KİK Kararı: 2019/UM.II-202

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/007
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 06.02.2019
Karar No : 2019/UM.II-202 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dönmez Beton Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Serik Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/540873 İhale Kayıt Numaralı “Beton ve Betonarme Boru Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Serik Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 28.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beton ve Betonarme Boru Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dönmez Beton Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2018 tarih ve 61709 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1855 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Aydınhan İnş. Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan TS 821 EN 1916 belgesinin Türk Standartları Enstitüsü'nün web sayfasındaki belgeli firmalardan alınmadığı, TS belgelerinin alınabileceği akreditasyon yapısına sahip kurumların Türk Standartları Enstitüsü ve TÜRKAK tarafından onay verilen belgelendirme kuruluşları ya da yurtdışı özel kuruluşları olduğu, TÜRKAK tarafından onay verilen belgelendirme kuruluşlarının hangi TS belgelerini verebileceğinin kendi web sitelerinde açıkça gösterildiği, söz konusu isteklinin anılan belgeyi TÜRKAK tarafından onay verilen belgelendirme kuruluşlarından EUROGAP Belgelendirme ve Özel Eğitim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. firmasından aldığı, adı geçen firmanın TS 821 EN 1916 belgesini verme kapsamında bulunmadığı, bu sebeplerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin kendi uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi istenebilir. Bu belgelere yönelik düzenlemelerde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Kalite yönetim sistem belgesinin ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle geçerlidir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

…

(2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. …” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde istenecek belgeler” başlıklı 54’üncü maddesinde “…n) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede Yönetmeliğin 42 nci maddesi esas alınmalıdır. Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin istenildiği ihalelerde, uygunluğu istenilen standardın açık olarak ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca tekliflerin değerlendirilmesinde tereddütlerin yaşanmaması için belgeyi düzenleyecek kuruluşların belirli niteliklere sahip olması gerekiyor ise konuya ilişkin mevzuat veya düzenlemeler esas alınarak belgeyi düzenleyecek kuruluşların niteliği de ihale dokümanında belirtilmelidir…” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: BETON VE BETONARME BORU ALIMI

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü:

Ø 400 mm 400 dozlu beton boru (muflu) (1,5mt) 5000 metre
Ø 600 mm 400 dozlu beton boru (muflu) (1,5mt) 4000 metre
Ø 800 mm 400 dozlu beton boru (muflu) (2mt) 2000 metre
Ø 1000 mm 400 dozlu beton boru (muflu) (2mt) 2000 metre

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: Serik Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün Belkıs Mahallesindeki Depoları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler

…

7.5.3.2. TS 821 EN 1916

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Beton ve Betonarme Boru Alım İşine Ait Özel Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde “Beton ve betonarme borular için; TS 821 EN 1916 belgesi teklif zarfı içinde sunulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin Serik Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 28.11.2018 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Beton ve Betonarme Boru Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 6 adet ihale dokümanı alındığı, ihaleye 6 istekli tarafından teklif sunulduğu, söz konusu ihalenin Aydınhan İnş. Malz. Day. Tük. Mal. Teks. Taş. Gıd. Tar. Hayv. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi istekli Dönmez Beton Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, ihale dokümanı düzenlemelerinden isteklilerden teklifleriyle birlikte TS 821 EN 1916 standartlarına uygunluk belgesinin sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Aydınhan İnş. Malz. Day. Tük. Mal. Eml. Teks. Taş. Gıd. Tar. Hayv. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan TS 821 EN 1916 belgesi incelendiğinde;

Eurogap Belgelendirme ve Özel Eğitim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Ürün Standart Belgesi” isimli bir belgenin sunulduğu, firma adının “Aydınhan İnş. Malz. Day. Tük. Mal. Eml. Teks. Taş. Gıd. Tar. Hayv. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.” olarak belirtildiği, belgenin Sertifika No’sunun “ERGP-ÜY-180004”, ilgili Türk Standardının “TS 821 EN1916 AC - Mayıs 2009”, ilk belgelendirmenin “26.11.2018” ve belge bitiş süresinin “26.11.2019” olduğu, ayrıca sunulan belgede “Bu sertifika, gerçekleştirilen FÜK (Fabrika Üretim Kontrollü) denetimi sonucunda üretici firmanın vermiş olduğu beyanlara istinaden TS 821 EN 1916 AC-Mayıs 2009 Standardına uygunluğu belgelendirmek amacıyla, yukarıda tanımlanan ürünler kapsamında verilmiştir. EUROGAP Belgelendirme ve Özel Eğitim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış ve onaylanmıştır.” ibaresinin yer aldığı, belge ekinde anma çapları ile ilgili açıklamaların bulunduğu görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinin a bendi kapsamında ise, alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerin ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebileceği belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 54’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (n) bendinde ise yeterlik belgesi olarak istenecek söz konusu belgelere ilişkin olarak ihale dokümanında düzenleme yapılabileceği, istenilen standardın açık olarak ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır; ayrıca idareler tarafından, istenilen belgeyi düzenleyen kuruluşların belirli niteliklere sahip olması isteniliyor ise bu niteliklerin de ihale dokümanında belirtileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmelik’in 42’nci maddesinde adı geçen kalite yönetim sistem ve çevre yönetim sistem belgeleri ile incelemeye konu ihaledeki ürüne ilişkin kalite belgelerinin birbirinden farklı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Ürüne ilişkin kalite belgelerinin TÜRKAK’tan akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından da düzenlenebileceği; ancak idarelerce ihale dokümanı düzenlemelerinde istenilen ürüne ilişkin kalite belgesini düzenleyecek olan kuruluşların niteliğine yönelik olarak herhangi bir belirlemenin yapılmadığı durumlarda belgeyi düzenleyen kuruluşların TÜRKAK’tan akredite edilmiş bir kuruluş olması zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, incelemeye konu ihalede ihale dokümanında ürüne ilişkin kalite belgesini düzenleyecek kuruluşlara ait özel bir niteliğin belirlenmediği görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgenin doküman düzenlemelerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İhalede istenilen TS 821 EN 1916 belgesi ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan TS 821 EN 1916 AC belgesinin eş değer nitelikte belgeler olup olmadığı tespiti amacıyla Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ile yazışma yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Öte yandan, ihalede istenilen standart belgesinin düzenlenebilme şartları ve belgeyi düzenleyebilecek kuruluşlar için özel mevzuatları çerçevesinde akreditasyonuna tabi olma zorunluluğunun bulunup bulunmadığına açıklık getirmek amacıyla Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ile de yazışma yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

