KİK Kararı: 2019/UY.I-1167

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/043
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 18.09.2019
Karar No : 2019/UY.I-1167
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erk İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/183130 İhale Kayıt Numaralı “Aksaray-Ulukışla-Pozantı Yolu Çamardı Ayr Kavşağı ve Bağlantı Yolları Km: 0+000 - 1+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.05.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aksaray-Ulukışla-Pozantı Yolu Çamardı Ayr Kavşağı ve Bağlantı Yolları Km: 0+000 - 1+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Erk İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş. nin 29.07.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2019 tarih ve 33135 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/842 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde kalan istekli Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öztaşoğlu Hafriyat Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklama istenilmeyen bazı iş kalemleri için 0,01 TL fiyat teklifi verildiği, bu durumda analiz girdi miktarı ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarın 0,00 TL olduğu (0,00000075350x0,01), açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin analizlere ait girdilerin “tutarı” kısmına en düşük para birimi olan 0,01 TL yazılması gerekirken 0,00 TL bedel yazıldığı, bu durumun söz konusu analiz girdisi için fiyat teklifi öngörülmediği anlamına geleceği, ancak açıklama istenmeyen girdilerin bedelsiz yapılabileceğine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

b) “Konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” isimli ve 03.030 poz numaralı analiz girdisi ile “Fore kazık makinası 1 yd3'lük ve takriben 100 hp gücünde ekskavatör+takriben 76 hp gücünde benoto tip 5 model veya emsali iksa borusu vs.” isimli ve 03.068/1 poz numaralı analiz girdisinin Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2019 yılı birim fiyatları kullanıldığı, ancak bahse konu analiz girdilerinin rayiç bedel olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi uyarınca söz konusu analiz girdilerinin rayiç bedel olmasından dolayı sadece Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanılması durumunda söz konusu rayiçlere ilişkin olarak isteklilerin Tebliğ’in 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmayacağı, ayrıca bahse konu pozların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı rayiç fiyatlarında yer almadığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış ilgili poza ilişkin rayiç fiyatın da bulunmadığı, bu itibarla 03.030 pozu ile 03.068/1 pozuna ilişkin belgelendirme yapılmadan açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu,

Öte yandan idare tarafından verilen cevapta bahsedilen Karayolları Genel Müdürlüğüne ait 07.03.2019 tarihli ve 61693941-755.03.06/10722 sayılı yazının ilgili idarenin kendi iç yazışması olduğu ve burada yer alan bir fiyatın “yayımlanmış rayiç” olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu,

c) Sunulan fiyat tekliflerinin ilgili Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine aykırı olarak düzenlendiği, idare tarafından istenmesine rağmen fiyat tekliflerini imzalayan kişilerin imza yetkilerinin bulunduğuna dair belgelerin (imza sirküleri, vekâletname ve imza beyannamesi) tam olarak sunulmadığı,

Ayrıca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayı numaralarının fiyat teklifleri ile uyumsuz olduğu, geçici vergi beyanname döneminin belirtilmediği ve yanlış döneme göre düzenlendiği, envanter defteri bilgilerinin, beyan dönemlerine göre malın birim maliyeti veya birim satışına ait hesap bilgilerinin, meslek mensubu ve mükellef bilgilerinin belirtilmeden imza ve kaşe olmadan düzenlendiği, tespit tutanaklarının ekinde meslek mensubu oda faaliyet belgesi ve mükellefe ait imza sirkülerinin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Aksaray-Ulukışla-Pozantı Yolu Çamardı Ayr Kavşağı ve Bağlantı Yolları Km: 0+000 - 1+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1996E040990-1997E040130

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

1100 metre boyunca muhtelif miktarda toprak işleri sanat yapıları, köprü işleri ve üstyapı yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Aksaray-Ulukışla-Pozantı) Yolu Çamardı Ayr. Kavşağı Köprüsü ve Bağlantı Yolları Km: 0+000 - 1+100 Arası” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından 14.05.2019 tarihinde sınır değerin altında kalan Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Öztaşoğlu Haf. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istenmiştir. Bahse konu aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “Mevzuat çerçevesinde sunduğunuz belgeleri ve 3. Şahıs taraflarından alınan fiyat tekliflerini imzalamaya yetkili olduğuna (imza sirküleri veya imza beyannameleri vekil ise vekâletnamesi ile imza beyanı) ve konusu alanda faaliyet gösteren begelerin (tevsik edici belge olarak Oda kayıt belgesi veya Ticaret Sicil Gazetesi)

Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından 28.05.2019 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ihale komisyonu kararında, Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Öztaşoğlu Haf. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin Erk İnş. Taah. Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Öztaşoğlu Haf. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 10.06.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 03.07.2019 tarihli ve 2019/UY.I-759 sayılı Karar ile iş ortaklığının aşırı düşük açıklamaları uygun bulunarak teklifinin değerlendirilmeye alındığı ve bunun akabinde ihale komisyonu tarafından 17.07.2019 tarihinde bildirilen kararda, ekonomik açından en avantajlı teklif sahibi olarak Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Öztaşoğlu Haf. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği, ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak da Erk İnş. Taah. Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin belirlendiği, nitekim Erk İnş. Taah. Hazır Beton Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.08.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan KGM/17.084/KP pozunun analizinde yer alan 03.004 poz numaralı alt analizine ilişkin miktar sütununun 0,00000075350 olarak belirtildiği, birim fiyat olarak 0,01 TL öngörüldüğü, toplam tutarın ise 0,0000 olarak belirtildiği, ayrıca ilgili pozun idare tarafından açıklama istenilmesine gerek olmayan bir analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu kaleme ilişkin belirtilen miktarın 0,00000075350 olarak belirlendiği, birim fiyat olarak 0,01 TL öngörüldüğü ve söz konusu sütunlarda yer alan sayıların çarpılması suretiyle elde edilecek tutarın ise 0,000000007535 TL (0,00000075350x0,01) olması gerektiği ve Tebliğin ilgili maddeleri gereğince bu tutarın 2 haneden daha fazla olacak şekilde yazılabileceği gibi virgülden sonra 2 haneye kadar yuvarlanabileceği, istekli tarafından da 2 haneden daha fazla olacak şekilde bir işlem yapıldığı, bahse konu analiz girdi miktarının (0,00000075350) olması nedeniyle açıklaması istenilen girdi için öngörülen fiyatın çarpım sonucunun iki haneye yuvarlanması halinde “0,00” olacağı, iki haneye yuvarlanmaksızın veya iki hane şeklinde analizde yer alan diğer girdi tutarları ile toplanmasında analiz toplam tutarına etkisinin bulunmayacağı, ancak bu durumun analiz girdisi için bedel öngörülmediği sonucunu doğurmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, analizlerde kullanılan ve açıklama istenilen girdilerden Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış rayiçlerin liste halinde belirtildiği, itirazen şikâyete konu olan 03.030 poz numaralı analiz girdisi ile 03.068/1 poz numaralı analiz girdilerinin de bu listede yer aldığı görülmektedir.

Başvuru sahibi istekli tarafından, ilgili kalemlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçler listesinde bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün de rayiç yayımlama yetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapılmadan yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı hususları ile ilgili İdareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine İdare tarafından verilen cevapta, ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili kalemlere ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış rayiçlerinin kullanıldığı ve bahse konu rayiçlerin 07.03.2019 tarihli ve 61693941-755.03.06/10722 sayılı yazı ile yayımlandığı, dolayısıyla yapılan açıklamanın uygun olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla söz konusu 07.03.2019 tarihli ve 61693941-755.03.06/10722 sayılı yazı ile ilgili tüm bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulmuş olup, 03.09.2019 tarihli yazı ile bahse konu belgeler Kurum tarafından istenmiştir. 10.09.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan bahse konu yazı ile ilgili tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde; 03.030 poz numaralı analiz girdisi ile 03.068/1 poz numaralı analiz girdilerinin 2012 sonrası ihalelerde kullanılabilmesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmayan pozların 2019 yılı Karayolları Genel Müdürlüğü fiyatlarına Genel Müdürlük onayı ile dâhil edildiği belirtilmiştir.

Ayrıca bahse konu analiz girdilerinin Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından en son 2015 yılında yayımlandığı, daha sonraki yıllarda yayımlanmadığı, ancak 2015 yılından sonra Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından güncellenerek yayımlandığı görülmüştür.

Söz konusu analiz girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yeni bir rayiç oluşturulmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2015 yılına kadar yayımlanmakta olan ancak daha sonraki yıllarda yayımlanmayan iki rayicin yine bir kamu kurumu olan ve bahse konu makine rayiçlerini taraflarınca yayımlanan birim fiyatlar da kullanan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından her yıl güncellenerek alınan olur ile kullanımının devam ettirildiği, yaklaşık maliyet hesaplamalarında bu girdilerin kullanıldığı dolayısıyla açıklamanın da bu girdiler üzerinden istenildiği görülmüştür.

2019 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından rayici yayımlanmayan 03.030 poz numaralı “Konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” ve 03.068/1 poz numaralı “Fore kazık makinası 1 yd3'lük ve takriben 100 hp gücünde ekskavatör+takriben 76 hp gücünde benoto tip 5 model veya emsali iksa borusu vs.” analiz girdileri için güncellenmiş rayiçlerin analizlerde kullanıldığı, bahse konu girdilerin resmi poz numaralarına yer verildiğinden anılan girdiler için resmi rayiçlerin kullanıldığının anlaşıldığı, anılan girdilere ve esas alınan rayiç fiyatlarına bir liste halinde açıklama kapsamında yer verildiği de görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet fiyat teklifi sunulduğu, fiyat tekliflerinin SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği ve meslek mensubuna ait bulunması gereken beyanın yer aldığı görülmüştür.

Bahse konu fiyat tekliflerini imzalayan kişilerin yetkili olduklarına dair imza sirkülerinin ve ilgili Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğ’i açıklamalarına göre, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılabileceği, bu durumda öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesine gerek bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.