KİK Kararı: 2019/UM.I-876

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/037
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 01.08.2019
Karar No : 2019/UM.I-876
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Disera Tıbbi Malzeme Lojistik San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/314306 İhale Kayıt Numaralı “24 Aylık Kit veya Sarf Karşılığı Laboratuvar Cihazı Kullanımı Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 29.08.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Aylık Kit veya Sarf Karşılığı Laboratuvar Cihazı Kullanımı Alımı” ihalesine ilişkin olarak Disera Tıbbi Malzeme Lojistik San. ve Tic. A.Ş. tarafından 16.07.2019 tarih ve 28688 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.07.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/710 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 09.07.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmı için iki gerekçe ile alınan iptal kararının yerinde olmadığı, ilk gerekçede yer verilen Bursa Şehir Hastanesinin hangi tarihte açılacağının belli olmadığı ve idarece bu hususunda tespit edilemediği, ihale dokümanındaki düzenlemeler gereği söz konusu hastanenin açılması durumunda sözleşmenin söz konusu hastanede de uygulanabileceği veyahut iş eksilişi yapılarak sözleşmenin fesih edilebileceği, kaldı ki diğer kısımlarda sözleşmelerin devam ettiği, ayrıca kendileri ile yapılacak sözleşmede karşılanan ihtiyaç miktarının düşülerek sözleşme imzalanacağı, öte yandan daha önceki alımların birim maliyetinin enflasyon oranında güncellenmesi neticesinde dahi yaklaşık maliyette kullanılan birim maliyetinin piyasa fiyatlarından düşük olduğu, tekliflerinin de söz konusu yaklaşık maliyetin altında kaldığı, ihalenin 2, 3, 9 ve 21’inci kısımlarında ihale edilen bedellerin yaklaşık maliyetin dahi üstünde iken ihalenin 5’inci kısmında yaklaşık maliyetin altındaki kendi teklifleri dikkate alınmadan tek geçerli teklif kaldığı ve rekabetin oluşmadığı değerlendirmesi ile ihalenin 5’inci kısmının iptaline karar verilmesinin eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırı olduğu, dolayısıyla idarece ihalenin 5’inci kısmında alınan ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. … İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddenin gerekçesinde ise “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılamaması ya da Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle…” ifadelerinin yer aldığı görülmüş olup, anılan durumlarda ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına takdir yetkisi tanındığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmü ve madde gerekçesinden de anlaşılacağı üzere ihale komisyonu kararı üzerine idarelere verilmiş olan ihaleyi iptal etme yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabileceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu 29.08.2018 tarihinde yapılan ihalenin “Tam Otomatik İdrar Analizi” olan 5’inci kısmına başvuru sahibi dahil üç istekli tarafından teklif verildiği, 18.09.2018 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin 5’inci kısmının 5.164.790,00 TL tutarındaki teklifi ile Deva Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, 7.498.670,00 TL tutarındaki teklifi ile Biz Sağlık Hiz. Nak. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Vitrotek Medikal Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu, 7.693.160,00 TL tutarındaki teklifi ile başvuru sahibi Disera Tıbbi Malzeme Lojistik San. ve Tic. A.Ş.nin ise geçerli teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bunun üzerine, başvuru sahibi Disera Tıbbi Malzeme Lojistik San. ve Tic. A.Ş. tarafından teklif değerlendirmesine ilişkin yapılan başvuru sonucunda Kamu İhale Kurulu’nun 03.01.2019 tarihli ve 2019/UM.I-12 sayılı kararı ile “ihalenin 5’inci kısmında istekliler tarafından teklif edilen cihazların iç kalite kontrol programına sahip olup olmadığına ilişkin idarece Teknik Şartname’nin C.6 maddesine yönelik demonstrasyon yapılması” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, verilen karar üzerine 13.06.2019 tarihli ve 2019/MK-191 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 03.01.2019 tarihli ve 2019/UM.I-12 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihalenin “Tam Otomatik İdrar Analizi” olan 5’inci kısmında Deva Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Biz Sağlık Hiz. Nak. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Vitrotek Medikal Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine idarece yapılan yeni değerlendirme sonucunda diğer iki isteklinin tekliflerinin süresini uzatmayarak geçici teminatı sunmadığı ve söz konusu Kurul kararı gereğince tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, başvuru sahibinin teklifinin ise değerlendirmeye alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, idarece yeniden yapılan değerlendirme sonucunda idarece alınan 09.07.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 5’inci kısmının iptaline karar verildiği, başvuru sahibi tarafından da ihalenin iptali kararına karşı başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

