KİK Kararı: 2019/UM.I-848

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/036
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 24.07.2019
Karar No : 2019/UM.I-848
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Pet-Gaz Petrol Doğalgaz Enerji Sıhhi ve Isı Tesisatı İnşaat Nakliyat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/185640 İhale Kayıt Numaralı “Obb 2019-2 Asfalt Bitümü Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 31.05.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Obb 2019-2 Asfalt Bitümü Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pet-Gaz Petrol Doğalgaz Enerji Sıhhi ve Isı Tesisatı İnşaat Nakliyat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 10.06.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.06.2019 tarih ve 26036 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/650 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Her iki kısma ilişkin yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı ve ihalenin iptalinin gerektiği,

2. İhalede kendilerinden düşük teklif sunan diğer sekiz isteklinin tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

1. Teklif zarflarının kapatılan yerinde bulunan kaşe üzerindeki imzaların şirket yetkililerine ait olmadığı,
2. Ticaret Sicil Gazetelerinde şirket ortaklarının T.C. kimlik numaralarının bulunmadığı,
3. Teklif mektubundaki bedelin rakam ve yazı olarak birbiriyle uyumlu olmadığı, teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu,
4. Geçici teminat mektuplarında yer alan firma unvanları ile imza sirkülerindekilerinin birbirinden farklı olduğu, mektupların geçerlilik sürelerinin uygun olmadığı,
5. İmza sirkülerindeki noter onayının İdari Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı,
6. İş ortaklığı olarak teklif sunan Ak Pet. Ürünleri ve Nak. Tic. Ltd. Şti-Akd Yol Yapı İnş. Pet. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ortak girişim beyannamesinin yetkili kişilerce imzalanmadığı, beyannamenin ihale dokümanındaki standart forma uygun olmadığı,

3. İhalenin her iki kısmında da üçer tane eşit teklif bulunduğu, bunlara ilişkin hangi kriter esas alınarak sıralama yapıldığının komisyon kararında belirtilmediği, bu sebeple haklarının zarara uğradığı,

4. İsteklilerin ihale tarihi itibariyle vergi borçlarının olmaması gerektiği, mevzuatta belirtilen sınırın üzerinde borcu olanların geçici teminatlarının gelir kaydedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun dokuzuncu maddesinde, idarelerce ihale öncesinde her türlü fiyat araştırmasının yapılarak yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmış,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yedinci ve sekizinci maddelerinde de yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak “7. İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde; işçilik, malzeme ve alımla ilgili diğer hususlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanır. İdare tarafından ihale konusu malın üretimi için yükleniciye verilecek malzeme ve ekipmanlar yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

…

İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.

8. İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./3.md.) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, idarece ihale tarihi öncesinde yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak “gizli” şerhi konulmuş bir dosya hazırlandığı, dosyada Tüpraş internet sayfasından alınmış fiyatlara, bunlara dayanan ve malzeme, işçilik ve nakliye bedelleri içeren fiyat analizlerine yer verildiği görülmüş, işlemde yukarıda yazılı mevzuat düzenlemelerine aykırı bir durum tespit edilmemiştir. Buna ek olarak, ihale konusu malın fiyatının günlük olarak değişiklik gösterdiği, idarenin her değişiklik durumunda yaklaşık maliyeti güncellemek gibi bir külfet altında bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a) İdari Şartname’nin 22’nci maddesinde teklif zarfının yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanarak mühürleneceği veya kaşeleneceği yazılı olup yapılan incelemede tüm isteklilerin bu husustaki şekil şartını yerine getirdiği ve başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

b) Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1. maddesinde “Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri” sunulacak belgeler arasında sayılmış, iş ortaklığında da her bir ortak tarafından bahse konu belgelerin sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Enfalt Emülasyon ve Asfalt A.Ş.nin pay sahibi tek ortağının Engine Holding A.Ş. olduğu, teklif dosyası kapsamında anılan şirketin vergi numarasının bulunduğu, diğer teklif dosyaları içerisinde sunulan belgelerde, gerçek kişi isteklilerin ve tüzel kişi isteklilerin şirket ortaklarının T.C. kimlik numarasının yer aldığı görülmüştür. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) İdari Şartname’nin 23.2.(b) maddesinde teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması gerektiği, 31.5. maddesinde de birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının incelenerek hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekliden daha düşük teklif bedeli sunan sekiz isteklinin tekliflerinin Şartname’nin atıf yapılan düzenlemelerine aykırılık taşımadığı ve başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı tespit edilmiştir.

d) İdari Şartnamenin 26’ncı maddesinde “İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

…

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 27.09.2019. tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İsteklilerce sunulan geçici teminat mektupları incelendiğinde, mektuplarda yer alan ticaret unvanlarının ve/veya isimlerin imza sirküleri ve/veya imza beyannamelerindekiler ile aynı olduğu ve süre yönünde de Şartname düzenlemesine aykırı bir geçerlik süresi belirlenmediği anlaşılmış, iddianın yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

e) İdari Şartname’nin 7.1. maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” şeklinde düzenleme yapılmış, 7.2.1. maddesinde iş ortaklığı söz konusu ise anılan belgelerin her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Şartname’nin belgelerin sunuluş şekline ilişkin 7.7.2. maddesinde ise “Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.” şeklinde düzenleme yapıldığı, takip eden maddede ayrıca, isteklilerin istenen belgelerin asılları yerine ihale tarihinden önce idare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini kullanabilmelerine de izin verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, isteklilerce sunulan imza sirküleri/beyanname ve vekâletnamelerin yukarıda yazılı Şartname düzenlemelerine uygun şekilde düzenlendiği anlaşılmış, iddianın uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) İdari Şartname’nin 7.1(f) maddesinde, isteklinin ortak girişim olması halinde, Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesinin sunulması gerektiği düzenlenmiş, 7.7.1. maddesinde de anılan belgenin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin teklif kapsamında verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, şikayete konu iş ortaklığının iş ortaklığı beyannamesini İdari Şartname ekindeki standart forma uygun şekilde sunduğu, beyannamenin tüzel kişi yetkililerince imzalandığı anlaşılmış, iddia uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Tekliflerin eşit olması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması” başlıklı 35.4. maddesinde “35.4.1. Birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sırasıyla;

1. 35.2. maddesindeki fiyat dışı unsur veya unsurlara,

2. İhale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarına,

göre belirlenecektir.

35.4.2. Birden fazla isteklinin teklifinin eşit olması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, 35.4.1. maddesindeki düzenleme ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesindeki düzenleme esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup, ihalenin her iki kısmındaki eşit tekliflerin altı, yedi ve sekizinci sıradaki teklifler olduğu, tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olmadığı, dolayısıyla idarece tesis edilecek bir işlem bulunmadığı, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41.1. maddesinde “İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.” denilerek, şikayete konu hususun tevsikinin sözleşmeye davet aşamasında yapılacağı, ihaleye katılım aşamasında sunulan teklif mektubunda “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadesine yer verilerek vergi borcu bulunmadığına dair taahhütte bulunulmasının yeterli olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.