde yer alan diğer analiz girdilerinin toplam tutarının %3’ü oranında bir bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir. İdarece gönderilen analiz formatı incelendiğinde, “Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeni Karşılığı” analiz girdisine yer verilmediği gibi bu analiz girdisine karşılık, diğer analiz girdilerinin miktarlarının %3 oranında arttırılmadığı anlaşılmış olup, bu iş kalemine ilişkin gönderilen analiz formatının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

ÜY-02 poz numaralı “Plent-Miks Temel yapılması ve yola nakli(Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)( Her şey dahil )” iş kaleminin yaklaşık maliyeti ekindeki belgelerden kârsız tutarının 45,17 TL olduğu, bu tutarın % 3’ünün 1,36 TL’ye % 15’inin ise 6,78 TL’ye karşılık geldiği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen belgeler incelendiğinde, analiz girdilerinden 07.005/K/OCAK. KONK pozlu “Ocak Konkasör Arası Taş Nakli” girdisinin açıklama istenilecek analiz girdileri arasında sayıldığı, 07.005/K/KONK-PLENT pozlu “Agreganın Konkasör Plent Arası Taş Nakli” analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında sayıldığı görülmüştür. Yaklaşık maliyetin ekindeki belgelerden;

- 07.005/K/OCAK. KONK pozlu Ocak Konkasör Arası Taş Nakli” girdisinin tutarının 0,25 TL, kümülatif toplamı tutarının 1,5935 TL olarak hesaplandığı,

- 07.005/K/KONK-PLENT pozlu “Agreganın Konkasör Plent Arası Taş Nakli” girdisi tutarının 0,79 TL, kümülatif toplamının 3,7324 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Buna göre her iki analiz girdisi tutarının iş kaleminin kârsız tutarının % 3’ünün altında olduğu ve analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmasına neden olan girdilerden olmadığı, bu durumda 07.005/K/OCAK. KONK pozlu Ocak Konkasör Arası Taş Nakli” analiz girdisinin de açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında gösterilmesi gerekirken açıklama istenilecek girdiler arasında gösterildiği, bu şekilde istenilen açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece sorgulama yazısı ekinde “açıklama istenilen analiz girdileri listesi” ile “açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi” gönderilmişse de, bu kapsamda gönderilen analiz formatlarında her bir iş kalemi özelinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin neler olduğunun belirtildiği, aynı analiz girdisinin farklı iş kalemlerinin birinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak, diğerinde ise açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmiş olduğu, örneğin açıklama istenilen iş kalemlerinden SY-06, Tİ-5 ve ÜY-2 poz numaralı iş kalemlerinin analizinde yer alan 10.120.1023 poz numaralı Kompresörün (210 cfm’lik kompresör+hortum ve tabancalar), SY-06 ve ÜY-2 poz numaralı iş kalemlerinin analiz formatında açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği, ancak Tİ-5 poz numaralı iş kaleminin analiz formatında açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirtildiği, Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2’nci maddesi uyarınca, herhangi bir iş kalemi kapsamında açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenen bir girdinin bir başka iş kalemi kapsamında açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmesinin mevzuata göre mümkün bulunmamakta ise de (söz konusu bu aykırılığın da isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında tereddütte yol açtığı, bu farklılığın isteklilerin açıklamalarında aynı analiz girdisi için farklı bedel öngörülmesine neden olabileceği, nitekim A. Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan açıklamada, 10.120.1023 poz numaralı Kompresör girdisi için Tİ-5 poz numaralı iş kalemi analizinde 62.000,00 TL bedel öngörülmesine rağmen, aynı analiz girdisinin, SY-06 ve ÜY-2 analizlerinde 1.000,00 TL bedel öngörüldüğü ve bu gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği anlaşılmıştır), sorgulama yazısı ekinde “açıklama istenilen analiz girdileri listesi” ile “açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi” gönderildiği hususu dikkate alındığında, bu hususun tek başına aşırı düşük teklif açıklaması sorgulamasının yenilenmesini gerektirecek nitelikte bir aykırılık olmadığı, bununla birlikte, yukarıda yer verildiği üzere aşırı düşük teklif açıklaması sorgulamasının yenilenmesi gerektiği dikkate alınarak, yeniden gönderilecek sorgulama yazısında bu hususun göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sağlıklı bir açıklamanın yapılabilmesi ve bu açıklamanın mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için idarece sorgulamanın tam ve doğru yapılması gerekmekte olup, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede, idarece, birim fiyat tariflerinde ve yayımlanmış kamu kurumu birim fiyatlarına göre her analiz girdisinin analiz formatında belirtilmesi, analizin kârsız tutarının %3’ünün altında olan girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken her bir iş kalemine yönelik olarak analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren analiz formatının isteklilere verilmesi ancak bu analiz formatı içerisinde analiz girdilerinin açıklanıp açıklanmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemesi, idarenin her bir iş kalemi için düzenlediği sıralı analiz girdileri tablosu üzerinden açıklama istenilecek analiz girdilerini belirlemesi (Bir analiz girdisi herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş ise o analiz girdisinin nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.) ve buna göre düzenleyeceği açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini gösteren listeyi sorgulama yazısı ekinde isteklilere vermek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3.1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da (Değişik ibare: 12/06/2015-29384 R.G./2. md.) yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./5. md.) Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) (Ek fıkra : 13/12/2017-30269 R.G./2. md. ) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.5.

