KİK Kararı: 2019/UM.II-1375

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/048
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 24.10.2019
Karar No : 2019/UM.II-1375
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/361234 İhale Kayıt Numaralı “Kömür Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kömür Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 16.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2019 tarih ve 39445 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1129 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde isteklilerin TSE ve TSEK belgesi ile verilecek olan ürünün Teknik Şartname’deki değerlere uygun olduğunu gösteren TSE’den alınmış istekli firma adına düzenlenmiş raporun ihale komisyonuna sunulmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, kendileri tarafından 4 sıra numaralı teklif zarfının içerisinde eksiksiz ve istenildiği şekilde ihale komisyonuna söz konusu belgenin sunulduğu, buna rağmen İdari ve Teknik Şartname’nin hiçbir maddesinde belirtilmeyen TSE ve TSEK belgesi üzerinde uygunluk numarası yazmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

2. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, yüklenici firmanın teklif ettiği kömürün menşeini belirtmek zorunda olduğu, taahhüdü çerçevesinde teklifte belirttiği menşeili kömürü teslim etmekten sorumlu olduğu, bu konuda idarenin bilgisi dışında değişikliğe gidemeyeceğinin düzenlendiği, kendilerince yakıtın menşei ülkesi “RUSYA” olarak yazılı olan TC. Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden alınan resmi uygunluk belgesinin sunulduğu ve bu şekliyle taahhüdün yerine getirildiği, buna rağmen İdari ve Teknik Şartname’nin herhangi bir maddesinde “yazılı bir taahhütname teklif zarfı içerisinde ihale komisyonuna sunulmak zorundadır” ibaresi yer almamasına rağmen teklif zarfında yazılı bir taahhütname olmadığı gerekçesi ile idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tüm bu aykırılıklardan dolayı haklarının gasp edildiği ayrıca ihalenin firmalarının teklif ettiği toplam bedelin yaklaşık 1,5 Milyon TL üstünde olan başka bir firmaya bırakılıp kamu zararının meydana geldiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden, ihale konusu işin Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü kapsamında bulunan ve Teknik Şartname ekinde yer alan okullar için toplam 935 ton kömür (portakal), 902 ton kömür (ceviz), 882 ton kömür (fındık) alımına ilişkin olduğu, yüklenicinin sözleşmenin yapılmasından sonra en geç 7 gün içerisinde mal teslimine başlayacağı ve alınacak kömürün tamamının 45 gün içerisinde teslim edileceği, ihalenin 03.09.2019 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, İdari Şartname’de istenen Bursa İli Satış İzin Belgesinin amacının TC. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Bursa ilinde satışına izin verilen kömürlerin tespitine ilişkin olduğu, bu kömürlerin tespiti için ise TC. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün Hava Kirliliği Kontrolü ve Önlenmesi Genelgesi’nde belirtilen satış izin belgesi, uygunluk belgesi ve satışa sunulan kömür torbalarında kanuni mecburiyet olan uygunluk numaralarının yazılması ve aynı olması gerektiği, bu sebepten dolayı İdari Şartname’de istenen Bursa İli Satış İzin Belgesi ve Uygunluk Belgesi ile Teknik Şartname’de belirtilen isteklilerin ürüne ait TSE ve TSEK belgesi ile verilecek olan ürünün Teknik Şartname’deki değerlere uygun olduğunu gösteren TSE’den alınmış istekli firma adına (ihale ilan tarihinden sonra) düzenlenmiş raporda uygunluk numarasının yazılması ve bu numaranın satış izin belgesi ve uygunluk belgesinde belirtilen numara ile aynı olması gerektiği, teklif dosyasında sunulan analiz raporunda uygunluk numarasının yazmadığı, bu sebeple sunulan satış izin belgesi ve uygunluk belgesindeki ilgili Bakanlıkça satışına izin verilen kömür ile ihale ilan tarihinden sonra TSE’ye analizi yaptırılan kömürün aynı olmadığının tespit edildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

03.09.2019 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde, Turhal Yedirir Nakliyat Besicilik Gıda Yakacak Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin geçici teminat sunmaması gerekçesiyle, Dağlıoğlu Madencilik Enerji İnşaat Endüstri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ihale ilan tarihinden sonra alınması gereken TSE analizi raporu sunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 03.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