TSE’ye gönderilen 23.01.2019 tarihli ve 2019/1827 sayılı Kurum yazısı ile “…
1 ) TS 821 EN 1916 ve TS 821 EN 1916/AC standartlarının kapsamlarının neler olduğu hakkında bilgi verilmesi ve ilgili standartların tarafımıza gönderilmesi,

2. TS 821 EN 1916/AC standardının TS 821 EN 1916 standardı ile aynı olup olmadığı, anılan standartlar birbirinden farklı ise bu farklılığın neler olduğu, …” hususlarında,

TÜRKAK’a gönderilen 24.01.2019 tarihli ve 2019/1905 sayılı Kurum yazısı ile “…Belgelendirme kuruluşları tarafından TS 821 EN 1916 ve TS 821 EN 1916/AC standartlarına ilişkin belgelerin düzenlenebilmesi için özel mevzuatlarında yer alan gerekli şartların neler olduğu, bu kapsamda belgelendirme kuruluşlarının söz konusu ürün standart belgelerini düzenleyebilmek için özel mevzuatları çerçevesinde TÜRKAK’ın akreditasyonuna tabi olma zorunluluğunun bulunup bulunmadığı, eğer ki TÜRKAK’ın akreditasyonuna tabi olma zorunluluğu bulunmuyor ise belgelendirme kuruluşlarının söz konusu belgeleri düzenleyebilmesinin mevzuatsal dayanaklarının neler olduğu, …” hususlarında gerekli bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

TSE’nin 01.02.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2019 tarihli ve 30264 sayılı cevabi yazısında “… ‘TS 821 EN 1916/AC, Beton borular ve bağlantı parçaları-Donatısız, çelik lifli ve donatılı’ standardı, ‘TS 821 EN 1916, Beton borular ve bağlantı parçaları-Donatısız, çelik lifli ve donatılı’ standardının tadili olarak yayımlanmıştır.

…

TSE 821 EN 1916/AC standardı ise, kapsam olarak TS 821 EN 1916 standardının bazı maddelerinde yapılan değişiklikleri içermektedir.” açıklamasına yer verilmiş ve adı geçen standartların kapsamına ilişkin daha detaylı bilgiye ekte gönderilen kitapçıklardan ulaşılabileceği belirtilmiştir.

TÜRKAK’ın 01.02.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2019 tarihli ve 592 sayılı cevabi yazısında “… bahsi geçen TS 821 EN 1916 ve TS 821 EN 1916/AC standardına yönelik Kurumumuz tarafından belirlenmiş bir akreditasyon zorunluluğu bulunmamaktadır. Zira 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kurumumuz ile ilgili bölümü olan kırkdördüncü Bölümün 632. Maddesinde belirtilen Kurumumuz görev ve yetkileri arasında bir alanda akreditasyon veya belgelendirmenin zorunlu tutulması yer almamaktadır. …” açıklamasına yer verilmiştir.

TSE tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, TS 821 EN 1916/AC standardı ile TS 821 EN 1916 standardının aynı isimle adlandırılan belgeler olduğu ancak TS 821 EN 1916/AC standardının TS 821 EN 1916 standardında yapılan değişiklikleri içerdiği anlaşılmakta olup bu kapsamda adı geçen belgelerin nitelik itibariyle birbiriyle aynı mahiyette olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgenin ihalede istenilen standart ile aynı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Ayıca TÜRKAK tarafından gönderilen bilgiler çerçevesinde ise ihalede istenilen standarda ilişkin olarak bir akreditasyon zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu belgeyi düzenleyen firmanın akredite kuruluşlardan olması gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.