KİK Kararı: 2019/UM.II-569

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/024
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 08.05.2019
Karar No : 2019/UM.II-569
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Karataş Tarımcılık Sanayi ve Tic. A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Aslı KARATAŞ ÇİZMELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çorum Belediyesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/150615 İhale Kayıt Numaralı “Traktör ve Römork Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorum Belediyesi Başkanlığı tarafından 29.03.2019 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Traktör ve Römork Alımı” ihalesine ilişkin olarak Karataş Tarımcılık Sanayi ve Tic. A.Ş.nin 04.04.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.04.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2019 tarih ve 16420 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/415 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 29.03.2019 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan ihalede teklifleri kapsamında sunulan bütün belgelerin ihale dokümanına ve mevzuata uygun olduğu ancak tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı, şikayete konu ihalenin idarenin aynı konu için yaptığı dördüncü ihale olduğu, bir önceki ihalenin kendileri lehine sonuçlandığı ancak ilave bir işlemle haklarının gasp edildiği, işlemlerin tek taraflı olduğu ve bu ihalenin iptalinin gerektiği,

28.02.2019 tarihinde 2019/59609 ihale kayıt numarası ile “Traktör ve Römork alımı” ihalesinin yapıldığı, teklif kapsamında sunulan belgelerden yetkili satıcı belgesinin fotokopi olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve geçerli teklif bulunmadığından ihalenin iptal edildiği, anılan ihalede en uygun teklifin kendilerince sunulduğu,

18.03.2019 tarihinde 2019/116891 ihale kayıt numarası ile aynı konuda ihaleye çıkıldığı, kendilerinin bu ihale iştirak ettikleri ve tekliflerinin idarece kabul edildiği, bu işlemden 3 gün sonra 21.03.2019 tarihinde alınan düzeltici ihale komisyonu kararında geçici teminat mektubunun ihale kayıt numarasının ilgili ihaleye ait olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı, ihalede geçerli teklif olmadığından ihalenin iptaline karar verildiği, bu ihaleye yönelik olarak kendilerince geçici teminat mektubunun sunulmadığı, teminat bedelinin nakit olarak yatırıldığı ve dekontun sunulduğu, teminat bedelinin nakit olarak idarenin uhdesinde bulunduğu ve böyle bir gerekçe ile ihalenin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, şikayet başvurularında bu hususta geçici teminatın bir önceki ihale olan 2019/59069 ihale kayıt no’lu ihaleye ait olduğunun belirtildiği, geçici teminatın nakit olarak yatırılması sebebiyle nakde çevrilmesine engel bir durumun bulunmadığı, teminat niteliğine haiz olduğu, ihale evrakı olarak sunulan dekontun evrak değil bizzat nakdin kendisinin olduğu, daha önce iptal edildiği için tekrarlanan aynı konudaki ihale için, aynı istekli tarafından, aynı tutarda nakit teminat yatırılmış olmasının dekont açıklamasında yer alan rakamlar sebebiyle geçersiz sayılmasının mazeret bulmak için üretildiği, ihalenin önce üzerlerine bırakıldığı ancak sonrasında iptal edildiği, idarenin ilgili personelinden şifahen bilgi alındığı ve bu bilgi çerçevesinde ilgili teminatın 2019/116891 ihale kayıt no’lu ihale için yeterli olduğu, yeniden teminatın yatırılmasına gerek olmadığının belirtildiği, kendilerinin idarece yanlış yönlendirildiği, telefon görüşmelerinin kayıt altına alınıyor olması durumunda bu hususun ortaya çıkacağı, idarenin usulsüz işlemi sonucunda idare ile görüşmeler yapıldığı, ihalenin tekrar edileceği ve önceki işlemde idarenin hatalı işlem yaptığının bildirildiği, resen iptal edilen ihale konusunda idareye şikayet hakkının da bulunmadığı, kendilerince yeniden açılan ihaleye katılmaya karar verildiği,