03.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararının bildirimi üzerine Turkuaz Lojistik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Yücel Dönmezbaba İş Ortaklığı’nın 12.09.2019 tarihli dilekçe ile Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin sunmuş oldukları satış izin belgesi ve uygunluk belgesindeki uygunluk numaralarının TSE’den alınan uygunluk ve analiz raporlarında yazmadığı, dolayısıyla sunulan satış izin belgesi ve uygunluk belgesindeki ilgili bakanlıkça satışına izin verilen kömür ile ihale ilan tarihinden sonra TSE’ye yaptırılan ve teslim edilmesi taahhüt edilen kömürün aynı olmadığı iddiaları ile idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ihale komisyonunca yapılan inceleme neticesinde tekliflerin yeniden incelendiği, 12.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararında (ikinci) Turhal Yedirir Nakliyat Besicilik Gıda Yakacak Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin geçici teminat sunmaması gerekçesiyle, Dağlıoğlu Madencilik Enerji İnşaat Endüstri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ihale ilan tarihinden sonra alınması gereken TSE analizi raporu sunmaması gerekçesiyle, Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.nin TSE ve TSEK kurumundan alınan belge üzerinde taahhüt edilen kömüre ait uygunluk numarasının belirtilmemesi ve dağıtımı yapılacak kömüre ait taahhüt evrakı sunulmaması gerekçesiyle, Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Yakısmet Mah. Nak. İnş. Malz. Mol. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin TSE ve TSEK kurumundan alınan belge üzerinde taahhüt edilen kömüre ait uygunluk numarası belirtilmemesi gerekçesi ile, Mehmet Büyükyıldız’ın uygunluk rapor numarası ile satış izin raporunda belirtilen uygunluk numarasının uyuşmaması gerekçesiyle, Er-Tur Madencilik İnşaat Petrol ve Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminatını geri almış olması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Turkuaz Lojistik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Yücel Dönmezbaba İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükümleri,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükümleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…

Yetkili Merci: Tip Emisyon Belgesinin düzenlenmesinde Bakanlığı; yerli katı yakıtlara uygunluk belgesi düzenlenmesi, ithal ve yerli katı yakıtlara satış izin belgesi düzenlenmesi, ısınma amaçlı yakma tesisleri ile ithal ve yerli katı yakıtların denetimi ve idari yaptırım uygulanmasında il çevre ve orman müdürlüğünü; denetim ve idari yaptırım uygulanmasında, Bakanlığın yetkisi saklı kalmak kaydıyla, Bakanlıkça yetki devri yapılmış ilgili belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını ve sıvı yakıtların denetiminde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu veya yetkilendirdiği kurum veya kuruluşları ile il çevre ve orman müdürlüğünü,

…

Uygunluk Belgesi: İthal katı yakıt için alınan belgeyi,

Uygunluk İzin Belgesi: Yerli katı yakıtın satışa sunulmasından önce il çevre ve orman müdürlüğünden alınan belgeyi,

Satış İzin Belgesi: Katı yakıtlar için il çevre ve orman müdürlüğünden alınan belgeyi,

ifade eder.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “Yerli Kömürler” başlıklı 23’üncü maddesinde “…Kömürün çıkartıldığı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden uygunluk izin belgesi alınır, bu Yönetmelik’in 27’nci maddesine göre torbalanır ve kömürün satılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden satış izni belgesi alındıktan sonra kömürler satışa sunulur. Üreticiler uygunluk belgesinin düzenlenmesinden tüketiciye ulaşıncaya kadar kömürün miktarı ve özellikleri dâhil tüm işlemlerden sorumludurlar.” hükümleri bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik’in “İthal Taş ve Linyit Kömürü” başlıklı 22’nci maddesinde de bu kapsamdaki kömürün ithalatının Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği kapsamında alınacak belgeyle yapılacağı, Yönetmelik’e uygun şekilde torbalanacağı ve kömürün satılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden satış izin belgesi alındıktan sonra satışa sunulacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Torbalama” başlıklı 27’nci maddesinde “Bu Yönetmeliğin 22, 23, 24 ve 25’inci maddelerinde özellikleri belirtilen ithal taş ve linyit kömürler, yerli kömürler, toz kömürden elde edilen briket kömürler, prina briketi ve belde ve köyler için özellikleri belirlenen kömürler torbalanarak satışa sunulur.