09.07.2019 tarihli ihale komisyonu incelendiğinde; idarenin Bursa ilinde faaliyete geçecek olan 1355 yatak kapasiteli Bursa Şehir Hastanesinin açılacak olması nedeniyle ihalenin ihtiyaç listesinde bulunan bazı hastanelerin kapanacağı ve bu hastanelerde kullanılacak olan cihazlara ve kitlere ihtiyaç kalmayacağından ihtiyaç listesinin tekrar revize edilmesi gerektiği ve sunulan tüm teklifler incelendiğinde işin yapılabileceği fiyat ile tek geçerli teklif veren başvuru sahibinin teklifi ile arasında büyük farkın olduğu, her ne kadar tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülse de rekabetin sağlanması durumunda ihtiyacın daha uygun şartlarda karşılanabileceği değerlendirilerek kaynakların etkin, verimli ve ekonomik kullanılması gerektiği gerekçelerine dayandırılarak ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının iptaline karar verildiği, söz konusu kararın ihale yetkilisi tarafından 09.07.2019 tarihli onayı ile uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından Bursa Şehir Hastanesi açılacak olması nedeniyle alımın yapıldığı bazı hastanelerin kapatılacağı hususu iptal gerekçesi yapılmış olup, söz konusu hastanenin fonksiyonu ve kapasitesi dikkate alındığında idarenin bazı cihaz ve kitlere olan ihtiyacının değişmesinin muhtemel olduğu, ihale konusu iş kapsamında bazı hastanelerin kapatılarak faaliyetlerinin yeni hastanede gerçekleştirileceğinin ifade edilmesi nedeniyle ihtiyaç listesinin gözden geçirilerek alımların tekrar yapılabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde söz konusu gerekçenin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca, diğer iki isteklinin tekliflerinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması sonucunda gelinen aşamada ihalede 7.693.160,00 TL tutarındaki başvuru sahibinin teklifinin tek geçerli teklif olduğu, çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılan geçersiz fiyat teklifleri ile geçerli bir teklifin karşılaştırılmasının uygun olmadığı görülmekle birlikte gelinen aşamada 7.693.160,00 TL tutarındaki başvuru sahibinin teklifinin idarece tespit edilen 7.743.583,33 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin sadece 50.423,33 TL altında olduğu, başvuru sahibinin teklifinin ekonomikliğinin diğer iki isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılması sonucunda yapılabildiği, kaldı ki ekonomik açıdan en avantajlı fiyat teklifi veren istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda dahi ihale komisyonunca belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeye davetinin ihale yetkilisinin teklifi uygun bulmasına bağlı olduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ilk ihale komisyonu kararında başvuru sahibine yakın diğer teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesinin başvuru sahibinin teklifinin de uygun bulunması gerektiği anlamını taşımadığı, idarelerce kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasının gerek görüldüğünde her zaman dikkate alınabileceği, diğer taraftan diğer kısımlarda yaklaşık maliyetin üstündeki tekliflerin ihale komisyonunca ödenek miktarı dikkate alınıp takdir yetkisi kullanılarak uygun bulunması ve söz konusu kısımların ihale edilmesinin başvuruya konu kısımda da tek geçerli teklifin uygun bulunmasını gerektirmediği, her kısma ilişkin değerlendirmenin ihale komisyonunca işin niteliği, ihtiyaç durumu ve verilen teklifler dikkate alınarak yapılabileceği, eski ihalelerdeki teklif bedellerinin enflasyon oranında güncellenmesinin tek başına değerlendirme kriteri olamayacağı, nitekim ihale komisyonunda başvuruya konu kısımdaki alımın daha ekonomik bir fiyat ile yapılabilirliğine ilişkin kanaatin oluştuğu, dolayısıyla başvuru sahibinin tek geçerli teklifinin yaklaşık maliyete yakınlığı dikkate alındığında idarece kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek ihalenin 5’inci kısmında alınan ihalenin iptal kararının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 22.887,00 TL başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırıldığı; ancak ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmın yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 17.163,00 TL olduğu anlaşılmış olup, fazla ödendiği tespit edilen 5.724,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.