1-Primer + Seconder Konkasör grubu 1 adet Min. 110 ton/saat(Kendi Malı)

2-Ekskavatör 3 adet 2 ½ yd3 lük, 210 Hp ve yukarı güçte (Kendi Malı)

3-Damperli Kamyon 10 adet( Kendi Malı)

4-Demir Bandajlı Silindir 1 adet En az 10-14 ton statik ağırlıkta (Kendi Malı)

5-Greyder 1 adet140 HP ve yukarı güçte(Kendi Malı)

6-Kaya delme makinesi(ROCK DRİLL) 1 adet 210 HP ve yukarı güçte (Kendi Malı)

7-Transmikser 2 adet Azami yük ağırlığı 20 ton ( Kendi Malı)

8-Mekanik Stabilizasyon Plenti 1 adet En az 400 ton/sa (Kendi Malı)

9-Beton santrali 1 adet En az 60 m3/sa kapasiteli(Kendi Malı)

10- Finişer 1 adet Elektronik Duyargalı, en az 900 ton/sa kapasiteli(Kendi Malı)

Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde, işin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verileceği; tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu, finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelendirilmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı, ayrıca iş ortaklığında tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanabileceği hükme bağlanmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde, isteklilerin kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana yer verilmiş, bunların isteklinin kendi malı olduğu hususu, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41’inci maddesinde yer verilen hükümlere uygun olarak belgelendirileceği düzenlenmiştir. Söz konusu maddede, istenilen makinaların bazı teknik özelliklerine yer verilmiş ancak tesis ve makinelerin teknik özelliklerini gösterir belgelerin teklifleri kapsamında sunulması gerektiğine dair herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İdari Şartname'de yer verilen teknik özelliklerin de teklif kapsamında belgelendirilmesi gerekmekte olup, İdari Şartname'de isteklilerce kendi malı olarak istenen araçların tevsiki için ayrı bir belge sunulması gerektiğine yönelik herhangi bir düzenleme yapılmamış olması karşısında, istekliler tarafından kendi malı hususunu tevsiken sunulan meslek mensubu raporlarında veya noter tespit tutanaklarında veya bu rapor veya tutanak ekindeki belgelerde, isteklinin kendi malı olan tesis ve makinelerin İdari Şartname'de belirtilen teknik özellikleri karşıladığının anlaşılması durumunda, teknik özelliklerinin mevzuata uygun olarak belgelendirildiği, ancak söz konusu belgelerde, İdari Şartname'de yer verilen teknik özelliklerin belirtilmemesinin mevzuata aykırılık oluşturduğu değerlendirilerek yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname'de herhangi bir tesis veya makineye ilişkin kapasite raporunun sunulmasına yönelik herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Öte yandan, başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde, kendi malı olarak istenilen bütün makinenin değil sadece asfalt finişeri, ekskavatör ve kamyonun iddiaya konu edildiği tespit edilmiş olup, söz konusu makinelerle sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olarak istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak YMM raporunun sunulduğu, bu kapsamda kamyonun isteklinin kendi malı olduğunun belirtildiği, söz konusu raporda, asfalt finişerinin duyargalı olduğu ve ekskavatörün İdari Şartname'de belirtilen teknik özelliğinin karşılandığı bilgisine de yer verildiği, ekskavatörlerin kendi malı olduğu hususunu tevsiken finansal kiralama sözleşmesinin sunulmadığı anlaşılmış olup, söz konusu belgelerin meslek mensubu tarafından hazırlanarak sunulması halinde herhangi bir noter onayına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli tarafından, kendi malı olarak istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak; pilot ortağı Mak İş İnşaat Taah. A.Ş.ye ilişkin SMMM raporu ile özel ortak Yazıcıoğlu Yol Yapı İnş. Taah. A.Ş.ye ilişkin SMMM raporunun sunulduğu, bu kapsamda kamyonun isteklinin kendi malı olduğunun belirtildiği, söz konusu raporda asfalt finişerinin duyargalı olduğu ve ekskavatörlerin İdari Şartname'de belirtilen teknik özelliğinin karşılandığı bilgisine de yer verildiği, ayrıca ekskavatörlerin kendi malı olduğu hususunu tevsiken sunulan finansal kiralama sözleşmeleri ve bu sözleşmeler ekindeki kiraların ödendiğine dair belgelerin mevzuata uygun olarak sunulduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 3.1’inci iddiası kapsamında yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