27.03.2019 tarihinde aynı konuya ilişkin 2019/150615 ihale kayıt no’lu ihaleye davet yazısının kendilerine ulaştığı, 29.03.2019 tarihinde saat 11:00’a kadar tekliflerini sunmaları gerektiğinin belirtildiği, önceki ihaleye bizzat başvuran şirket personelinin saat 10:30’da idarenin belirtilen adresinde teklif zarfı ile hazır bulunduğu, personelin ihalenin yapılacağı salona saat 11:00’da girdiğinde kendisine ilgili süreden sonra içeri girmiş olması sebebiyle ihaleye katılamayacağının ifade edildiği, bu hususun ispatı için kamera kayıtlarının izlenebileceği, ihaleye katılanların ve görevlilerin de tanıklığına başvurulmasının mümkün olduğu, aynı konu ihale için üçüncü kez 600 km yol yapmış birinin herhangi bir niyetle zarfı teslim etmekten imtina etmiş olmasının beklenemeyeceği, bununla birlikte daha önce kendi üzerlerine bırakılan ihalede de aynı personelin katıldığı, ihale odasının küçük bir oda olduğu ve diğer isteklilerin teklif zarfını teslim ederken kendi personelinin teklif zarflarının verildiğinin fark etmemesinin mümkün olmadığı, ihaleye davet edilen üç istekliden ikisinin teklif zarfının alınıp kendi zarflarının alınmamasının ve bu konuda bildirim yapılmamasının iyi niyetten uzak olduğu, teklif zarflarının değerlendirmeye alınmasını talep eden personelin yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, usule aykırı hareketlerde bulunulmadığı, ayrıca teklif zarflarının alınmamasına rağmen kendi personeline görevliler tarafından teklif bedelinin sorulduğu, ilgili personel tarafından teklif tutarının ihale komisyonuna bildirildiği, teklif zarfını almadıkları bir isteklinin teklif tutarının öğrenmek istenilmesindeki maksadın anlaşılmadığı, ayrıca teklif bedelinin öğrenilmesine rağmen ihalenin 12.000,00 TL daha yüksek teklifte bulunan istekli üzerine bırakıldığı, idarece personellerinin ihaleye katılımının engellenmesinin usule aykırı olduğu ve taraflarına da yazılı bir bildirim yapılmadığı, defalarca iptal edilen ihalenin yerel seçimden önceki Cuma gününde yapılmasının ayrıca düşündürücü olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin Çorum Belediye Başkanlığı tarafından yapılan “Traktör ve Römork Alımı” olduğu, idarece Arif Koçak, Karakaşlar Otomotiv Turizm Nakliyat Tic. ve San. A.Ş. ve başvuru sahibini Karataş Tarımcılık Sanayi ve Tic. A.Ş. olmak üzere 3 firmanın ihaleye davet edildiği ve bu 3 firma tarafından ihale dokümanının satın alındığı/indirildiği, 29.03.2019 tarihinde pazarlık usulü (21/f) kapsamında gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, Arif Koçak’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, Karakaşlar Otomotiv Turizm Nakliyat Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin ise birim fiyat teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakamla yazılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir

…f) İdarelerin yaklaşık maliyeti ellimilyar Türk Lirasına (Üçyüzbirbinikiyüzyirmisekiz Türk Lirasına)* kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları.

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verileceği, bu saatten sonra verilen tekliflerin kabul edilmeyeceği ve açılmaksızın iade edileceği, ihale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğunun bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulacağı ve hemen ihaleye başlanacağı anlaşılmaktadır. Kamu ihale mevzuatında ihale saatinden sonra teklif zarfını teslim etmek isteyen istekli olabileceklere yönelik idarece düzenlenecek herhangi bir standart form bulunmamaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye İlişkin Bilgiler İle İhale ve Son Teklif Verme Tarihi ve Saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. a) İhale kayıt numarası:2019/150615

b) İhale usulü: Pazarlık usulü (21/f)

c) Tekliflerin sunulacağı adres: Çorum Belediyesi Hizmet Binası Kat 5 İhale Odası Yeniyol Mah. Gazi Cad. No:2 ÇORUM

ç) İhalenin yapılacağı adres: Çorum Belediyesi Hizmet Binası Kat 5 İhale Odası Yeniyol Mah. Gazi Cad. No:2 ÇORUM

d) İhale tarihi: 29.03.2019

e) İhale saati: 11:00

f) İhale komisyonu toplantı yeri: Çorum Belediyesi Hizmet Binası Kat 5 İhale Odası Yeniyol Mah. Gazi Cad. No:2 ÇORUM

3.2. Teklifler ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar yukarıda belirtilen yere verilebileceği gibi, iadeli taahhütlü posta yoluyla da gönderilebilir. İhale (son teklif verme) saatine kadar İdareye ulaşmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz.

3.6. Saat ayarlarında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun (TRT) ulusal saat ayarı esas alınır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin Alınması ve Açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen yeterlik belgeleriyle birlikte ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.

30.2. İhale komisyonu tarafından, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır.

30.2.1.İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aktarılan doküman düzenlemelerinden, tekliflerin sunulacağı ve ihalenin yapılacağı adres kapsamındaki bina katının ve odanın aynı olduğu, bu haliyle tekliflerin sunulacağı ve ihalenin yapılacağı adresin farklı olmadığı, bu çerçevede ihale saati olan 11:00’a kadar tekliflerin bu adrese verilebileceği, son teklif verme saatine kadar idareye ulaşmayan tekliflerin değerlendirmeye alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Koçak Oto Galeri-Arif Koçak adına Teklif Zarfı Alındı Belgesi’nin 1 (bir) sıra numarasıyla 29.03.2019 tarihinde saat 09:38’de tanzim edildiği ve teslim alan idare yetkilisi K.Yalçın tarafından imzalandığı,

Karakaşlar Oto. Turz. Nak. Tic. ve San. A.Ş. adına aynı alındı belgesinin 2 (iki) sıra numarasıyla 29.03.2019 tarihinde saat 09:57’de tanzim edildiği ve teslim alan idare yetkilisi K.Yalçın tarafından imzalandığı görülmüştür.