Katı yakıtların torbalanması; yerli kömürün çıkarıldığı bölgede, ithal kömürün ise ithalatın gerçekleştirildiği limanın bulunduğu ilde yapılması esastır. Ancak, torbalamanın belirtilen alanlarda yetersiz olduğu durumlarda, kömür üretici ve ithalatçıları, kömürün üretildiği ve ithalatın gerçekleştirildiği ilin il çevre ve orman müdürlüğü ile torbalamanın yapılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden izin almak kaydıyla torbalama işlemini başka ilde yapabilir veya bayisi olan/anlaşma yaptığı gerçek ve tüzel kişilere yaptırabilir. Toz kömürden ve prina briketinden elde edilen yakıtlar üretildiği yerde torbalanır.

Torbalamada, ithal, yerli ve briket kömürler ile prina briketi için EK-6, EK-7, EK-8 ve EK-9’daki torba örneklerine uyulması zorunludur.

Torba üzerinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen yakıt özelliklerinin yer alması zorunludur. Ancak, bu yönetmelikle belirtilen ithal ve yerli kömür özelliklerinden daha iyi özelliklere sahip kömür satacağını taahhüt edenler, istedikleri takdirde Bakanlığın belirlemiş olduğu kömür özelliklerinin yanı sıra taahhüt ettikleri kömür özelliklerini de kömür torbası üzerinde belirtebilirler.” hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu Yönetmelik’in ekinde yer alan EK-6, EK-7’deki torba örnekleri formlarında “uygunluk belgesinin tarih ve sayısı” bilgisinin de bulunduğu ve doldurulması gerektiği anlaşılmıştır.

Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün Hava Kirliliği Kontrol ve Önlenmesine İlişkin Genelgesi’nde “Uygunluk İzin Belgesi:

1- Uygunluk izin belgesi; Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (IKHKK) kapsamında yerli kömürler, toz kömürden elde edilen briket kömürü, prina ve prina dışındaki diğer biyokütlelerden elde edilen briketler için düzenlenir.

Katı yakıt üreticisi, ocaktan üretilerek satışa sunulacak hale getirilmiş ve miktarı belirlenmiş yakıt için, yakıtın çıkarıldığı ilin il çevre ve orman müdürlüğüne başvurur. İl çevre ve orman müdürlüğünce TS 5125 ve TS 2390 sayılı standartların belirlediği şekilde numune alınarak/aldırılarak, IKHKK Yönetmeliği’nin 26 ncı maddesi kapsamında belirtilen laboratuvarlarda analiz yaptırılır. Analiz sonuçları IKHKK Yönetmeliğinde belirtilen sınırları sağlaması halinde, gerekli görüldüğünde Bakanlık görüşü alınarak, EK–IV’te örneği verilen uygunluk izin belgesi üreticiye verilir.

2-Uygunluk izin belgesine esas miktar belirlenirken, izne esas olacak yakıta ait yıllık üretim miktarı, yakıt iyileştirme kapasitesi, satışa sunulan yakıtın özelliklerinin değişmeyeceğinin üretici tarafından taahhüt edilmesi dikkate alınarak, yıllık üretim miktarı için uygunluk izin belgesi düzenlenebilir.

Satış İzin Belgesi:

1- İthalatçı/üretici;

- katı yakıta ait uygunluk belgesi/uygunluk izin belgesi (ithalatçı/üretici tarafından fotokopisi tasdik edilmiş)

- katı yakıt satıcısı kayıt belgesi almış satıcıların ve dağıtıcıların (sözleşme yaptıkları ve dağıtıcı kayıt belgesine sahip olanlar) listesinin (katı yakıt satıcıları ile dağıtıcıların kayıt belge numarası, satıcı adı, dağıtıcı adı ve adresi) ekinde yer aldığı bir dilekçe ile il çevre ve orman müdürlüğüne başvurur.

Söz konusu başvuru, il çevre ve orman müdürlüğünce incelendikten sonra, uygun bulunması halinde, il çevre ve orman müdürlüğünce bir örneği EK-V’te verilen “satış izin belgesi” ithalatçı/üreticiye verilir. İthalatçı/üreticiye, satış izin belgesinin yanı sıra EK-VII tablosu da verilir.

