KİK Kararı: 2019/UM.II-922

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/038
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 08.08.2019
Karar No : 2019/UM.II-922
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Münadiye DİKMEN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Orman Genel Müdürlüğü Orman Zararlılarıyla Mücadele Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/236388 İhale Kayıt Numaralı “Orman Muhafaza Memurları için Çeşitli Tip Kıyafet” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman Genel Müdürlüğü Orman Zararlılarıyla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından 19.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Orman Muhafaza Memurları için Çeşitli Tip Kıyafet” ihalesine ilişkin olarak Münadiye Dikmen’in 12.07.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.07.2019 tarih ve 30509 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.07.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/758 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kısmı teklife açık olan ihalede, yaklaşık maliyetin kısımlar halinde hesaplanması ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin uygun olmadığı, şöyle ki birinci kısım olan deri grubunun yaklaşık maliyetinin 850.250,00 TL, ikinci kısım olan tekstil grubunun yaklaşık maliyetinin ise 6.538.750,00 TL olduğu, anılan Yönetmelik’in 58’inci maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti 6.626.400,00 TL’nin altındaki bahse konu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması gerektiği, Kamu İhale Kurulu’nun birçok kararında uygulama yönetmeliklerindeki düzenlemelerin kısımlar halinde uygulanması gerektiğinin belirtildiği, sonuç olarak idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin toplam yaklaşık maliyet üzerinden talep edilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin sonuçlandırılması gerektiği, ayrıca 21.06.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının taraflarına tebliğ edildiği, ancak idare tarafından hangi gerekçelerle aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiğinin belirtilmediği, ihale dokümanında aşırı düşük teklif açıklamasının kimlerden istenileceğine dair düzenlemenin bulunmadığı ve sınır değer hesabının yapılmadığı,

2. İdare tarafından tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin hukuka aykırı olarak belirlendiği, önemli teklif bileşenlerinin objektif ve net olarak belirlenmesi gerektiği,

3. İdareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62’nci maddesinde yer alan “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşın düşük tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler." açıklamasına aykırı olarak düzenlendiği gerekçesi ile reddedildiği ve bu durumun 28.06.2019 tarihinde kendilerine tebliğ edildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalara uygun olmadığı gerekçesi ile uygun bulunmayan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, Tebliğ’in anılan maddesindeki açıklamaların Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesindeki aşırı düşük teklif açıklamaları için olduğu, Tebliğ’in 62’nci maddesinde yer alan “…İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi " başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler" ifadesinden isteklilere mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemleri kullanma noktasında hukuki anlamda bir ihtiyarilik bırakıldığı, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklamalarının hukuka uygun olduğu ve ihalenin bu şekilde sonuçlandırılması gerektiği, teklif tutarının 3.836.345,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının ise kendi tekliflerinden 1.946.530,00 TL daha fazla olduğu, rekabet ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesi gereğince kamu zararına yol açmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği, ayrıca idare tarafından şikâyet başvuru dilekçesinin ekinde, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin olmadığı gerekçesiyle şikâyetinin idarece reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını, dilekçe ekinde söz konusu belgelerin aslının idareye sunulduğu, idarenin sundukları belgeleri yok gibi iddia etmesinin güvenilirlik ilkesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’inci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından şikâyete konu ikinci kısımda teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliye 21.06.2019 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısının EKAP üzerinden bildirildiği, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği hususların aşırı düşük teklif sorgulama yazısının EKAP üzerinden bildirildiği tarihte farkına varılması gerektiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca söz konusu iddia ile ilgili şikâyet başvurusunun anılan yazının tebliğ edildiği 21.06.2019 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye yapılması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından 12.07.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’inci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmıştır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dahil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan hükmü ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan açıklaması, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirâzen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Netice itibariyle yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirâzen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından Kuruma yapılan 25.07.2019 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda “idare tarafından tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin hukuka aykırı olarak belirlendiği, önemli teklif bileşenlerinin objektif ve net olarak belirlenmesi gerektiği” iddiasına da yer verildiği, ancak itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan söz konusu iddianın, 12.07.2019 tarihinde idareye yapılan şikâyet dilekçesinde yer almadığı, ayrıca söz konusu hususun başvuru sahibine yapılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısının EKAP üzerinden bildirildiği 21.06.2019 tarihinde farkına varılması gerektiği de anlaşılmış olup, aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının şekil ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “…(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda isteklinin yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “62/A.1. İhale ilanında ve dokümanında, verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Orman Muhafaza Memurları için Çeşitli Tip Kıyafet Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:4625 adet Parka-Pantolon, 4750 adet deri kemer, 4750 adet mont ve İçlik, 4750 adet kışlık pantolon ve İçlik, 9500 adet kışlık gömlek, 4750 adet kravat, 9500 adet tişört, 4750 çift ayakkabı, 4750 adet yazlık pantolon ve 9500 adet yazlık gömlek alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: 28 Orman Bölge Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü Merkezi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu “Orman Muhafaza Memurları İçin Çeşitli Tip Kıyafet Alımı” ihalesinin iki kısımdan oluştuğu, şikâyete konu tekstil grubu kısmına 3 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin geçici teminat mektubuna ait bilgileri yeterlilik bilgileri tablosuna ayrıntılı olarak aktarmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece hesaplanan sınır değer tutarının altında kalan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan ikinci kısımda Ersa 1 Konfeksiyon Tekstil Taahhüt San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonlarınca aşırı düşük tekliflerin belirleneceği ve bu tekliflere ilişkin olarak yazılı açıklama istenebileceği, buna ek olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, sorgulanması ve açıklanmasına ilişkin olarak Tebliğ’in aktarılan 62/A maddesinde mal alımı ihalelerinde, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerinin Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklanması gerektiği belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, 21.06.2019 tarihinde başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…13.06.2019 tarihinde vermiş olduğunuz fiyat teklifi idaremizce tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olarak değerlendirilmiş olup; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi, idari şartnamenin 33. maddesi gereğince teklifinize esas olan:

A-Teknik şartnameye uygun kumaş maliyeti;

…

B- Teknik şartnameye uygun dikim maliyeti;

…

C-28 Orman Bölge Müdürlüğü ve Genel Müdürlük Merkezine dağıtım maliyeti;

…

D-Sözleşme Giderleri;

…

E- Kar öncesi toplam maliyet;

…

Bileşenleri ile;

F- Firma karı;

Bileşenleri hakkında açıklayıcı bilgi ve belgelerin (ilgili makamlarca onaylanmış) en geç 26.06.2019 Tarihi saat 17:00’ e kadar İhale Komisyonu Başkanlığımıza iletilmesi…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından 28.06.2019 tarihinde başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen ve aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olan yazıda “…açıklaması gereğince aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” İbaresinin yazılıp imzalanmadığından mevzuata aykırılık taşıdığı tespit edilmiş, bu nedenle savunmanız uygun bulunmamıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarından, aşırı düşük teklif açıklamalarının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile tevsik edilmesi durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, ancak fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesi gibi bir zorunluluğun olmadığı, bununla birlikte gerek görülmesi halinde idare veya Kurum tarafından söz konusu tutanakların talep edilebileceği,

Buradan hareketle, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idarece gönderilen başvuru sahibi istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

- Açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerine ilişkin birim fiyat ve toplam maliyeti gösterir şekilde oluşturulan “maliyet cetveli”nin sunulduğu,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen kumaş maliyeti giderine ilişkin olarak üç adet fiyat teklifinin sunulduğu, her biri üzerinde birim fiyatların belirtildiği, ilgili meslek mensuplarının kaşe ve imzasının bulunduğu, ancak “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunmadığı,

- Dikim maliyeti giderine ilişkin olarak iki adet fiyat teklifinin sunulduğu, her biri üzerinde birim fiyatların belirtildiği, ilgili meslek mensuplarının kaşe ve imzasının bulunduğu, ancak “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunmadığı,

- Dağıtım giderine ilişkin olarak bir adet fiyat teklifinin sunulduğu, üzerinde teklif edilen fiyatın belirtildiği, meslek mensubu imzası ve kaşesinin yer aldığı, ancak “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler doğrultusunda, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmamasının mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.