a) As-Yol Yapı Sanayi ve Tic. A. Ş.nin teklifi geçeri kabul edilerek, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş olup söz konusu isteklinin açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği anlaşılmakla birlikte, İdari Şartname'de “Finişer 1 adet Elektronik Duyargalı, en az 900 ton/sa kapasiteli(Kendi Malı)” ibaresine yer verildiği, anılan istekli tarafından bahse konu makine için sunduğu SMMM raporunda finişerin elektronik duyargalı özelliği olduğu bilgisine yer verilmediği gibi ekteki ruhsatta da elektronik duyargalı olduğuna dair herhangi bilginin yer almadığı, dolayısıyla finişerin İdari Şartname'de istenen teknik özelliklerin karşıladığı hususunun tevsik edilmediği anlaşılmış olup, bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi kapsamında teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) Mila Enerji Anonim Şirketi + Ölmez İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından; kendi malı olarak istenen makine, tesisat ve ekipman için Ölmez İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine kendi malı olan makine ve ekipmanlara ilişkin SMMM raporunun sunulduğu, söz konusu raporda veya ekindeki belgeler ile teklif zarfı kapsamında sunulan diğer belgelerde, İdari Şartname'de teknik özelliklerine yer verilen makinalardan, finişerin elektronik duyargalı olduğu bilgisine yer verilmediği anlaşılmış olup, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

c) Proyap İnşaat Anonim Şirketi + KLV İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde kendi malı olarak istenen makine, tesisat ve ekipman için Proyap İnşaat Anonim Şirketi’ne ilişkin SMMM onaylı demirbaş tespit tutanağı ile KLV İnşaat Anonim Şirketi’ne ait SMMM onaylı demirbaş tespit tutanağı sunulduğu, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41’inci maddesine göre meslek mensubunun kendi malına ilişkin tespitinin rapor yoluyla tevsik edileceği belirtilmiş olup, söz konusu istekli tarafından sunulan SMMM belgelerinin demirbaş tespit tutanağı olarak düzenlendiği görülse de, SMMM’nin hazırlayacağı raporda içerik olarak aynı hususları tevsik edebileceği dikkate alınarak belgenin tutanak şeklinde düzenlenmesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Proyap İnşaat Anonim Şirketi’ne ilişkin SMMM onaylı demirbaş tespit tutanağı incelendiğinde, 4 adet ekskavatörün Proyap İnşaat Anonim Şirketi’ne ait olduğunun belirtildiği, ekte yer alan iş makineleri tescil belgelerine göre bunlardan üçünün finansal kiralama yoluyla, bir tanesinin de kendi şirketin bünyesinde olduğu anlaşılmış olup, bu kapsamda ayrıca 84390 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile anılan finansal kiralama sözleşmesinin 84390A ve 84390B numaralı alt sözleşmelerinin de sunulduğu, söz konusu finansal kiralama sözleşmelerinin üçünde de ödeme planlarının yer aldığı, söz konusu ödeme planlarının tamamına göre ihale ilan tarihi itibariyle ödenmesi gereken finansal kira tutarlarının tamamının ödenmediği (Nisan 2018 tarihine kadar olan kiraların ödendiğine dair belgelerin sunulduğu), sunulan belgelerde en son 17.04.2018 tarihine kadar kiranın ödendiğine ilişkin belgelerin sunulduğu, bu durumda 2 adet ekskavatörün kendi malı olduğunun mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna varılmış olup, bu itibarla söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden;

1-Mila Enerji Anonim Şirketi + Ölmez İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının, Proyap İnşaat Anonim Şirketi + KLV İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- As-Yol Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmakla birlikte, söz konusu isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi kapsamında yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3- İdarece, birim fiyat tariflerinde ve yayımlanmış kamu kurumu birim fiyatlarına göre her analiz girdisinin analiz formatında belirtilmesi, açıklama istenilecek analiz girdisinin analizin karsız tutarının %3’ünün altında olan girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken her bir iş kalemine yönelik olarak analiz girdilerinin neler olduğunu gösteren analiz formatının isteklilere verilmesi ancak bu analiz formatı içerisinde analiz girdilerinin açıklanıp açıklanmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemesi, idarenin her bir iş kalemi için düzenlediği sıralı analiz girdileri tablosu üzerinden açıklama istenilecek analiz girdilerini belirlemesi (Bir analiz girdisi herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş ise o analiz girdisinin nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.) ve buna göre düzenleyeceği açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini gösteren listeyi sorgulama yazısı ekinde isteklilere vermesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasını yenilemesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

[1] Bu bölüm aday veya istekli tarafından doldurulacak ve [EKAP / …….. (kamu kurum ve kuruluşunun adı belirtilmek suretiyle)’na ait www.…….. internet sayfası üzerinden] ibarelerinden uygun olanı yazılmak suretiyle teyidin yapılacağı internet sayfası belirtilecektir. EKAP üzerinden veri paylaşım entegrasyonu aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerin teyit edileceği internet sayfası olarak EKAP yazılacaktır.