2- İthalatçı/üretici satış izin belgesinin birer kopyasını (ithalatçı/üretici tarafından fotokopisi onaylı) katı yakıt satıcısı kayıt belgesine sahip satıcılara ve dağıtıcı kayıt belgesine sahip dağıtıcılara vermek zorundadır. Satıcılar ve dağıtıcılar ise denetimler esnasında söz konusu satış izin belgesini yetkililere ibraz etmek zorundadırlar.

….

İhalelere Katılım:

Katı yakıt ihalesine;

• ithalatçılar İthalatçı Kayıt Belgesi (ithalatçı tarafından fotokopisi onaylı),
• üreticiler Uygunluk İzin Belgesi (üretici tarafından fotokopisi onaylı) ,
• dağıtıcılar herhangi bir ilde alınmış Dağıtıcı Kayıt Belgesi ve
• satıcılar ise herhangi bir ilde alınmış Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi (satıcı tarafından fotokopisi onaylı) ile katılabilirler.

İhaleyi kazanan ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcı, katı yakıta ilişkin bilgi ve belgeleri (uygunluk belgesi/uygunluk izin belgesi, miktar vb.) ihalenin yapıldığı ilin ve ihaleye katılıma esas belgenin alındığı ilin il çevre ve orman müdürlüğüne vermek zorundadırlar.” açıklamaları bulunmaktadır.

12.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararına göre, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ilk gerekçesi, TSE ve TSEK kurumundan alınan belge üzerinde taahhüt edilen kömüre ait uygunluk numarasının belirtilmemesidir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

ı)

- Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi,

-Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü İthalatçı Kömür Satış İzin Satış Belgesi,

-Uygunluk Belgesi,

-Analiz Raporu

-Bayilik Yetki Belgesi

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde “İsteklilerin ürüne ait TSE ve TSEK belgesi ile verilecek olan ürünün teknik şartnamedeki değerlere uygun olduğunu gösteren TSE'den alınmış, istekli firma adına (ihale ilan tarihinden sonra) düzenlenmiş rapor, teklif zarfı içerisinde ihale komisyonuna vermeleri zorunludur.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında sunduğu belgelerden, Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.nin Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. nin Bursa ilinde yetkili satıcısı olduğu, teklif dosyasında Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. adına Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.03.2019 tarihli İthal Kömür Satış İzin Belgesini sunduğu, söz konusu belgede uygunluk izin belgesi tarihi 25.02.2019 ve numarası:2019.41.UB.0291 olan ithal katı yakıtın satış izninin verildiğinin ifade edildiği, ayrıca Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen katı yakıt uygunluk belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede uygunluk belge numarasının 2019.0948.41.UB.0291 olarak belirtildiği görülmüştür. Sunulan satış izin belgesinin uygunluk izin belgesi düzenlenen yakıta ilişkin olduğu, zira uygunluk belge numarasının her iki belgede aynı olduğu belirlenmiştir.

Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen katı yakıt uygunluk belgesinde, “Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Yakıtların İthalat Denetimi Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2019/7)” kapsamında yapılan inceleme ve “İzaydaş İzmit Atık ve Artıkları Arıtma, Yakma ve Değerlendirme A.Ş. Laboratuvarı tarafından yapılan 22.02.2019 tarih ve Lab.19.02.00054432 nolu analiz belgesi” sonucu, aşağıda bilgileri yer alan katı yakıt (diğer bitümenli taş kömürü) için ısınma amaçlı kullanılmak üzere 2019.0948.41.UB.0291 nolu uygunluk belgesi düzenlenmiş olup belge yazımız ekinde tarafınıza gönderilmiştir.” ifadeleri bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinden isteklilerin ürüne ait TSE ve TSEK belgesi ile verilecek olan ürünün teknik şartnamedeki değerlere uygun olduğunu gösteren TSE'den alınmış, istekli firma adına (ihale ilan tarihinden sonra) düzenlenmiş raporu teklif zarfı içerisinde ihale komisyonuna vermeleri gerektiği anlaşılmıştır. Bu düzenleme gereğince, başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenen 29.08.2019 tarihli 3 adet (portakal, ceviz, fındık kömür için) Muayene ve Deney Raporu’nu sunduğu, söz konusu deney raporunun numunesi teslim edilen ürüne ilişkin açıklamalar kısmında “özel deney” ibaresine yer verildiği, verilen numunenin uygunluk belge numarasının yazılı olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu deney raporuna konu numunenin, uygunluk belgesi ve satış izin belgesi alınan ürüne ilişkin olduğunun bu belge üzerinden anlaşılması mümkün gözükmemektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği, ancak bu açıklamanın, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmeyeceği ve yapılamayacağı, tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği, belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanun’un anılan hükmü çerçevesinde, isteklilerce ihale dokümanında teklif ile birlikte sunulması gereken yeterlik belgelerinin sunulması durumunda, belgelerde net olmayan hususlar ile ilgili bilgilerin yazılı olarak açıklanmasının ve belgeyi düzenleyen merciden kaynaklanan eksik bilgilerin de tamamlanmasının söz konusu istekliden istenmesi gerekmektedir.