İdarece ihale işlem dosyasında gönderilen ve ihale komisyonunca imzalanan bilgi notunda “….İhaleye Karataş Taşımacılık San. Tic. A.Ş. firmaları da davet edilmiştir. Belediyemiz hizmet binası 5. kattaki ihale odasında 29.03.2019 Cuma günü saat: 11:00’da ihale gerçekleştirilmiştir. İhaleye davet edilen Arif Koçak firması saat: 9:57’de teklif zarfını ihalede görevli memura teslim etmiş olup, bu durum “Teklif Zarfı Alındı Belgesi”nde tutanakla imza altına alınmıştır.

Karataş Taşımacılık San. Tic. A.Ş. firması teklif saatine kadar teklif zarfını ihale komisyonumuza sunmamıştır. İhale saati olan 11:00’da firmalar ihale komisyonunun toplanmış olduğu ihale odasına davet edilmiştir. Karataş Taşımacılık San. Tic. A.Ş. firması diğer firmalar ile zarf elinde içeriye girmiş ve oturmuştur. İhale komisyonu başkanı oturumu başlatmış olup ihaleye devam ederken Karataş Taşımacılık San. Tic. A.Ş. firması teklif zarfını kabul edilmesi yönünde teklif ve ısrar etmiştir. İhale komisyonu başkanı bu durumun kanunlara aykırı olduğunu belirtmiş ancak firma temsilcisi 4 (dört) dk. gecikme yaşandığını, bunu kabul edilmesi hususunda beyanda bulunmuştur. Gecikme yaşanmış olduğunu kabul etmiştir. Kendisini teklif zarfını neden ihale komisyonumuza ihale saati olan saat: 11:00’a kadar neden teslim etmediği bilinmemektedir.

…

Karataş Taşımacılık San. Tic. A.Ş. firması davet edilen firmalar arasındadır. İhale mevzuatına aykırı hareket etmiş olup, bu durumu ihale komisyonuna maal etmeye çalışmaktadır…” ifadelerine yer verilmiştir.

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevap yazısında “… İhaleye davet edilen 3 (üç) firmadan 2 (iki) firma teklif zarfını ihale odasında hazır bulunan personele ihale saatinden önce teslim etmiştir. Ancak firma temsilciniz kişi elinde zarf olmasına rağmen teslim etmemiştir. Zarfları teslim alan personelimiz firma temsilcinizin hangi firmayı temsil ettiğini belirtmemektedir ki bilse dahi zorlama ile zarfın teslim edilmesi ne kadar kanunlara uygun olacaktır. İhale saati 11:00 olduğu TRT saati bilgisayardan takip edilip, süre dolduğunda firmalar İçeri alınmıştır. Firma temsilcinizde zarf elinde içeri girmiştir. İhale süreci başlamış bir müddet sonra kendi zarflarının da değerlendirmeye alınmasını beyan edilmiştir. Komisyon başkanı tarafından süre dolduğu için bunun mümkün olmadığını izah etse de firma temsilciniz ısrarla zarfın alınması yönünde İhale Komisyonumuza baskı kurmaya çalışmıştır. Bu durumda 4734 Kamu İhale Kanununda yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi muhtemel bir durumdur. Firma temsilciniz yine ihale devam ederken teklif zarfının kabul edilmesi ve 4 (dört) dakikalık bir gecikmenin bir sıkıntı olmayacağını sözlü söyleyerek ihale komisyonunu etkilemeye çalışmıştır…” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale İşlem dosyası üzerinde yapılan incelemeler, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri, tespit ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, isteklilerce ihale saatine kadar teklif zarflarının bir tutanakla idareye teslim edilmesi gerektiği, bu konudaki sorumluluğun istekli olabileceklere ait olduğu, bu çerçevede ihale işlem dosyasında iki istekliye ait Teklif Zarfı Alındı Belgesi’nin yer aldığı, başvuru sahibine yönelik bu kapsamda herhangi bir tutanağın görülmediği, idarenin beyanları ve açıklamaları çerçevesinde başvuru sahibinin teklifinin ihale saatinden önce idareye verilmediği ve ihale saatinden sonra teklifin verilmek istendiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin ihale saatinden önce teklif zarfının idareye teslim edilmemesi gerekçesiyle idarece teklif zarfının alınmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin bir önceki ihalede tekliflerinin geçici teminatın uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarına yönelik olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

…

Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

…

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin bu iddiasının aktarılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, dolayısıyla anılan iddiasının şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.