1. Bu kapsamda yapılan incelemede, başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde istenilen TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenen deney analiz raporuna konu numunenin uygunluk belgesi ve satış izin belgesi alınan ürüne ilişkin olup olmadığının belirlenmesi için, deney analiz raporuna konu numunenin hangi uygunluk belge numaralı kömüre ilişkin olduğu bilgisinin istekliden ilgili laboratuvardan temin edilerek bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasının istenmesi gerekmektedir.

2. Öyle ki, ihale işlem dosyasında yer alan belgelerden Turkuaz Lojistik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Yücel Dönmezbaba İş Ortaklığının da başvuru sahibi gibi Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş.nin Bursa ilinde yetkili satıcısı olduğu, söz konusu isteklinin de Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde istenilen TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 22.08.2019 tarihli deney analiz raporunu sunduğu, bu raporda açıklamalar bölümünde analizi yapılan numunenin uygunluk numarasının belirtildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, farklı istekliler tarafından aynı laboratuvardan farklı tarihlerde alınan deney analiz raporlarından birinde numunenin uygunluk numarası belirtilmişken, diğerinde belirtilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin ilgili belgesine ilişkin belgeyi düzenleyen merciden kaynaklanan bilgi eksikliğinin tamamlatılmasının istenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ihalede sunulan evraklar içerisinde sunulan kömürün idareye tesliminin yapılacağına dair yazılı bir taahhüdün bulunmadığı, ayrıca ihale komisyonuna sunulan TC. Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından verilen uygunluk belgesinde belge numarası: 2019/0948/41/UB/0291 olarak belirtilmişken, TC. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden alınmış olan satış izin belgesinde ilgili numaranın 2019.41.UB.0291 olarak belirtildiğinin görüldüğü ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

12.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararında, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden ikincisi, isteklinin dağıtımı yapılacak kömüre ait taahhüt evrakı sunmamasıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yüklenici, üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli olarak tanımlanmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “… ı) İhaleye katılımda yeterlik belgesi olarak taahhütname istenemez.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “Yüklenici firma teklif ettiği kömürün menşeini belirtmek zorundadır. Taahhüdü çerçevesinde teklifte belirttiği menşeili kömürü teslim etmekten sorumludur, idarenin bilgisi dışında değişikliğe gidemez.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuatın ilgili hükmünden anlaşıldığı üzere, idarelerce ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak taahhütname istenmemesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde mevzuata uygun şekilde isteklilerden teklif dosyası kapsamında herhangi bir taahhütname sunulmasına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yüklenici firmanın teklif ettiği kömürün menşeini belirtmek zorunda olduğu düzenlenmiş, ancak isteklilerin kömürün menşeini yazılı bir taahhütname ile teklif dosyası kapsamında sunması gerektiğine yönelik bir ifadeye yer verilmemiştir. 4734 sayılı Kanun’un “yüklenici” tanımı çerçevesinde firmanın teklif ettiği kömürün menşeini belirtmesi hususunun ihale üzerinde bırakılan ve sözleşmeyi yürüten taraftan istenildiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki, başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında yeterlik belgesi olarak istenen katı yakıt uygunluk belgesi ekinde yer alan İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş.den alınan analiz deney raporunun yorum başlığı altında “TC. Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 20.02.2019 tarihinde 41CSIM009591 mühür numarası ile alınmış olan menşei Rusya, gemi adı: Mümtaz Amca olan ısınma maksatlı ithal taş kömürü numunesinde Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Tablo 10’a göre yapılan analiz sonuçları bu raporun 2. sayfasında sunulmuştur.” ifadesine yer verilmiştir. Dolayısıyla teklif edilen kömürün Rusya menşeli olduğu zaten anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Söz konusu ihalede 12.09.2019 tarihli kesinleşen ihale kararından, Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Yakısmet Mah. Nak. İnş. Malz. Mol. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin de TSE ve TSEK Kurumundan alınan belge üzerinde taahhüt edilen kömüre ait uygunluk numarası belirtilmemesi olduğu anlaşılmıştır.

Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklif dosyası kapsamında, istekli adına Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.03.2019 tarihli İthal Kömür Satış İzin Belgesini sunduğu, söz konusu belgede uygunluk izin belgesi tarihi 25.02.2019 ve numarası:2019.41.UB.0291 olan ithal katı yakıtın satış izninin verildiğinin ifade edildiği, ayrıca Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen katı yakıt uygunluk belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede uygunluk belge numarasının 2019.0948.41.UB.0291 olarak belirtildiği görülmüştür. Sunulan satış izin belgesinin uygunluk izin belgesi düzenlenen yakıta ilişkin olduğu zira uygunluk belge numarasının her iki belgede aynı olduğu belirlenmiştir (Başvuru sahibinin sunduğu belgelerle birebir aynı).

Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklif dosyası kapsamında TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenen 28.08.2019 tarihli Muayene ve Deney Raporu’nu sunduğu belirlenmiştir. Söz konusu deney raporu üzerinde numunesi teslim edilen ürüne ilişkin açıklamalar kısmında verilen numunenin uygunluk belge numarasının yazılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu deney raporuna konu numunenin uygunluk belgesi ve satış izin belgesi alınan ürüne ilişkin olduğunun bu belge üzerinden anlaşılması mümkün gözükmemektedir.

Yakısmet Mah. Nak. İnş. Malz. Mol. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamındaki belgelerden, isteklinin Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin yetkili satıcısı olduğu, teklif dosyası kapsamında Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 04.07.2019 tarihli İthal Kömür Satış İzin Belgesini sunduğu, söz konusu belgede uygunluk izin belgesi tarihi 29.05.2019 ve numarası:2019.0948.41.UB.778 ve 2019.0948.41.UB.752 olan ithal katı yakıtlara ilişkin satış izninin verildiğinin ifade edildiği, ayrıca Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Safi Katı Yakıt San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen katı yakıt uygunluk belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede uygunluk belge numarasının 2019.0948.41.UB.0752 olarak belirtildiği görülmüştür. Sunulan satış izin belgesinin uygunluk izin belgesi düzenlenen yakıta ilişkin olduğu zira uygunluk belge numarasının her iki belgede aynı olduğu belirlenmiştir

Yakısmet Mah. Nak. İnş. Malz. Mol. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenen 28.08.2019 tarihli Muayene ve Deney Raporu’nu sunduğu belirlenmiştir. Söz konusu deney raporu üzerinde numunesi teslim edilen ürüne ilişkin açıklamalar kısmında verilen numunenin uygunluk belge numarasının yazılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu deney raporuna konu numunenin uygunluk belgesi ve satış izin belgesi alınan ürüne ilişkin olduğunun bu belge üzerinden anlaşılması mümkün gözükmemektedir.

Dolayısıyla eşit muamele kapsamında yapılan inceleme sonucunda, anılan istekliler tarafından Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde istenilen TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından düzenlenen deney analiz raporuna konu numunenin uygunluk belgesi ve satış izin belgesi alınan ürüne ilişkin olup olmadığının belirlenmesi için, deney analiz raporuna konu numunenin hangi uygunluk belge numaralı kömüre ilişkin olduğu bilgisinin isteklilerden ilgili laboratuvardan temin edilerek bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasının istenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bircanlar Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.nin, Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ve Yakısmet Mah. Nak. İnş. Malz. Mol. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve anılan isteklilerden Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesi kapsamında sunulan belgedeki bilgi eksikliğinin tamamlanmasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.